SKKN: Các biện pháp phát triển tư duy học sinh phục vụ cho giảng dạy bài: Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII (Lịch sử 10 - Chương trình cơ bản)

Sáng kiến kinh nghiệm: “Các biện pháp phát triển tư duy học sinh phục vụ cho giảng dạy bài: Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII (Lịch sử 10 - Chương trình cơ bản)” nhằm tìm ra phương pháp dạy học tối ưu nhất, trên cơ sở đó gây hứng thú, tình cảm cho học sinh trong giờ học để góp phần từng bước nâng cao chất lượng của bộ môn Lịch sử.

M C L CỤ Ụ

MỤC LỤC 1

I MỞ ĐẦU 1

I.1 Lý do chọn đề tài 1

I.2 Lịch sử vấn đề 1

I.2.1 Tài liệu nước ngoài 1

I.2.2 Tài liệu trong nước 2

I.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

I.3.1 Đối tượng nghiên cứu 2

I.4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 3

I.4.1 Mục đích nghiên cứu 3

I.4.2 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

I.5 Phương pháp nghiên cứu 3

I.5.1 Phương pháp lý thuyết 3

I.5.2 Phương pháp thực tiễn: 3

I.6 Đóng góp của đề tài 3

I.7 Cấu trúc của đề tài 4

II NỘI DUNG 5

II.1 Cơ sở lý luận của việc sử dụng các biện pháp phát triển tư duy trong dạy học lịch sử ở trường phổ thông 5

II.2 Đánh giá thực trạng 5

II.3 Các biện pháp phát triển tư duy học sinh phục vụ cho việc giảng dạy bài Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII (Lịch sử 10 - Chương trình cơ bản) 6

II.3.1 Yêu cầu cơ bản của bài Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII 6

II.3.2 Các biện pháp phát triển tư duy học sinh phục vụ cho việc giảng dạy bài Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII (Lịch sử 10 - Chương trình cơ bản) 7

I. M  Đ UỞ Ầ

I.1. Lý do ch n đ  tàiọ ề

Phát tri n năng l c nh n th c và t  duy cho h c sinh trong d y h c nóiể ự ậ ứ ư ọ ạ ọ   chung, d y h c L ch s  nói riêng luôn là yêu c u và m c tiêu c a giáo d c phạ ọ ị ử ầ ụ ủ ụ ổ  thông nh m giáo d c, b i dằ ụ ồ ưỡng nh ng con ngữ ười có năng l c t  duy sáng t o,ự ư ạ   phát tri n toàn di n, đáp  ng yêu c u c a n n kinh t  tri th c. ể ệ ứ ầ ủ ề ế ứ Khoa h c giáoọ  

d c­ tâm lý đã ch ng minh, phát tri n năng l c nh n th c làm tăng hi u qu  c aụ ứ ể ự ậ ứ ệ ả ủ   toàn b  quá trình d y h c, tăng h ng thú h c t p và phát tri n cá tính h c sinh.ộ ạ ọ ứ ọ ậ ể ọ   Phát tri n năng l c nh n th c sáng t o c a h c sinh, truy n th  ki n th c vàể ự ậ ứ ạ ủ ọ ề ụ ế ứ   giáo d c đ o đ c là ba m t h u c , ba m c tiêu c a quá trình d y h c.ụ ạ ứ ặ ữ ơ ụ ủ ạ ọ

V i nh ng suy nghĩ trên, trong chớ ữ ương trình L ch s  b c THPT, tôi m nhị ử ậ ạ  

d n đ a ra đ  tài sáng ki n kinh nghi m: ạ ư ề ế ệ “Các bi n pháp phát tri n t  duy h c ệ ể ư ọ   sinh ph c v  cho gi ng d y bài:   ụ ụ ả ạ Cach mang t  san Phap cu i thê ki XVIIÍ ̣ ư ̉ ́ ố ́ ̉   (L ch s  10 ­ Ch ị ử ươ ng trình c  b n)” ơ ả  nh m tìm ra phằ ương pháp d y h c t i  uạ ọ ố ư  

nh t, trên c  s  đó gây h ng thú, tình c m cho h c sinh trong gi  h c đ  gópấ ơ ở ứ ả ọ ờ ọ ể  

ph n t ng bầ ừ ước nâng cao ch t lấ ượng c a b  môn L ch s ủ ộ ị ử

I.2. L ch s  v n đị ử ấ ề

ngoài nước, ch  y u đ  c p đ n các khía c nh sau:ủ ế ề ậ ế ạ

I.2.1. Tài li u n ệ ướ c ngoài

Tác gi  I.F. Kharlamov v i công trình ả ớ "Phát huy tính tích c c c a h c sinh ự ủ ọ  

nh  th  nào?"   ư ế đã nêu lên m t s  bi n pháp nh m kích thích ho t đ ng nh nộ ố ệ ằ ạ ộ ậ  

th c c a h c sinh đ ng th i kh ng đ nh: ứ ủ ọ ồ ờ ẳ ị "v n đ  s  d ng sách giáo khoa và tài ấ ề ử ụ  

li u h c t p có nh ng đi u b  ích đáng h c h i"    ệ ọ ậ ữ ề ổ ọ ỏ b i vì ở "trong quá trình làm 

vi c v i sách giáo khoa và tài li u h c t p, HS n m v ng và c ng c  đ ệ ớ ệ ọ ậ ắ ữ ủ ố ượ c ki n ế  

th c, đ ng th i các em ti p thu đ ứ ồ ờ ế ượ c kĩ năng, kĩ x o" ả  I.F. Kharlamov cũng 

kh ng đ nh ẳ ị "tài li u h c t p t  nó đã ch a đ ng nhi u y u t  kích thích, đ ng ệ ọ ậ ự ứ ự ề ế ố ộ   viên tính ham hi u bi t và tích c c t  duy HS…".  ể ế ự ư  

Tác gi  Đairi trong cu n  ả ố "Chu n b  gi  h c l ch s  nh  th  nào?"   ẩ ị ờ ọ ị ử ư ế đã 

kh ng đ nh t m quan tr ng c a ngu n tài li u tham kh o, theo ông đ  ti n hànhẳ ị ầ ọ ủ ồ ệ ả ể ế  

m t gi  h c đ t hi u qu  cao ngộ ờ ọ ạ ệ ả ười giáo viên ph i th c hi n nhi u khâu nhả ự ệ ề ư  chu n b  giáo án, th c hành các bẩ ị ự ước ti n hành gi  h c trên l p, đ ng th iế ờ ọ ớ ồ ờ   nghiên c u nhi u ngu n t  li u liên quan đ  làm rõ các s  ki n trong quá trìnhứ ề ồ ư ệ ể ự ệ  

gi ng d y, ả ạ "ph i s  d ng không ng ng và có h  th ng t t c  m i ngu n t  li u ả ử ụ ừ ệ ố ấ ả ọ ồ ư ệ   muôn hình, muôn v " ẻ  và kh ng đ nh ẳ ị "toàn b  công tác d y h c s  vô cùng có l i, ộ ạ ọ ẽ ợ  

n u th y giáo hi u môn h c trên c  s  t t c  nh ng ngu n t  li u có liên quan ế ầ ể ọ ơ ở ấ ả ữ ồ ư ệ  

đ n s  ki n…" ế ự ệ  B i vì theo ông, n u giáo viên l a ch n tài li u m t cách khéoở ế ự ọ ệ ộ  

léo và trên c  s  đó chuy n hóa chúng thành các bi n phát phát tri n t  duy sơ ở ể ệ ể ư ẽ  góp ph n làm cho gi  h c tr  nên phong phú v  ki n th c, tình c m, hình thànhầ ờ ọ ở ề ế ứ ả   khái ni m, đi u này cũng tác đ ng đ n vi c giáo d c đ o đ c cho h c sinh.ệ ề ộ ế ệ ụ ạ ứ ọ

I.2.2. Tài li u trong n ệ ướ c

pháp d y h c l ch s " ạ ọ ị ử   (t p 1), xu t b n năm 2007 c a Phan Ng c Liên (chậ ấ ả ủ ọ ủ  biên), Tr nh Đình Tùng, Nguy n Th  Côi đã đ  c p đ n v n đ  t  li u trong d yị ễ ị ề ậ ế ấ ề ư ệ ạ  

h c và phọ ương pháp s  d ng t  li u trong gi ng d y l ch s , đ a ra các nguyênử ụ ư ệ ả ạ ị ử ư  

t c c n ph i th c hi n trong d y h c l ch s  ắ ầ ả ự ệ ạ ọ ị ử

Trong cu n ố "Các con đ ườ ng, bi n pháp nâng cao hi u qu  d y h c l ch ệ ệ ả ạ ọ ị  

s    tr ử ở ườ ng ph  thông" ổ , tác gi  Nguy n Th  Côi đã nêu lên b n ch t c a ho tả ễ ị ả ấ ủ ạ  

đ ng nh n th c tích c c, đ c l p, ý nghĩa c a ho t đ ng nh n th c tích c c đ cộ ậ ứ ự ộ ậ ủ ạ ộ ậ ứ ự ộ  

l p đ i v i hi u qu  bài h c đ ng th i đ a ra các con đậ ố ớ ệ ả ọ ồ ờ ư ường, bi n pháp nh mệ ằ   phát tri n tính tích c c đ c l p trong nh n th c đ c bi t là trong t  duy c a h cể ự ộ ậ ậ ứ ặ ệ ư ủ ọ   sinh. Tác gi  Phan Ng c Liên trong cu nả ọ ố “Ph ươ ng pháp d y h c l ch s ” ạ ọ ị ử  (t p 2)ậ  

đã kh ng đ nh vi c phát tri n các ho t đ ng nh n th c đ c l p, tích c c nh t làẳ ị ệ ể ạ ộ ậ ứ ộ ậ ự ấ  

t  duy đ c l p sáng t o c a h c sinh có ý nghĩa đ c bi t đ i v i hi u qu  bàiư ộ ậ ạ ủ ọ ặ ệ ố ớ ệ ả  

h c đ ng th i có ý nghĩa quan tr ng trong vi c nâng cao hi u qu  gi ng d y,ọ ồ ờ ọ ệ ệ ả ả ạ   giáo d c và phát tri n toàn di n nhân cách h c sinh.ụ ể ệ ọ

Nhìn chung, các công trình nghiên c u nói trên đã đ  c p đ n nh ng n iứ ề ậ ế ữ ộ   dung liên quan đ n v n đ  d y h c theo hế ấ ề ạ ọ ướng phát huy tính tích c c c a h cự ủ ọ  

sinh. Tuy nhiên, “Các bi n pháp phát tri n t  duy h c sinh ph c v  cho gi ng ệ ể ư ọ ụ ụ ả  

d y bài:  ạ Cach mang t  san Phap cu i thê ki XVIIÍ ̣ ư ̉ ́ ố ́ ̉  (L ch s  10 ­ Ch ị ử ươ ng trình  

c  b n)” ơ ả  thì v n ch a có công trình nào nghiên c u và gi i quy t. Đây là nhi mẫ ư ứ ả ế ệ  

v  c  b n mà đ  tài c n ti p t c gi i quy t.ụ ơ ả ề ầ ế ụ ả ế

I.3. Đ i tố ượng và ph m vi nghiên c uạ ứ

I.3.1. Đ i t ố ượ ng nghiên c u ứ

Đ  tài nghiên c u xoay quanh vi c tìm ra các bi n pháp nh m phát tri n tề ứ ệ ệ ằ ể ư  duy cho h c sinh khi làm các bài ki m tra. Đ i tọ ể ố ượng nghiên c u là các em h cứ ọ  

I.3.2. Ph m vi nghiên c u ạ ứ

Đ  tài gi i h n   các bi n pháp phát tri n t  duy ph c v  cho vi c d yề ớ ạ ở ệ ể ư ụ ụ ệ ạ  

h cọ  bài: Cach mang t  san Phap cu i thê ki ́ ̣ ư ̉ ́ ố ́ ̉ XVIII (L ch s  10 ­ Ch ng trìnhị ử ươ  

c  b n). Đ  tài nghiên c u qua năm h c 2018­2019. Nh ng bi n pháp mà đ  tàiơ ả ề ứ ọ ữ ệ ề   nghiên c u, b n thân tôi l ng ghép trong quá trình gi ng d y và ki m tra đánh giáứ ả ồ ả ạ ể  

h c sinh   các c p đ  khác nhau.ọ ở ấ ộ

I.4. M c đích và nhi m v  nghiên c uụ ệ ụ ứ

I.4.1. M c đích nghiên c u ụ ứ

   Vi c s  d ng các bi n phát pháp tri n t  duy ph c v  cho vi c d y h cệ ử ụ ệ ể ư ụ ụ ệ ạ ọ   bài: Cach mang t  san Phap cu i thê ki ́ ̣ ư ̉ ́ ố ́ ̉ XVIII (L ch s  10 ­ Ch ng trình cị ử ươ ơ 

b n), góp ph n đ i m i phả ầ ổ ớ ương pháp d y h c đ  nâng cao hi u qu  d y và h cạ ọ ể ệ ả ạ ọ   môn L ch s    trị ử ở ường THPT, hình thành nhân cách và giáo d c t  tụ ư ưởng, tình 

c m cho các em v  các s  ki n, nhân v t l ch s  th  gi i.ả ề ự ệ ậ ị ử ế ớ

I.4.2. Nhi m v  nghiên c u ệ ụ ứ

­ Nghiên c u v  m t lý lu n và th c ti n đ  xác đ nh vai trò, ý nghĩa c aứ ề ặ ậ ự ễ ể ị ủ  

vi c s  d ng các bi n pháp phát tri n t  duy trong d y h c L ch s    trệ ử ụ ệ ể ư ạ ọ ị ử ở ườ  ng

ph  thông.ổ

­ Xác đ nh m t s  nguyên t c c n ph i th c hi n khi s  d ng các bi nị ộ ố ắ ầ ả ự ệ ử ụ ệ   pháp phát tri n t  duy.ể ư

­ Đ a ra nh ng đ nh hư ữ ị ướng, bi n pháp s  ph m c  th  đ  s  d ng cácệ ư ạ ụ ể ể ử ụ  

bi n pháp phát tri n t  duy ph c v  cho vi c d y h c bài: ệ ể ư ụ ụ ệ ạ ọ Cach mang t  sań ̣ ư ̉   Phap cu i thê ki ́ ố ́ ̉ XVIII (L ch s  10 ­ Ch ng trình c  b n).ị ử ươ ơ ả

I.5.1. Ph ươ ng pháp lý thuy t ế

Đ  th c hi n sáng ki n kinh nghi m này, trể ự ệ ế ệ ước tiên tôi ph i s  d ngả ử ụ  

phương pháp gi ng gi i, phân tích lý thuy t v  m t s  v n đ  có liên quan đ nả ả ế ề ộ ố ấ ề ế  

n i dung nghiên c u.ộ ứ

I.5.2. Ph ươ ng pháp th c ti n: ự ễ

­ Phương pháp x  lý và t ng h p thông tin.ử ổ ợ

I.6. Đóng góp c a đ  tàiủ ề

Đ  tài hoàn thành s  có nh ng đóng góp sau:ề ẽ ữ

­ B  sung c  s  lý lu n v  vi c s  d ng các bi n pháp phát tri n t  duy trongổ ơ ở ậ ề ệ ử ụ ệ ể ư  

d y h c L ch s    trạ ọ ị ử ở ường ph  thông.ổ

­ Đ  xu t m t s  nguyên t c c n ph i th c hi n khi s  d ng các bi n pháp phátề ấ ộ ố ắ ầ ả ự ệ ử ụ ệ   tri n t  duy.ể ư

­ L a ch n s  d ng các bi n pháp phát tri n t  duy ph c v  cho vi c d y h cự ọ ử ụ ệ ể ư ụ ụ ệ ạ ọ   bài: Cach mang t  san Phap cu i thê ki ́ ̣ ư ̉ ́ ố ́ ̉ XVIII (L ch s  10 ­ Ch ng trình cị ử ươ ơ 

b n).ả

­ Đ  xu t nh ng đ nh hề ấ ữ ị ướng, bi n pháp s  ph m c  th  đ  s  d ng các bi nệ ư ạ ụ ể ể ử ụ ệ   pháp phát tri n t  duy ph c v  cho vi c d y h c bài: ể ư ụ ụ ệ ạ ọ Cach mang t  san Phaṕ ̣ ư ̉ ́  

cu i thê ki  ố ́ ̉XVIII (L ch s  10 ­ Ch ng trình c  b n).ị ử ươ ơ ả

I.7. C u trúc c a đ  tàiấ ủ ề

Đ  tài g m có ph nề ồ ầ  m  đ u, ở ầ n i dung, ộ k t lu n, m c l c, tài li u thamế ậ ụ ụ ệ  

kh o.ả

II. N I DUNGỘ

II.1. C  s  lý lu n c a vi c s  d ng các bi n pháp phát tri n t  duy trongơ ở ậ ủ ệ ử ụ ệ ể ư  

d y h c l ch s    trạ ọ ị ử ở ường ph  thôngổ

Trong d y h c nói chung và d y h c L ch s  nói riêng, vi c s  d ng t ngạ ọ ạ ọ ị ử ệ ử ụ ổ  

h p nhi u phợ ề ương pháp nh : trình bày mi ng, khai thác tranh,  nh, lư ệ ả ược đ , hồ ệ 

th ng các câu h i, bài t p c ng c  và nâng cao… có v  trí và vai trò c c kì quanố ỏ ậ ủ ố ị ự  

tr ng vì vi c s  d ng t ng h p nhi u phọ ệ ử ụ ổ ợ ề ương pháp không ch  th c hi n phỉ ự ệ ươ  ng pháp thông tin tái hi n nh m khôi ph c hình  nh quá kh  mà còn giúp h c sinhệ ằ ụ ả ứ ọ  

nh n th c sâu s c s  ki n, kích thích h ng thú, đam mê h c t p nghiên c u c aậ ứ ắ ự ệ ứ ọ ậ ứ ủ  

h c sinh. Làm th  nào đ  phát tri n t  duy cho ngọ ế ể ể ư ườ ọi h c m t cách hi u qu ?ộ ệ ả  

th c t , phát tri n t  duy cho ngự ế ể ư ườ ọi h c là m c tiêu quan tr ng c a các chụ ọ ủ ươ  ng trình d y h c. Đ  đ t đạ ọ ể ạ ược m c tiêu đó, chụ ương trình thường c u trúc theoấ  

nh m tôn tr ng l i ích, quy n l i, sáng t o cá nhân c a h  Nh  đó, t  duy c aằ ọ ợ ề ợ ạ ủ ọ ờ ư ủ  

ngườ ọ ẽ ượi h c s  đ c hình thành và phát tri n trong môi trể ường, đi u ki n t t nh t.ề ệ ố ấ II.2. Đánh giá th c tr ngự ạ

tri n t  duy cho h c sinhể ư ọ

Qua các bài ki m tra đánh giá h c sinh liên quan đ n bài: ể ọ ế Cach mang t́ ̣ ư  san Phap cu i thê ki  ̉ ́ ố ́ ̉ XVIII (L ch s  10 ­ Chị ử ương trình c  b n), ch  y u h c sinhơ ả ủ ế ọ  

m i ch  trình bày đớ ỉ ược các n i dung ki n th c   c p đ  nh n bi t và thông hi u.ộ ế ứ ở ấ ộ ậ ế ể  

R t ít h c sinh tr  l i đúng và đ y đ  yêu c u đ  ra   c p đ  cao h n. ấ ọ ả ờ ầ ủ ầ ề ở ấ ộ ơ

II.2.2. Nguyên nhân

II.2.1.1 Nguyên nhân khách quan

      Nhi u h c sinh cho r ng môn L ch s  là môn h c ph  không quan tr ngề ọ ằ ị ử ọ ụ ọ  

nh  các môn Toán, Lý, Hoá, cho nên thư ường l  là trong vi c h c t p và k t quơ ệ ọ ậ ế ả 

là ch t lấ ượng h c t p c a các em   môn này không cao. ọ ậ ủ ở

Bài h c thu c vào giai đo n l ch s  th  gi i c n đ i, giai đo n có th  làọ ộ ạ ị ử ế ớ ậ ạ ạ ể   khó đ i v i h c sinh, b i vì n i dung ki n th c cũng nh  t  duy l p lu n v  l chố ớ ọ ở ộ ế ứ ư ư ậ ậ ề ị  

s  c a giai đo n này mang tính tr u tử ủ ạ ừ ượng và c n ph i khái quát hóa sâu.ầ ả

      N i dung bài h c g m nhi u s  ki n, nhi u giai đo n và nhi u v n độ ọ ồ ề ự ệ ề ạ ề ấ ề 

c n chú ý cho h c sinh t  duy, phát huy tính tích c c và ch  đ ng c a h c sinh.ầ ọ ư ự ủ ộ ủ ọ  

H c sinh ph i hi u, t  hi u m i đi sâu vào các v n đ , và tùy theo yêu c u câuọ ả ể ừ ể ớ ầ ề ầ  

h i mà v n d ng cái n m đỏ ậ ụ ắ ược (ki n th c c  b n) gi i quy t các yêu c u.ế ứ ơ ả ả ế ầ

      Chính vì các lí do trên, tôi nh n th y r ng c n ph i đ i m i phậ ấ ằ ầ ả ổ ớ ương pháp 

d y h c theo hạ ọ ướng phát tri n t  duy cho h c sinh. Thông qua đ  tài sáng ki nể ư ọ ề ế   kinh nghi m này, b n thân tôi ch n bài: ệ ả ọ Cách m ng t  s n Pháp ạ ư ả cu i th  kố ế ỉ  XVIII (L ch s  10 ­ Ch ng trình c  b n) hi v ng s  là m t ví d  v  vi c sị ử ươ ơ ả ọ ẽ ộ ụ ề ệ ử 

d ng t ng h p các bi n pháp phát tri n t  duy cho h c sinh, m t ph n đ  h cụ ổ ợ ệ ể ư ọ ộ ầ ể ọ   sinh say mê môn S , m t khác góp ph n nâng cao ch t lử ặ ầ ấ ượng giáo d c.ụ

II.3. Các bi n pháp phát tri n t  duy h c sinh ph c v  cho vi c gi ng d yệ ể ư ọ ụ ụ ệ ả ạ  

bài Cách m ng t  s n Pháp cu i th  k  XVIII (L ch s  10 ­ Chạ ư ả ố ế ỉ ị ử ương  trình c  b n) ơ ả

II.3.1. Yêu c u c  b n c a bài Cách m ng t  s n Pháp cu i th  k  XVIIIầ ơ ả ủ ạ ư ả ố ế ỉ

n m và hi u đắ ể ược:

a. Ki n th c: ế ứ

      ­ Tình hình kinh t  nế ước Pháp trước khi cách m ng bùng n  và các mâuạ ổ   thu n giai c p trong xã h i nẫ ấ ộ ước Pháp

      ­ Ti n trình cách m ng: n n quân ch  l p hi n, c ng hòa, chuyên chínhế ạ ề ủ ậ ế ộ  

­ Cach mang t  san Phap cuôi thê ki XVIII la môt cuôc cach mang xa hôí ̣ ư ̉ ́ ́ ́ ̉ ̀ ̣ ̣ ́ ̣ ̃ ̣   sâu rông. No đa tiêu diêt chê đô phong kiên, m  đ̣ ́ ̃ ̣ ́ ̣ ́ ở ương cho chu nghia t  ban phat̀ ̉ ̃ ư ̉ ́  triên   Phap, gop phân đây manh cuôc đâu tranh chông phong kiên   châu Âu.̉ ở ́ ́ ̀ ̉ ̣ ̣ ́ ́ ́ ở

­ Quân chung nhân dân la đông l c chu yêu thuc đây cach mang tiên lên.̀ ́ ̀ ̣ ự ̉ ́ ́ ̉ ́ ̣ ́

­ Nh ng han chê cua cach mang t  san: chi thay hinh th c boc lôt phongữ ̣ ́ ̉ ́ ̣ ư ̉ ̉ ̀ ứ ́ ̣   kiên băng s  boc lôt t  ban chu nghia, không xoa bo triêt đê moi hinh th c nǵ ̀ ự ́ ̣ ư ̉ ̉ ̃ ́ ̉ ̣ ̉ ̣ ̀ ứ ươ  ì boc lôt nǵ ̣ ươi.̀

    b. Thái đ : ộ

 Biêt trân trong nh ng quan điêm tiên bô cua trao l u “Triêt hoc Anh sang”́ ̣ ữ ̉ ́ ̣ ̉ ̀ ư ́ ̣ ́ ́   trong cuôc tân công vao thanh tri cua chê đô phong kiên, don đ̣ ́ ̀ ̀ ̀ ̉ ́ ̣ ́ ̣ ương cho cach̀ ́   mang xa hôi bung nô. ̣ ̃ ̣ ̀ ̉

   c. Kĩ năng:

­ Rèn luy n cho h c sinh kĩ năng phân tích, đánh giá các s  ki n l ch s  nóiệ ọ ự ệ ị ử  

v  đ i s ng c a đăng câp th  ba đăt biêt la nông dân. Đánh giá v  nh ng m tề ờ ố ủ ̉ ́ ứ ̣ ̣ ̀ ề ữ ặ   tích c c và h n ch  c a trao l u Triêt hoc Anh sang, Tuyên ngôn Nhân quyên vaự ạ ế ủ ̀ ư ́ ̣ ́ ́ ̀ ̀  Dân quyên.̀

­ Kĩ năng khai thác tranh  nh l ch s , ban đô, s  đô.ả ị ử ̉ ̀ ơ ̀

      ­ Vai tro cua quân chung nhân dân trong cach mang.̀ ̉ ̀ ́ ́ ̣

II.3.1.2. Thi t b  và tài li u d y h cế ị ệ ạ ọ

­ B c tranh tinh c nh ngứ ̀ ả ươi nông dân Phap tr̀ ́ ươc cach manǵ ́ ̣

­ Niên bi u, tranh v  tân công nguc Ba­xti.ể ề ́ ̣

Chương trình c  b n) ơ ả

II.3.2.1. Trình bày mi ng sinh đ ng, gây h ng thú h c t p  ệ ộ ứ ọ ậ

Trong gi  h c l ch s , đ  khôi ph c quá kh  l ch s , ngờ ọ ị ử ể ụ ứ ị ử ười th y ph i sầ ả ử 

d ng nhóm phụ ương pháp trình bày mi ng đ  k  chuy n, miêu t , tệ ể ể ệ ả ường thu t,ậ  

gi i thích…Giáo viên căn c  vào chả ứ ương trình, m c tiêu, n i dung bài h c đ  l aụ ộ ọ ể ự  

ch n s  d ng các cách c a phọ ử ụ ủ ương pháp trình bày mi ng phù h pệ ợ

Ví d , đ  trình bày thông báo t i h c sinh m t cách sinh đ ng, h p d n vụ ể ớ ọ ộ ộ ấ ẫ ề  tinh hinh kinh tê nông nghiêp cua Phap tr̀ ̀ ́ ̣ ̉ ́ ươc cach mang rât lac hâu va qua đo khaí ́ ̣ ́ ̣ ̣ ̀ ́ ́  quat đ i sông nǵ ờ ́ ươi nông dân Phap tr̀ ́ ươc cach mang (m c 1), giáo viên k t h ṕ ́ ̣ ụ ế ợ  

gi i thi u hình 56 trong sách giáo khoa “Tinh canh nông dân Phap trớ ệ ̀ ̉ ́ ươc cach́ ́   mang” và biên t p đo n ḷ ậ ạ ược thu t v i n i dung nh  sau: ậ ớ ộ ư “Ng ươ i nông dân già ̀  yêu, gây com,ăn măc rach ŕ ̀ ̀ ̣ ́ ươ i tay chông chiêc cuôc cun, công cu san xuât kinh tế ́ ́ ́ ̀ ̣ ̉ ́ ́  chinh; trên l ng cong tăng l  va quy tôc to beo, trong tui quân cua ho la cac khế ư ̃ ữ ̀ ́ ̣ ́ ́ ̀ ̉ ̣ ̀ ́ ́ 

c vay n  đe năng lên vai ng i nông dân; d i chân ng i nông dân la chim

bô câu, tho ­ la vât nuôi cua bon tăng l  va quy tôc đên pha hoai mua mang”̀ ̉ ̀ ̣ ̉ ̣ ữ ̀ ́ ̣ ́ ́ ̣ ̀ ̀  Giáo  viên nh n m nh nên kinh tê chinh là nông nghi p thi r t lac hâu, thô s  v  côngấ ạ ̀ ́ ́ ệ ̀ ấ ̣ ̣ ơ ề  

c  s n xu t, đ i sông nông dân vô cung khô c c. Đi u này s  gây s  chú ý, lôiụ ả ấ ờ ́ ̀ ̉ ự ề ẽ ự  

cu n h c sinh vào bài h c, qua đó t o bi u tố ọ ọ ạ ể ượng sinh đ ng trong t  duy h cộ ư ọ   sinh vê tinh hinh kinh tê va xa hôi cua ǹ ̀ ̀ ́ ̀ ̃ ̣ ̉ ươc Phap thê ki XVIII, t  đó giáo viên có́ ́ ́ ̉ ừ  

th  giúp các em rút ra k t lu n khái quát, nh  tinh canh cua ngể ế ậ ư ̀ ̉ ̉ ươi nông dân Phap̀ ́  trong xa hôi thât bâp bênh, c  han, ho se la l c l̃ ̣ ̣ ́ ơ ̀ ̣ ̃ ̀ự ượng tham gia cach mang, khônǵ ̣  

ch  đòi quy n l i kinh t  mà còn đòi quy n l i v  chinh tri. M t khác, lúc nàyỉ ề ợ ế ề ợ ề ́ ̣ ặ   trong suy nghĩ h c sinh cũng có th  n y sinh t  duy so sánh tinh canh nông dânọ ể ả ư ̀ ̉   Phap v i cac ń ớ ́ ươc khac luc bây gi , đăc biêt la đôi v i Viêt Nam chung ta.́ ́ ́ ́ ờ ̣ ̣ ̀ ́ ớ ̣ ́

Hay khi muôn giup hoc sinh khăc sâu vê s  ki n bùng n  cách m ng Pháṕ ́ ̣ ́ ̀ ự ệ ổ ạ   14/7/1789  v i khí th  hào hùng, ph n kh i c u t t c  nhân dân, giao viên co thêớ ế ấ ở ả ấ ả ́ ́ ̉ 

s  dung giong trâm cam nh ng vân ch a đ ng s  hung hôn đê đoc cho hoc sinhử ̣ ̣ ̀ ̉ ư ̃ ứ ự ự ̀ ̀ ̉ ̣ ̣   nghe môt s  đoan th  trong bai th  “14 thang 7”cua Tô H u:̣ ố ̣ ơ ̀ ơ ́ ̉ ́ ữ

      “Va l n, va be, đan ông, đan bà ́ơ ̀ ́ ̀ ̀ ̀

      Tât ca chiêm môi nǵ ̉ ́ ̃ ươi đôi khi gi ì ́ ớ

Anh hang thit vung con dao sang choì ̣ ́ ́

Ngươi linh gia quăt th̀ ́ ̀ ́ ươc mua chuôi ǵ ́ ươm

Va anh hang giay quân ao rach t̀ ̀ ̀ ̀ ́ ́ ươm Anh hang dêt đang năm sau c a x̀ ̣ ̀ ử ưởng Cung trôi dây oai nghi nh  vo t̃ ̃ ̣ ư ̃ươnǵ Giât thanh đao, khâu sung nhay ra ngoaị ̉ ́ ̉ ̀

Nh ng thăng con be bong cung giữ ̀ ́ ̉ ̃ ương oai

Nh ng ba cu, tữ ̀ ̣ ưởng không hê biêt s̀ ́ ợ

…c a nguc đô, ca Pa­ ri râm rôử ̣ ̉ ̉ ̀ ̣ Keo nhau tran ngâp điên hoang giá ̀ ̣ ̣ ̀ Muôn canh tay xây d ng Công hoá ự ̣ ̀

Xô xuông đât chiêc ngai vang muc nat… ”́ ́ ́ ̀ ̣ ́

T  đó, h c sinh nh n th y s  ki n ngày 14/7/1789 m  đ u cho cách m ngừ ọ ậ ấ ự ệ ở ầ ạ   bùng n  và có t m vĩ đ i trong l ch s  nổ ầ ạ ị ử ước Pháp, h ng năm tr  thành ngàyằ ở  

Qu c khánh c a qu c gia này.ố ủ ố

Hay   khi   gi ng   d y   n i   dung   c a   “Tuyên   ngôn   Nhân   quy n   và   Dânả ạ ộ ủ ề   quy n””, giáo viên s  d ng đo n trích sau đ  h c sinh th y đề ử ụ ạ ể ọ ấ ượ ự ếc s  ti n b  c aộ ủ   cách m ng Pháp v  quy n c a con ngạ ề ề ủ ười: “Nó th  hi n tính ch t tiên b  và cách ể ệ ấ ộ  

m ng. Đó là m t c ạ ộ ươ ng lĩnh th m nhu n t  t ấ ầ ư ưở ng  c a các nhà tri t h c Pháp ủ ế ọ  

th  k  XVIII, k t tinh l i trong kh u hi u n i ti ng: “T  do, Bình đ ng, Bác ái” ế ỉ ế ạ ẩ ệ ổ ế ự ẳ  

L n đ u tiên trong l ch s  th  gi i và châu Âu, ch  quy n t i cao đ ầ ầ ị ử ế ớ ủ ề ố ượ c tuyên b ố  thu c v  nhân dân cùng v i nh ng quy n t  do dân ch  khác ộ ề ớ ữ ề ự ủ ”. Đ ng th i, k tồ ờ ế  

h p n i dung đã h c bài “Chi n tranh giành đ c l p c a các thu c đ a Anh ợ ộ ọ ế ộ ậ ủ ộ ị ở 

B c Mĩ” v  b n “Tuyên ngôn đ c l p”, giáo viên liên h  cho h c sinh th y đắ ề ả ộ ậ ệ ọ ấ ượ  c

s  k  th a và phát tri n c a hai b n tuyên ngôn trên đ n “Tuyên ngôn đ c l p”ự ế ừ ể ủ ả ế ộ ậ  

c a nủ ước ta

Nh  v y, vi c t o bi u tư ậ ệ ạ ể ượng sinh đ ng nêu trên là c  s  đ  giúp h cộ ơ ở ể ọ   sinh ti p t c hoàn thi n khái ni m “giai c p”, “đăng câp”, “tăng l ”, “quy tôc”ế ụ ệ ệ ấ ̉ ́ ữ ́ ̣  

mà các em bước đ u đã đầ ược ti p c n   nh ng bài trế ậ ở ữ ước

II.3.2.2. Khai thác tri t đ  vi c s  d ng đ  dùng tr c quan ệ ể ệ ử ụ ồ ự

Đ  dùng tr c quan gi  m t vai trò, v  trí quan tr ng trong d y h c l ch s ,ồ ự ữ ộ ị ọ ạ ọ ị ử  

nó không ch  là phỉ ương ti n d y h c mà còn là m t kênh thông tin và ngu n ki nệ ạ ọ ộ ồ ế  

th c vô cùng quan tr ng đ i v i vi c nh n th c l ch s ứ ọ ố ớ ệ ậ ứ ị ử

Ví d : m c I.1 giáo viên s  d ng b c tranh “Tinh canh ngụ ụ ử ụ ứ ̀ ̉ ươi nông dâǹ   Phap tŕ ươc cach mang” đ  giúp h c sinh th y đ́ ́ ̣ ể ọ ấ ược cu c s ng và lao đ ng c cộ ố ộ ự  

cu c đ u tranh c a quân chung nhân dân. ộ ấ ủ ̀ ́

M c I.2 khi trình bày v  trao l u “Triêt hoc Anh sang”, giáo viên s  d ngụ ề ̀ ư ́ ̣ ́ ́ ử ụ  

đ ng v  các nhân v t này.ộ ề ậ

Ti p đó, m c II, giáo viên có th  s  d ng b c tranh “Tân công nguc Ba­ế ụ ể ử ụ ứ ́ ̣ xti” đ  nh n m nh s  ki n ngày 14/7/1789, hay s  đô biêu thi bể ấ ạ ự ệ ơ ̀ ̉ ̣ ươc phat triên đí ́ ̉   lên cua cach mang đ  giúp h c sinh hi u vai trò c a qu n chúng nhân dân trong̉ ́ ̣ ể ọ ể ủ ầ  

Khi trinh bay vê th i ki chuyên chinh Gia­cô­banh, giao viên s  dung tranh̀ ̀ ̀ ờ ̀ ́ ́ ử ̣   anh Rô­be­spie đê khai quat vai net vê cuôc đ i va s  nghiêp cung nh  vai tro cuả ̉ ́ ́ ̀ ́ ̀ ̣ ờ ̀ ự ̣ ̃ ư ̀ ̉   con ngươi “không co gi mua chuôc đ̀ ́ ̀ ̣ ược”…

Đ  s  d ng đ  dùng tr c quan m t cách có hi u qu , giáo viên không chể ử ụ ồ ự ộ ệ ả ỉ 

đ n thu n gi i thi u cho h c sinh quan sát đ  dùng tr c quan mà ph i k t h pơ ầ ớ ệ ọ ồ ự ả ế ợ  

v i miêu t , tớ ả ường thu t, phân tích và b ng nh ng l i nói sinh đ ng v i nh ngậ ằ ữ ờ ộ ớ ữ   câu h i phát v n, g i m  đ  khai thác đ  dùng tr c quan đang s  d ng, qua đóỏ ấ ợ ở ể ồ ự ử ụ   phát huy được tính tích c c, ho t đ ng nh n th c và s  sáng t o c a h c sinh. ự ạ ộ ậ ứ ự ạ ủ ọ

Ví d , khi d y h c m c III: “Y nghia cua cach mang t  san Phap cuôi thê kiụ ạ ọ ụ ́ ̃ ̉ ́ ̣ ư ̉ ́ ́ ́ ̉  XVIII”, giáo viên s  d ng niên bi u (theo hử ụ ể ướng m ) v  tinh chât cua cuôc cachở ề ́ ́ ̉ ̣ ́   mang t  san Phap so sanh v i cac cuôc cach mang t  san khac luc bây gi  đê thâỵ ư ̉ ́ ́ ớ ́ ̣ ́ ̣ ư ̉ ́ ́ ́ ờ ̉ ́ 

được tinh triêt đê cua cach mang Phap va t  ch c cho h c sinh th o lu n nhóm:́ ̣ ̉ ̉ ́ ̣ ́ ̀ổ ứ ọ ả ậ         Cac   cuôc   cách́ ̣  

m ngạ

Nôi dung̣

Cach   manǵ ̣  

t  san Anhư ̉

Chiên   tranh   gianh   đôc   lâṕ ̀ ̣ ̣   cua   cac   thuôc   đia   Anh  ̉ ́ ̣ ̣ ở 

Băc Mí ̃

Cach   manǵ ̣  

t  san Phaṕư ̉

Lanh đaõ ̣

Nhiêm vụ ̣

Đông l c̣ ự

Kêt quá ̉

Sau khi h c sinh tr  l i, giáo viên nh n xét, ch t ý và hoàn thi n niên bi uọ ả ờ ậ ố ệ ể  

v i cac n i dung nh  trên cho hoc sinh xem xet va rut ra nhân xetớ ́ ộ ư ̣ ́ ̀ ́ ̣ ́

II.3.2.3. S  d ng h  th ng câu h i và bài t p nh n th c ử ụ ệ ố ỏ ậ ậ ứ

Xây d ng câu h i s  d ng trong d y h c l ch s  bao g m nhi u m c đự ỏ ử ụ ạ ọ ị ử ồ ề ứ ộ 

nh n th c khác nhau: bi t, hi u, v n d ng, v n d ng cao. ậ ứ ế ể ậ ụ ậ ụ

 bài này, đ  phát tri n t  duy h c sinh, giáo viên xây d ng và s  d ng

h  th ng câu h i, bài t p nh n th c theo các m c đ  nh n th c và m c đích sauệ ố ỏ ậ ậ ứ ứ ộ ậ ứ ụ   đây:

Th  nh t, s  d ng câu h i nh m đ nh hứ ấ ử ụ ỏ ằ ị ướng nh n th c cho h c sinh trongậ ứ ọ  

gi  h c l ch s  Ví d ,   bài này khi d n d t vào bài m i, giáo viên s  d ng tìnhờ ọ ị ử ụ ở ẫ ắ ớ ử ụ