SKKN: Biện pháp nâng cao chất lượng bộ môn Toán ở trường Trung học cơ sở

Mục tiêu của đề tài là tìm ra những giải pháp có hiệu quả phù hợp với thực tế nhà trường và học sinh mình đang trực tiếp giảng dạy, đồng thời tìm ra cách để làm thay đổi theo hướng tích cực hơn nữa ý thức, tư tưởng, cách học của từng dạng học sinh, đặc biệt là dạng học sinh yếu – kém trong năm học 2017 - 2018.

C NG HÒA XàH I CH  NGHĨA VI T NAMỘ Ộ Ủ Ệ

Đ c l p – T  do – H nh phúcộ ậ ự ạ

MÔ T  SÁNG KI NẢ Ế

Tên sáng ki n: Bi n pháp nâng cao ch t lế ệ ấ ượng b  môn Toán   trộ ở ường  Trung h c c  sọ ơ ở

1. Lĩnh v c áp d ngự ụ : Môn Toán 

2. Mô t  b n ch t c a sáng ki nả ả ấ ủ ế

2.1. Tình tr ng gi i pháp đã bi t ạ ả ế

Qua vài ti t h c đ u năm, tôi nh n th y h c sinh h c b  môn Toán   m i l p cóế ọ ầ ậ ấ ọ ọ ộ ở ỗ ớ  

kho ng ả 1

3 s  h c sinh h c y u môn Toán. ố ọ ọ ế Là giáo viên tr c ti p gi ng d y và tìm hi uự ế ả ạ ể  

th c ti n t i trự ễ ạ ường trung h c c  s , tôi nh n th y còn nhi u h c sinh ch a n m v ngọ ơ ở ậ ấ ề ọ ư ắ ữ  

ki n th c c  b n c a môn Toán. Qua đó cho th y ph n  ng t  phía h c sinh là: h cế ứ ơ ả ủ ấ ả ứ ừ ọ ọ   sinh khó ti p thu, lế ượng ki n th c trong gi  h c nhi u mà l i khô khan, không h pế ứ ờ ọ ề ạ ấ  

d n  Đi u đó n y sinh trong tôi nh ng trăn tr : Làm th  nào đ  nâng cao ch t lẫ ề ả ữ ở ế ể ấ ượ  ng

b  môn? Làm th  nào đ  h c sinh h ng thú, say mê trong khi h c môn Toán? Có bi nộ ế ể ọ ứ ọ ệ   pháp nào đ  t o ni m say mê cho các em? V i mong mu n tìm ra nh ng đáp án đóể ạ ề ớ ố ữ  

đã thúc đ y tôi ch n và nghiên c u đ  tài: ẩ ọ ứ ề “Bi n pháp nâng cao ch t lệ ấ ượng b  mônộ   Toán   trở ường Trung h c c  sọ ơ ở”.  

*  u đi mƯ ể

­ Ban giám hi u nhà trệ ường quan tâm nhi u đ n b  môn Toán.ề ế ộ

­ C  s  v t ch t nhà trơ ở ậ ấ ường đ y đ , đ m b o đầ ủ ả ả ược trong công tác gi ng d y.ả ạ

­ Đ ng nghi p nhi t tình trong công tác, luôn  ng h  và s n sàng trao đ i kinhồ ệ ệ ủ ộ ẵ ổ   nghi m v i nhau trong gi ng d y.ệ ớ ả ạ

­ Nâng cao được trình đ  c a giáo viên. Giáo viên ph i dành nhi u th i gianộ ủ ả ề ờ   nghiên c u, tham kh o các tài li u hứ ả ệ ướng d n, sách giáo khoa đ  d y phù h p v i trìnhẫ ể ạ ợ ớ  

đ  c a h c sinh. T  đó giúp các em h c sinh hi u c n k  t ng bài, t ng n i dung ki nộ ủ ọ ừ ọ ể ặ ẽ ừ ừ ộ ế  

th c, thu hút s  h ng thú h c t p c a  h c sinh. C  th  là h c sinh y u – kémứ ự ứ ọ ậ ủ ọ ụ ể ọ ế

* Khuy t đi mế ể

M t s  h c sinh ch a xác đ nh đ ng c  h c t p, nên thái đ  h c t p ch a t t,ộ ố ọ ư ị ộ ơ ọ ậ ộ ọ ậ ư ố  

ch a tích c c, thi u s  quan tâm c a gia đình d n đ n h c sinh lư ự ế ự ủ ẫ ế ọ ườ ọi h c, mê ch i nênơ  

h c ph  đ o không thọ ụ ạ ường xuyên làm công tác gi ng d y ph  đ o c a giáo viên khôngả ạ ụ ạ ủ   liên t c và theo k p chụ ị ương trình gi ng d y t i l pả ạ ạ ớ

2.2. N i dung gi i pháp đ  ngh  công nh n là sáng ki nộ ả ề ị ậ ế

2.2.1. M c đích c a gi i pháp ụ ủ ả

Đ  tài này tôi bi t là đã có nhi u ngề ế ề ười nghiên c u và có nhi u hứ ề ướng gi iả   quy t, song bám sát th c t  nhà trế ự ế ường và tâm lí, hoàn c nh đ i tả ố ượng h c sinh c aọ ủ   mình, tôi m nh d n nghiên c u theo quan đi m c a b n thânạ ạ ứ ể ủ ả  tìm ra nh ng gi i pháp cóữ ả  

hi u qu  phù h p v i th c t  nhà trệ ả ợ ớ ự ế ường và h c sinh mình đang tr c ti p gi ng d y,ọ ự ế ả ạ  

đ ng th i tìm ra cách đ  làm thay đ i theo hồ ờ ể ổ ướng tích c c h n n a ý th c, t  tự ơ ữ ứ ư ưởng,  cách h c c a t ng d ng h c sinh, đ c bi t là d ng h c sinh y u – kém trong năm h cọ ủ ừ ạ ọ ặ ệ ạ ọ ế ọ  

2017 ­ 2018

Trong năm h c 2017 ­ 2018 đ  tài s   đọ ề ẽ ược áp d ng v i đ i tụ ớ ố ượng là h c sinhọ  

y u­ kém, m c tiêu là h n ch  t i thi u t  l  h c sinh y u kém, góp ph n nâng ch tế ụ ạ ế ố ể ỉ ệ ọ ế ầ ấ  

lượng b  môn toán   trộ ở ường trung h c c  s ọ ơ ở

2.2.3. N i dung c a gi i phápộ ủ ả

Công tác t  tư ưởng, t  ch c qu n lý l p và cách th c gi ng d y c a giáo viên, cổ ứ ả ớ ứ ả ạ ủ ả 

ba m t này không th  tách r i nhau mà có m i quan h  ch t ch  v i nhau, đặ ể ờ ố ệ ặ ẽ ớ ược ph iố  

h p hài hòa m t cách có ch  đ nh vì công tác t  tợ ộ ủ ị ư ưởng là bi n pháp hàng đ u, còn bi nệ ầ ệ   pháp t  ch c qu n lý và cách th c gi ng d y là nhân t  quy t đ nh.ổ ứ ả ứ ả ạ ố ế ị

       1. Công tác t  tư ưởng: 

         Đây là bi n pháp hàng đ u đ  h  tr  cho vi c t  ch c và qu n lý h c sinh. Theoệ ầ ể ổ ợ ệ ổ ứ ả ọ   tôi c n th c hi n các bầ ự ệ ước nh  sau: ư

  1.1. Tìm hi u hoàn c nh gia đình: ể ả

Giáo viên b  môn c n ph i h p v i giáo viên ch  nhi m n m rõ hoàn c nh giaộ ầ ố ợ ớ ủ ệ ắ ả   đình các em đ  có cách giáo d c h p líể ụ ợ

       1.2. Giáo d c tính chuyên c n, tính k  lu t và tính t  giác cho h c sinh: ụ ầ ỷ ậ ự ọ

Đi h c đ y đ  là đi u ki n t t y u đ  h c sinh h c t t. C n quan tâm đ n vi cọ ầ ủ ề ệ ấ ế ể ọ ọ ố ầ ế ệ  

v ng m t c a h c sinh trong l p, vì ph n l n nh ng h c sinh cúp ti t là nh ng em h cắ ặ ủ ọ ớ ầ ớ ữ ọ ế ữ ọ  

y u, chán h c, s  có nguy c  b  h c. Nh ng trế ọ ẽ ơ ỏ ọ ữ ường này, giáo viên b  môn c n thôngộ ầ   báo k p th i cho giáo viên ch  nhi m đ  báo cho ph  huynh h c sinh ngay nh m giúpị ờ ủ ệ ể ụ ọ ằ   các em ch n ch nh l i, đ a các em tr  l i l p h c. ấ ỉ ạ ư ở ạ ớ ọ

Th  thì vai trò c a giáo viên ch  nhi m là r t quan tr ng. Ph i làm t t công tácế ủ ủ ệ ấ ọ ả ố  

t  tư ưởng cho các em. Công tác này được hi u là n m trong công tác giáo d c đ o đ cể ằ ụ ạ ứ  

h c sinh. Giáo d c đ o đ c cho h c sinh là công tác song hành v i công tác giáo d c tríọ ụ ạ ứ ọ ớ ụ  

d c cho các em. ụ

Theo tôi đây là hai n i dung quan tr ng trong giáo d c toàn di n h c sinh g m:ộ ọ ụ ệ ọ ồ   Trí d c, đ c d c, th  d c, m  d c đ  cu i cùng hụ ứ ụ ể ụ ỹ ụ ể ố ướng các em t i “Chân, thi n, m ”.ớ ệ ỹ  

Th c ra khi lên l p giáo viên b  môn bao gi  cũng tích h p giáo d c t  tự ớ ộ ờ ợ ụ ư ưởng cho h cọ   sinh vào t ng bài d y. ừ ạ

Tuy nhiên công tác này được làm thường xuyên nh ng không sâu sát b ng giáoư ằ   viên ch  nhi m b i vì m i ti t d y ch  có 45 phút, n u phát hi n m t vài h c sinhủ ệ ở ỗ ế ạ ỉ ế ệ ộ ọ  

ch a ngoan mà c  ôn t n giáo d c thì làm sao k p th i gian th c hi n ti t d y?ư ứ ồ ụ ị ờ ự ệ ế ạ

Công tác giáo d c t  tụ ư ưởng còn đượ ồc l ng ghép trong ti t giáo d c ngoài gi  lênế ụ ờ  

l p, ti t sinh ho t dớ ế ạ ướ ời c , sinh ho t đ i, sinh ho t l pạ ộ ạ ớ

Nh  chúng ta đã bi t có 3 môi trư ế ường giáo d c h c sinh: Gia đình, nhà trụ ọ ường và 

xã h i. Cho nên ban giám hi u nhà trộ ệ ường, giáo viên ch  nhi m, giáo viên b  môn c nủ ệ ộ ầ  

k t h p t t 3 môi trế ợ ố ường giáo d c trên thì công tác giáo d c đ o đ c h c sinh m i đ tụ ụ ạ ứ ọ ớ ạ  

hi u quệ ả

Th c t  có nh ng trự ế ữ ường h p ph  huynh không quan tâm, phán tr ng tráchợ ụ ắ   nhi m cho nhà trệ ường thì tôi nghĩ r ng trong phằ ương pháp ph i h p chúng ta c n nhố ợ ầ ờ 

s  h  tr  c a đ a phự ỗ ợ ủ ị ương. Phát hi n h c sinh có nguy c  b  h c đ  k p th i đ ng viênệ ọ ơ ỏ ọ ể ị ờ ộ   giúp đ  các em. Trỡ ường h p v n đ ng đợ ậ ộ ược h c sinh b  h c tr  l i l p thì giáo viênọ ỏ ọ ở ạ ớ  

ph i có bi n pháp phân công các b n giúp đ  đ  các em th y đả ệ ạ ỡ ể ấ ượ ự ầc s  c n thi t và yêuế   thích h c t p.ọ ậ

1.3. Xây d ng t t m i quan h  Th y ­ Trò: ự ố ố ệ ầ

H c sinh y u kém thọ ế ường mang nhi u m t c m. Các em có hai m t tâm lý đ iề ặ ả ặ ố   ngh ch nhau: M t s  em qu y phá, ngh ch ng m, tr n h c, b  ti t và m t s  rút vào cáiị ộ ố ậ ị ợ ố ọ ỏ ế ộ ố  

v  c a mình qua nh ng bi u hi n nh : Nhút nhát, không phát bi u, xa lánh b n bè,ỏ ủ ữ ể ệ ư ể ạ  

th y cô ầ

Bi n pháp c n đ t ra   đây là giáo viên ph i thệ ầ ặ ở ả ường xuyên quan tâm, g n gũi,ầ   trò chuy n v i các em. H c sinh y u thệ ớ ọ ế ường ph m nhi u khuy t đi m kéo dài c  vạ ề ế ể ả ề 

h c t p l n đ o đ c, chúng ta không thành ki n v i các em, không v i vàng cho đi mọ ậ ẫ ạ ứ ế ớ ộ ể  

x u mà ph i t o c  h i cho các em g  đi m, tìm cách giúp đ  đ  các em vấ ả ạ ơ ộ ở ể ỡ ể ượt qua khó  khăn, ham thích h c t p h n. ọ ậ ơ

Không cáo g t, không chê bai các em mà trái l i có phê bình nh ng ph i c  g ngắ ạ ư ả ố ắ   tìm cho được nh ng  u đi m, nh ng c  h i đ  khen ng i nh m đ ng viên khích lữ ư ể ữ ơ ộ ể ợ ằ ộ ệ  giúp các em th y r ng mình v n còn có nh ng  u đi m ch  không đ n n i t  Tuy tấ ằ ẫ ữ ư ể ứ ế ỗ ệ ệ  

đ i không đố ược cho h c sinh ra kh i l p khi các em có bi u hi n không t t ho c khôngọ ỏ ớ ể ệ ố ặ   thu c bài. ộ

B i vì làm nh  v y là sai phở ư ậ ương pháp giáo d c, m t hình tụ ấ ượng người th y,ầ  

người cô, làm cho h c sinh thi u tôn tr ng và khi đó ngọ ế ọ ười th y, ngầ ười cô đã th t b iấ ạ   trong phương pháp giáo d c c a mình vì đã h t cách m i cho trò ra kh i l p. Th t v y,ụ ủ ế ớ ỏ ớ ậ ậ   xây d ng môi trự ường thân thi n gi a th y v i trò, gi a trò v i trò là m t vi c làm r tệ ữ ầ ớ ữ ớ ộ ệ ấ  

c n thi t  ầ ế

1.4. Nêu t m gấ ương sáng: 

Nêu nh ng t m gữ ấ ương sáng trong l p, đ ng th i khen thớ ồ ờ ưởng nh ng em y uữ ế   kém có ti n b  nh m khích l , đ ng viên tinh th n c a các em. ế ộ ằ ệ ộ ầ ủ

1.5. Nêu cao tinh th n trách nhi m c a ngầ ệ ủ ười th y, cô: ầ

 Th y cô giáo là ngầ ười cha, người m  th  hai c a h c sinh cho nên ph i gẹ ứ ủ ọ ả ươ  ng

m u, là t m gẫ ấ ương cho h c sinh noi theo. Ph i có tác phong ch ng ch c, nói năng m cọ ả ữ ạ ự  

thướt, gi i quy t v n đ  ph i th t khách quan công tâm. Ngả ế ấ ề ả ậ ười th y ph i có tinh th nầ ả ầ  

trách nhi m cao, không thành ki n b  r i m t h c sinh nào dù r ng em  y nghèo khóệ ế ỏ ơ ộ ọ ằ ấ   hay h c kém. ọ

Luôn tìm tòi h c h i không ng ng đ  c i ti n phọ ỏ ừ ể ả ế ương pháp, dùng nhi u phề ươ  ng pháp gi ng d y khác nhau sao cho phù h p v i t ng đ i tả ạ ợ ớ ừ ố ượng h c sinh. ọ

Đ c bi t l i gi ng c a th y trên l p, ki n th c c a th y truy n đ t cho h cặ ệ ờ ả ủ ầ ớ ế ứ ủ ầ ề ạ ọ   sinh không th  nào nh m l n mà ph i tuy t đ i chính xác. Mu n để ầ ẫ ả ệ ố ố ược nh  v y thìư ậ  

người th y ph i không ng ng h c t p đ  nâng cao trình đ  chuyên môn c a mình,ầ ả ừ ọ ậ ể ộ ủ  

ph i ph n đ u d y gi i.  ả ấ ấ ạ ỏ

      2. Công tác t  ch c và theo dõi h c sinh y u kém: ổ ứ ọ ế

        Đây là bi n pháp hàng đ u đ  h  tr  cho vi c t  ch c và qu n lý h c sinh. Theoệ ầ ể ổ ợ ệ ổ ứ ả ọ   tôi c n th c hi n các bầ ự ệ ước nh  sau: ư

2.1. Đánh giá ch t lấ ượng h c t p c a h c sinh: ọ ậ ủ ọ

Nh m đánh giá đúng m c đ  h c t p c a h c sinh, vào đ u năm h c nhà trằ ứ ộ ọ ậ ủ ọ ầ ọ ườ  ng

thường t  ch c kh o sát ch t lổ ứ ả ấ ượng đ u năm. T  đó giáo viên b  môn phân đ nh t ngầ ừ ộ ị ừ  

đ i tố ượng h c sinh   m i l p: Gi i – Khá – Trung bình – Y u kémọ ở ỗ ớ ỏ ế

Giáo viên b  môn l p danh sách theo dõi h c sinh y u kém, quan sát   t ng ti tộ ậ ọ ế ở ừ ế  

h c, ghi nh n k t qu  qua t ng k  ki m tra đ  n m đọ ậ ế ả ừ ỳ ể ể ắ ược các m t h n ch  c a h cặ ạ ế ủ ọ   sinh nh m k p th i ph  đ o ằ ị ờ ụ ạ

2.2. Ph  đ o h c sinh y u kém: ụ ạ ọ ế

Đây là m t công tác c n ph i có đ i v i nh ng h c sinh y u kém. Ngay t  bàiộ ầ ả ố ớ ữ ọ ế ừ  

kh o sát ch t lả ấ ượng đ u năm và căn c  vào tình hình h c t p   l p, giáo viên b  mônầ ứ ọ ậ ở ớ ộ  

l p danh sách nh ng em h c y u đ  d y ph  đ o. ậ ữ ọ ế ể ạ ụ ạ

D a vào danh sách h c sinh y u kém c a t ng l p. Giáo viên b  môn l p danhự ọ ế ủ ừ ớ ộ ậ   sách đ a cho giáo viên ch  nhi m đ  giáo viên ch  nhi m k p th i thông báo choư ủ ệ ể ủ ệ ị ờ  

nh ng ph  huynh c a nh ng h c sinh y u kém đó đ  n m b t k p th i vi c h c t pữ ụ ủ ữ ọ ế ể ắ ắ ị ờ ệ ọ ậ  

c a con em mình. T  s  ph i h p trên, vi c d y ph  đ o cho h c sinh cũng góp ph nủ ừ ự ố ợ ệ ạ ụ ạ ọ ầ  

h n ch  đạ ế ược h n h c sinh y u ạ ọ ế

Đ  công tác d y ph  đ o có hi u qu  thì đòi h i các em ph i d  đ y đ  Giáoể ạ ụ ạ ệ ả ỏ ả ự ầ ủ   viên d y ph i l p s  theo dõi h c sinh và k p th i báo v i giáo viên ch  nhi m nh ngạ ả ậ ổ ọ ị ờ ớ ủ ệ ữ  

h c sinh v ng h c đ  giáo viên ch  nhi m k p th i ph i h p v i gia đình ọ ắ ọ ể ủ ệ ị ờ ố ợ ớ

C n l u ý r ng s  ti t ph  đ o không nên quá nhi u vì r ng các em v n dĩ đãầ ư ằ ố ế ụ ạ ề ằ ố  

h c y u, tham gia quá nhi u lo i hình h c t p   l p mà còn đi h c ph  đ o nhi u bu iọ ế ề ạ ọ ậ ở ớ ọ ụ ạ ề ổ   thì các em không đáp  ng n i đành ph i tr n h c. Theo tôi th i lứ ổ ả ố ọ ờ ượng ph  đ o 2 ti tụ ạ ế   trong tu n là cân đ i. Có th  xen vào nh ng ti t tr ng đ  h n ch  đ n m c t i đa vi cầ ố ể ữ ế ố ể ạ ế ế ứ ố ệ  

h c trái bu i c a h c sinh.  ọ ổ ủ ọ

3. Phương pháp d y h c Toán cho h c sinh trung bình­ y u – kém:ạ ọ ọ ế

M t trong nh ng ho t đ ng c  b n c a h c sinh trong h c t p môn  ộ ữ ạ ộ ơ ả ủ ọ ọ ậ Toán ở 

trường ph  thông là ho t đ ng gi i toán. Đ  thích  ng v i quá trình h c t p đó c a đaổ ạ ộ ả ể ứ ớ ọ ậ ủ  

s  h c sinh, phố ọ ương pháp gi ng d y phù h p v i t ng đ i tả ạ ợ ớ ừ ố ượng là m t đi u r t quanộ ề ấ  

tr ng. Đ i v i nh ng HS có h c l c trung bình , y u kém c n đọ ố ớ ữ ọ ự ế ầ ược ti n hành theo 4ế   giai đo n nh  sau:ạ ư

        3.1  Giai đo n 1: Quan sát, ti p thuạ ế

Giáo viên c n k t h p v a gi ng v a luy n, phân tích chi ti t, c  th , giúp h cầ ế ợ ừ ả ừ ệ ế ụ ể ọ   sinh hi u khái ni m. ể ệ

  Đ ng th i v i cung c p ki n th c m i là c ng c  kh c sâu thông qua ví d  .ồ ờ ớ ấ ế ứ ớ ủ ố ắ ụ   Chú ý phân tích các sai l m thầ ường g p. ặ

T ng k t tri th c và các tri th c phổ ế ứ ứ ương pháp có trong bài. 

      Đây là giai đo n khó khăn nh t, giai đo n làm quen ti n t i hi u ki n th c m i,ạ ấ ạ ế ớ ể ế ứ ớ  

đ ng th i là giai đo n quan tr ng nh t, giai đo n cung c p ki n th c chu n cho h cồ ờ ạ ọ ấ ạ ấ ế ứ ẩ ọ   sinh. Khi hoàn thành t t giai đo n này h c sinh s  ti p thu t t h n   các giai đo n sau. ố ạ ọ ẽ ế ố ơ ở ạ          3.2 Giai đo n 2: Làm theo hạ ướng d nẫ

Giáo viên cho ví d  tụ ương t , sau đó g i nh ng ự ọ ữ h c sinhọ  khá ­ gi i nêu trình tỏ ự  các bước gi i m t bài toán, t  đó các em ả ộ ừ trung bình ­ y u bế ước đ u làm theo hầ ướ  ng

d n, ch  đ o c a giáo viên. ẫ ỉ ạ ủ

H c sinh bọ ước đ u v n d ng hi u bi t c a mình vào gi i toán. Giai đo n nàyầ ậ ụ ể ế ủ ả ạ  

thường v n còn lúng túng và sai l m, do h c sinh ch a thu c, ch a hi u sâu s c. Tuyẫ ầ ọ ư ộ ư ể ắ   nhiên giai đo n 2 v n có tác d ng t o đ ng c  cho giai đo n 3. ạ ẫ ụ ạ ộ ơ ạ

      3.3 Giai đo n 3: T  làm theo m u ạ ự ẫ

Giáo viên ra m t bài t p khác, h c sinh t  làm theo m u mà giáo viên đã đ a raộ ậ ọ ự ẫ ư    giai đo n 1 và giai đo n 2. 

Giáo viên t m đ ng ngoài cu c.   giai đo n này h c sinh đ c l p thao tác. H cạ ứ ộ Ở ạ ọ ộ ậ ọ   sinh nào hi u bài thì có th  hoàn thành để ể ược bài t p, h c sinh nào ch a hi u bài s  cònậ ọ ư ể ẽ   lúng túng. Giáo viên có th  n m b t để ắ ắ ược vi c h c t p cũng nh  m c đ  hi u bài c aệ ọ ậ ư ứ ộ ể ủ  

c  l p và t ng cá nhân thông qua giai đo n này, t  đó đ  ra bi n pháp thích h p choả ớ ừ ạ ừ ề ệ ợ  

t ng đ i từ ố ượng. 

         3.4 Giai đo n 4: Đ c l p làm bài t p ạ ộ ậ ậ

Giáo viên nên ra cho h c sinh: ọ

Ho c là m t bài t p tặ ộ ậ ương t  khác đ  h c sinh làm ngay t i l p. ự ể ọ ạ ớ

Ho c là bài t p ra v  nhà tặ ậ ề ương t  v i bài đự ớ ược h c, nh m rèn luy n kĩ năng. ọ ằ ệ

 Ho c là bài ki m tra th  ặ ể ử

3.5 Giai đo n 5: ạ H ng thú h c môn toán v i trò ch i sáng t oứ ọ ớ ơ ạ

M i ngỗ ười giáo viên đ u có phề ương pháp riêng ph  thu c vào đi u ki n c  sụ ộ ề ệ ơ ở 

v t ch t và đ i tậ ấ ố ượng h c sinh mà m i giáo viên s  có nh ng trò ch i kh i d y h ngọ ỗ ẽ ữ ơ ơ ậ ừ   thú h c t p khác nhau. Riêng tôi khi d y thọ ậ ạ ường ch n cho mình phọ ương pháp kh i d yơ ậ  

h ng thú h c môn toán v i trò ch i sáng t o nh  sau:ứ ọ ớ ơ ạ ư

Đ  l a ch n trò ch i phù h p giáo viên c n xác đ nh để ự ọ ơ ợ ầ ị ược m c tiêu c a trò ch iụ ủ ơ  

đ a ra là gì, hình thành, luy n t p, c ng c  ki n th c nào, giáo d c kĩ năng gì, ph mư ệ ậ ủ ố ế ứ ụ ẩ  

ch t gì?  Đi u này đấ ề ược xác đ nh d a trên m c tiêu bài h c.ị ự ụ ọ

         Trò ch i đ a ra ph i đa d ng, phong phú, h p d n; lu t ch i đ n gi n d  hi u,ơ ư ả ạ ấ ẫ ậ ơ ơ ả ễ ể  

d  ch i, ph i phù h p v i ch  đ  bài h c v i đ c đi m và trình đ  h c sinh, v i quễ ơ ả ợ ớ ủ ề ọ ớ ặ ể ộ ọ ớ ỹ 

th i gian, v i hoàn c nh, đi u ki n th c t  c a l p h c, có tác d ng khích l  tinh th nờ ớ ả ề ệ ự ế ủ ớ ọ ụ ệ ầ  

h c t p cho t t c  các đ i tọ ậ ấ ả ố ượng h c sinh trong l p, tránh b  r i h c sinh y u kémọ ớ ỏ ơ ọ ế  

ngoài cu c. Đ c bi t, trò ch i ph i không gây nguy hi m cho h c sinh và môi trộ ặ ệ ơ ả ể ọ ườ  ng xung quanh

      Không nên ch n nh ng trò ch i ch  đọ ữ ơ ỉ ược m t vui nh n, nh ng l i thi u tác d ngặ ộ ư ạ ế ụ   giáo d c v  ki n th c, ph m ch t cũng nh  kĩ năng h c t p. Trò ch i ph i đụ ề ế ứ ẩ ấ ư ọ ậ ơ ả ược luân  phiên thay đ i m t cách h p lí đ  không gây nhàm chán cho h c sinh.ổ ộ ợ ể ọ

      Đ  phể ương pháp trò ch i phát huy hi u qu  trong d y h c Toán đ c bi t mônơ ệ ả ạ ọ ặ ệ   Hình h c, ngọ ười giáo viên c n l u ý nh ng nguyên t c sau:ầ ư ữ ắ

Có s  chu n b  t t, m i h c sinh đ u hi u trò ch i và tham gia d  dàng, h cự ẩ ị ố ọ ọ ề ể ơ ễ ọ   sinh ph i n m đả ắ ược quy t c ch i và ph i tôn tr ng, tuân th  lu t ch i.ắ ơ ả ọ ủ ậ ơ

Giáo viên c n quy đ nh rõ th i gian ch i, không l m d ng quá nhi u ki n th cầ ị ờ ơ ạ ụ ề ế ứ  

và th i lờ ượng bài h c. Ph i phát huy tính tích c c, ch  đ ng, sáng t o c a h c sinh,ọ ả ự ủ ộ ạ ủ ọ  

t o đi u ki n cho h c sinh tham gia t  ch c, đi u khi n t t c  các khâu, t  chu n b ,ạ ề ệ ọ ổ ứ ề ể ấ ả ừ ẩ ị  

ti n hành trò ch i và đánh giá sau khi ch i.ế ơ ơ

Tác phong giáo viên ch ng ch c, nghiêm túc nh ng l i vui v , g n gũi, hòa đ ngữ ạ ư ạ ẻ ầ ồ  

v i h c sinh; l i nói ph i rõ ràng, d  hi u,  n tớ ọ ờ ả ễ ể ấ ượng, luôn t o s  h p d n và pha tr nạ ự ấ ẫ ộ  

ít hài hước trong m i trò ch i.ỗ ơ

Sau m i trò ch i ph i có thỗ ơ ả ưởng ph t phân minh. Tuy nhiên, nên tránh x  ph tạ ử ạ  

đ i v i đ i thua, ngố ớ ộ ười thua, mà t p trung tuyên dậ ương, khen thưởng (n u có) đ i v iế ố ớ  

người th ng, đ i th ng.ắ ộ ắ

Sau khi ch i, giáo viên c n cho h c sinh th o lu n đ  nh n ra ý nghĩa giáo d cơ ầ ọ ả ậ ể ậ ụ  

c a trò ch i.ủ ơ

V  cách ch i, trề ơ ước h t, giáo viên ph i chia đế ả ược các đ i ch i phù h p, cân đ iộ ơ ợ ố  

l c lự ượng, h p v i yêu c u trò ch i.ợ ớ ầ ơ

Sau đó, gi i thi u trò ch i, lu t ch i, quán tri t ý th c k  lu t khi ch i. Đây làớ ệ ơ ậ ơ ệ ứ ỷ ậ ơ   khâu r t quan tr ng, giáo viên nên gi i thi u trò ch i m t cách ng n g n, súc tích, dấ ọ ớ ệ ơ ộ ắ ọ ễ 

hi u, thu hút và h p d n ngể ấ ẫ ười ch i (n u lu t ch i khó thì giáo viên có th  ch i m uơ ế ậ ơ ể ơ ẫ  

trước). Đ ng viên h c sinh ch i nhi t tình, h t mình, ch i đ p, đ m b o n  n p, n iộ ọ ơ ệ ế ơ ẹ ả ả ề ế ộ   quy nhà trường

Sau đây là m t s  trò ch i mà b n thân tôi đã áp d ng r t hi u qu : ộ ố ơ ả ụ ấ ệ ả

Trò ch i “Ch y ti p s c”: ơ ạ ế ứ Giáo viên chu n b  s n m t s  bài Toán ho c câuẩ ị ẵ ộ ố ặ  

h i có n i dung liên quan đ n ti t d y. H c sinh chu n b  b ng nhóm, ph n, bút d ỏ ộ ế ế ạ ọ ẩ ị ả ấ ạ

Cách ch iơ : Giáo viên đ a đ  bài lên b ng ph  (ho c màn hình chi u); cho cácư ề ả ụ ặ ế  

đ i th o lu n làm bài theo dãy ho c khu v c (tộ ả ậ ặ ự ương đương v i s  nhóm đ  bài giáoớ ố ề   viên đ a ra); h c sinh trao đ i m t s  phút (tùy m c đ  yêu c u).ư ọ ổ ộ ố ứ ộ ầ

Giáo viên b c thăm ch n ra 2 (ho c 3) đ i ch i. Khi có hi u l nh c a giáo viên,ố ọ ặ ộ ơ ệ ệ ủ  

l n lầ ượ ừt t ng thành viên c a 2 (ho c 3) đ i dùng ph n (bút) lên vi t đáp án tủ ặ ộ ấ ế ương  ngứ   vào ph n b ng c a đ i mình.ầ ả ủ ộ

M i l n lên b ng ch  đỗ ầ ả ỉ ược ghi m t câu tr  l i (ho c m t bộ ả ờ ặ ộ ước trong toàn bộ  công vi c c a đ i). H c sinh này ghi xong, ch y v  trao ph n cho b n đ  b n đó đệ ủ ộ ọ ạ ề ấ ạ ể ạ ượ  c lên b ng. Ngả ười lên sau có th  s a k t qu  c a ngể ử ế ả ủ ười lên trước, nh ng khi s a thìư ử   không được làm thêm vi c khác, h t lệ ế ượt có th  vòng l i lể ạ ượt 2, 3 )

Th i gian ch i đờ ơ ược quy đ nh trị ước (nên t  kho ng 1 ­ 3 phút), đ i nào xongừ ả ộ  

trước là đ i giành chi n th ng v  m t th i gian.ộ ế ắ ề ặ ờ

Khi h t gi  ch i, giáo viên ra hi u l nh d ng cu c ch i. Giáo viên và c  l pế ờ ơ ệ ệ ừ ộ ơ ả ớ   cùng đánh giá, cho đi m, đ i chi n th ng là đ i h t ít th i gian mà có k t qu  t t nh t.ể ộ ế ắ ộ ế ờ ế ả ố ấ

Trò ch i “Ai nhanh m t h n”:ơ ắ ơ  Giáo viên chu n b  s n m t s  n i dung ki nẩ ị ẵ ộ ố ộ ế  

th c c n ki m tra (b ng ch  ho c hình v ) đ  đ a lên màn hình máy chi u (ho cứ ầ ể ằ ữ ặ ẽ ể ư ế ặ  

b ng ph ). H c sinh chu n b  b ng nhóm, bút d ả ụ ọ ẩ ị ả ạ

Cách ch iơ : Giáo viên chi u n i dung ki n th c c n ki m tra lên màn hình; yêuế ộ ế ứ ầ ể  

c u h c sinh tìm và li t kê nh ng hình, nh ng s , nh ng v n đ  liên quan đ n bài h cầ ọ ệ ữ ữ ố ữ ấ ề ế ọ   vào b ng nhóm. Trong vài phút, đ i nào tìm đả ộ ược nhi u hình, ho c nhi u s … (ghi lênề ặ ề ố  

b ng nhóm) chính xác h n thì đ i đó s  th ng cu c.ả ơ ộ ẽ ắ ộ

Trò ch i “Th  tài ghi nh ”:ơ ử ớ  Giáo viên chu n b  m t s  n i dung ki n th cẩ ị ộ ố ộ ế ứ  

c n thi t liên quan đ n bài h c (đ a vào máy tính ho c ghi s n lên b ng ph ). H cầ ế ế ọ ư ặ ẵ ả ụ ọ   sinh chu n b  b ng nhóm, bút d ẩ ị ả ạ

Cách ch iơ : Giáo viên đ a n i dung c n th  trí nh  lên màn hình (ho c treo b ngư ộ ầ ử ớ ặ ả  

ph ) cho các nhóm quan sát trong vòng vài giây đ n vài ch c giây, sau đó, c t b ng phụ ế ụ ấ ả ụ  (chuy n slide).ể

Giáo viên yêu c u h c sinh ghi l i nh ng n i dung mà mình đã nhìn th y. H cầ ọ ạ ữ ộ ấ ọ   sinh các nhóm thi nhau ghi lên b ng nhóm c a nhóm mình. Nhóm có n i dung ghi l iả ủ ộ ạ   đúng và được nhi u h n là nhóm giành chi n th ng.ề ơ ế ắ

Trò ch i “Nhà sáng t o tr ”:ơ ạ ẻ  H c sinh chu n b  b ng nhóm, bút d ọ ẩ ị ả ạ

Cách ch iơ : Đ  c ng c  ki n th c bài d y, giáo viên cho h c sinh gi i m t sể ủ ố ế ứ ạ ọ ả ộ ố  bài t p đ n gi n liên quan. Sau đó yêu c u các đ i đ t m t bài toán có n i dung tậ ơ ả ầ ộ ặ ộ ộ ươ  ng

t  bài t p đã gi i, trong đó đã có sáng t o cho khác đi.ự ậ ả ạ

Giáo viên cùng nhóm h c sinh khác xem xét, ki m đ nh, đánh giá đ  Toán c aọ ể ị ề ủ   các đ i, r i đ a ra k t lu n đ i nào đ t danh hi u “Nhà sáng t o tr ”ộ ồ ư ế ậ ộ ạ ệ ạ ẻ

Ngoài ra còn có r t nhi u trò ch i khác nh : Hái hoa dâng ch , ngôi sao mai m nấ ề ơ ư ủ ắ   (bông hoa mai m n), đoán hình n n, …… ắ ề  

2.3. Kh  năng áp d ng c a gi i phápả ụ ủ ả

              Sáng ki n kinh nghi m: “ế ệ Bi n pháp nâng cao ch t lệ ấ ượng b  môn Toán ộ ở 

trường Trung h c c  sọ ơ ở” đang trình bày nói chung không n ng tính lí lu n mà chặ ậ ủ 

y u đi vào th c t  gi ng d y. ế ự ế ả ạ Do đó m i giáo viên làm công tác gi ng d y h u nhọ ả ạ ầ ư 

đ u có th  áp d ng ngay trong công tác gi ng d y c a b n thân t i b t kì đ n v  nào. ề ể ụ ả ạ ủ ả ạ ấ ơ ị

Cách d y h c Toán theo b n giai đo n nh  trên, tuy ch a thoát ly nhi u so v iạ ọ ố ạ ư ư ề ớ   cách d y h c truy n th ng, nh ng đã ph n nào t  ra có hi u qu  thi t th c đ i v iạ ọ ề ố ư ầ ỏ ệ ả ế ự ố ớ   sách giáo khoa đã được biên so n lâu nay, phù h p v i hình th c d y h c theo ti t (45ạ ợ ớ ứ ạ ọ ế   phút), phù h p v i trình đ  nh n th c c a đ i tợ ớ ộ ậ ứ ủ ố ượng h c sinh di n đ i trà trong h cọ ệ ạ ọ  

t p môn toán. ậ

         V i m c đích gi m t  l  h c sinh y u kém, ngoài vi c theo dõi thớ ụ ả ỉ ệ ọ ế ệ ường xuyên giáo  viên c n t o cho các em s  h ng thú trong h c t p thông qua các bài t p   m c đầ ạ ự ứ ọ ậ ậ ở ứ ộ 

nh n bi t, thông hi u và v n d ng th p.  ậ ế ể ậ ụ ấ

         Đ  có th  d y h c theo b n giai đo n nh  trên đòi h i giáo viên ph i: ể ể ạ ọ ố ạ ư ỏ ả