Mục tiêu của đề tài là Giúp giáo viên và học sinh nhận thức đúng hơn về vai trò của chữa lỗi dùng từ trong dạy học làm văn. Đưa ra một số kinh nghiệm về biện pháp chữa lỗi để nâng cao hiệu quả diễn đạt của học sinh. Từ đó, nhằm nâng cao năng lực làm văn và chất lượng học tập bộ môn Ngữ văn trong nhà trường THPT.
Trang 1Ch c v : T trứ ụ ổ ưởng chuyên môn Ng vănữ
Đ n v công tác: Trơ ị ường THPT Hướng Hóa
Trang 2A. TH C TR NG V L I DÙNG T C A H C SINH THPTỰ Ạ Ề Ỗ Ừ Ủ Ọ 4
I. Khái ni m v l i dùng t c a h c sinhệ ề ỗ ừ ủ ọ 4
II. Kh o sát l i dùng t c a h c sinhả ỗ ừ ủ ọ 4
B. M T S BI N PHÁP CH A L I DÙNG T TRONG D YỘ Ố Ệ Ữ Ỗ Ừ Ạ
I. Xây d ng h th ng bài t p kh c ph c và ngăn ng a l i dùng t ự ệ ố ậ ắ ụ ừ ỗ ừ 10
II. Ch a l i dùng t trong d y h c làm vănữ ỗ ừ ạ ọ 14
II. Phân tích d li u và th o lu n k t quữ ệ ả ậ ế ả 17
PH N K T LU N VÀ KI N NGHẦ Ế Ậ Ế Ị 18
Trang 3TÀI LI U THAM KH OỆ Ả 26
PH N M Đ U Ầ Ở Ầ
A. Lí do ch n đ tàiọ ề
I. C s lí lu n: ơ ở ậ
Chúng ta đã bi t ngôn ng là cái v v t ch t đ t duy. Không có hìnhế ữ ỏ ậ ấ ể ư
th c t duy nào l i không thông qua ngôn ng Trong ngôn ng , t l i là đ n vứ ư ạ ữ ữ ừ ạ ơ ị
c b n nh t, là b ph n c u thành c a ngôn ng Gi a t và các đ n v khác cóơ ả ấ ộ ậ ấ ủ ữ ữ ừ ơ ị
m i quan h qua l i l n nhau. Ch đ n gi n nh t, trong t duy hay trong giaoố ệ ạ ẫ ỉ ơ ả ấ ư
ti p mu n t o l p m t phát ngôn thì ngế ố ạ ậ ộ ườ ử ụi s d ng ngôn ng ph i k t h p cácữ ả ế ợ
t thành câu đ th c hi n ch c năng bi u đ t hay thông báo. Cho nên có th nóiừ ể ự ệ ứ ể ạ ể
r ng vi c hi u t , dùng t chính xác là đi u ki n quy t đ nh hi u qu c a giaoằ ệ ể ừ ừ ề ệ ế ị ệ ả ủ
ti p và t duy.ế ư
Th y đấ ượ ầc t m quan tr ng này nên sách giáo khoa ph thông đã chú tr ng đ nọ ổ ọ ế
vi c d y h c t ng bao g m cung c p v n t và và rèn luy n k năng s d ngệ ạ ọ ừ ữ ồ ấ ố ừ ệ ỹ ử ụ
t đ đáp ng nhu c u t duy và giao ti p cho các em. V m t lý thuy t th cừ ể ứ ầ ư ế ề ặ ế ự
hi n t t nhi m v này trong quá trình d y h c, h c sinh không ch n m v ng cácệ ố ệ ụ ạ ọ ọ ỉ ắ ữ tri th c c b n v ngôn ng ti ng Vi t mà v n t , kh năng giao ti p c a cácứ ơ ả ề ữ ế ệ ố ừ ả ế ủ
em cũng được hoàn thi n, t o đi u ki n t t cho quá trình chi m lĩnh các tri th cệ ạ ề ệ ố ế ứ khoa h c khác. ọ
II. C s th c ti n: ơ ở ự ễ
Tuy nhiên, trong th c t vi c s d ng t ng c a h c sinh ph thông hi n nay,ự ế ệ ử ụ ừ ữ ủ ọ ổ ệ trong đó có Trung h c ph thông (THPT), còn nhi u b t c p so v i nh ng yêuọ ổ ề ấ ậ ớ ữ
c u c a chầ ủ ương trình và yêu c u c a xã h i. Đi u này không ch làm h n chầ ủ ộ ề ỉ ạ ế
đ n giao ti p c a các em mà còn nh hế ế ủ ả ưởng đ n s phát tri n t duy, tình yêuế ự ể ư văn hóa dân t c và ti ng nói m đ , đ c bi t là nh hộ ế ẹ ẻ ặ ệ ả ưởng tr c ti p đ n k tự ế ế ế
qu h c h c t p c a các em.ả ọ ọ ậ ủ
H c sinh l p 11 THPT là đ i tọ ớ ố ượng được xem là hoàn thi n trong c p h c, đệ ấ ọ ượ crèn luy n t ng ti ng Vi t trong su t 10 năm li n. Nh ng không ph i vì th màệ ừ ữ ế ệ ố ề ư ả ế tri th c v t , k năng s d ng t c a các em đã đ t đ n đ hoàn thi n. Qua quáứ ề ừ ỹ ử ụ ừ ủ ạ ế ộ ệ trình gi ng d y, tôi nh n th y, khi làm bài ki m tra Làm văn, h c sinh m c r tả ạ ậ ấ ể ọ ắ ấ nhi u l i dùng t , làm nh hề ỗ ừ ả ưởng đ n ch t lế ấ ượng bài vi t nói riêng và hi u quế ệ ả
c a vi c d y h c b môn Ng văn nói chung.ủ ệ ạ ọ ộ ữ
L i dùng t c a h c sinh không ph i là m t hi n tỗ ừ ủ ọ ả ộ ệ ượng m i xu t hi n. H u quớ ấ ệ ậ ả
c a nó thì b t c giáo viên nào cũng nh n th y. Tuy nhiên th c tr ng này v nủ ấ ứ ậ ấ ự ạ ẫ
t n t i m t cách dai d ng trong quá trình d y h c b môn. S dĩ nh v y là doồ ạ ộ ẳ ạ ọ ộ ở ư ậ
Trang 4chúng ta lúng túng trong vi c tìm ra nguyên nhân và nh ng gi i pháp nh m kh cệ ữ ả ằ ắ
ph c, ngăn ng a m t cách có hi u qu ụ ừ ộ ệ ả
III. Lí do ch n đ tàiọ ề
Xu t phát t nh ng suy nghĩ trên, trong quá trình d y h c, tôi đã c g ng đúc rútấ ừ ữ ạ ọ ố ắ
nh ng kinh nghi m v ữ ệ ề “Ch a l i dùng t trong d y h c làm văn trung h cữ ỗ ừ ạ ọ ở ọ
ph thông”ổ đ i tố ượng chính là h c sinh l p 11ọ ớ , nh m đ xu t m t s bi nằ ề ấ ộ ố ệ pháp ch a l i mang tính kh thi, góp ph n nâng cao ch t lữ ỗ ả ầ ấ ượng d y h c b mônạ ọ ộ
E. Ph m vi và k ho ch nghiên c u ạ ế ạ ứ
Ph m vi nghiên c u: H c sinh kh i 11 các l p giáo viên gi ng d yạ ứ ọ ố ở ớ ả ạ
tr ng THPT H ng Hóa – Qu ng Tr
Th i gian nghiên c u: Trong 2 năm h c: 2016 2017, 2017 2018ờ ứ ọ
Trang 5PH N N I DUNG Ầ Ộ
A. TH C TR NG V L I DÙNG T C A H C SINH THPTỰ Ạ Ề Ỗ Ừ Ủ Ọ
I. Khái quát v l i dùng t c a h c sinhề ỗ ừ ủ ọ
1. Khái ni m v l i dùng t ệ ề ỗ ừ
Có th hi u l i dùng t là nh ng trể ể ỗ ừ ữ ường h p ngợ ười nói, người vi t không đápế
ng đ c nh ng yêu c u v dùng t H dùng t không đúng, thi u chính xác,
ho c không phù h p v i hoàn c nh giao ti p, do đó không di n đ t đặ ợ ớ ả ế ễ ạ ược ho cặ
di n đ t không h t ý c n nói, ngễ ạ ế ầ ười nghe có th không hi u, ho c hi u saiể ể ặ ể
nh ng thông tin đữ ược trình bày. Hi u qu giao ti p vì th mà không đ m b o. ệ ả ế ế ả ả
2. Khái quát v l i dùng t c a h c sinh ề ỗ ừ ủ ọ
L i dùng t c a h c sinh hi n nay là ph bi n, nghiêm tr ng và có chi u hỗ ừ ủ ọ ệ ổ ế ọ ề ướ ngngày càng gia tăng. H c sinh b n ng h c ti ng , ch dân t c mình ròng rã 12ọ ả ữ ọ ế ữ ộ năm mà v n sai chính t , vi t không thành câu và nói theo gi ng đ a phẫ ả ế ọ ị ương, không bi t ng x trong nh ng tình hu ng giao ti p thông thế ứ ử ữ ố ế ường. S h c sinhố ọ
gi i ti ng m đ r t th p. Các hi n tỏ ế ẹ ẻ ấ ấ ệ ượng dùng t ng thi u chính xác, thi uừ ữ ế ế
th m mĩ là r t nhi u. Kh năng s d ng t ng trong văn b n ch a t t, v n tẩ ấ ề ả ử ụ ừ ữ ả ư ố ố ừ nghèo nàn d n đ n nhi u trẫ ế ề ường h p sai, nh m l n m t cách n c cợ ầ ẫ ộ ự ười khó tin. Trong khi vi t các em không ch u khó suy nghĩ đ ch n t , đ tránh l p t , ngoàiế ị ể ọ ừ ể ặ ừ
ra dùng nhi u t sáo r ng do b t chề ừ ỗ ắ ước máy móc các bài văn m u. L i dùng tẫ ỗ ừ còn r t ph bi n trong nói năng giao ti p thông thấ ổ ế ế ường. Ta có th th y nhanể ấ
nh n nh ng t t c tĩu, ghê tai trong x ng hô hay ph đ nh. R t khó tin và khôngả ữ ừ ụ ư ủ ị ấ
mu n tin là có nh ng h c sinh bây gi dùng t sai ngay c trong l i chào giáoố ữ ọ ờ ừ ả ờ viên c a mình. Nhi u em đã t ra vô t , h n nhiên khi c t lên l i chào “ê th y”.ủ ề ỏ ư ồ ấ ờ ầ
Có th nói r ng, th c tr ng s d ng ngôn ng nh trên là đáng báo đ ng trongể ằ ự ạ ử ụ ữ ư ộ nhà trường. Vi c s d ng t ng m t cách tùy ti n, thi u suy nghĩ, thi u vănệ ử ụ ừ ữ ộ ệ ế ế
Trang 6hóa nh v y không ch làm cho ti ng Vi t m t đi v thanh l ch v n có c a nó màư ậ ỉ ế ệ ấ ẻ ị ố ủ còn d n đ n s t m thẫ ế ự ầ ường hóa k cỷ ương ch còn là m t bỉ ộ ước nh ỏ
II. Kh o sát l i dùng t c a h c sinhả ỗ ừ ủ ọ
1. Ra đ kh o sát ề ả
M c đích c a vi c kh o sát là làm cho h c sinh b c l v n t và kh năng sụ ủ ệ ả ọ ộ ộ ố ừ ả ử
d ng t ng c a mình, qua đó đ xác đ nh đụ ừ ữ ủ ể ị ược th c tr ng l i dùng t c a cácự ạ ỗ ừ ủ
em. Do v y tôi ti n hành kh o sát trên hai đ làm văn, m t đ làm văn ki m traậ ế ả ề ộ ề ể chung l p, m t đ yêu c u làm bài nhàở ớ ộ ề ầ ở
Đ vi t l p: ề ế ở ớ Phân tích c nh s c thiên nhiên và tâm tr ng c a nhân v t tr tình ả ắ ạ ủ ậ ữ trong hai kh th đ u bài th Đây thôn Vĩ D c a Hàn M c T ổ ơ ầ ơ ạ ủ ặ ử
Đ vi t nhà: ề ế ở M t danh nhân đã nói r ng: “Đ ộ ằ ườ ng đi không khó vì ngăn sông cách núi, mà khó vì lòng ng ườ i ng i núi e sông”. Suy nghĩ c a em v câu nói ạ ủ ề trên?
V i vi c ra hai đ , m t vi t l p thu c v ngh lu n văn h c, m t vi t nhàớ ệ ề ộ ế ở ớ ộ ề ị ậ ọ ộ ế ở thu c ngh lu n xã h i, tôi đã cân nh c sao cho v a phù h p v i chộ ị ậ ộ ắ ừ ợ ớ ương trình,
v a đ m b o h c sinh b c l kh năng sáng t o, qua đó cũng th y đừ ả ả ọ ộ ộ ả ạ ấ ược vi c sệ ử
d ng t ng c a h c sinh m t cách sinh đ ng. Công vi c kh o sát xác đ nh l iụ ừ ữ ủ ọ ộ ộ ệ ả ị ỗ
nh th tr nên chân th c, khách quan và toàn di n h n.ờ ế ở ự ệ ơ
2. Tiêu chí phân lo i l i ạ ỗ
Mu n ch a l i trố ữ ỗ ước h t ph i phát hi n ra l i, sau đó phân lo i chúng ra thànhế ả ệ ỗ ạ
t ng d ng đ t đó có nh ng cách ch a phù h p. Đ phân lo i l i c n d a trênừ ạ ể ừ ữ ữ ợ ể ạ ỗ ầ ự
c s nh ng yêu c u chung c a vi c s d ng ti ng Vi t trong hành văn c a vănơ ở ữ ầ ủ ệ ử ụ ế ệ ủ
b n:ả
Yêu c u vi t đúng ng âm, ch vi t: Trong s d ng ti ng Vi t, vi c phát âmầ ế ữ ữ ế ử ụ ế ệ ệ theo gi ng đ a phọ ị ương là đi u không tránh kh i, nh ng khi vi t đòi h i ph i vi tề ỏ ư ế ỏ ả ế đúng v hình th c âm thanh và c u t o c a t , b ng cách tuân th các chu n về ứ ấ ạ ủ ừ ằ ủ ẩ ề chính t ả
Yêu c u dùng t chính xác: Chính xác đây là đúng v i c n i dung, ý nghĩa vàầ ừ ở ớ ả ộ
s c thái bi u c m mà t đó mang. Nghĩa c a t có c nghĩa đen (nghĩa g c) l nắ ể ả ừ ủ ừ ả ố ẫ nghĩa bóng (nghĩa phái sinh). N u mu n dùng theo nghĩa phái sinh thì ph i căn cế ố ả ứ vào nghĩa g c c a t ố ủ ừ
Yêu c u hành văn súc tích, rõ ràng, trong sáng: Đ i v i vi c vi t văn, s d ngầ ố ớ ệ ế ử ụ
t nhi u nghĩa, l i di n đ t bóng b y, hình từ ề ố ễ ạ ẩ ượng là c n thi t và r t t t. Tuyầ ế ấ ố nhiên đi u đó không có nghĩa là đi b t chề ắ ước m t cách máy móc l i di n đ t c aộ ố ễ ạ ủ
người khác, dùng nh ng t không hi u nghĩa. Không đữ ừ ể ượ ạc l m d ng t Hán ụ ừ
Vi t hay các t thu c phong cách ngôn ng khác, đ c bi t là t đ a phệ ừ ộ ữ ặ ệ ừ ị ương. Từ
ng đữ ược dùng trong câu, trong văn b n ph i thi t l p các m i quan h cho đúngả ả ế ậ ố ệ
ng pháp, tránh gây hi u nh m cho ngữ ể ầ ười khác
Yêu c u v tính ngh thu t: Đ i v i m t bài văn hay thì vi c dùng t , câu đúngầ ề ệ ậ ố ớ ộ ệ ừ
là ch a đ mà kh năng hành văn c n đư ủ ả ầ ược nâng lên đ đ t tính ngh thu t.ể ạ ệ ậ Tính ngh thu t đây đệ ậ ở ược bi u hi n b ng tính hình tể ệ ằ ượng, tính c m xúc, tínhả
Trang 7h th ng và tính cá th T c là trong hành văn h c sinh ph i tái hi n chính xácệ ố ể ứ ọ ả ệ
hi n th c, làm xu t hi n ngệ ự ấ ệ ở ười đ c, ngọ ười nghe nh ng hình nh, các giácữ ả quan và g i lên trong lòng ngợ ườ ọi đ c nh ng suy nghĩ, tình c m mà ngữ ả ười vi tế
mu n g i g m và t t nhiên là ngôn ng trong bài ph i th ng nh t, h tr , gi iố ở ắ ấ ữ ả ố ấ ỗ ợ ả thích cho nhau nh m đ t đằ ạ ược hi u qu di n đ t. ệ ả ễ ạ
T các tiêu chí trên đây, tôi đã ti n hành phân lo i l i dùng t c a h c sinh. ừ ế ạ ỗ ừ ủ ọ
L i v nghĩaỗ ề
L i v âm thanh và hình th c c u t oỗ ề ứ ấ ạ
L i l p t , th a tỗ ặ ừ ừ ừ
L i dùng t không h p phong cáchỗ ừ ợ
L i k t h p t không đúng đ c đi m ng phápỗ ế ợ ừ ặ ể ữ
L i dùng t sáo r ng công th c ỗ ừ ỗ ứ
3.Phân tích l i dùng t trong bài làm c a hoc sinh ỗ ừ ủ
a. K t qu kh o sát l iế ả ả ỗ
Đ i tố ượng tham gia làm bài: h c sinh 3 l p 11A1, 11B2, 11B8ọ ớ
T ng s bài làm: 100 bàiổ ố
T ng s bài m c l i: 100 bài = 100%ổ ố ắ ỗ
T ng s l i th ng kê đổ ố ỗ ố ược: 725 l i, trung bình m i bài m c 7,25 l iỗ ỗ ắ ỗ
Ki u l i: Tính chung thì 6 ki u l i để ỗ ể ỗ ược phân lo i trên đ u b m c ph i.Tínhạ ề ị ắ ả riêng t ng bài thì s ki u l i b m c ph i có th khác nhau.ừ ố ể ỗ ị ắ ả ể
b.M t s nh n xét v k t qu l i ộ ố ậ ề ế ả ỗ
Trong 6 ki u l i, m c đ m c l i c a h c sinh theo th t : nhi u nh t là l iể ỗ ứ ộ ắ ỗ ủ ọ ứ ự ề ấ ỗ
v nghĩa c a t , th hai là l i v âm thanh và hình th c c u t o t , th ba là l iề ủ ừ ứ ỗ ề ứ ấ ạ ừ ứ ỗ
k t h p t , th t là l i v dùng t không đúng phong cách, th năm là l i th aế ợ ừ ứ ư ỗ ề ừ ứ ỗ ừ
t l p t , cu i cùng là l i dùng t sáo r ng công th c.ừ ặ ừ ố ỗ ừ ỗ ứ
Có s chênh l ch gi a các l i trong bài làm l p và bài làm nhà. Bài vi t ự ệ ữ ỗ ở ớ ở ế ở
l p là ngh lu n văn h c, đ tớ ị ậ ọ ề ương đ i khó, l i vi t trong th i gian h n h p, h cố ạ ế ờ ạ ẹ ọ sinh không có đi u ki n l a ch n, đ c l i và s a l i cho cho mình, đây là nguyênề ệ ự ọ ọ ạ ử ỗ nhân chính làm cho l i v nghĩa c a t tăng cao. Còn bài vi t nhà có nhi u th iỗ ề ủ ừ ế ở ề ờ gian h n, l i thu c ngh lu n xã h i, g n gũi v i đ i s ng nên l i v nghĩa gi mơ ạ ộ ị ậ ộ ầ ớ ờ ố ỗ ề ả
so v i bài trên l p, nh ng chính đi u này cũng đã khi n cho l i v dùng t saiớ ớ ư ề ế ỗ ề ừ phong cách mà ch y u là t kh u ng l i tăng. Bài làm nhà cũng b c l rõủ ế ừ ẩ ữ ạ ở ộ ộ
h c sinh l m d ng máy móc sách tham kh o vì th mà l i dùng t sáo r ngọ ạ ụ ở ả ế ỗ ừ ỗ công th c nhi u h n. Đ th hai đòi h i ph i gi i thích nghĩa đen và nghĩa bóng,ứ ề ơ ề ứ ỏ ả ả nhi u bài vi t t ra lúng túng trong di n đ t, d n đ n l i l p t , th a t ề ế ỏ ễ ạ ẫ ế ỗ ặ ừ ừ ừ
c. D n ch ng v các l i dùng t thông th ẫ ứ ề ỗ ừ ườ ng c a h c sinh ủ ọ
c.1.L i v âm thanh và hình th c c u t o t ỗ ề ứ ấ ạ ừ
Đây là l i thỗ ường m c ph i m t s t nh t đ nh, nh ng t n s xu t hi n c aắ ả ở ộ ố ừ ấ ị ư ầ ố ấ ệ ủ
nó l i khá cao. Vi t v n i b t h nh c a Hàn M c T , nhi u h c sinh đã vi t:ạ ế ề ỗ ấ ạ ủ ặ ử ề ọ ế
Ta c m thông, ả ng m ng i ậ ủ cho s ph n nhà th tài hoa b c m nh.ố ậ ơ ạ ệ
Trang 8 Ch có trăng m i th c s mang đ n cho Hàn M c T s an ỉ ớ ự ự ế ặ ử ự u i ổ
Đ nói lên nh ng c g ng c a con ngể ữ ố ắ ủ ười trước nh ng khó khăn c a cu c s ng,ữ ủ ộ ố
có em đã vi t:ế
Thành công không nghi m nhiên ể có được mà ph i tr i qua s n l c ph n đ uả ả ự ỗ ự ấ ấ
c a b n thân m i ngủ ả ỗ ười
Khi th c hi n m t công vi c nào đó, ngoài s quy t tâm c n ph i kiên trì ự ệ ộ ệ ự ế ầ ả nh n ẩ
n i ạ m i hi v ng thành công.ớ ọ
Và m t s t khác thộ ố ừ ường b m c l i nh : “bâng khuâng” thì vi t là ị ắ ỗ ư ế bâng khuân,
“trong sáng” thì vi t thành ế trông sáng, “c nh s c” thì vi t thành ả ắ ế c nh x c ả ắ
Trong các câu trên nh ng t in nghiêng là nh ng t b vi t sai v m t hình th cữ ừ ữ ừ ị ế ề ặ ứ
c u t o, n u vi t đúng ph i là: ấ ạ ế ế ả ng m ngùi ậ , an i,nghi m nhiên ủ ễ , nh n n i ẫ ạ
Nguyên nhân c a lo i l i này là do ngủ ạ ỗ ườ ử ụi s d ng b nh hị ả ưởng cách phát âm.
Thường thì nh ng t b vi t sai có âm thanh g n gi ng v i âm thanh c a t nênữ ừ ị ế ầ ố ớ ủ ừ gây ra nh m l n. Ngầ ẫ ười vi t c tế ứ ưởng nh v y là đúng. Cũng có khi do ngư ậ ườ ikhác phát âm không đúng nh ng vì không hi u nên h c sinh b t chư ể ọ ắ ước vi t theo.ế
Đi u này t o thành m t thói quen không t t khi s d ng t ng ề ạ ộ ố ử ụ ừ ữ
M t nguyên nhân n a là do h c sinh không n m v chu n chính t , vi t m tộ ữ ọ ắ ề ẩ ả ế ộ cách c u th , tùy ti n, c m tính, b thói quen chi ph i. Có nh ng t không đángẩ ả ệ ả ị ố ữ ừ sai, th m chí t đó đã bi t, hi u nh ng v n m c l i do không c n th n.ậ ừ ế ể ư ẫ ắ ỗ ẩ ậ
c.2.L i v nghĩa c a t ỗ ề ủ ừ
Đây là lo i l i ph bi n nh t, chi m t l cao nh t trong nh ng bi u hi n m cạ ỗ ổ ế ấ ế ỷ ệ ấ ữ ể ệ ắ
l i c a h c sinh. Có th phân l i này thành hai d ng:ỗ ủ ọ ể ỗ ạ
* Dùng sai hoàn toàn v nghĩa ề :
Ch ng h n nh :ẳ ạ ư
(1) Đây là m t bài th thành công h t s c tâm lý và ộ ơ ế ứ n i ti t ộ ế
(2) Hàn M c T ng m ngùi, ặ ử ậ s m u t ầ ấ khi bi t r ng mình không còn c h i vế ằ ơ ộ ề thăm thôn Vĩ n a.ữ
(3) Qua c m nh n ả ậ tinh tú c a Hàn M c T , Vĩ D hi n lên r t đ p.ủ ặ ử ạ ệ ấ ẹ
(4) S c g ng n l c vự ố ắ ỗ ự ượt lên khó khăn nhi u lúc mang l i cho chúng ta nh ngề ạ ữ
thành công m mi u ỹ ề
(5) Có nh ng ngữ ười đ t đạ ược thành công nh ng không ư minh m n ẫ H dùngọ nhi u th đo n đ đ t đề ủ ạ ể ạ ược m c đích c a mình.ụ ủ
câu (1) t “
Ở ừ n i ti t ộ ế ”, dùng sai hoàn toàn v nghĩa và sai c v phong cách. Đâyề ả ề
là thu t ng khoa h c v sinh h c. Trong câu (2) h c sinh dùng sai t “ậ ữ ọ ề ọ ọ ừ s m u t ầ ấ ”
(nhà c a đông vui, nh n nh p), th c ra ý đ nh c a em là vi t t “tr m u t”(bu nử ộ ị ự ị ủ ế ừ ầ ấ ồ
u u t trong lòng). Tấ ương t các câu (3), (4) và (5) đ u có s nh m l n gi aự ở ề ự ầ ẫ ữ
“tinh tú” và “tinh tế”, “m mi u ỹ ề ” và “m mãn ỹ ”, “minh m n ẫ ” và “minh b ch ạ ”. Đây
là nh ng t hoàn toàn khác nhau v nghĩa, nh ng có m t y u t gi ng nhau vìữ ừ ề ư ộ ế ố ố
v y gây nh m l n.ậ ầ ẫ
* Dùng t không chính xác v nghĩa ừ ề
Trang 9Đây là các trường h p đ i v i nh ng t g n nghĩa, có nét nghĩa gi ng nhau. M tợ ố ớ ữ ừ ầ ố ộ
s bi u hi n c a d ng l i này nh sau:ố ể ệ ủ ạ ỗ ư
Dù ho n n n khó khăn, dù có b cu c đ i ạ ạ ị ộ ờ lung lay thì s quy t tâm không n nự ế ả chí s giúp chúng ta vẽ ượt qua t t cấ ả
Hàn M c T ph i s ng ặ ử ả ố li thân tr i phong Qui Hòa.ở ạ
Chúng ta h t s c ế ứ trân tr ng ọ n i đau c a nhà th ỗ ủ ơ
Nguyên nhân c a lo i l i này là do ngủ ạ ỗ ười vi t nh m l n nghĩa và do không hi uế ầ ẫ ể nghĩa c a t Đi u này ph bi n trong vi c dùng t Hán Vi t. Các em dùng saiủ ừ ề ổ ế ệ ừ ệ
nh ng c tư ứ ưởng là đúng và đã dùng theo c m tính. Đ c bi t đ i v i nh ng tả ặ ệ ố ớ ữ ừ
g n âm, g n nghĩa ho c có chung y u t c u t o thì t l m c l i càng cao.ầ ầ ặ ế ố ấ ạ ỷ ệ ắ ỗ
Thường thì các t này có m t nét nghĩa chung nào đó và h c sinh c d a vào nétừ ộ ọ ứ ự chung này đ dùng mà không h bi t nghĩa c a t v n có s khác nhau và c nể ề ế ủ ừ ẫ ự ầ
s d ng khác nhau.ử ụ
c.3. L i dùng t không h p phong cách văn b n s d ng ỗ ừ ợ ả ử ụ
Đây là lo i l i chi m t l không cao, nh ng đi u đáng nói là s m h c a h cạ ỗ ế ỷ ệ ư ề ự ơ ồ ủ ọ sinh v lo i l i này. Có nhi u em th m chí không h có ý th c v ki u di n đ tề ạ ỗ ề ậ ề ứ ề ể ễ ạ đúng phong cách lo i hình văn b n mà mình đang trình bày. Bi u hi n rõ nh tạ ả ể ệ ấ
c a lo i l i này là s d ng t ng thu c phong cách ngôn ng sinh ho t, nh tủ ạ ỗ ử ụ ừ ữ ộ ữ ạ ư ừ
kh u ng , t đ a phẩ ữ ừ ị ương và các t thu c phong cách ngôn ng khác vào trong bàiừ ộ ữ
vi t ( t t nhiên không ph i là nh ng trế ấ ả ữ ường h p dùng có ý th c nh m t o hi uợ ứ ằ ạ ệ
qu di n đ t). Sau đây là m t s trích d n v bi u hi n ch y u c a lo i l iả ễ ạ ộ ố ẫ ề ể ệ ủ ế ủ ạ ỗ này:
Cu c s ng có nhi u khó khăn mà ta ph i ộ ố ề ả b ướ c qua, n u không bế ước qua dượ c
ta s b ẽ ị đè đ u c i c ầ ở ổ.
Núi sông là hai cái tượng tr ng cho nh ng khó khăn gian kh ư ữ ổ
Dù sao đi n a b n cũng ph i c g ng lên ữ ạ ả ố ắ nhé.
Trong các câu trên, các t “ừ b ướ c qua ”, “hai cái”, “nhé” và ng c đ nh “ữ ố ị đè đ u ầ
c i c ở ổ” v n ch dùng cho phong cách ngôn ng giao ti p thông thố ỉ ữ ế ường. Có nhi uề
em dùng ngôn ng phim nh, ngôn ng ti ng Anh vào c trong bài văn:ữ ả ữ ế ả
Ch y dù có làm m t con ị ấ ộ a hoàng cũng quy t tâm h c t p.ế ọ ậ
Cu c s ng gia đình anh y r t khó khăn nh ng thi vào đ i h c anh y đ u ộ ố ấ ấ ư ạ ọ ấ ề ok (ô
kê) c ả
M t t có ngu n g c t xa x a và độ ừ ồ ố ừ ư ược dùng trong ph m vi h p, m t t là ti ngạ ẹ ộ ừ ế
nước ngoài và là ngôn ng hi n đ i trong giao ti p thông thữ ệ ạ ế ường. Th nh ng khiế ư
s d ng nh ng h c sinh này dử ụ ữ ọ ường nh không ý th c v s khác nhau gi aư ứ ề ự ữ chúng v i ngôn ng trong bài văn ngh lu n.ớ ữ ị ậ
Nguyên nhân c a lo i l i này do không n m đủ ạ ỗ ắ ược các đ c đi m v phong cáchặ ể ề ngôn ng thu c nh ng lo i hình văn b n khác nhau. Không phân bi t phong cáchữ ộ ữ ạ ả ệ
kh u ng và phong cách ngôn ng c a văn b n vi t d n đ n nói nh vi t, vi tẩ ữ ữ ủ ả ế ẫ ế ư ế ế
nh nói.ư
c.4. L i l p t ỗ ặ ừ
Trang 10L i này h c sinh thỗ ọ ường hay m c ph i khi c n gi i thích c t nghĩa m t v n đ ắ ả ầ ả ắ ộ ấ ề
Bi u hi n ch y u c a l i này là vi c l p l i hoàn toàn m t t hay nh ng t cóể ệ ủ ế ủ ỗ ệ ặ ạ ộ ừ ữ ừ giá tr tị ương đương v nghĩa trong m t câu, đo n văn, nh ng không ph i vì m cề ộ ạ ư ả ụ đích liên k t hay nh n m nh n i dung gì. Dế ấ ạ ộ ưới đây là m t đo n bài vi t c a h cộ ạ ế ủ ọ
sinh: “Hàn M c T r t b t h nh, ông vi t lên n i b t h nh mà cu c đ i đã đem ặ ử ấ ấ ạ ế ỗ ấ ạ ộ ờ
đ n cho ông nh ng vì nh ng b t h nh đó mà Hàn M c T đã làm th r t hay đ ế ư ữ ấ ạ ặ ử ơ ấ ể nói v n i b t h nh, đau bu n c a mình ề ỗ ấ ạ ồ ủ ”
Bi u hi n c a l i l p t có hai d ng: L p hoàn toàn và l p đ ng nghĩa.ể ệ ủ ỗ ặ ừ ạ ặ ặ ồ
“Khi ta đã l a ch n m t con đ ự ọ ộ ườ ng nào đó cho sau này, dù con đ ườ ng đã l a ự
ch n có nhi u chông gai hay khó khăn trên đ ọ ề ườ ng đ i thì chúng ta cũng không ờ
đ ượ c n n chí ả ”…
* L p t đ ng nghĩa ặ ừ ồ
M đ u bài văn, có h c sinh vi t: “ở ầ ọ ế Hàn M c T là thi sĩ, nhà th n i ti ng trong ặ ử ơ ổ ế phong trào th m i ơ ớ ”. M t h c sinh khác l i vi t: “ộ ọ ạ ế Đây thôn Vĩ D là tác ph m ạ ẩ hay, xu t s c và thành công c a Hàn M c T ấ ắ ủ ặ ử”. câu th nh t, hai t Ở ứ ấ ừ nhà thơ và
thi sĩ th c ra là m t, ch khác là m t t là t thu n Vi t, m t t là t HánVi t,ự ộ ỉ ộ ừ ừ ầ ệ ộ ừ ừ ệ hai t l i đ ng c nh nhau. Vi t nh v y là th a. Câu th hai cũng m c l iừ ạ ứ ạ ế ư ậ ừ ứ ắ ỗ
tương t Ba t ự ừ hay, xu t s c ấ ắ , thành công v a đ ng nghĩa v a bao hàm nghĩa l nừ ồ ừ ẫ nhau. Mu n câu văn, đo n văn đ t đố ạ ạ ượ ực s trong sáng, hàm súc thì ph i lả ược bỏ các y u t th a, l p.ế ố ừ ặ
Có th th y nguyên nhân c a l i l p này là do cách di n đ t r i r m, c t nghĩaể ấ ủ ỗ ặ ễ ạ ố ắ ắ không r ch ròi, kh năng k t h p và s p x p t ng đ bi u đ t ý, câu và gi aạ ả ế ợ ắ ế ừ ữ ể ể ạ ữ các câu y u. Đ c bi t là do h c sinh nghèo v n t đ di n đ t.ế ặ ệ ọ ố ừ ể ễ ạ
c.5. L i k t h p t không đúng đ c đi m ng pháp ỗ ế ợ ừ ặ ể ữ
L i k t h p t là khi ngỗ ế ợ ừ ười vi t k t h p các t v i nhau không phù h p v i khế ế ợ ừ ớ ợ ớ ả năng k t h p c a nó. M i t có nh ng đ c đi m ng pháp riêng , th hi n n iế ợ ủ ỗ ừ ữ ặ ể ữ ể ệ ở ộ dung nghĩa và kh năng k t h p gi a nó v i các t khác. Chính vì s k t h p saiả ế ợ ữ ớ ừ ự ế ợ nguyên t c đó làm n i dung c a câu b thi u, không di n đ t rõ v nghĩa. Có thắ ộ ủ ị ế ễ ạ ề ể
th y m t vài bi u hi n ch y u v lo i l i này c a h c sinh nh sau:ấ ộ ể ệ ủ ế ề ạ ỗ ủ ọ ư
N u ng i khó khăn không thành công ế ạ
Nhi u t m g ề ấ ươ ng v ượ t qua s ph n thành công ố ậ
Câu th nh t vi t thi u quan h t “ứ ấ ế ế ệ ừ thì” ho c là “ặ sẽ”. Câu th hai cũng thi u t ,ứ ế ừ
c n ph i di n đ t là “ầ ả ễ ạ Nhi u t m g ề ấ ươ ng giàu ngh l c đã v ị ự ượ t lên s ph n đ ố ậ ể
đ t đ ạ ượ c thành công”
Trang 11 Th c t nhi u ng ự ế ề ườ i đã làm vi c r t năng l c ệ ấ ự Câu sai vì t “ ừ năng l c ự ” không
th đi li n v i “ể ề ớ làm vi c r t là ệ ấ ”. Có th s a l i là “ể ử ạ Nhi u ng ề ườ i đã làm vi c r t ệ ấ năng nổ”
Cu c đ i đã dành cho Hàn M c T nh ng b t h nh ộ ờ ặ ử ữ ấ ạ T “ ừ dành cho” đ chể ỉ
nh ng u ái có tính t t đ p, do đó không th k t h p v i “ữ ư ố ẹ ể ế ợ ớ b t h nh ấ ạ ”. C n ph iầ ả thay t “ừ dành cho” b ng t “ằ ừ đ a đ n ư ế ” m i phù h p.ớ ợ
Nguyên nhân c a lo i l i này là do vi t th a ho c thi u quan h t Do khôngủ ạ ỗ ế ừ ặ ế ệ ừ
n m đắ ược đ c đi m c a t lo i và do ngặ ể ủ ừ ạ ười vi t không phân bi t đế ệ ược đ cặ
đi m k t h p khác nhau c a m t t khi chúng có quan h v i m t thành ph nể ế ợ ủ ộ ừ ệ ớ ộ ầ chung.
c6. L i dùng t sáo r ng công th c ỗ ừ ỗ ứ
Đây là lo i l i khi ngạ ỗ ườ ạ ậi t o l p văn b n dùng nh ng t mà ngả ữ ừ ười khác đã dùng quá nhi u. B t chề ắ ước m t cách máy móc, b t k đ i tộ ấ ể ố ượng, hoàn c nh, n i dungả ộ
di n đ t có phù h p v i t ng đó hay không. Đây là l i “nói ch ”, dùng t vănễ ạ ợ ớ ừ ữ ố ữ ừ hoa bóng b y, “nói to gi ng” nh ng n i dung l i chung chung, ch a đ ng ítẩ ọ ư ộ ạ ứ ự thông tin, th m chí tr ng r ng. M t s bi u hi n c a h c sinh v lo i l i nàyậ ố ỗ ộ ố ể ệ ủ ọ ề ạ ỗ
nh sau: ư
G n b y th p k đã trôi qua, th i gian đã đóng dày lên trang th m t l p b i ầ ả ậ ỷ ờ ơ ộ ớ ụ
m nh năm tháng đi qua còn đ l i và in h n lên nh ng v t chân rõ nét ờ ư ể ạ ằ ữ ế
Nh ng v n th ch a chan nh ng gi t l nóng h i trào dâng y v n sáng ng i ữ ầ ơ ứ ữ ọ ệ ổ ấ ẫ ờ long lanh nh nh ng vì sao gi a b u tr i, nh c nh i trái tim c a muôn ng ư ữ ữ ầ ờ ứ ố ủ ườ i và mãi mãi muôn đ i sau ờ
Các em dùng t văn hoa bóng b y ngay c v i nh ng t mà mình không h hi uừ ẩ ả ớ ữ ừ ề ể nghĩa
Con đ ườ ng m ơ ướ c là con đ ườ ng nhung huy n c a nh ng khát v ng sâu xa ề ủ ữ ọ trong th m sâu tâm h n khát khao cháy b ng r c sáng ni m tin ẳ ồ ỏ ự ề
B ng nhi t huy t nam nhi và trái tim tu i tr , b ng khát khao cháy b ng t do ằ ệ ế ổ ẻ ằ ỏ ự
em s h c t p và rèn luy n t t đ v ẽ ọ ậ ệ ố ể ươ ớ n t i nh ng t m cao m i ữ ầ ớ
Trên đây ch là nh ng ví d đi n hình v bi u hi n l i sáo r ng c a h c sinh.ỉ ữ ụ ể ề ể ệ ỗ ỗ ủ ọ
Th c ra nh ng cách vi t sáo r ng nh trên không ph i là sai th t s nh ng chự ữ ế ỗ ư ả ậ ự ư ỉ
ch a quá ít thông tin ho c ch a nh ng thông tin không m y liên quan đ n n iứ ặ ứ ữ ấ ế ộ dung c n di n đ t, do đó kém tác d ng thi t th c.ầ ễ ạ ụ ế ự
Nguyên nhân c a l i này là do năng l c c m th t ng c a h c sinh quá y u.ủ ỗ ự ả ụ ừ ữ ủ ọ ế Các em b t chắ ướ ốc l i vi t c a ngế ủ ười khác m t cách máy móc mà không quanộ tâm đ n t mình dùng có phù h p ý đang nói hay không. Có quá nhi u sách thamế ừ ợ ề
kh o d ng bài văn hay, t o đi u ki n t t cho tâm lý văn hoa bóng b y, thíchả ở ạ ạ ề ệ ố ẩ
b t chắ ướ ủc c a h c sinh phát tri n.ọ ể
B. M T S BI N PHÁP CH A L I DÙNG T TRONG D Y H C LÀMỘ Ố Ệ Ữ Ỗ Ừ Ạ Ọ VĂN
I. Xây d ng h th ng bài t p kh c ph c và ngăn ng a l i dùng t ự ệ ố ậ ắ ụ ừ ỗ ừ
Trang 12Trên c s đ m b o tính khoa h c và s ph m, d a vào đ c tr ng c a phân mônơ ở ả ả ọ ư ạ ự ặ ư ủ cũng nh th c ti n d y h c ti ng Vi t và nh t là th c tr ng m c l i c a h cư ự ễ ạ ọ ế ệ ấ ự ạ ắ ỗ ủ ọ sinh, tôi đã xây d ng m t h th ng các bài t p có tác d ng trau d i v n t ti ngự ộ ệ ố ậ ụ ồ ố ừ ế
Vi t và ngăn ng a các l i thông thệ ừ ỗ ường mà h c sinh thọ ường hay m c ph i. Cácắ ả bài t p này đậ ượ ử ục s d ng trong các gi tr bài, ki m tra mi ng hay ki m tra 15ờ ả ể ệ ể phút. Đây là nh ng d ng bài t p thông thữ ạ ậ ường, giáo viên r t d thi t k mà tínhấ ễ ế ế
hi u qu đ i v i h c sinh là r t rõ r t. H th ng bài t p c th đệ ả ố ớ ọ ấ ệ ệ ố ậ ụ ể ược phân làm
ba d ng:ạ
Bài t p làm giàu v n t cho h c sinhậ ố ừ ọ
Bài t p rèn luy n k năng s d ng t ngậ ệ ỹ ử ụ ừ ữ
Bài t p phát hi n và kh c ph c l iậ ệ ắ ụ ỗ
1. Bài t p làm giàu v n t cho h c sinhậ ố ừ ọ
Bài t p làm giàu v n t cho h c sinh là cách th c cung c p t ng đậ ố ừ ọ ứ ấ ừ ữ ược d a trênự
nh ng c s và h th ng nh t đ nh. Qua s hữ ơ ở ệ ố ấ ị ự ướng d n c a giáo viên, h c sinhẫ ủ ọ
s tìm tòi và chi m lĩnh t m t cách t giác và khoa h c. M c đích c a h th ngẽ ế ừ ộ ự ọ ụ ủ ệ ố bài t p này là làm phong phú v n t cho h c sinh, giúp các em tích lũy và v nậ ố ừ ọ ậ
d ng v n t c a mình t t h n vào th c ti n giao ti p. đây là cách h c h u th c,ụ ố ừ ủ ố ơ ự ễ ế ọ ữ ứ
d a trên nh ng c s tâm lý ngôn ng nên có tính b n v ng cao.ự ữ ơ ở ữ ề ữ
a. Bài t p làm giàu v n t theo quan h c u t oậ ố ừ ệ ấ ạ
Đây là d ng bài t p cho trạ ậ ước m t “ti ng” và yêu c u h c sinh tìm độ ế ầ ọ ược các từ láy, t ghép có chung y u t c u t o đó.ừ ế ố ấ ạ
Bài t p 2: Cho các y u t : tình, thi t, đ , h c, b n, g n, thân, th , dung, yêu.ậ ế ố ế ỡ ọ ạ ắ ư
T o các t ghép có ý nghĩa t ng h p và ý nghĩa phân lo i.ạ ừ ổ ợ ạ
Trang 13 Bài t p 3: Tìm các t ghép Hán Vi t có y u t : khai, trí, dũng, nhân, l , nghĩaậ ừ ệ ế ố ễ
Ví d : ụ khai gi ng, khai tr ả ườ ng, khai bút…
Bài t p 4: Tìm 10 t ghép thu n Vi tậ ừ ầ ệ
Ví d : ụ ăn nói, t t đ p… ố ẹ
* Bài t p v thành ng : ậ ề ữ
Thành ng là c m t c đ nh. Nghĩa c a thành ng không th tách r i, khôngữ ụ ừ ố ị ủ ữ ể ờ
ph i là nghĩa c ng l i c a các y u t mà là nghĩa m i, là cách nói hình nh, bóngả ộ ạ ủ ế ố ớ ả
b y c a nhân dân. Do v y khi t o l p ngôn b n, hi u đúng, đ y đ nghĩa c aẩ ủ ậ ạ ậ ả ể ầ ủ ủ thành ng cũng nh s d ng thành ng đúng ch , đúng cách s mang l i hi uữ ư ử ụ ữ ỗ ẽ ạ ệ
qu cao h n, làm cho l i nói, câu văn thêm sinh đ ng, ý nh và có s c truy nả ơ ờ ộ ị ứ ề
c m. Bài t p v thành ng nh m giúp h c sinh ki m kê v n t thành ng c aả ậ ề ữ ằ ọ ể ố ừ ữ ủ
b n thân mình và s d ng chúng hi u qu h n.ả ử ụ ệ ả ơ
Bài t p 1: Gi i thích các thành ng sau: Máu ch y ru t m m, Tai bay v gió,ậ ả ữ ả ộ ề ạ
Th a gió b măng, S y đàn tan nghé, An c l c nghi p, Ba m t m t l i, Thu nừ ẻ ẩ ư ạ ệ ặ ộ ờ ậ
bu m xuôi gió, Đem con b ch , C n t c vô uồ ỏ ợ ẩ ắ ư
Bài t p 2: Tìm 10 thành ng so sánhậ ữ
Ví d : ụ Nh chim s l ng, Nh di u g p gió… ư ổ ồ ư ề ặ
Bài t p 3: Tìm 10 thành ng và gi i thích ý nghĩa.ậ ữ ả
Ví d : ụ Ăn đói m c rách (nghèo đói), Ăn không ng i r i (l ặ ồ ồ ườ i bi ng), M t ế ấ
c chì l n chài (m t mát, r i ro), Đen nh c t nhà cháy (màu đen)… ả ẫ ấ ủ ư ộ
* Bài t p gi i nghĩa t : ậ ả ừ
Trong khi s d ng ngôn ng , vi c hi u t , n m t đử ụ ữ ệ ể ừ ắ ừ ược xem là đi u ki n, làề ệ
thước đo k năng s d ng t ng c a h c sing. Bài t p gi i nghĩa t nh m m cỹ ử ụ ừ ữ ủ ọ ậ ả ừ ằ ụ đích giúp h c sinh n m đọ ắ ược nghĩa c a t đ có th s d ng đúng, đ t hi u quủ ừ ể ể ử ụ ạ ệ ả cao trong vi c t o l p ngôn b n.ệ ạ ậ ả
b. Bài t p làm giàu v n t theo quan h ng nghĩaậ ố ừ ệ ữ
Bài t p 1: Xác đ nh t tậ ị ừ ương ng v i n i dung ý nghĩaứ ớ ộ
a) Cái đ t trong công vi c ho c trong quá trình phát tri n.ạ ệ ặ ể
h qu , k t quệ ả ế ảb) Ch có m t mình tách kh i m i liên h v i xung quanh.ỉ ộ ỏ ọ ệ ớ
cô đ n, cô đ cơ ộc) Ng i ngùng không dám b c l tình c m c a mìnhạ ộ ộ ả ủ
e l , e pệ ấd) Không t nh táo d n đ n sai l mỉ ẫ ế ầ
ám mu i, mê mu iộ ộe) Không yên lòng vì nh ng đi u ph i suy nghĩ, lo li uữ ề ả ệ
bâng khuâng, băn khoăn
Bài t p 2: Gi i nghĩa các t sau: bàn b c, bàng quang, bàng quan; ng o đ i,ậ ả ừ ạ ạ ờ
nh o đ i; đi m y u, y u đi m; dày d n, dày dăn; dinh dạ ờ ể ế ế ể ạ ưỡng, sinh dưỡng; phong thanh, phong phanh
Trang 14 Bài t p 3: Phân bi t nghĩa các t sau: câu chuy n / truy n, phát hi n / phát giác,ậ ệ ừ ệ ệ ệ
đ i th / đ u th , b t nghĩa / phi nghĩa, nh n đ nh / th m đ nh, tính cách / tínhố ủ ấ ủ ấ ậ ị ẩ ị tình, trung th c / trung thành, quê hự ương / quê quán, t t c / t t th yấ ả ấ ả
2. Bài t p rèn luy n k năng s d ng t ngậ ệ ỹ ử ụ ừ ữ
Khi t o l p ngôn b n, h c sinh ph i huy đ ng v n t , l a ch n và k t h p tạ ậ ả ọ ả ộ ố ừ ự ọ ế ợ ừ
ng cho phù h p đ bi u hi n n i dung t tữ ợ ể ể ệ ộ ư ưởng. Bài t p rèn luy n k năng sậ ệ ỹ ử
d ng t ng nh m m c đích rèn cho h c sinh m t s k năng rèn luy n t ngụ ừ ữ ằ ụ ọ ộ ố ỹ ệ ừ ữ
v n có c a mình, k t h p chúng theo nh ng quy t c và yêu c u nh t đ nh đố ủ ế ợ ữ ắ ầ ấ ị ể
+ Cô y là ngấ ười tài hoa và
+ Cô y r t tr trung và ấ ấ ẻ
d)Bi t rõ v tôi, đ ch quy t b t tôi Nh ng tôi v n gi v ng l p tr ế ề ị ế ắ ư ẫ ữ ữ ậ ườ ng chi n ế
đ u c a mình ấ ủ (Nguy n Đ c Thu n)ễ ứ ậ
đ u hàng, khu t ph c ầ ấ ụ
Bài t p 3: Cho các t : ậ ừ v n đ , phát tri n, s d ng, làm vi c, phung phí, đ i ấ ề ể ử ụ ệ ờ
s ng ố Hãy ch n và đi n t phù h p vào ch tr ng trong đo n văn dọ ề ừ ợ ỗ ố ạ ưới đây
Đánh giá m i ng ỗ ườ i cao hay th p hãy nhìn vào th i gian nhàn r i c a h Có ấ ờ ỗ ủ ọ
ng ườ i “đ u t t m t t i” không có l y chút nhàn r i. Có ng ầ ắ ặ ố ấ ỗ ườ i th i gian y ờ ấ vào các cu c nh u nh t tri n miên. Có ng ộ ậ ẹ ề ườ i bi t dùng th i gian y đ chính ế ờ ấ ể mình. Ph i làm sao đ m i ng ả ể ỗ ườ i có th i gian nhàn r i và bi t h u ích th i ờ ỗ ế ữ ờ gian y là m t c a xã h i có văn hóa ấ ộ ủ ộ
(H u Th sách Ng Văn 11 nâng cao )ữ ọ ữ