Thực hiện pháp luật về thi đua khen thưởng từ thực tiễn huyện sóc sơn thành phố hà nội

Trước những thời cơ và thách thức vô cùng to lớn, thực hiện pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng ngày càng có vị trí, vai trò hết sức quan trọng, tạo động lực thúc đẩy các phong

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ / ./

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

PHÙ THỊ QUỲNH LY

THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ THI ĐUA,

KHEN THƯỞNG - TỪ THỰC TIỄN HUYỆN

SÓC SƠN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH

HÀ NỘI - NĂM 2019

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ / ./

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

PHÙ THỊ QUỲNH LY

THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ THI ĐUA,

KHEN THƯỞNG - TỪ THỰC TIỄN HUYỆN

SÓC SƠN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH

CHUYÊN NGÀNH: LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH

MÃ SỐ: 8 38 01 02

NGƯỜI HƯỚNG DẪN: TS TẠ NGỌC HẢI

HÀ NỘI - NĂM 2019

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả trong luận văn là trung thực, đƣợc trích dẫn rõ ràng theo đúng quy định Những kết luận khoa học của luận văn chƣa từng đƣợc công bố trong bất kỳ công trình nào

TÁC GIẢ

Phù Thị Quỳnh Ly

LỜI CẢM ƠN

Với tình cảm chân thành nhất, Tác giả xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thầy giáo TS Tạ Ngọc Hải - người đã trực tiếp hướng dẫn, tận tình chỉ bảo, động viên và tạo mọi điều kiện tốt nhất để tác giả hoàn thành bài luận văn này

Trong quá trình học tập, nghiên cứu đề tài “Thực hiện pháp luật về thi

đua, khen thưởng – từ thực tiễn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội” tác giả đã

nhận được sự giúp đỡ, chỉ bảo nhiệt tình của các thầy, cô giáo trường Học viên Hành chính Quốc gia đã tận tình truyền đạt kiến thức quý báu nhất và tạo điều kiện cho tác giả trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận văn

Bên cạnh đó, tác giả cảm ơn sâu sắc đến sự giúp đỡ của gia đình, bạn

bè và người thân, đã luôn ủng hộ và tạo điều kiện tốt nhất để tác giả tập trung nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Do thời gian và năng lực bản thân còn hạn chế nên còn có những tồn tại và thiếu sót Tác giả rất mong nhận được ý kiến đóng góp và sự chỉ bảo của các thầy cô và các bạn đồng nghiệp

Xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày 10 tháng 8 năm 2019

TÁC GIẢ

Phù Thị Quỳnh Ly

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài: 3

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn 4

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn 5

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn 5

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn 5

7 Kết cấu của luận văn 6

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ THI ĐUA, KHEN THƯỞNG 7

1.1 KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM CỦA THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ THI ĐUA, KHEN THƯỞNG 7

1.1.1 Khái niệm thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng 7

1.1.2 Đặc điểm thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng 13

1.2 VAI TRÕ, Ý NGHĨA THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ THI ĐUA, KHEN THƯỞNG 15

1.2.1 Vai trò của việc thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng 15

1.2.2 Ý nghĩa của thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng 19

1.3 CÁC YẾU TỐ BẢO ĐẢM THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ THI ĐUA, KHEN THƯỞNG 20

1.3.1 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng 20

1.3.2 Các yêu cầu, điều kiện bảo đảm thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng 23

THƯỞNG TẠI HUYỆN SÓC SƠN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 50 2.3.1 Qui định của pháp luật về thi đua, khen thưởng ở nước ta hiện nay 50 2.3.2 Thực trạng tuân thủ pháp luật thi đua, khen thưởng tại huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội 54 2.3.3 Thực trạng thi hành pháp luật thi đua, khen thưởng tại huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội 65 2.3.4 Thực trạng áp dụng pháp luật thi đua, khen thưởng tại huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội 69 2.4 MỨC ĐỘ TÁC ĐỘNG, ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC YẾU TỐ ĐẾN THỰC HIỆN PHÁP LUẬT THI ĐUA, KHEN THƯỞNG 71 2.4.1 Những tác động, ảnh hưởng tích cực 71 2.4.2 Những tác động, ảnh hưởng tiêu cực 73

Chương 3: GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ THI ĐUA, KHEN THƯỞNG TẠI HUYỆN SÓC SƠN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI HIỆN NAY 75

3.1 PHƯƠNG HƯỚNG NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ THI ĐUA, KHEN THƯỞNG 75 3.2 GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ THI ĐUA, KHEN THƯỞNG TẠI HUYỆN SÓC SƠN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 81

3.3 CÁC GIẢI PHÁP BỔ TRỢ 98

Kết luận chương 3 102

KẾT LUẬN 103

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 106

DANH MỤC SƠ ĐỒ , BẢNG BIỂU

Sơ đồ 1.1: Sơ đồ hóa khái niệm thực hiện pháp luật 9 Bảng 2.1: Các danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng ……… …………48

Sơ đồ 2.2: Tổ chức bộ máy thi đua, khen thưởng 65

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có chủ trương lấy thi đua làm động lực để phát huy tinh thần yêu nước, qua phong trào thi đua để bồi dưỡng, nâng cao lòng yêu nước, biến lòng yêu nước thành sức mạnh vật chất và tinh thần, tạo được động lực to lớn thúc đẩy mạnh mẽ toàn Đảng, toàn dân và toàn quân hăng hái tham gia bảo vệ Tổ quốc, giành lại độc lập tự do cho dân tộc, thống nhất non sông, đưa cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác; đồng thời lấy lòng yêu nước để thúc đẩy thi đua và nâng cao hiệu quả của công tác thi đua Phong trào thi đua yêu nước do Người khởi xướng

và lãnh đạo từ những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp đã nhanh chóng phát triển, thành phong trào sâu rộng và liên tục qua nhiều thập kỷ, trong từng giai đoạn lịch sử của đất nước Trước những thời cơ và thách thức

vô cùng to lớn, thực hiện pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng ngày càng có vị trí, vai trò hết sức quan trọng, tạo động lực thúc đẩy các phong trào thi đua, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững, nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế, kết hợp phát triển kinh tế với phát triển văn hóa xã hội, nâng cao hiệu quả của bộ máy nhà nước

Hiện nay, việc thực hiện pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng

đã được hệ thống từ Trung ương tới cơ sở Pháp luật về thi đua, khen thưởng từng bước được hoàn thiện đã tạo ra cơ sở pháp lý điều chỉnh các quan hệ phát sinh trong lĩnh vực này một cách hiệu quả, góp phần thể chế hóa và đưa chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước ta về thi đua, khen thưởng đi vào cuộc sống, góp phần xây dựng nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam công bằng, dân chủ, văn minh

Bên cạnh đó vẫn còn nhiều vấn đề bất cập tồn tại cần được xem xét và giải quyết triệt để như: Quản lí nhà nước chưa được chặt chẽ, việc tuân thủ, thực hiện pháp luật trong thi đua, khen thưởng còn bị xem nhẹ; phương pháp duy trì, phát động thi đua, bồi dưỡng gương điển hình tiên tiến, việc tuyên

truyền công khai, dân chủ, động viên khen thưởng chưa được thực hiện tốt

Có lúc, có nơi thi đua, khen thưởng chưa gắn liền với công tác quản lý, bồi dưỡng, quy hoạch, đề bạt cất nhắc cán bộ; tập trung khen lãnh đạo là chính, chưa quan tâm tới người lao động trực tiếp Khen, thưởng chưa công bằng, thiếu dân chủ, chưa chính xác, chưa đúng người đúng việc, chưa đảm bảo thành tích đến đâu khen thưởng đến đó, bệnh thành tích, hình thức, bệnh vụ lợi, … Không ít phong trào thi đua còn mang tính hình thức, chạy theo thành tích giả tạo, chưa có chiều sâu, vẫn còn có các biểu hiện đi tắt, đi cửa sau để mong đạt được danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng một cách nhanh chóng đốt cháy giai đoạn hoặc bằng nhiều cách khác nhau để đạt được danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng ở mức cao hơn Từ đó làm giảm lòng tin của quần chúng nhân dân, làm lu mờ vị trí, vai trò của thi đua, khen thưởng Qua phương tiện thông tin đại chúng, một số cơ quan Nhà nước đã phải tốn công sức để giải quyết đơn thư và xử lý số cán bộ, tổ chức có sai phạm liên quan đến lĩnh vực này

Việc thực hiện pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng ở huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội cũng không nằm ngoài tình trạng trên Các danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng công nhận nhiều nhưng phong trào thi đua thì chưa xứng, khen thưởng tràn lan, khen chưa đúng so với thành tích đạt được, chưa đúng quy trình, buông lỏng quản lí Nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng Bộ máy làm công tác thi đua, khen thưởng còn thiếu và bất cập Năng lực một số bộ phận công chức tại các đơn vị còn yếu

Để khắc phục tình trạng trên, cần tiếp tục nâng cao hơn nữa nhận thức, trách nhiệm về công tác thi đua, khen thưởng; đồng thời có giải pháp tổ chức tốt việc thực hiện Luật Thi đua, Khen thưởng và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, Khen thưởng năm 2013 Chính vì vậy, nghiên cứu

“Thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng - từ thực tiễn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội” là rất cần thiết vì có tính cấp bách và tính thực tiễn

cao

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài:

Hiện nay đã có một số công trình nghiên cứu cơ bản, toàn diện, có hệ thống về thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng như:

Trong một bài viết của tác giả Ths Trần Quốc Tịch (2015), đề cấp đến

“Vai trò của thi đua, khen thưởng trong việc xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện”, Cổng thông tin điện tử của Bộ Nội vụ ngày 29/7/2015 đã chỉ ra những

bất cập, hạn chế trong việc thực hiện thi đua, khen thưởng từ đó đưa ra một số

nội dung, biện pháp cơ bản để phát huy vai trò của công tác thi đua, khen thưởng ở các cơ quan, đơn vị hiện nay

Cuốn sách “Chủ tịch Hồ Chí Minh với phong trào thi đua yêu nước”,

Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia năm 2008

Luận văn “Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, công chức ngành thi

đua, khen thưởng trong giai đoạn hiện nay” Năm 2009 của tác giả Trần Thị

Bằng Luận văn đi sâu vào nghiên cứu và đưa ra giải pháp để nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức ngành thi đua, khen thưởng trong giai đoạn hiện nay và chưa đề cập nhiều đến vấn đề thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng

Luận văn “Hoàn thiện pháp luật về thi đua, khen thưởng ở Việt Nam”

năm 2010 của tác giả Đỗ Thúy Phượng Luận văn đã đưa ra những đề xuất, giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về thi đua, khen thưởng ở Việt Nam nhưng vấn đề nội dung của luận văn nằm ở tầm vĩ mô, chung chung, không

cụ thể

Luận văn “Tổ chức thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng đối với

giáo viên trong trường trung cấp chuyên nghiệp – từ thực tiễn tỉnh Đắk Lắk”

năm 2017 của tác giả Hồ Thị Cúc Luận văn đã nghiên cứu, phân tích về việc

tổ chức thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng nhưng đối tượng đề cập đến chỉ là các cá nhân thuộc ngành giáo dục, cụ thể là giáo viên trong trường trung cấp chuyên nghiệp ở tỉnh Đắk Lắk

Luận văn “Pháp luật về thi đua, khen thưởng từ thực tiễn thành phố Hà

Nội” năm 2017 của tác giả Lương Trường Giang đã nghiên cứu, phân tích,

đánh giá thực trạng pháp luật về thi đua, khen thưởng và đề xuất giải pháp tăng cường việc thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng trên địa bàn thành phố Hà Nội, tuy nhiên đề cập còn ở mức độ rộng, chưa sâu sát thực tế cấp Huyện

Ngoài những đề tài tiêu biểu trên, đã có các nghiên cứu của các tác giả khác nhưng những đề tài đó đều của cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và tình hình kinh tế - xã hội, điều kiện tự nhiên có những khác biệt so với địa phương nghiên cứu, chưa có công trình nào được áp dụng trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội

Nhìn chung, các công trình nghiên cứu trên đã đề cập đến những khía cạnh khác nhau về thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng nhưng còn hạn chế và chưa sâu sát, có nhiều vấn đề còn để ngỏ Vì vậy luận văn

“Thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng - từ thực tiễn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội” là công trình có tính ứng dụng vào thực tiễn cao

đối với huyện Sóc Sơn

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn

* Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, thực trạng luận văn hướng tới việc đề xuất các giải pháp nâng cao kết quả thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng ở huyện Sóc Sơn và các quận, huyện khác trên địa bàn thành phố Hà Nội

* Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu một số nội dung lý luận về thực hiện pháp luật thi đua, khen thưởng

- Đánh giá đúng thực trạng thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội từ khi có Luật thi

đua, khen thưởng và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thi đua, khen thưởng năm 2013

- Đề xuất giải pháp nâng cao kết quả thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng trên địa bàn huyện Sóc Sơn và các quận, huyện khác thuộc thành phố Hà Nội

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu:

Thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng tại huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội

4.2 Phạm vi nghiên cứu:

- Thời gian: Từ năm 2015 đến nay

- Không gian: Tập trung trên địa bàn huyện Sóc Sơn và một số đơn vị hành chính khác thuộc thành phố Hà Nội

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

* Phương pháp luận:

Luận văn được thực hiện trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác-Lê nin,

tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về lý luận Nhà nước và pháp luật

* Phương pháp nghiên cứu:

Luận văn được thực hiện trên cơ sở phương pháp nghiên cứu của chủ nghĩa duy vật biện chứng, duy vật lịch sử và một số phương pháp cụ thể như: Phương pháp phân tích và tổng hợp, phương pháp lôgic và lịch sử; kết hợp với một số phương pháp như: Phương pháp so sánh, thống kê, phân tích các vấn đề đặt ra

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

- Luận văn góp phần làm sáng tỏ, bổ sung thêm nội dung trên phương diện lý luận và thực tiễn thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng

- Các giải pháp, đề xuất trong luận văn có tính khả thi, góp phần nâng cao kết quả thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng

- Luận văn có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo trong xây dựng, thực hiện chính sách, pháp luật thi đua, khen thưởng; sử dụng trong hoạt động nghiên cứu, giảng dạy, học tập tại các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng; đồng thời có thể làm tài liệu phục vụ trong việc lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện công tác thi đua, khen thưởng

7 Kết cấu của luận văn

Luận văn gồm phần mở đầu, ba chương nội dung, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo Phần nội dung gồm:

Chương 1: Lý luận về thực hiện pháp luật thi đua, khen thưởng

Chương 2: Thực trạng công tác thi đua, khen thưởng và thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội

Chương 3: Giải pháp về bảo đảm thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội hiện nay

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ THI ĐUA,

KHEN THƯỞNG 1.1 KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM CỦA THỰC HIỆN PHÁP LUẬT

VỀ THI ĐUA, KHEN THƯỞNG

1.1.1 Khái niệm thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng

Trước khi đi vào phân tích, làm rõ vấn đề thực hiện pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng, ta cần tìm hiểu thế nào là pháp luật và thực hiện pháp luật nói chung

Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung do Nhà nước ban hành hoặc thừa nhận và bảo đảm thực hiện, thể hiện ý chí của Nhà nước và phụ thuộc vào các điều kiện kinh tế, xã hội, điều chỉnh các quan

hệ xã hội điển hình, phổ biến giữa các chủ thể với nhau, thiết lập trật tự, kỷ cương của xã hội, bảo đảm cho sự phát triển bình thường của xã hội [20]

Pháp luật là công cụ có hiệu lực nhất để thiết lập trật tự kỷ cương, quản

lý mọi mặt của đời sống xã hội, buộc các cá nhân, tổ chức phải tuân theo Song pháp luật chỉ có thể phát huy được vai trò và những giá trị của mình trong việc duy trì trật tự và tạo điều kiện cho xã hội phát triển khi nó được tôn trọng và nghiêm chỉnh thực hiện trong cuộc sống Vì thế, thực hiện pháp luật

là hoạt động không thể thiếu kể từ khi pháp luật xuất hiện

Thực hiện pháp luật trước hết là một trong những hình thức để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước Tất cả các Nhà nước để có thể tổ chức, quản lý được xã hội đều bắt buộc phải tiến hành xây dựng và ban hành pháp luật Nhà nước mong muốn sử dụng chúng để điều chỉnh các quan hệ xã hội phục vụ lợi ích và mục đích của Nhà nước và xã hội Điều đó chỉ có thể đạt được khi các quy phạm pháp luật do Nhà nước ban hành được các tổ chức

và cá nhân trong xã hội thực hiện một cách nghiêm túc, chính xác, đầy đủ

Thực hiện pháp luật là hành vi hợp pháp của các chủ thể pháp luật Pháp luật được đặt ra là để điều chỉnh hành vi của con người, nên việc thực

hiện pháp luật phải thể hiện ở hành vi pháp luật của con người Hành vi đó có thể là hành động hoặc không hành động phù hợp với những quy định của pháp luật

Thực hiện pháp luật là giai đoạn không thể thiếu và vô cùng quan trọng của cơ chế điều chỉnh pháp luật Thực hiện pháp luật, một mặt nhằm đạt được những mục đích xã hội mà vì chúng nhà nước đã phải ban hành pháp luật, mặt khác còn cho phép làm rõ những hạn chế, bất cập của hệ thống pháp luật thực định để từ đó có thể đưa ra những giải pháp hữu hiệu cho việc sửa đổi, bổ sung hoàn thiện hệ thống pháp luật hiện hành và cơ chế đưa pháp luật vào cuộc sống

Thực hiện pháp luật do nhiều chủ thể khác nhau tiến hành với nhiều cách thức khác nhau Pháp luật mang tính bắt buộc chung đòi hỏi mọi tổ chức

và cá nhân trong xã hội đều phải nghiêm chỉnh thực hiện Vì vậy, thực hiện pháp luật có thể là hành vi của mỗi cá nhân nhưng cũng có thể là hoạt động của các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội… Việc thực hiện pháp luật có thể phụ thuộc ý chí của mỗi chủ thể, nhưng cũng có thể chỉ phụ thuộc ý chí của nhà nước

Thực hiện pháp luật ở nước ta hiện nay có biểu hiện tương đối tốt Thực hiện Đường lối của Đảng cộng sản Việt Nam, chính sách của nhà nước,

sự quan tâm chỉ đạo của các cấp lãnh đạo, công tác tuyên truyền pháp luật của các cơ quan chức năng; tất cả những yếu tố đó đã tạo cho người dân một cái nhìn tổng quan và chính xác nhất về pháp luật Từ đó, người dân chấp hành, tuân thủ và thực hiện pháp luật một cách tự giác, chủ động và nghiêm chỉnh Nhân dân ủng hộ nhiệt tình với các chủ trương của Chính phủ trong việc giải quyết dứt khoát, không tránh né dù đối tượng có cương vị, trọng trách cao đến đâu, cũng có nghĩa rằng nhu cầu công bằng xã hội được dư luận xã hội quan tâm, tán thành, ủng hộ Không chỉ đem lại quyền lợi cho người dân mà thể hiện tính dân chủ của nhà nước Điều này cũng cho thấy nhận thức về pháp luật của người dân đã được củng cố và nâng cao

Giáo trình lý luận Nhà nước và pháp luật của Trường Đại học Luật Hà

Nội đưa ra khái niệm: “Thực hiện pháp luật là hoạt động có mục đích nhằm

hiện thực hóa các quy định của pháp luật, làm cho chúng đi vào cuộc sống, trở thành những hành vi thực tế hợp pháp của các chủ thể pháp luật”

[20,tr.468]

Căn cứ vào tính chất của hoạt động thực hiện pháp luật, khoa học pháp

lý xác định những hình thức thực hiện pháp luật như sau: Tuân thủ pháp luật; Thi hành pháp luật; Sử dụng pháp luật; Áp dụng pháp luật

Tuân thủ pháp luật là hình thức thực hiện pháp luật trong đó các chủ thể pháp luật kiềm chế, không tiến hành các hoạt động mà pháp luật cấm

Thi hành pháp luật (còn gọi là chấp hành pháp luật) là hình thức thực hiện pháp luật trong đó các chủ thể pháp luật chủ động thực hiện các nghĩa vụ của mình

Sử dụng pháp luật là hình thức thực hiện pháp luật trong đó các chủ thể pháp luật thực hiện quyền chủ thể của mình

Áp dụng pháp luật là hình thức thực hiện pháp luật trong đó nhà nước thông qua các cơ quan có thẩm quyền tổ chức cho các chủ thể pháp luật thực hiện các quy định của pháp luật hoặc ban hành quyết định làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt các quan hệ pháp luật cụ thể

Sơ đồ 1.1: Sơ đồ hóa khái niệm thực hiện pháp luật

Thực hiện pháp luật

Khái niệm: Thực hiện pháp luật là hoạt động

có mục đích nhằm hiện thực hóa các quy định

của pháp luật, làm cho chúng đi vào cuộc

Trong đời sống Nhà nước, đời sống xã hội, thực hiện pháp luật có tư cách như là phương thức quản lý của Nhà nước đối với xã hội Thực hiện pháp luật đòi hỏi các chủ thể khi tham gia vào các quan hệ xã hội được pháp luật điều chỉnh phải nghiêm chỉnh tuân thủ và thực hiện, chính xác, đầy đủ các quy định của pháp luật Sự chấp hành pháp luật có liên quan trực tiếp đến trình độ văn hóa, ý thức pháp luật của các chủ thể tham gia quan hệ pháp luật Khi trình độ hiểu biết pháp luật này đạt đến mức độ nhất định, khi nhận thức pháp luật đến trình độ thống nhất, khi đó việc thực hiện pháp luật được nâng lên thành quan điểm, tư tưởng chỉ đạo hành vi pháp luật được thực hiện một cách tự giác

Những yếu tố này tạo nên bản chất của thực hiện pháp luật Một xã hội

có trật tự, mọi người sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật là yếu tố quan trọng để củng cố, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa Nhưng cũng không khẳng định máy móc rằng trong xã hội chủ nghĩa không có vi phạm pháp luật Do vậy, mọi hành vi vi phạm đều được phát hiện và xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật là một trong những yếu tố rất quan trọng của việc thực hiện pháp luật Trong Điều 96, Luật Thi đua, khen thưởng quy

định: “Người nào gian dối trong việc kê khai thành tích để được khen thưởng

thì bị hủy bỏ quyết định khen thưởng và bị thu hồi hiện vật và tiền thưởng đã nhận; tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà còn bị xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật” [23]

Các quy phạm pháp luật rất phong phú ở các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội thì thực hiện pháp luật có những nội dung đặc trưng riêng, cụ thể trong lĩnh vực ấy Vì thế, trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng, thực hiện pháp luật cũng có những nội dung đặc trưng riêng Các đặc trưng đó có ý nghĩa lý luận và thực tiễn to lớn trong việc tìm kiếm các giải pháp thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng, trong điều kiện xây dựng một xã hội công

bằng, dân chủ, văn minh trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa có sự quản lý của Nhà nước như nước ta hiện nay

Điều chỉnh các quan hệ phát sinh trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng,

do vậy, thực hiện pháp luật trong lĩnh vực này có những đặc điểm khác biệt với thực hiện pháp luật ở các lĩnh vực đời sống xã hội khác Thực hiện pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng không tồn tại độc lập và tách rời hoạt động thực hiện pháp luật nói chung, bởi nhiều loại pháp luật đan xen khó có thể tách bạch rạch ròi, cho nên trong quá trình nghiên cứu thực hiện pháp luật

về thi đua, khen thưởng ta phải đặt nó trong sự thống nhất chung

Để đi đến làm rõ khái niệm thực hiện pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng, ta có thể tiếp cận từ các khía cạnh sau:

Thứ nhất: Không đưa khái niệm thực hiện pháp luật vào lĩnh vực thi

đua, khen thưởng vì thực hiện pháp luật là thống nhất Thực hiện pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng là biểu hiện cụ thể của thực hiện pháp luật trong lĩnh vực hoạt động liên quan đến lĩnh vực thi đua, khen thưởng Theo cách tiếp cận này thì chỉ cần nghiên cứu các cơ quan nhà nước, các tổ chức chính trị, các tổ chức kinh tế, các lực lượng vũ trang và mọi công dân hiện nay thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng như thế nào, từ đó có các giải pháp tác động để các chủ thể thực hiện các hành vi của mình (hành động hoặc không hành động) phù hợp với yêu cầu của pháp luật thì được hiểu là thực hiện pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng

Với cách tiếp cận như vậy thì rất khó nhận biết mối quan hệ hữu cơ giữa xây dựng, thực hiện và bảo vệ pháp luật, từ đó dẫn tới việc xác định những giải pháp đảm bảo thực hiện pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng là rất khó khăn

Thứ hai: Việc hình thành thực hiện pháp luật trong lĩnh vực thi đua,

khen thưởng là việc đưa thêm nội dung mới vào nội hàm của hoạt động thực hiện pháp luật Như vậy ta vẫn có khái niệm riêng mà vẫn thể hiện tính liên

hoàn trong các yếu tố xây dựng pháp luật, thực hiện pháp luật và bảo vệ pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng

Cách tiếp cận này không phá vỡ nội hàm của thực hiện pháp luật, mà

nó còn khái quát được thực trạng của thực hiện pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng đồng thời vẫn giữ được tính thống nhất Việc đưa ra khái niệm thực hiện pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng sẽ có ý nghĩa thực tiễn trong việc tìm ra các giải pháp củng cố và tăng cường thực hiện pháp luật trong lĩnh vực này

Cơ sở hình thành thực hiện pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng là pháp luật thi đua, khen thưởng, các cơ quan được giao nhiệm vụ về thi đua, khen thưởng và các chủ thể khác tham gia vào quá trình thi đua, khen thưởng đều phải tuân thủ và thực hiện, đẩy đủ, chính xác, nghiêm chỉnh pháp luật Như vậy, các hành vi phù hợp với quy định của pháp luật của chủ thể tham gia các quan hệ xã hội trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng tạo nên nội dung của thực hiện pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng

Từ những phân tích trên đây có thể nhận thấy rằng: Thực hiện pháp

luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng là một trong những hoạt động cấu thành thực hiện pháp luật, với mục đích nhằm hiện thực hóa các quy định của pháp luật về thi đua, khen thưởng, làm cho chúng đi vào cuộc sống, trở thành những hành vi thực tế hợp pháp của các chủ thể pháp luật

Theo đó, thực hiện pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng gồm

ba nhóm nội dung sau:

Một là: Xây dựng hệ thống pháp luật về lĩnh vực thi đua, khen thưởng

một cách đồng bộ toàn diện

Hai là: Tổ chức nghiêm minh, đẩy đủ, triệt để, chính xác việc thực hiện

pháp luật thi đua, khen thưởng

Ba là: Kịp thời xử lý những hành vi vi phạm pháp luật thi đua, khen

thưởng và công khai, minh bạch trước toàn thể nhân dân

1.1.2 Đặc điểm của thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng

Để hiểu sâu sắc hơn khái niệm thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng, không chỉ cần nghiên cứu nó trên bình diện thực hiện pháp luật nói chung mà cần thiết phải tìm hiểu những nội dung đặc trưng của nó Đặc trưng

là biểu hiện cụ thể, phong phú với sắc thái riêng của trạng thái hành vi pháp lý của các loại chủ thể phát sinh khi tham gia các quan hệ xã hội về thi đua, khen thưởng Những đặc trưng cơ bản về thực hiện pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng bao gồm:

Một là: Thực hiện pháp luật về thi đua khen thưởng là một trong những hình thức để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước, được quy định bởi các quy phạm pháp luật trong lĩnh vực này

Để quản lý xã hội, Nhà nước phải tiến hành xây dựng pháp luật về thi đua, khen thưởng và tổ chức thực hiện trong đời sống thực tế, làm cho những yêu cầu, quy định của pháp luật về thi đua, khen thưởng trở thành hiện thực Nói cách khác phương tiện hàng đầu trong quản lý Nhà nước về thi đua, khen thưởng chính là pháp luật Nó là phương tiện điều chỉnh các quan hệ liên quan đến thi đua, khen thưởng và bảo đảm các mối quan hệ đó được giữ vững và phát triển trong môi trường bình đẳng và ổn định

Do nhu cầu điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh khi có những cá nhân, tập thể có hành vi làm lợi cho nhà nước, cho cộng đồng, cho xã hội, làm vinh danh cho dân tộc, Nhà nước đã ban hành các quy phạm pháp luật, để ghi nhận công sức và tôn vinh thành tích của cá nhân, tập thể trong lao động xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Nhằm tạo động lực, khai thác tiềm năng, thế mạnh của từng con người, từng địa phương và toàn xã hội thúc đẩy sự phát triển của đất nước Đây cũng chính là đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc ta

Pháp luật thi đua, khen thưởng đã quy định: Đối tượng, nguyên tắc, nội dung của thi đua; quy định các hình thức thi đua, khen thưởng; tiêu chuẩn công nhận các danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng; quy trình xét và công nhận các danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng; các hoạt động quản

lý Nhà nước về thi đua, khen thưởng; chức năng, thẩm quyền của các tổ chức trong hệ thống chính trị, các tổ chức xã hội; các lực lượng vũ trang và quyền lợi của chủ thể tham gia thi đua Đồng thời cũng quy định chức năng, nhiệm

vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức bộ máy trực tiếp làm công tác thi đua, khen thưởng trong hệ thống các cơ quan Nhà nước từ Trung ương đến cơ sở… để đối chiếu đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng trong đời sống thực tiễn

Hai là: Thực hiện pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng được thể hiện ở hành vi pháp lý phù hợp với pháp luật thi đua, khen thưởng của chủ thể tham gia thi đua, khen thưởng

Pháp luật là hiện tượng pháp lý ở trạng thái “tĩnh”, còn thực hiện pháp luật là đời sống pháp luật ở trạng thái “động” Trạng thái động hay còn gọi là pháp luật hành vi Thực hiện pháp luật trong thi đua, khen thưởng là hành vi hoạt động của các chủ thể tham gia trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng Các chủ thể tham gia các quan hệ pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng thực hiện các quyền và nghĩa vụ pháp lý của chủ thể phù hợp với pháp luật đó

- Nhóm các quan hệ pháp luật quy định nguyên tắc tổ chức và hoạt động, các hình thức thi đua và tổ chức bộ máy, nội dung quản lí Nhà nước về thi đua, khen thưởng…

- Nhóm các quan hệ pháp luật quy định về tiêu chuẩn các danh hiệu vinh dự của Nhà nước; danh hiệu thi đua, các hình thức khen thưởng

- Nhóm các quan hệ pháp luật quy định về xử lý hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng

Trong các quan hệ trên đây các chủ thể khi tham gia hoạt động thi đua

và khen thưởng đều phải nghiêm chỉnh thực hiện đúng pháp luật

Ba là: Thực hiện pháp luật là phương pháp ngăn ngừa và xử lý những hành vi phạm pháp luật thi đua, khen thưởng

Các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng thường tập trung vào những hoạt động sau:

- Vi phạm trong quy trình, thẩm quyền xét các danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng;

- Vi phạm trong việc báo cáo thành tích đề nghị phong tặng các danh hiệu thi đua hoặc hình thức khen thưởng;

- Vi phạm trong việc xác nhận thành tích đề nghị phong tặng hoặc khen thưởng;

- Vi phạm trong việc thẩm định thành tích của đối tượng đề nghị khen thưởng

Thực hiện pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng làm cho các hoạt động trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng tuân thủ và áp dụng đúng quy định của pháp luật, đồng thời cũng là biện pháp phòng ngừa hành vi vi phạm

1.2 VAI TRÒ, Ý NGHĨA THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ THI ĐUA, KHEN THƯỞNG

1.2.1 Vai trò thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng

Một là: Thi đua, khen thưởng có tác động tích cực và đóng vai trò quan trọng trong đời sống Nhà nước và xã hội, thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng là phương thức giúp quản lý Nhà nước trong thi đua, khen thưởng

Quản lý xã hội bằng pháp luật là nội dung quản lý quan trọng nhất của Nhà nước Hoạt động quản lý Nhà nước bằng pháp luật là hoạt động thể hiện quyền lực của nhà nước Đây là hoạt động rất nhạy cảm bởi nếu quyền lực không đủ thì không thực hiện được chức năng quản lý Ngược lại, quyền lực quá mức cần thiết thì lại có tác dụng không tốt đối với xã hội Chính vì vậy pháp luật về tổ chức bộ máy, về quản lý cần phải được xây dựng, song quan

trọng hơn là nó phải đi vào cuộc sống Như vậy, cũng có thể nói, thực hiện pháp luật tức là biện pháp nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước

Thi đua, khen thưởng là một lĩnh vực quan trọng của đời sống xã hội, lĩnh vực hoạt động này rất rộng lớn cần có sự quản lý của nhà nước Nhà nước phải đánh giá đầy đủ nhu cầu quản lý và tổ chức tốt quản lý lĩnh vực này Nếu ý thức người dân thể hiện rõ nét trạng thái thực hiện pháp luật thì yếu tố quản lý Nhà nước là yếu tố quan trọng đầu tiên của thực hiện pháp luật Điều này thể hiện ở sự đồng điệu giữa hoạt động nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước và hoạt động xây dựng pháp luật, thực hiện pháp luật, xử lý vi phạm pháp luật Các mặt này thể hiện nội dung thực hiện pháp luật đồng thời

là phương pháp quản lý nhà nước Giữa quản lý Nhà nước và thực hiện pháp luật có mối quan hệ mật thiết với nhau, một mặt thực hiện pháp luật là phương pháp quản lý nhà nước; mặt khác thì quản lý Nhà nước phải tuân thủ pháp luật Thi đua, khen thưởng là hoạt động có tính xã hội rộng rãi, chính vì vậy phải dùng pháp luật để điều chỉnh và kiên quyết thực hiện đúng pháp luật thì mới tạo được sự đồng thuận cao của các chủ thể và làm tăng vai trò to lớn của nó Đồng thời cũng qua các quy phạm pháp luật để kiểm tra tính đúng đắn của quản lý và hiệu quả quản lý Nhà nước trong lĩnh vực này

Hai là: Thực hiện pháp luật trong thi đua, khen thưởng là phương thức bảo vệ, bảo đảm lợi ích Nhà nước và lợi ích hợp pháp của các chủ thể

Quản lý Nhà nước về thi đua, khen thưởng bằng pháp luật – từ đó thực hiện pháp luật được hình thành Thực hiện pháp luật là phương để bảo vệ lợi ích của đất nước – đó là thành quả cả về vật chất và tinh thần mà thi đua đã tạo ra cho toàn xã hội Lợi ích đất nước nói rộng ra là an ninh quốc gia, an toàn xã hội, quyền con người và là uy tín, vị trí trên trường quốc tế

Thực hiện pháp luật còn là phương thức bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia thi đua, là phương pháp đặc trưng tạo ra sự thông thoáng, thuận tiện trong quá trình tổ chức các phong trào thi đua, đảm bảo cho mọi chủ thể khi tham gia thi đua thực hiện những nghĩa vụ của mình một cách

thuận lợi nhất, đồng thời bảo đảm sự bình đẳng về quyền, lợi ích hợp pháp do hoạt động thi đua mang lại và các hình thức khen thưởng của các cá nhân và tập thể đạt được

Ba là: Thực hiện pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng là động lực thúc đẩy sự phát triển của xã hội

Các quy phạm pháp luật điều chỉnh các quan hệ trong thi đua, khen thưởng phần lớn xuất phát từ quy phạm đạo đức và mang tính xã hội hóa cao

Do đó nó rất phù hợp với bản chất của thi đua, khen thưởng Người tham gia thi đua không phải v mục đích của bản thân song lại là nhu cầu của phát triển

xă hội Việc thực hiện pháp luật thi đua, khen thưởng cho phép chúng ta vận dụng một cách sáng tạo trong lựa chọn tập thể, cá nhân tiêu biểu trong các phong trào thi đua để khen thưởng được nhiều các nhân, tập thể để tôn vinh

những danh hiệu cao quý của Nhà nước Như lời Bác Hồ dặn: “Cần có những

phần thưởng để khuyến khích, động viên, cổ vũ mọi người hăng hái làm tròn nhiệm vụ” Những cá nhân, tập thể được khen thưởng đúng đắn họ rất tự hào,

tự đáy lòng họ quyết tâm phấn đấu để đạt được nhiều thành tích cao hơn, đồng thời họ nhận thức sâu sắc được giá trị của việc động viên, khen thưởng nên họ càng phấn đấu với mục đích vô tư trong sáng tích cực Bác Hồ căn

dặn: “Khen thưởng phải có tác dụng động viên, giáo dục, nêu gương” Mặt

khác, quá trình tuân thủ pháp luật khi các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền tiến hành, nếu thực sự không đúng các quy định của pháp luật, sẽ dẫn đến khen thưởng không chính xác sẽ làm thui chột ý chí phấn đấu vươn lên, gây chán nản, tiêu cực Khi thực hiện đúng các quy định của pháp luật, chúng ta xóa bỏ tư tưởng coi thường khen thưởng và coi khen thưởng là thứ quà để ban phát, ban ơn cùng nhau hưởng [8]

Bốn là: Thực hiện pháp luật trong thi đua, khen thưởng tạo động lực phát huy sức mạnh của cộng đồng trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Trong quá trình phát triển của lịch sử loài người, vấn đề có tính quy luật là xu hướng ngày càng tăng tính chất xã hội hóa mọi lĩnh vực của đời

sống xã hội Xã hội ngày càng phát triển, tính xã hội hóa ngày càng cao; ngược lại tính xã hội hóa ngày càng cao thì xã hội càng có điều kiện phát triển Thực tiễn trong các lĩnh vực kinh tế - chính trị, văn hóa, khoa học, nếu như tính xã hội hóa càng cao, biểu hiện ở các quan hệ được phát triển, sản phẩm tạo ra là kết tinh của lao động sáng tạo, của nhiều yếu tố, quá trình, lĩnh vực, dân tộc thì năng xuất, hiệu quả, chất lượng, giá trị của nó càng cao Như vậy tính xã hội hóa trong lĩnh vực đời sống xã hội chính là động lực phát triển, là nhân tố quan trọng thúc đẩy sự phát triển của từng lĩnh vực nói riêng

và toàn xã hội nói chung Lịch sử phát triển loài người gắn liền với quá trình

xã hội hóa của tất cả các lĩnh vực của đời sống loài người

Công tác thi đua, khen thưởng là một mặt trong đời sống xã hội, vì thế

nó cũng nằm trong quy luật đó Tính xã hội hóa của nó ngày một tăng lên trong quá trình phát triển Vai trò thực hiện pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng là phát huy sức mạnh của cộng đồng, xã hội hóa, được thể hiện dưới hai bình diện:

+ Hướng dẫn cộng đồng trong công tác thi đua, khen thưởng

+ Nâng cao trách nhiệm của cộng đồng trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng

* Pháp luật hướng dẫn cộng đồng trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng,

hệ thống thống nhất các quyền và nghĩa vụ pháp lý của các chủ thể, hướng dẫn vai trò xã hội làm cho từ những công dân bình thường đến các tổ chức hiểu và tự giác tuân theo cùng thực hiện, cùng làm Thực tiễn chỉ ra rằng, trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng khi xã hội hóa càng cao thì càng cần có sự định hướng của pháp luật Trong từng cộng đồng khác nhau có những đặc thù khác nhau, từ những đặc thù có được sự hướng dẫn của pháp luật thì mới đạt kết quả Vai trò thực hiện pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng là phương pháp bảo đảm phát huy sức mạnh cộng đồng, phương pháp bảo đảm cho pháp luật trở thành hiện thực trong đời sống xã hội

* Pháp luật nâng cao trách nhiệm của cộng đồng trong việc xã hội hóa lĩnh vực thi đua, khen thưởng Trách nhiệm pháp lý hướng các chủ thể pháp luật có những hành vi xử sự đúng theo yêu cầu, đòi hỏi khách quan của sự phát triển xã hội, nhằm nâng cao trách nhiệm của cộng đồng trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng

Trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng, Đảng ta đã đề ra những chính sách, giải pháp lớn trong đó công tác xã hội hóa công tác này được xem là nhiệm vụ hàng đầu: Tăng cường sự lãnh đạo và chỉ đạo của các tổ chức Đảng

và chính quyền các cấp, hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân, các tổ chức lao động xã hội nhằm tạo ra các phong trào thi đua rộng khắp trong nhân dân Chủ trương này đã được thể chế hóa trong Luật thi đua, khen

thưởng Điều 9 Luật thi đua, khen thưởng (Đã được sửa đổi, bổ sung năm

2013) quy định: “Cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền có trách nhiệm chỉ đạo tổ chức thực hiện công tác thi đua, khen thưởng theo quy định của pháp luật”; Điều 12, Điều 17 qui định trách nhiệm của: “Cơ quan, tổ chức, đơn vị, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phát động phong trào thi đua”

[23,tr.14,17]

Như vậy, việc tuân thủ pháp luật thi đua, khen thưởng trở thành điều kiện cho các cộng đồng, các tổ chức xã hội, các cá nhân được tự do bình đẳng trong việc hưởng quyền lợi từ thi đua, khen thưởng Đồng thời, thực hiện pháp luật là phương pháp làm cho họ thấy được trách nhiệm một cách rõ nét những điều mà cộng đồng phải làm Vai trò của thực hiện pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng là phát huy sức mạnh của cộng đồng, làm tăng trách nhiệm của cộng đồng trong lĩnh vực này

1.2.2 Ý nghĩa thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng

Thi đua, khen thưởng là biện pháp tổ chức thực tiễn, một phương pháp tuyên truyền, giáo dục tích cực để động viên ý chí sáng tạo, ý chí quyết tâm, năng lực hoạt động thực tiễn của cán bộ, chiến sỹ thực hiện thắng lợi nhiệm

vụ mà cấp trên giao Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã đã dạy: “Thi đua là một cách

rất tốt, rất thiết thực để làm cho mọi người tiến bộ Thi đua giúp cho đoàn kết chặt chẽ thêm và đoàn kết chặt chẽ để thi đua mãi” Trong thời gian qua, hầu

hết các cơ quan, đơn vị trong toàn quân đã duy trì nghiêm túc, phát huy được vai trò của công tác thi đua, khen thưởng vào thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị, góp phần quan trọng xây dựng tổ chức đảng trong sạch vững mạnh (TSVM) cơ quan, đơn vị vững mạnh toàn diện (VMTD) [8]

Thực hiện pháp luật về thi đua - khen thưởng là nhằm động viên, giáo dục, nêu gương, để sau khi được biểu dương, khen thưởng, tập thể, cá nhân được khen phát huy tính tích cực trong công việc được giao; người chưa được khen cũng thấy được trách nhiệm và nghĩa vụ của mình, cần phải phấn đấu để được ghi nhận trong thời gian tới và đạt được mục tiêu, yêu cầu nhiệm vụ của đơn vị, địa phương đề ra Nhận thức được điều đó, những năm qua việc thực hiện pháp luật về thi đua - khen thưởng đã phát huy được sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị của toàn Đảng, Nhà nước và nhân dân Các phong trào thi đua được phát triển sâu rộng với nhiều hình thức phong phú có tác dụng thúc đẩy, động viên cán bộ, nhân dân, các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế tích cực học tập, lao động, sản xuất, kinh doanh, nhất là phong trào thi đua xây dựng nông thôn mới Đồng thời kịp thời có những chính sách khen thưởng đột xuất, khen thưởng chuyên đề, quan tâm coi trọng khen thưởng tập thể và các cá nhân, lao động trực tiếp Tạo động lực thi đua hoàn thành thắng lợi các mục tiêu kinh tế - xã hội; kinh tế phát triển, văn hóa, xã hội có nhiều tiến bộ, quốc phòng được củng cố tăng cường, an ninh chính trị được giữ vững, trật tự an toàn xã hội được đảm bảo, đời sống nhân dân được nâng lên

Đảng Cộng sản Việt Nam “là đội tiên phong của giai cấp công nhân,

đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc Việt nam; đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của dân tộc” [4,tr.88] Do đó xét về bản chất, Đảng lãnh đạo Nhà nước và xã

hội không có mục đich nào khác là để đem lại quyền làm chủ cho Nhân dân, đảm bảo tất cả quyền lực thuộc về Nhân dân Chính vì vậy mà thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng là thể hiện công tác chính trị tư tưởng của Đảng

và ý chí nguyện vọng chính đáng của toàn Đảng, toàn dân đối với hoạt động thi đua, khen thưởng Qua đó xây dựng, hoàn thiện hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật về thi đua, khen thưởng, các chính sách về thi đua, khen thưởng được thực hiện; Tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn và tổ chức thực hiện theo quy định của pháp luật về thi đua, khen thưởng Ý chí này đã định hướng phát triển công tác thi đua, khen thưởng qua từng thời kỳ, từng giai đoạn để các hoạt động thi đua, khen thưởng theo đúng quy định của pháp luật, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng- an ninh chính trị, đảm bảo trật tự an toàn xã hội nâng cao đời sống nhân dân

1.3.1.2 Yếu tố con người

Yếu tố con người cũng là một phần rất quan trọng, là then chốt trong việc thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng Để thi đua, khen thưởng thực sự trở thành động lực thúc đẩy sức lao động sáng tạo của mỗi tập thể, cá nhân để tạo ra những giá trị vật chất và tinh thần mới cho xã hội một cách tốt nhất, động viên mọi người trong xã hội tham gia một cách tự nguyện, tích cực vào hoạt động xây dựng và phát triển đất nước và để đạt được mục tiêu đề ra Hầu hết cán bộ làm công tác thi đua, khen thưởng đều tận tâm, tận lực với công việc chuyên môn, làm việc có trách nhiệm, có tâm huyết cho dù không

có một trường lớp nào đào tạo về công tác thi đua, khen thưởng Chính sự nỗ lực của đội ngũ cán bộ làm công tác thi đua, khen thưởng đã góp phần không nhỏ vào thành quả của các phong trào thi đua yêu nước trong các giai đoạn lịch sử khác nhau của đất nước Tuy nhiên bên cạnh đó vẫn còn

tồn tại, phổ biến như: Các phong trào thi đua nhiều lúc nhiều nơi “có phát

mà không có động”, “đánh trống bỏ rùi”, thủ tục hành chính còn phức tạp, vẫn còn hiện tượng nể nang, hình thức, cán bộ làm công tác thi đua, khen thưởng còn nặng về xét khen thưởng mà coi nhẹ các phong trào thi đua

1.3.1.3 Yếu tố kinh tế

Để việc quản lý của nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng được thực thi trong thực tiễn đời sống xã hội thì điều kiện về kinh phí và cơ sở vật chất là cần thiết và vô cùng quan trọng Bộ máy làm công tác thi đua, khen thưởng được hoạt động và thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ thì đi kèm với nó là đầu tư vật chất, đảm bảo kinh phí hoạt động thi đua, khen thưởng như: đầu tư về máy móc trang thiết bị phục vụ cho công tác thi đua, khen thưởng; kinh phí khi tổ chức tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn, tổ chức thực hiện các phong trào thi đua,tổ chức tuyên dương khen thưởng, xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến thi đua, khen thưởng; kinh phí phục vụ cho việc đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ nghiệp vụ cho cán bộ làm công tác thi đua, khen thưởng

1.3.1.4 Yếu tố xã hội

Bên cạnh đó, pháp luật về thi đua, khen thưởng hình thành từ xã hội, với đối tượng điều chỉnh là các quan hệ xã hội (quan hệ giữa các chủ thể thực hiện pháp luật là cá nhân, tổ chức; quan hệ giữa các cơ quan, đơn vị trong công tác…) Do vậy phạm vi các quan hệ xã hội cần điều chỉnh sẽ tác động, ảnh hưởng đến đối tượng, phạm vi điều chỉnh của pháp luật thi đua, khen thưởng; đến quyền, nghĩa vụ của các cá nhân, tổ chức Thực tế xây dựng quy phạm quy định về đối tượng, phạm vi thi đua, khen thưởng trong Luật và các Nghị định của Chính phủ hướng dẫn thực hiện Luật Thi đua, khen thưởng, cho thấy tồn tại thực tế về đối tượng, phạm vi công tác thi đua, khen thưởng

đã tác động, ảnh hưởng không nhỏ đến quy định pháp luật về vấn đề này

1.3.1.5 Yếu tố văn hóa, tư tưởng

Trong mỗi giai đoạn phát triển của xã hội, thi đua yêu nước lại có

những nét mới về chất và đặc điểm mới, cũng như mục tiêu mới Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: “Thi đua là một cách tốt nhất, rất thiết thực để làm cho mọi người tiến bộ Công việc hàng ngày chính là nền tảng thi đua, phải làm thế nào để ngày hôm nay tốt hơn ngày hôm qua”, do đó, mục tiêu thi đua phải luôn gắn liền với nhiệm vụ công việc hàng ngày và gắn liền với mục đích, yêu cầu chung văn hóa, tư tưởng trong từng giai đoạn lịch sử của cách mạng để hướng quần chúng vào mục tiêu đó mà phấn đấu thi đua đạt kết quả tốt

Để công tác thi đua, khen thưởng đúng với mục đích, ý nghĩa của nó, thật sự tạo động lực động viên, lôi cuốn, khuyến khích mọi cá nhân, tập thể phát huy truyền thống yêu nước, năng động, sáng tạo vươn lên hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao thì cần có tác động của yếu tố văn hóa, tư tưởng thì trước hết và quan trọng nhất là phải thay đổi tư duy, nhận thức trong mỗi người, đặc biệt là người đứng đầu trong các cơ quan, đơn vị, cần phải công minh trong việc bình xét khen thưởng để chọn đúng người xứng đáng, người được khen thật sự phải là điển hình nổi bật, là tấm gương để người khác học hỏi

Ngoài ra, yếu tố văn hóa, tư tưởng thì bản thân người được đề nghị khen thưởng phải có lòng tự trọng, trung thực, phải biết mình thực sự có thành tích được khen hay không, chứ đừng vì xem việc khen thưởng là món

đồ trang sức mà mình cần phải có để làm đẹp mình

Thông qua khen thưởng góp phần xây dựng chuẩn mực pháp lý, đạo đức con người mới, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Cùng với sự phát triển của kinh tế - xã hội, mức độ nhận thức, trình độ dân trí ngày một cao lên theo đó công tác thi đua, khen thưởng cũng đòi hỏi ngày một cao hơn

1.3.2 Các yêu cầu, điều kiện bảo đảm thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng

Bảo đảm thực hiện pháp luật là điều kiện khách quan cho sự phát triển của xã hội, Nhà nước và các tổ chức xã hội ban hành các văn bản quy phạm pháp luật làm phương tiện để thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của

mình; cũng như mọi công dân đều phải thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình

để đảm bảo cho pháp luật được thực hiện nghiêm minh

Như vậy, bảo đảm thực hiện pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng là củng cố xây dựng điều kiện, cơ chế, phương tiện, phương pháp và cách thức nhằm làm cho pháp luật về lĩnh vực thi đua, khen thưởng thực hiện

có hiệu quả trong thực tế, đem lại lợi ích cho Nhà nước, cho xã hội và cho mọi người Hệ thống những bảo đảm đối với thực hiện pháp luật bao gồm: Những bảo đảm chính trị; những bảo đảm pháp lý; những bảo đảm về kinh tế

Một là: Những bảo đảm về chính trị

Đó là tất cả những yếu tố của hệ thống chính trị, nền dân chủ Dưới chủ nghĩa xã hội, yếu tố quan trọng nhất trong những bảo đảm chính trị là hoạt động lãnh đạo, hướng dẫn của Đảng cộng sản với tư cách là Đảng cầm quyền Đảng đề ra đường lối, cương lĩnh, chính sách xây dựng và phát triển đất nước, đồng thời Đảng lãnh đạo Nhà nước thể chế hóa thành pháp luật để lãnh đạo và quản lý xã hội Nhà nước xã hội chủ nghĩa bảo đảm thực hiện pháp luật bằng hoạt động chuẩn xác, có tổ chức bộ máy Nhà nước, bằng sự giáo dục cán bộ, nhân viên của mình tinh thần tôn trọng và thực hiện nghiêm chỉnh pháp luật Trong hoạt động bảo đảm quyền và nghĩa vụ của các chủ thể pháp luật, Nhà nước cần quan hệ chặt chẽ với các tổ chức xã hội Sự phát triển toàn diện nền dân chủ, sự tham gia đông đảo của các tầng lớp nhân dân lao động vào quản

lý công việc của nhà nước, khuyến khích những sáng kiến của họ cũng góp phần củng cố thực hiện pháp luật

Bên cạnh đường lối chính trị, hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa, những giá trị tư tưởng đạo đức của dân tộc, sự thống nhất của chính trị, tư tưởng

và đạo đức Tình hữu nghị quốc tế vô sản , sự phát triển của trình độ văn hóa và đặc biệt là văn hóa pháp lý của nhân dân là những bảo đảm quan trọng cho thực hiện pháp luật

Hai là: Những bảo đảm về kinh tế

Thực hiện pháp luật là hiện tượng chính trị xã hội thuộc thượng tầng kiến trúc bởi vậy nó chịu tác động rất lớn của cơ sở kinh tế Sự phát triển của kinh tế là yếu tố quyết định đến chất lượng thực hiện pháp luật Cơ cấu kinh

tế quyết định cơ cấu của pháp luật trong đó có pháp luật thi đua, khen thưởng Ngay trong nội bộ của pháp luật thi đua, khen thưởng cũng được thay đổi theo quá trình phát triển của nền kinh tế đất nước

Nền kinh tế của xã hội được thể hiện ở ba yếu tố: Quan hệ sở hữu, quan

hệ phân công lao động và quan hệ phân phối sản phẩm lao động Trong đó quan hệ sở hữu đóng vai trò quyết định Ở nước ta, cơ chế kế hoạch hóa tập trung bao cấp (với hai hình thức sở hữu là sở hữu Nhà nước và sở hữu tập thể)

đã tồn tại tương đối lâu, từ khi hòa bình lập lại ở miền Bắc (năm 1954) cho đến cuối những năm 1980 đầu những năm 1990 của thế kỷ XX

Phải nhấn mạnh là, cơ chế kế hoạch hóa tập trung bao cấp ở Việt Nam

đã phát huy tác dụng tích cực trong việc huy động sức người, sức của cho cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc Tuy nhiên, sau khi đất nước thống nhất (năm 1975), sự tiếp tục tồn tại quá lâu của cơ chế tập trung bao cấp đã trở thành cơ chế kìm hãm, cản trở sự phát triển của sản xuất, đời sống, đưa đất nước rơi vào khủng hoảng, làm trì trệ nền kinh tế - xã hội những năm sau đó Đúng như Lê nin nói: Ưu điểm của ngày hôm qua kéo dài quá mức đã thành khuyết điểm của ngày hôm nay

Khi chuyển sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa có

sự tham gia của nhiều thành phần kinh tế Cùng với việc dựa trên nền tảng công hữu về tư liệu sản xuất là chủ yếu, Nhà nước quản lý nền kinh tế nhằm đảm bảo sự kết hợp giữa tăng trưởng kinh tế với thực hiện tiến độ, công bằng

xã hội và đảm bảo môi trường, vừa khuyến khích làm giàu một cách hợp pháp vừa cố gắng xóa đói giảm nghèo Nó có mặt tích cực là buộc các chủ thể kinh

tế phải tích cực phát động các phong trào thi đua sản xuất, tích cực nghiên cứu ứng dụng các tiến bộ khoa học công nghệ, chăm lo cải thiện đời sống của người lao động, coi trọng sức sáng tạo của người lao động để từ đó tích cực

sản xuất cái mà thị trường cần và đạt hiệu quả nhất Vì lợi ích kinh tế, các chủ thể kinh tế phải thi đua nhau, cạnh tranh nhau cao độ để có công nghệ, kĩ thuật sản xuất hiệu quả nhằm giảm chi phí lao động cá biệt, tăng chất lượng hàng hóa, hạ giá thành sản phẩm giành thắng lợi trên thương trường Rõ ràng, những quy luật thị trường đã thúc đẩy sản xuất phát triển một cách mạnh mẽ, tạo ra cơ sở vật chất vững mạnh cho xã hội, là động lực thúc đẩy các phong trào thi đua phát triển Đồng thời kinh tế phát triển đảm bảo cho cuộc sống của người dân ngày càng tốt hơn, trình độ dân trí ngày càng cao hơn, cơ sở vật chất của xã hội ngày càng dồi dào hơn Đảm bảo điều kiện thuận lợi cho mọi hoạt động của con người, Nhà nước và xã hội Là nền tảng vật chất cho thực hiện pháp luật

Ba là: Bảo đảm pháp lý

Bảo đảm pháp lý đối với thực hiện pháp luật bao gồm các nội dung sau:

- Chất lượng pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng

Thực hiện pháp luật và pháp luật là hai khái niệm không đồng nghĩa với nhau nhưng chúng lại có quan hệ chặt chẽ và tác động lẫn nhau Thực hiện pháp luật thể hiện đòi hỏi các chủ thể pháp luật là phải tuân thủ và chấp hành tự giác, thường xuyên, nghiêm chỉnh pháp luật Pháp luật chỉ có thể phát huy được hiệu lực, điều chỉnh có hiệu quả những quan hệ xã hội trên cơ sở vững chắc của thực hiện pháp luật Ngược lại thực hiện pháp luật chỉ có thể được nghiêm minh, phù hợp với thực tế khi có một hệ thống pháp luật hoàn chỉnh và đồng bộ, thể chế hóa đường lối chủ trương chính sách của Đảng, phù hợp với những đặc điểm kinh tế - xã hội của đất nước

Pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng cũng vậy, muốn thực hiện tốt phải có hệ thống pháp luật về thi đua, khen thưởng đồng bộ, thống nhất, đơn giản, dễ hiểu và tạo ra một khung pháp lý đầy đủ, hoàn chỉnh đảm bảo được sự thống nhất quản lý trong toàn quốc, làm cơ sở cho việc phân loại, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật, nâng cao tính tuân thủ của các chủ

thể tham gia trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng Tuy nhiên, pháp luật có mà thực hiện không nghiêm cũng ảnh hưởng đến trật tự pháp luật

- Ý thức pháp luật của các đối tượng tham gia hoạt động trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng

Ý thức pháp luật của các chủ thể tham gia hoạt động thi đua, khen thưởng càng được nâng cao thì việc bảo đảm thực hiện pháp luật cũng được nâng cao Ý thức pháp luật thể hiện sự nhận thức của các chủ thể và thái độ của họ với các quy định pháp luật Cho nên ý thức pháp luật càng được nâng cao, mức độ hiểu biết pháp luật càng sâu thì tinh thần tôn trọng pháp luật, thái

độ tự giác xử sự theo yêu cầu của pháp luật, thực hiện pháp luật càng được đảm bảo Do đó, ý thức pháp luật của các đối tượng tham gia hoạt động thi đua, khen thưởng là một yếu tố có ý nghĩa rất lớn ảnh hưởng đến việc thực hiện pháp luật, xử lý vi phạm pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng Pháp luật xử lý vi phạm trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng chỉ có thể được thực hiện nghiêm chỉnh và chính xác nếu như các đối tượng tham gia nắm vững, hiểu rõ và chỉ làm những gì pháp luật cho phép, hạn chế tình trạng vi phạm pháp luật

Mặt khác ý thức pháp luật phụ thuộc rất nhiều vào trình độ học vấn và hiểu biết của các chủ thể tham gia các quan hệ pháp luật Khi trình độ học vấn thấp thì việc nhận thức về xã hội của họ còn rất hạn chế Do vậy, để nâng cao

ý thức pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng, thì vấn đề nâng cao học vấn cho các chủ thể là điều rất quan trọng, bên cạnh đó thì công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật một cách sâu rộng đến mọi nơi bằng nhiều hình thức phù hợp với từng đối tượng, đặc điểm của từng vùng trên phương tiện thông tin đại chúng (báo nói, báo hình, báo viết…bằng cả tiếng dân tộc…) hình thức bồi dưỡng, tập huấn nghiệp vụ, sinh hoạt văn hóa nghệ thuật cũng phải đa dạng phong phú

- Mức độ hoàn thiện của tổ chức bộ máy làm công tác thi đua, khen thưởng

Hệ thống các cơ quan nhà nước về thi đua, khen thưởng được thành lập nhằm thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về thi đua, khen thưởng Với những nhiệm vụ và quyền hạn, được pháp luật quy định Hệ thống này được thực hiện theo nguyên tắc tập trung thống nhất dưới sự chỉ đạo tập trung của Chính phủ Ở Trung ương có Hội đồng thi đua, khen thưởng Trung ương và Ban thi đua, khen thưởng Trung ương là cơ quan quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng trên toàn quốc Ở các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các Bộ, ban, ngành ở Trung ương có Hội đồng thi đua, khen thưởng và Ban thi đua, khen thưởng trực thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh, thành, trực thuộc Bộ, ban, ngành Ở các quận, huyện, thị xã có Hội đồng thi đua, khen thưởng và

Bộ phận thi đua, khen thưởng nằm trong phòng Nội vụ - Ủy ban nhân dân quận, huyện, thị xã Các xã, phường, thị trấn có Hội đồng thi đua, khen thưởng và một công chức văn phòng thống kê làm kiêm nhiệm nhiệm vụ này Chất lượng và cơ chế hoạt động của bộ máy là yếu tố rất quan trọng, tác động trực tiếp đến việc thực thi pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng Do vậy, vấn đề đặt ra là phải có một hệ thống tổ chức thật tinh gọn, hoạt động có hiệu quả, hiệu lực để đưa pháp luật thi đua, khen thưởng vào cuộc sống [27]

- Năng lực hoạt động của đội ngũ cán bộ, công chức trực tiếp làm công tác thi đua, khen thưởng

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh: Cán bộ là cái gốc của mọi công việc, công việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém

Đúng như vậy, trình độ, năng lực cán bộ, công chức như công tác tổ chức cán bộ là yếu tố ảnh hưởng không nhỏ đến việc thực hiện pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng Chỉ khi cán bộ, công chức - những người thực thi pháp luật thực hiện đúng chức trách nhiệm vụ, hiểu biết về pháp luật,

xử lý nghiêm minh, không bị xa ngã trước sự cám dỗ của đồng tiền, không vi phạm pháp luật, có phẩm chất đạo đức trong sáng, tạo được niềm tin trước Đảng, Nhà nước và nhân dân thì hiệu quả của công tác thi đua, khen thưởng mới cao và mới phát huy vai trò quan trọng của nó trong đời sống xã hội

Ngược lại trình độ năng lực của đội ngũ cán bộ này hạn chế, phẩm chất đạo đức không tốt, dẫn đến tình trạng nhũng nhiễu, hạch sách, cửa quyền thì sẽ dẫn đến tình trạng chạy thành tích, chạy khen thưởng, làm cho xã hội mất niềm tin, vai trò của thi đua, khen thưởng bị xem nhẹ, không phát huy được tính tích cực của nó trong đời sống xã hội

- Cơ chế phối hợp giữa các cơ quan khác trong thực hiện công tác thi đua, khen thưởng

Để bảo đảm thực hiện pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng một cách nghiêm minh, chính xác, các cơ quan có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với nhau trong phạm vi nhiệm vụ quyền hạn của mình theo luật định

Các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng như: Các cơ quan tổ chức phát động các phong trào thi đua, các cơ quan quản lý Nhà nước về thi đua, khen thưởng, các cơ quan đề nghị khen thưởng có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ theo chức năng quyền hạn của mình, xây dựng cơ chế phối hợp, thường xuyên trao đổi thông tin và nhiệm vụ, tránh tình trạng chồng chéo khi thực hiện, hoặc đùn đẩy trách nhiệm, thực hiện không đúng chức năng, thẩm quyền gây lộn xộn trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức thành viên của Mặt trận động viên nhân dân nghiêm chỉnh thực hiện thi hành pháp luật thi đua, khen thưởng; giám sát việc thi hành pháp luật của các đơn vị, tổ chức được giao quyền theo quy định của pháp luật

Giải quyết tốt mối quan hệ phối kết hợp giữa các ngành với các cơ quan tổ chức khác có thẩm quyền ở Trung ương, cũng như ở địa phương thì hoạt động quản lý nói chung, xử lý các vi phạm pháp luật nói riêng mới đạt hiệu quả cao, trong việc thi hành các quyết định khen thưởng

Tổ chức tốt việc phối kết hợp với các cơ quan chức năng quản lý các lĩnh vực, chú trọng tới việc phối hợp giữa ngành, các cơ quan báo chí trong việc tuyên truyền phổ biến pháp luật, xử lý vi phạm trong lĩnh vực thi đua,

khen thưởng nhằm phát hiện những nội dung pháp luật còn bất cập, thiếu sót, những hành vi tiêu cực, tham nhũng gây phiền hà ách tắc của các cán bộ, công chức nhà nước

Như vậy, cơ chế phối hợp giữa các ngành với các lực lượng khác có ảnh hưởng tích cực đến việc bảo đảm thực hiện pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng nếu được thực hiện tốt, sẽ là cơ sở tốt cho việc thực thi pháp luật thi đua, khen thưởng nghiêm minh, chính xác, kịp thời

- Giải quyết khiếu nại tố cáo của các cơ quan tổ chức có thẩm quyền

Hoạt động thanh tra Nhà nước trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng là hoạt động của các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, đặc biệt là hoạt động của cơ quan thanh tra, là phương thức thực hiện trong quản lý Nhà nước về thi đua khen thưởng Hoạt động thanh tra nhằm phòng ngừa, phát hiện và xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật về thi đua, khen thưởng; phát hiện những sơ hở trong cơ chế quản lý chính sách để kiến nghị với các cơ quan Nhà nướccó thẩm quyền

Thanh tra nhân dân là một mắt xích quan trọng trong hệ thống thanh tra nói chung, thực hiện quyền kiểm tra, thể hiện rõ nét tính chất dân chủ trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng Hoạt động thanh tra nhân dân có tác động tích cực trong việc giám sát việc giải quyết công việc của cán bộ, công chức trong việc thực thi nhiệm vụ được giao, đặc biệt là những người được giao quyền, ủy quyền

Kết luận Chương 1

Chương 1 với tựa đề “ Lý luận về thực hiện pháp luật thi đua, khen thưởng”, tác giả đã tập trung vào những nội dung cơ bản: Khái niệm, đặc điểm, vai trò, ý nghĩa của việc thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng

Từ đó thấy được công tác xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật về thi đua, khen thưởng đã có những tiến bộ quan trọng, tạo cơ sở pháp lý ngày càng hoàn chỉnh hơn để Nhà nước quản lý thi đua, khen thưởng bằng pháp luật Bộ máy tổ chức và cán bộ, công chức làm công tác thi đua, khen thưởng cũng được quan tâm, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ được nâng lên Nhận thức của các cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, đoàn thể, cơ quan, đơn vị và các tầng lớp nhân dân về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của công tác thi đua, khen thưởng đã có sự chuyển biến tích cực và từng bước nâng cao

Thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng được huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội xác định là một phần không thể thiếu trong thực tế cuộc sống, lao động, sản xuất và là biện pháp quan trọng, là động lực mạnh mẽ thúc đẩy thực hiện nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội, an ninh – quốc phòng, trật tự an toàn xã hội ở địa phương

Tóm lại, Chương 1 của luận văn đã phân tích một cách khá toàn diện và

có thể thống, cơ sở lý luận về thực hiện pháp luật thi đua, khen thưởng để từ

đó khẳng định việc thực hiện pháp luật thi đua, khen thưởng ở huyện Sóc Sơn

là hoàn toàn có cơ sở lý luận và là yêu cầu khách quan Toàn bộ nội dung lý luận ở Chương 1 sẽ được sử dụng để giải quyết các nội dung ở chương 2 và chương 3

và Phúc Yên Ngày 1/4/1979, huyện Sóc Sơn được chuyển về thành phố Hà

Nội quản lý

- Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội

Sóc Sơn là một huyện ngoại thành của Thủ đô Hà Nội, nằm cách trung tâm thành phố khoảng hơn 35km về phía Bắc Phía Bắc giáp huyện Phổ Yên (Thái Nguyên), phía Đông Bắc giáp huyện Hiệp Hoà (Bắc Giang), phía Đông Nam giáp huyện Yên Phong (Bắc Ninh), phía Nam giáp huyện Đông Anh, phía Tây giáp huyện Mê Linh và thị xã Phúc Yên (Vĩnh Phúc)

Nằm ở cửa ngõ Thủ đô đi các tỉnh phía Bắc, huyện Sóc Sơn là một đầu mối giao thông quan trọng nối liền Thủ đô Hà Nội với các vùng công nghiệp, các trung tâm dịch vụ lớn trong khu vực tam giác kinh tế thông qua nhiều tuyến đường giao thông quan trọng như: Quốc lộ 2; Quốc lộ 3; Quốc lộ 18 nối liền vành đai kinh tế Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh và 04 tuyến đường cao tốc: Nội Bài – Nhật Tân, đường Bắc Thăng Long - Nội Bài, Quốc lộ 3 mới Hà Nội - Thái Nguyên, đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai; Tuyến đường sắt Hà Nội – Thái Nguyên… đặc biệt Sóc Sơn có Cảng hàng không Quốc tế Nội Bài là đầu mối giao thông lớn, quan trọng của Quốc gia Trong quy hoạch phát triển Thủ đô Hà Nội, Sóc Sơn là đô thị vệ tinh của Hà Nội Đó là điều kiện thuận lợi cho việc trao đổi, giao lưu kinh tế, văn hóa, mở rộng thị trường