Nội dung của đề tài có bố cục 02 chương và làm sáng tỏ 04 nội dung sau:1 Làm rõ một số vấn đề lý luận về kinh doanh dịch vụ bảo vệ và pháp luật về kinh doanh dịch vụ bảo vệ; 2 Làm rõ thự
Trang 1NGÔ ĐỒNG HẢI
QUY ĐỊNH VỀ KINH DOANH DỊCH
VỤ BẢO VỆ - THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT KINH DOANH DỊCH VỤ BẢO VỆ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH PHƯỚC VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
Tp Hồ Chí Minh – Năm 2020
Trang 2NGÔ ĐỒNG HẢI
QUY ĐỊNH VỀ KINH DOANH DỊCH
VỤ BẢO VỆ - THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT KINH DOANH DỊCH VỤ BẢO VỆ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH PHƯỚC VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
Chuyên ngành: Luật Kinh tế
Mã số : 8380107
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
TS NGUYỄN THỊ THU HIỀN
Tp Hồ Chí Minh – Năm 2020
Trang 3DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT 5
TÓM TẮT LUẬN VĂN 6
ABSTRACT 7
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Phạm vi nghiên cứu 2
3 Mục đích nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu 3
3.1 Mục đích nghiên cứu: 3
3.2 Câu hỏi nghiên cứu 3
4 Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài 4
5 Phương pháp nghiên cứu 4
6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 5
7 Kết cầu đề tài 5
CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT VỀ KINH DOANH DỊCH VỤ BẢO VỆ VÀ PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ KINH DOANH DỊCH VỤ BẢO VỆ 6
1.1 Khái quát về dịch vụ bảo vệ và kinh doanh dịch vụ bảo vệ 6
1.1.1 Khái niệm và đặc điểm của dịch vụ bảo vệ 6
1.2 Pháp luật Việt nam về kinh doanh dịch vụ bảo vệ 12
1.2.1 Hệ thống các quy định hiện hành về kinh doanh dịch vụ bảo vệ ở Việt Nam 12
1.2.2 Thực trạng pháp luật Việt Nam về kinh doanh dịch vụ bảo vệ 14
1.2.3 Đánh giá thực trạng pháp luật Việt Nam về kinh doanh dịch vụ bảo vệ và vấn đề thực thi 26 1.3 Các yếu tố tác động tới hiệu quả thực thi pháp luật về kinh doanh dịch vụ bảo vệ 30
CHƯƠNG 2 1
THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT KINH DOANH DỊCH VỤ BẢO VỆ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH PHƯỚC VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ 1
2.1 Khái quát về tỉnh Bình Phước 1
Trang 42.2.1 Tổng quan về hoạt động kinh doanh dịch vụ bảo vệ trên địa bàn Tỉnh Bình Phước 3 2.2.2 Những hạn chế, bất cập từ thực tiễn hoạt động kinh doanh dịch vụ bảo vệ tại Tỉnh Bình Phước và nguyên nhân 7
2.3 Yêu cầu hoàn thiện các quy định về kinh doanh dịch vụ bảo vệ ở Việt Nam hiện nay 11 2.4 Một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật Việt Nam về kinh doanh dịch vụ bảo vệ và nâng cao hiệu quả áp dụng tại địa bàn tỉnh Bình Phước 12 2.5 Một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh dịch
vụ bảo vệ và quá trình thực thi pháp luật trên địa bàn tỉnh Bình Phước 15 TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 22 KẾT LUẬN 23
Trang 5Tôi tên là Ngô Đồng Hải – là học viên lớp Cao học Khóa K28 chuyên ngành Luật kinh tế, Khoa Luật, Trường Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh, là
tác giả của Luận văn thạc sĩ luật học với đề tài “Quy định về kinh doanh dịch
vụ bảo vệ - thực tiễn áp dụng pháp luật kinh doanh dịch vụ bảo vệ trên địa bàn Tỉnh Bình Phước” (Sau đây gọi tắt là “Luận văn”)
Tôi xin cam đoan tất cả các nội dung được trình bày trong Luận văn này là kết quả nghiên cứu độc lập của cá nhân tôi dưới sự hướng dẫn của người hướng dẫn khoa học Trong Luận văn có sử dụng, trích dẫn một số ý kiến, quan điểm khoa học của một số tác giả Các thông tin này đều được trích dẫn nguồn cụ thể, chính xác và có thể kiểm chứng Các số liệu, thông tin được sử dụng trong Luận văn là hoàn toàn khách quan và trung thực
Học viên thực hiện
NGÔ ĐỒNG HẢI
Trang 6Từ viết tắt Nghĩa của từ viết tắt
Luật doanh nghiệp 2014 Luật số 68/2014/QH13 được Quốc hội nước Cộng
hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 26/11/2014, có hiệu lực kể từ ngày 01/7/2015
hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 14/6/2005, có hiệu lực kể từ ngày 01/01/2006
hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 26/11/2014, có hiệu lực kể từ ngày 01/7/2015
Trang 7hoạt động kinh doanh dịch vụ bảo vệ Thế nhưng, thực tiễn của quá trình áp dụng pháp luật về quản lý hoạt động của công ty kinh doanh dịch vụ bảo vệ vẫn còn gặp nhiều khó khăn, bất cập Xuất phát từ lý do đó, việc nghiên cứu
hệ thống quy định của pháp luật về kinh doanh dịch vụ bảo vệ là vấn đề cần thiết
Luận văn nghiên cứu nhằm làm rõ các vấn đề lý luận và quy định pháp luật về kinh doanh dịch vụ bảo vệ trên cơ sở phân tích và đánh giá thực trạng hoạt động kinh doanh dịch vụ bảo vệ trên địa bàn tỉnh Bình Phước Từ đó, Luận văn rút ra những thuận lợi, khó khăn và vướng mắc trong quá trình thực thi
Nội dung của đề tài có bố cục 02 chương và làm sáng tỏ 04 nội dung sau:(1) Làm rõ một số vấn đề lý luận về kinh doanh dịch vụ bảo vệ và pháp luật về kinh doanh dịch vụ bảo vệ; (2) Làm rõ thực trạng pháp luật về kinh doanh dịch vụ bảo vệ, từ đó chỉ ra được những bất cập trong các quy định pháp luật điều chỉnh lĩnh vực này; (3) Làm sáng tỏ thực tiễn hoạt động kinh doanh dịch vụ bảo vệ trên địa bàn Tỉnh Bình Phước; (4) Đề xuất được một số kiến nghị hoàn thiện các quy định pháp luật về kinh doanh dịch vụ bảo vệ và nâng cao hiệu quả hoạt động của các công ty kinh doanh dịch vụ bảo vệ Với các kết quả nghiên cứu đạt được, Luận văn góp phần hoàn thiệnmột
số vấn đề lý luận và thực tiễn trong lĩnh vực pháp luật về kinh doanh dịch vụ bảo vệ, có giá trị tham khảo, ở một mức độ nhất định, trong nghiên cứu, học tập cũng như hỗ trợ cho quá trình nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh dịch vụ bảo vệ trên thực tế tại tỉnh Bình Phước
Từ khóa: dịch vụ bảo vệ, pháp luật về kinh doanh dịch vụ bảo vệ, thực trạng hoạt động kinh doanh dịch vụ bảo vệ tại tỉnh Bình Phước
Trang 8management of security service business However, there are still many difficulties and shortcomings in the process of applying the law on the management of operations of security service companies in reality Therefor, researching the legal system of security service business is a necessary issue The thesis aims to clarify theoretical and legal issues on security service business based on analyzing and assessing the status of application of security management business in Binh Phuoc Province Finally, the thesisalso clarifies advantages, disadvantages and obstacles in the implementation process
The content of the thesis has 02 chapters and clarifies the 4 following issues:(1) Theoretical issues on security service business and law on security service business; (2) The current status of the law on security service business, thereby pointing out the inadequacies in the laws governing this field; (3) The fact of security service business activities in Binh Phuoc Province; (4) Proposing recommendations to perfecting the laws on security services business and improve the performance of security service companies With the obtained research results, the thesis not onlycontributes to perfecting theoretical and practical issues in the field of law on security service businessbut alsoforusing as reference resources, to a certain extent, in researching and learning therealeted issues and supporting the process of improving the effectiveness of security service business activities in reality in Binh Phuoc Province
Keywords: security service, law on security service business, the fact of security service business activities in Binh Phuoc Province
Trang 9PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Tại Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2011 – 2020, Đảng
ta đã khẳng định: “Thực hiện Chương trình quốc gia về phát triển doanh
nghiệp gắn với quá trình cơ cấu lại doanh nghiệp Hỗ trợ phát triển mạnh các doanh nghiệp nhỏ và vừa Tạo điều kiện để hình thành các doanh nghiệp lớn,
có sức cạnh tranh trên thị trường Phát triển doanh nhân về số lượng và năng lực quản lý, đề cao đạo đức và trách nhiệm xã hội Hoàn thiện khuôn khổ pháp luật để tăng cường sự gắn bó giữa người sử dụng lao động và người lao động”1 Dưới những tác động tích cực của quá trình hội nhập đã tạo nên một
hệ thống doanh nghiệp có tổ chức cũng như các loại hình doanh nghiệp đa dạng theo quy định của pháp luật, các lĩnh vực kinh doanh phong phú đáp ứng các yêu cầu của thực tiễn thương mại, góp phần quan trọng trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước hiện nay Một trong những loại hình kinh doanh mới, có sự phát triển nhất định, đó là dịch vụ kinh doanh dịch vụ bảo
vệ Loại hình dịch vụ này ra đời là một yêu cầu khách quan và tất yêu trong
xu hướng phát triển của nền kinh tế và nhu cầu của xã hội Tuy nhiên, nó cũng bộc lộ những mặt trái, những hệ lụy, những bất cập và khó khăn nhất định trong công tác quản lý và vận hành trên thực tế
Với tốc độ phát triển đất nước trong giai đoạn hiện nay thì công ty kinh doanh dịch vụ bảo vệ đã có nhiều thay đổi để tiếp cận với thị trường rộng lớn với các sân chơi thế giới nhiều thử thách Khung pháp luật về kinh doanh nói chung và kinh doanh dịch vụ bảo vệ nói riêng được đánh giá là tương đối đầy
đủ và phù hợp Tuy nhiên, trước những thay đổi không ngừng của thị trường, một yêu cầu đặt ra là các quy định pháp luật Việt Nam cần được hoàn thiện
1 Xem Đảng Cộng sản Việt Nam, 2015, Chiến lược phát triển kinh tế xã hội giai đoạn 2011 – 2020, [online],
<http://tulieuvankien.dangcongsan.vn/ban-chap-hanh-trung-uong-dang/dai-hoi-dang/lan-thu-xi/chien-luoc-phat-trien-kinh-te-xa-hoi-2011-2020-1527> [ngày truy cập: 31/05/2020]
Trang 10hơn nhằm bảo vệ cho các quyền và lợi ích hợp pháp của các doanh nghiệp nói chung và các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ bảo vệ nói riêng
Trên thực tế, hoạt động quản lý Nhà nước đối với lĩnh vực kinh doanh dịch vụ bảo vệ ở nước ta nói chung và tại tỉnh Bình Phước nói riêng trong những năm vừa qua đã có những kết quả đáng ghi nhận Việc ban hành và tăng cường điều chỉnh của các quy định này đã góp phần giúp các cơ quan chức năng tăng cường hoạt động quản lý Nhà nước về kinh doanh dịch vụ bảo
vệ được chặt chẽ, an toàn hơn, phù hợp hơn với quá trình hội nhập và phát triển Tuy nhiên, bên cạnh các kết quả đạt được thì hoạt động kinh doanh dịch
vụ bảo vệ còn nhiều vướng mắc, bất cập và cần có yêu cầu hoàn thiện Đặc biệt là cần có những thiết chế quản lý mạnh mẽ, hiệu quả đối với hoạt động kinh doanh dịch vụ bảo vệ không chỉ riêng trên địa bàn tỉnh Bình Phước mà tại các địa phương khác trong thời gian tới
Xuất phát từ những lý do nêu trên, tác giả đã chọn vấn đề “Quy định về
kinh doanh dịch vụ bảo vệ - thực tiễn áp dụng pháp luật kinh doanh dịch
vụ bảo vệ trên địa bàn Tỉnh Bình Phước” làm đề tài luận văn thạc sỹ Luận
văn sẽ góp phần nghiên cứu thực trạng pháp luật về kinh doanh dịch vụ bảo
vệ, những bất cập, tồn tại về mặt quy định cũng như những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai ở Tỉnh Bình Phước Từ đó, đề xuất, kiến nghị một số giải pháp nhằm hoàn thiện hơn pháp luật về kinh doanh dịch vụ bảo vệ hiện hành và nâng cao hiệu quả hoạt động của các công ty kinh doanh dịch vụ bảo vệ trên địa bàn Tỉnh
2 Phạm vi nghiên cứu
- Về đối tượng nghiên cứu: Pháp luật hiện hành của Việt Nam về kinh doanh dịch vụ bảo vệ và thực tiễn hoạt động kinh doanh dịch vụ bảo vệ tại Tỉnh Bình Phước
Trang 11- Về thời gian nghiên cứu: các kết quả nghiên cứu sẽ được tổng hợp chủ yếu trong giai đoạn từ năm 2016 đến năm 2019
- Về không gian nghiên cứu: giới hạn trong phạm vi Tỉnh Bình Phước
3 Mục đích nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
3.2 Câu hỏi nghiên cứu
- Khái niệm dịch vụ bảo vệ, kinh doanh dịch vụ bảo vệ là gì?
- Các điều kiện kinh doanh dịch vụ bảo vệ được quy định như thế nào trong pháp luật Việt Nam?
- Đánh giá các quy định pháp luật về kinh doanh dịch vụ bảo vệ ở nước
ta hiện nay như thế nào?
- Các yếu tố nào tác động đến việc nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh dịch vụ bảo vệ?
- Những kết quả đạt được và khó khăn trong hoạt động kinh doanh dịch
vụ bảo vệ trên địa bàn tỉnh Bình Phước là gì?
- Có những kiến nghị nào để hoàn thiện và nâng cao hiệu quả hoạt động của các công ty kinh doanh dịch vụ bảo vệ trên địa bàn tỉnh Bình Phước?
Trang 124 Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
Để có thể đạt được mục đích đặt ra khi nghiên cứu đề tài, đòi hỏi đề tài phải giải quyết các vấn đề sau:
Đề tài có nhiệm vụ phân tích, làm rõ các khái niệm, vai trò, vị trí của pháp luật Việt Nam về kinh doanh dịch vụ bảo vệ, ý nghĩa của các quy định đối với vấn đề này
Đề tài phân tích những kết quả và hạn chế trong thực trạng kinh doanh dịch vụ bảo vệ trên địa bàn tỉnh Bình Phước từ năm 2016 đến năm 2019, nguyên nhân và đề xuất những giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thi hành
5 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp sử dụng cho toàn đề tài là tác giả sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử Mác – Lênin kết hợp với tư tưởng Hồ Chí Minh
Phương pháp nghiên cứu cụ thể bao gồm:
- Kết hợp giữa phân tích với tổng hợp, diễn dịch với quy nạp làm rõ nội dung cần nghiên cứu trong vấn đề nghiên cứu về vị trí, vai trò của pháp luật công ty kinh doanh dịch vụ bảo vệ thông qua các quy định hiện hành của pháp luật Việt Nam được ghi nhận tại chương 1 cũng như thực tiễn áp dụng tại Việt Nam và chương 2 của đề tài
- So sánh, đối chiếu, thống kê, phân tích số liệu, kết quả tổng kết và các quan điểm khác nhau để rút ra kết luận, tìm hiểu nguyên nhân vấn đề và các giải pháp hữu hiệu khắc phục hạn chế Các phương pháp này được áp dụng trong chương 2 của luận văn Thông qua đó, tác giả muốn đưa ra một bức tranh toàn cảnh về vị trí vai trò của pháp luật về kinh doanh dịch vụ bảo vệ ở nước ta cũng như một số biện pháp nhằm hoàn thiện yêu cầu đề ra của công
Trang 13tác này, đáp ứng với yêu cầu hội nhập và phát triển đất nước, phù hợp với chiến lược xây dựng và phát triển nền kinh tế ở nước ta
6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Kết quả nghiên cứu của đề tài có ý nghĩa cả về mặt lý luận lẫn thực tiễn, tạo một cái nhìn sâu hơn, rộng hơn về vị trí, vai trò của pháp luật về kinh doanh dịch vụ bảo vệ trên phương diện lý luận và thực tiễn
Đối với các nhà hoạch định chính sách, các nhà làm luật, các cơ quan thực thi pháp luật, phát hiện của đề tài là những tồn tại của pháp luật, những vướng mắc trong quá trình thực thi cũng như các kiến nghị nêu ra có thể được xem là sự đánh giá, là ý kiến đóng góp được cân nhắc kĩ lưỡng, góp một phần nhỏ trong công tác chuyên môn thi hành pháp luật về kinh doanh dịch vụ bảo
vệ ở nước ta trong thời gian tới
Đặc biệt, đối với sinh viên, kết quả của đề tài có thể được sử dụng là nguồn tài liệu có giá trị tham khảo khi học tập, nghiên cứu, nhất là khi hoàn thành các báo cáo khoa học cấp khoa, cấp trường trong công tác nghiên cứu
về quản lý công ty kinh doanh dịch vụ bảo vệ ở nước ta trong tình hình mới Ngoài ra, đề tài còn có ý nghĩa thiết thực đối với một số đối tượng khác quan tâm đến lĩnh vực quản lý trật tự xã hội
Trang 14CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT VỀ KINH DOANH DỊCH VỤ BẢO VỆ VÀ PHÁP LUẬT
VIỆT NAM VỀ KINH DOANH DỊCH VỤ BẢO VỆ
1.1 Khái quát về dịch vụ bảo vệ và kinh doanh dịch vụ bảo vệ
1.1.1 Khái niệm và đặc điểm của dịch vụ bảo vệ
1.1.1.1 Khái niệm
Cùng với sự phát triển đất nước, quá trình xây dựng và phát triển nền kinh tế nói chung đã và đang mang lại những kết quả quan trọng nhằm đưa đất nước lên con đường xã hội chủ nghĩa Ngoài tập trung cho phát triển kinh
tế thì việc đầu tư cho hoạt động bảo đảm an ninh nói chung là hoàn toàn cần thiết Dịch vụ bảo vệ ra đời trên nền tảng như vậy Hiện nay, tại các văn bản hoặc các nghiên cứu thì chưa có đề cập đến một khái niệm hoàn chỉnh về dịch
vụ bảo vệ và kinh doanh dịch vụ bảo vệ Tuy nhiên đa phần thường hiểu rằng dịch vụ bảo vệ là dịch vụ nhằm đảm bảo an ninh cho các chủ thể theo sự thỏa thuận của các bên.Tuy nhiên, khái niệm trên chưa thể hiện đầy đủ tính chất về dịch vụ bảo vệ dưới cả hai góc độ lý luận và thực tiễn
Dưới góc độ ngôn ngữ: Từ điển Tiếng Việt có đề cập đến khái niệm dịch
vụ bảo vệ là “thuê người bảo vệ về để bảo vệ tài sản cho doanh nghiệp hoặc
bảo vệ cho cá nhân nào đó”2 Nhưng thực tế nó là một khái niệm mở rộng, đó
là lý do vì sao dịch vụ bảo vệ ngày càng chiếm lĩnh thị trường bảo vệ và thay thế mạnh mẽ cho bảo vệ nội bộ Tuy nhiên, khái niệm như vậy chưa bao hàm hết nội dung của dịch vụ bảo vệ trong thực tiễn
Có thể nói rằng từ khi xuất hiện, dịch vụ bảo vệ đã có sự tăng trưởng và phát triển mạnh, chiếm lĩnh thị trường và dần thay thế cho các bảo vệ nội bộ của các công ty Yếu tố quan trọng khiến dịch vụ bảo vệ được ưu ái hơn cả đó
2 Trung tâm từ điển học (2007), Từ điển Tiếng Việt, NXB Đà Nẵng
Trang 15chính là tính chuyên nghiệp Nếu như bảo vệ nội bộ chỉ bảo vệ cho riêng cơ quan đó với những nghiệp vụ cơ bản hoặc kinh nghiệm lâu năm thì dịch vụ bảo vệ được đào tạo bài bản và sàng lọc nhân viên gắt gao3 Khi tham gia vào các công ty dịch vụ bảo vệ, người bảo vệ sẽ được trang bị về kiến thức bảo
vệ, pháp luật, y tế, võ thuật và được rèn luyện bản lĩnh trong những tính huống nguy hiểm bất ngờ Trên cơ sở đó, có thể đưa ra khái niệm hoàn chỉnh
về dịch vụ bảo vệ là “ngành về cung cấp bảo vệ, trong đó các công ty, tổ
chức,cá nhân có thể thuê bảo vệ để bảo vệ tài sản, con người… cho công ty,
tổ chức,cá nhân mình” Dịch vụ bảo vệ là hoạt động đảm bảo an ninh nên bản
thân của nó được nhìn nhận dưới các góc độ khác nhau làm nền tảng cơ bản cho hoạt động quản lý nhà nước đối với vấn đề này Do đó, các quy định về vấn đề này được các cơ quan nhà nước đưa vào danh mục quản lý các ngành nghề kinh doanh có điều kiện được đặt trong mối quan hệ với hoạt động quản
lý nhà nước, hoàn thiện các quy định pháp luật cũng như tạo hành lang pháp
lý đảm bảo cho nước ta phát triển một cách toàn diện Như vậy, mỗi ngành luật liên quan đến kinh doanh dịch vụ bảo vệ có những phạm vi tiếp cận khác nhau, trên cơ sở đó tạo điều kiện để có thể phát triển kinh tế ở nước ta trong giai đoạn mới
1.1.1.2 Đặc điểm của dịch vụ bảo vệ
Xuất phát từ những định nghĩa nêu trên thì dịch vụ bảo vệ có một số đặc điểm sau:
Một là, dịch vụ bảo vệ là hoạt động đảm bảo và đây là điều kiện quan
trọng để các cơ quan nhà nước tiến hành hoạt động quản lý, cấp phép Xuất phát từ việc đảm bảo an ninh nên bản thân của dịch vụ bảo vệ về cơ bản cần thiết có sự quản lý tránh tình trạng biến tướng trong hình thức kinh doanh hay tình trạng không đảm bảo an toàn trong công tác bảo vệ mà hệ lụy của nó đã
3 Lê Huy Hà, 2010, Quản lý Nhà nước đối với công ty kinh doanh dịch vụ bảo vệ tại thành phố Hồ Chí Minh
Trang 16gây ảnh hưởng không nhỏ đến trật tự an toàn xã hội cũng như tính mạng và tài sản của nhiều người dân Một trong những vấn đề trong công tác quản lý hiện nay đó là việc nâng cao hiệu quả quản lý đối với dịch vụ bảo vệ là cần phải có thời hạn cho giấy phép kinh doanh loại hình dịch vụ này Việc cấp giấy phép kinh doanh vĩnh viễn như hiện nay gây ra rất nhiều khó khăn cho công tác quản lý Mặc dù các cơ quan chức năng đã tăng cường công tác kiểm tra nhưng không ít cơ sở kinh doanh vẫn cố tình vi phạm các quy định
Hai là, dịch vụ bảo vệ mang tính chất bảo đảm an toàn Ngoài ra, ở các
dịch vụ bảo vệ thường hoạt động 24/7 theo hợp đồng đã được ký kết giữa các bên
Ba là, dịch vụ bảo vệ là dịch vụ đảm bảo an ninh giữa các chủ thể và là
lĩnh vực kinh doanh có điều kiện, cần có sự quản lý đa ngành Tuy nhiên, hiện nay các ngành vẫn chưa thực sự coi trọng sự phối hợp.Bởi vậy, tăng cường sự phối hợp giữa các ngành trong công tác quản lý là rất quan trọng, đồng thời sẽ phải tăng cường công tác hậu kiểm
Cũng đề cập đến sự phối hợp giữa các ngành trong công tác cấp phép và quản lý, ngay từ khi đơn vị kinh doanh nộp hồ sơ xin giấy phép kinh doanh, các ngành cần phải ngồi lại với nhau để xem xét xem họ có đủ điều kiện không, nếu đủ thì có sự đồng ý về nguyên tắc Sau đó, khi đơn vị đã hoàn tất
cơ sở vật chất thì các cơ quan cùng thẩm định và cùng cấp phép kinh doanh, tránh tình trạng đơn vị đã đầu tư tiền tỉ rồi nhưng lại không được cấp phép kinh doanh vì thiếu một số điều kiện Vấn đề về hoạt động kinh doanh dịch vụ bảo vệ trên phương diện lý luận và thực tiễn trong giai đoạn nước ta có nhiều thay đổi quan trọng nhằm tạo tiền đề cho hoàn thiện hệ thống pháp lý trong giai đoạn hiện nay.4
4 https://azlaw.vn/dieu-kien-kinh-doanh-dich-vu-bao-ve.htm, [ngày truy cập: 31/05/2020]
Trang 171.1.2 Kinh doanh dịch vụ bảo vệ dưới góc độ một hoạt động thương mại đặc thù
Nền kinh tế ngày càng phát triển, hoạt động trao đổi mua bán hàng hóa ngày càng sâu rộng với quy mô, cơ cấu ngày càng lớn, đa dạng, phong phú làm xuất hiện lĩnh vực kinh doanh mới - kinh doanh dịch vụ bảo vệ, dịch vụ
an ninh Kinh doanh dịch vụ bảo vệ được hiểu là sự đầu tư tiền của, công sức của cá nhân, một tổ chức vào việc kinh doanh hoạt động về đảm bảo an ninh nhằm thu lợi nhuận Tuy nhiên, hoạt động này trong thực tế được hướng vào việc đảm bảo an toàn cho các chủ thể Nói đến kinh doanh dịch vụ bảo vệ là nói đến hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực lưu thông hàng hóa Dù biểu hiện dưới hình thức nào thì kinh doanh dịch vụ bảo vệ đòi hỏi các yêu cầu
sau:
Một là, phải có vốn kinh doanh Vốn kinh doanh là toàn bộ tài sản (thể
hiện bằng tiền) mà các chủ thể huy động vào hoạt động của mình Tuỳ thuộc vào thành phần kinh tế tham gia kinh doanh mà nguồn vốn sẽ được hình thành theo các phương thức khác nhau, có thể do nhà nước cấp, do tự đóng góp vốn, do liên doanh, do tích luỹ, do vay dưới các hình thức khác nhau Có vốn mới thực hiện được chức năng lưu thông hàng hóa, thực hiện hoạt động kinh doanh
Hai là, thực hiện hoạt động kinh doanh Ở đây, các công ty kinh doanh
dịch vụ bảo vệ không phải mua hàng hóa để thoả mãn nhu cầu của mình mà kinh doanh dịch vụ an ninh cho người khác, đáp ứng các nhu cầu của họ Việc mua để bán này được thực hiện với nhiều hình thức khác nhau phù hợp với điều kiện kinh doanh cụ thể của mỗi đơn vị và chức năng của các đơn vị kinh doanh dịch vụ bảo vệ Hay nói một cách khác, kinh doanh dịch vụ bảo vệ phải thực hiện việc buôn bán hàng hóa phù hợp với điều kiện đảm bảo an ninh kinh doanh của mỗi đơn vị
Trang 18Ba là, kinh doanh dịch vụ bảo vệ sau mỗi chu kỳ kinh doanh phải đảm
bảo việc bảo toàn được vốn kinh doanh và có lợi nhuận (lãi) Việc đảm bảo vốn kinh doanh cho doanh nghiệp là yêu cầu bắt buộc để thực hiện tái kinh doanh, nhưng mới chỉ ở mức độ giản đơn Trong điều kiện kinh tế thị trường,
để tăng trưởng, phát triển, để thực hiện mục tiêu an toàn và có vị thế trong cạnh tranh, kinh doanh phải có lãi Lợi nhuận doanh nghiệp là nguồn vốn quan trọng để tích luỹ, tái kinh doanh mở rộng
1.1.3 Vai trò của dịch vụ bảo vệ và hoạt động kinh doanh dịch vụ bảo vệ
Thứ nhất, xuất phát từ bản chất của hoạt động kinh doanh dịch vụ bảo vệ
là có tác động đến mọi chủ thể nên cần phải được duy trì ổn định để đảm bảo
sự phát triển của xã hội Hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp có sự tác động mạnh mẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của mỗi một quốc gia và không thể thay thế được bằng bất kỳ hình thức nào Từ đó, việc yêu cầu bảo vệ và sử dụng các thành tựu khoa học kỹ thuật trong hoạt động này là điều vô cùng cần thiết nhằm ngăn chặn những tác động tiêu cực của yếu tố đảm bảo an ninh của các chủ thể đến sự phát triển của mỗi một quốc gia Thực tế đã chứng minh rằng đảm bảo an ninh có những chức năng quan trọng nhất đối với sự phát triển của mỗi một quốc gia Đảm bảo an ninh chính là tiền đề để con người có những điều kiện thuận lợi để phát triển nền kinh tế - xã hội của các quốc gia
đó Tại một số quốc gia, vấn đề xây dựng các quy phạm pháp luật về dịch vụ bảo vệ rất được quan tâm bởi Chính phủ các quốc gia đó đặt vấn đề kinh doanh dịch vụ bảo vệ trong việc phát triển hệ thống pháp lý của họ Quá trình thực hiện có thể tùy vào từng điều kiện của mỗi quốc gia mà pháp luật về kinh doanh dịch vụ bảo vệ được thực hiện triệt để hay mang tính chất tương đối Theo một số nhà nghiên cứu thì vấn đề kinh doanh dịch vụ bảo vệ ngày càng trở nên cấp thiết bởi vấn đề đảm bảo an ninh có tác động mạnh mẽ đến quá trình tồn tại và phát triển của con người Điều này gây nên thực trạng
Trang 19đáng lo ngại trong tương lai Thực trạng xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, tuy nhiên một trong những nguyên nhân chính là quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xuất phát từ việc không có ý thức hoặc cố ý vì mục đích cá nhân, tổ chức mà gây nên tình trạng không đảm bảo an ninh Do đó, để cho đất nước phát triển một cách bền vững, đòi hỏi phải có những chính sách, quy định phù hợp nhằm đảm bảo về vấn đề kinh doanh dịch vụ bảo vệ Thực hiện tốt việc bảo đảm việc thực hiện pháp luật kinh doanh dịch vụ bảo vệ một cách nghiêm túc trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước của mỗi quốc gia trong tình hình hiện nay.5
Thứ hai, xuất phát từ vai trò quan trọng của đảm bảo an ninh trong đời
sống kinh tế - xã hội Từ xưa thì con người chưa nhận thức được vai trò quan trọng của việc đảm bảo an ninh, an toàn cũng như chưa đặt ra vấn đề về kinh doanh dịch vụ bảo vệ nói chung Cùng với thời gian, xã hội ngày càng phát triển, yêu cầu này được thực hiện và nhu cầu phát triển tăng trong quá trình phát triển nền kinh tế Do đó, khi con người nhận thức được vai trò quan trọng của đảm bảo an ninh thì cũng chính là lúc yêu cầu về việc kinh doanh dịch vụ bảo vệ trong quá trình xây dựng và phát triển nền kinh tế - xã hội trở nên quan trọng, cần thiết Tùy từng quốc gia sẽ ban hành các quy định pháp luật khác nhau nhằm thực hiện chức năng quản lý nhà nước về vấn đề này một cách cụ thể và hiệu quả Có thể khẳng định rằng, trong quá trình xây dựng và phát triển mọi mặt của mỗi một quốc gia thì đảm bảo an ninh có vai trò rất quan trọng và không thể thay thế hay loại trừ được Bởi vậy, cần phải đặt kinh doanh dịch vụ bảo vệ bên cạnh việc tạo điều kiện để các chủ thể
Trang 20Thứ ba, đảm bảo cân bằng giữa hoạt động xây dựng, phát triển và kinh
doanh dịch vụ bảo vệ trong giai đoạn mới Trong thực tế rất khó để vừa xây dựng và phát triển vừa kinh doanh dịch vụ bảo vệ cũng như để các chủ thể tự giác đề ra và thực hiện Do đó, để cân bằng lợi ích giữa các bên, đảm bảo sự phát triển bền vững của đất nước, bảo vệ được đảm bảo an ninh sống, đảm bảo lợi ích của cộng đồng dân cư thì việc ban hành và hoàn thiện các quy định về kinh doanh dịch vụ bảo vệ, đảm bảo sự phát triển bền vững của quá trình phát triển kinh tế xã hội thì cần có những quy định phù hợp nhằm kinh doanh dịch vụ bảo vệ một cách toàn diện và cụ thể Việc kinh doanh dịch vụ bảo vệ phải đặt trong mối quan hệ với lợi ích của các quốc gia, đất nước để vừa thực hiện tốt việc xây dựng và phát triển đất nước vừa đảm bảo lợi ích của đảm bảo an ninh cho các chủ thể cũng như sự đảm bảo an ninh xung quanh chúng ta.7
1.2 Pháp luật Việt nam về kinh doanh dịch vụ bảo vệ
1.2.1 Hệ thống các quy định hiện hành về kinh doanh dịch vụ bảo vệ ở Việt Nam
Vấn đề về kinh doanh dịch vụ bảo vệ đã và đang được nhà nước ta quan tâm, chú trọng trong giai đoạn xây dựng và phát triển đất nước Hiện nay, hầu hết quốc gia trên thế giới đã xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật về lĩnh vực này một cách hoàn chỉnh Những quy định về hoạt động kinh doanh dịch vụ bảo vệ đã đáp ứng, thậm chí vượt qua nhiều các tiêu chuẩn nhằm phục vụ cho quá trình xây dựng đất nước Kinh doanh dịch vụ bảo vệ đã và đang trở thành vấn đề nhận được nhiều quan tâm của các cơ quan Nhà nước
có thẩm quyền và toàn xã hội Nhận thức được tầm quan trọng của lĩnh vực này, đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước cũng như điều chỉnh hiệu quả
7 https://thuvienphapluat.vn/, [ngày truy cập: 31/05/2020]
Trang 21các quan hệ xã hội phát sinh thì pháp luật ngày càng được sửa đổi, bổ sung một cách hoàn thiện hơn, trong đó có nội dung về kinh doanh dịch vụ bảo vệ Hiến pháp 2013 có quy định tại về quyền tự do kinh doanh của doanh nghiệp Cùng với Hiến pháp, các văn bản luật cũng quy định theo hướng ngày càng hoàn thiện và phù hợp hơn về nội dung quản lý nhà nước kinh doanh dịch vụ bảo vệ, đáp ứng với yêu cầu chính trị, quá trình xây dựng kinh tế - xã hội ở nước ta trong tình hình mới, cụ thể như sau:
Luật Doanh nghiệp 2014 và các văn bản hướng dẫn thi hành đã quy định nhiều nội dung phù hợp tạo điều kiện tối đa cho công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động có liên quan đến kinh doanh dịch vụ bảo vệ
Đồng thời, một số Nghị định, Thông tư hướng dẫn đã được những cơ quan có thẩm quyền ban hành nhằm hướng dẫn, thi hành pháp luật về kinh doanh dịch vụ bảo vệ:
- Nghị định 96/2016/NĐ-CP ngày 01 tháng 7 năm 2016 của Chính phủ quy định về điều kiện an ninh, trật tự đối với một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện
- Nghị định số 06/2013/NĐ-CP ngày 09 tháng 01 năm 2013 quy định về bảo vệ cơ quan, doanh nghiệp
- Nghị định số 106/2014/NĐ-CP ngày 17 tháng 11 năm 2014 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Công An
- Nghị định số 52/2008/NĐ-CP ngày 22/4/2008 của Chính phủ về quản
lý kinh doanh dịch vụ bảo vệ
- Thông tư 45/2016/TT-BCA ngày 14 tháng 7 năm 2009 của BCA hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị định 52/2008/NĐ-CP ngày 22 tháng 4 năm
2008 về quản lý, kinh doanh dịch vụ bảo vệ
- Thông tư 08/2016/TT-BCA ngày 16 tháng 2 năm 2016 quy định trang phục cho lực lượng bảo vệ cơ quan, doanh nghiệp
Trang 22Trên cơ sở tuân thủ quy định của sự vận động khách quan của đất nước trong tình hình mới, Việt Nam đã xây dựng và ban hành những quy định nhằm điều chỉnh vấn đề kinh doanh dịch vụ bảo vệ phù hợp với hoàn cảnh thực tiễn ở nước ta Hình thành nền tảng pháp lý cơ bản trong việc thực thi pháp luật về kinh doanh dịch vụ bảo vệ ở Việt Nam, góp phần không nhỏ trong quá trình xây dựng và phát triển công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay Như vậy, có thể thấy pháp luật quy định khá thống nhất và xuyên suốt về vấn đề kinh doanh dịch vụ bảo vệ Điều này tạo điều kiện để công tác quản lý về kinh doanh dịch vụ bảo vệ được thuận lợi hơn, thể hiện sự quan tâm thường xuyên của Đảng và Nhà nước ta đối với vấn đề này Đồng thời, cùng với hoạt động ban hành các văn bản hướng dẫn nêu trên đã giúp cho quá trình áp dụng những quy định của pháp luật về kinh doanh dịch vụ bảo vệ ở Việt Nam thực hiện một cách hoàn thiện hơn, từ đó hình thành nền tảng pháp
lý cơ bản trong việc thực thi pháp luật về kinh doanh dịch vụ bảo vệ trong quá trình phát triển đất nước, góp phần không nhỏ nhằm ngăn chặn những hành vi
vi phạm pháp luật cũng như đề cao vai trò của hoạt động của các doanh nghiệp kinh doanh trong quá trình hội nhập kinh tế - quốc tế hiện nay
1.2.2 Thực trạng pháp luật Việt Nam về kinh doanh dịch vụ bảo vệ
1.2.2.1 Quy định về chủ thể kinh doanh dịch vụ bảo vệ
Có thể nói hoạt động sản xuất kinh doanh của các chủ thể kinh doanh giữ vai trò quan trọng và có ý nghĩa quyết định đối với sức tăng trưởng của nền kinh tế và sự tồn tại của xã hội Hiện nay, trình độ về phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam đã đạt được mức cao hơn nhiều so với những năm đầu của thập niên 90 Khung pháp lý và thể chế quản lý nhà nước đối với các loại hình chủ thể kinh doanh đã từng bước dần dần đi vào hoàn thiện và có những bước phát triển và đang trong quá trình hoàn thiện Luật Doanh nghiệp 2014 được đánh giá là một bước đột phá quan trọng trong công tác lập pháp nhằm giải
Trang 23phóng sức sản xuất, huy động tối đa mọi nguồn lực cho mục tiêu công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, nâng cao hiệu quả kinh tế xã hội, cải thiện đời sống nhân dân, khuyến khích các thành phần kinh tế và các loại hình chủ thể kinh doanh phát triển Theo Luật Doanh nghiệp thì các loại hình chủ thể kinh doanh được mở rộng rất nhiều Cụ thể, Luật doanh nghiệp 2014 so với Luật công ty và Luật doanh nghiệp tư nhân với một số doanh nghiệp như công ty
cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn là điều kiện cơ bản để cho các chủ thể
có thể tiến hành lựa chọn các hình thức doanh nghiệp phù hợp với yêu cầu 8Thông qua các quy định pháp luật thì chủ thế tiến hành hoạt động kinh doanh nói chung và hoạt động kinh doanh dịch vụ bảo vệ nói riêng về cơ bản phải tuân thủ các quy định của pháp luật kinh tế Không chỉ riêng phải tuân thủ các quy định về pháp luật doanh nghiệp mà bản thân chủ thể doanh nghiệp trong hoạt động kinh doanh dịch vụ bảo vệ là một ngành nghề kinh doanh có điều kiện nên chủ thể kinh doanh dịch vụ này bên cạnh việc tuân thủ quy định pháp luật chung thì còn có những quy định riêng về vấn đề này Kinh doanh hoạt động dịch vụ bảo vệ là một trong những hoạt động đảm bảo an ninh nên chịu sự điều chỉnh chặt chẽ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền bởi đây là hoạt động có thể ảnh hưởng không nhỏ đến tình hình an ninh – trật tự của địa phương Pháp luật đã có những quy định cụ thể đối với hoạt động kinh doanh dịch vụ bảo vệ Đơn vị đề nghị cấp giấy phép kinh doanh
Theo đó, để có tư cách pháp nhân theo quy định của pháp luật dân sự, bản thân các chủ thể cần phải đăng ký thành lập doanh nghiệp dưới hình thức
8
http://tapchitaichinh.vn/tai-chinh-kinh-doanh/thuc-trang-hoat-dong-cua-ho-kinh-doanh-o-viet-nam-302038.html
9 Điều 74, Bộ luật dân sự 2015
Trang 24công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần để thực hiện hoạt động kinh doanh này Ngoài ra, không thuộc một trong các trường hợp sau đây:10
“1 Được đăng ký, cấp phép hoặc thành lập theo quy định của pháp luật
Việt Nam
2 Người chịu trách nhiệm về an ninh, trật tự của cơ sở kinh doanh phải không thuộc một trong các trường hợp sau đây:
a) Đối với người Việt Nam:
Đã bị khởi tố hình sự mà các cơ quan tố tụng của Việt Nam hoặc của nước ngoài đang tiến hành điều tra, truy tố, xét xử
Có tiền án về các tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc các tội khác do lỗi
cố ý bị kết án từ trên 03 năm tù trở lên chưa được xóa án tích; đang trong thời gian được tạm hoãn chấp hành hình phạt tù; đang chấp hành hình phạt cải tạo không giam giữ; đang bị quản chế, cấm cư trú, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm kinh doanh ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự theo quyết định của Tòa án
Đang bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn; có quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính trong thời gian chờ thi hành quyết định; đang nghiện ma túy; đang được tạm hoãn, tạm đình chỉ chấp hành quyết định đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc;
đã bị áp dụng các biện pháp xử lý hành chính nhưng chưa đủ thời hạn để được coi là chưa bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính;
b) Đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài mang hộ chiếu nước ngoài và người nước ngoài:
Chưa được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp phép cư trú
3 Đủ điều kiện về an toàn phòng cháy và chữa cháy theo quy định của pháp luật về phòng cháy và chữa cháy
10 Điều 7 Nghị định 96/2016/NĐ-CP quy định điều kiện về an ninh, trật tự đối với một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện
Trang 25Như vậy, đối với các trường hợp này thì không được phép tham gia để thành lập các doanh nghiệp bảo vệ Đây là điều kiện về chủ thể nhằm tạo điều kiện cho việc xử lý các hành vi vi phạm pháp luật và phòng tránh tình hình vi phạm pháp luật trong quá trình vận hành doanh nghiệp nói chung”
Đồng thời, theo quy định của Nghị định 96/2016/NĐ-CP ngày 01 tháng
7 năm 2016 của Chính phủ quy định về điều kiện an ninh, trật tự đối với một
số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện cơ sở kinh doanh dịch vụ bảo
vệ 11phải đáp ứng các điều kiện đã được quy định
Chủ thể trong quan hệ kinh doanh dịch vụ bảo vệ phải là pháp nhân đáp ứng những yêu cầu được quy định trong các văn bản pháp luật như Bộ luật Dân sự nói chung và các Luật chuyên ngành như: Luật Doanh nghiệp và các văn bản hướng dẫn thi hành Tuy vậy, trên thực tế thì trong các quy định trong hoạt động kinh doanh, thường có những quy định cụ thể nhằm làm rõ quy định về chủ thể trong hoạt động kinh doanh dịch vụ bảo vệ tạo nền tảng
để pháp luật kinh doanh và các văn bản hướng dẫn thi hành thực hiện quy định về vấn đề này một cách rõ ràng hơn phù hợp với tình hình áp dụng trong
thực tiễn của hoạt động kinh doanh dịch vụ bảo vệ trong thực tế ở nước ta
1.2.2.2 Quy định về vốn trong kinh doanh dịch vụ bảo vệ
Đối với sự phát triển của nền kinh tế thị trường, Nhà nước đã trao cho người dân tự do thành lập doanh nghiệp (nếu không rơi vào các trường hợp pháp luật cấm) Khi nhà đầu tư thành lập doanh nghiệp thì mục đích của doanh nghiệp là tìm kiếm lợi nhuận, muốn có được lợi nhuận đó thì chính doanh nghiệp phải có nguồn vốn để đưa vào kinh doanh Thông qua việc trao cho người dân tự do thành lập doanh nghiệp về cơ bản sẽ tạo nền tảng quan trọng nhằm thúc đẩy và phát triển nền kinh tế nước ta trong giai đoạn hiện
11 Quy định của Nghị định 96/2016/NĐ-CP ngày 01 tháng 7 năm 2016 của Chính phủ quy định về điều kiện
an ninh, trật tự đối với một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện cơ sở kinh doanh dịch vụ bảo vệ
Trang 26nay, tạo tiền đề cho sự phát triển và ổn định nước ta trong quá trình hội nhập
và phát triển
Vốn điều lệ theo quy định của Luật doanh nghiệp 201412 được xem là tài sản góp vốn có thể là tiền Việt Nam, ngoại tệ tự do chuyển đổi, vàng, giá trị quyền sử dụng đất, giá trị quyền sở hữu trí tuệ, công nghệ, bí quyết kỹ thuật, các tài sản khác ghi trong Điều lệ công ty do thành viên góp để tạo thành vốn của công ty Pháp luật doanh nghiệp không quy định mức vốn điều lệ tối thiểu/tối đa khi thành lập công ty Theo quy định của Luật doanh nghiệp 2014 thì xác định trường hợp nếu doanh nghiệp kinh doanh trong các ngành nghề
có điều kiện mà điều kiện đó được thể hiện dưới dạng vốn pháp định thì doanh nghiệp phải đáp ứng yêu cầu về vốn pháp định thì mới được thành lập
và hoạt động kinh doanh.13
Theo pháp luật hiện hành, cụ thể là theo Luật doanh nghiệp 2014 đã bỏ việc xác định vốn pháp định với mục đích hiện thực hóa quyền tự do kinh doanh tất cả các ngành nghề mà pháp luật không cấm theo quy định tại Hiến pháp 2013 Tuy nhiên, đối với một số ngành nghề cụ thể vẫn quy định rõ về vốn pháp định để thành lập doanh nghiệp
Theo quy định hiện hành thì hoạt động kinh doanh dịch vụ bảo vệ không cần mức vốn pháp định Trước đây, theo quy định tại Nghị định số 72/2009/NĐ-CP ngày 03/9/2009 của Chính phủ (đã hết hiệu luật) quy định điều kiện về an ninh, trật tự đối với một số ngành, nghề kinh doanh có điều kiện thì mức vốn pháp định đối với kinh doanh dịch vụ bảo vệ là 2.000.000.0000đ (Hai tỷ đồng) Tuy nhiên, theo quy định của Nghị định 96/2016/NĐ-CP ngày 01 tháng 7 năm 2016 của Chính phủ quy định về điều kiện an ninh, trật tự đối với một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều
kiện thì có quy định tại Điều 11 ghi nhận “mức vốn pháp định đối với ngành
12 Khoản 29, Điều 4, Luật doanhnghiệp 2014
13 https://thanhlapdoanhnghiepvn.vn/, [ngày truy cập: 31/05/2020]
Trang 27nghề kinh doanh dịch vụ bảo vệ là 2.000.000.000đ (hai tỷ đồng)” đã không
còn hiệu lực do đó doanh nghiệp có thể tự do lựa chọn mức vốn kinh doanh phù hợp Đối với trường hợp cơ sở kinh doanh dịch vụ bảo vệ Việt Nam liên doanh với công ty ngoài thì “cơ sở kinh doanh dịch vụ bảo vệ của Việt Nam chỉ được liên doanh trong trường hợp cần đầu tư máy móc, phương tiện kỹ thuật phục vụ công tác bảo vệ và chỉ được thực hiện dưới hình thức cơ sở kinh doanh nước ngoài góp vốn mua máy móc, phương tiện kỹ thuật phục vụ công tác bảo vệ”.14
Cơ sở kinh doanh nước ngoài đầu tư góp vốn với cơ sở kinh doanh dịch
vụ bảo vệ của Việt Nam phải đáp ứng điều kiện: Phần vốn góp của cơ sở kinh doanh nước ngoài chỉ được sử dụng để mua máy móc, thiết bị kỹ thuật phục
vụ công tác bảo vệ Số vốn góp đầu tư của cơ sở kinh doanh nước ngoài ít nhất là 1.000.000 USD (một triệu đô la Mỹ) Việc định giá máy móc, thiết bị
kỹ thuật do cơ quan quản lý nhà nước về giá có thẩm quyền từ cấp tỉnh trở lên thực hiện với chi phí định giá do cơ sở kinh doanh dịch vụ bảo vệ chi trả
1.2.2.3 Quy định về giấy phép trong kinh doanh dịch vụ bảo vệ
Hiện nay, ngành nghề kinh doanh dịch vụ bảo vệ là ngành nghề pháp luật không cấm kinh doanh Pháp luật Việt Nam đã và đang tạo các điều kiện quan trọng cũng như hành lang pháp lý vững chắc để các chủ thể có thể thực hiện hoạt động kinh doanh dịch vụ bảo vệ tốt hơn Tuy ngành nghề kinh doanh dịch vụ bảo vệ là ngành nghề kinh doanh mà pháp luật không cấm nhưng bản thân kinh doanh dịch vụ bảo vệ cần có một số điều kiện kèm theo,
cụ thể như sau:15 “Cá nhân, tổ chức kinh tế được quyền kinh doanh trong ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện quy định tại Phụ lục 4 Luật Đầu
tư 2014 kể từ khi đáp ứng đủ điều kiện và phải bảo đảm đáp ứng các điều
kiện đó trong quá trình hoạt động đầu tư kinh doanh” Điều kiện đầu tư kinh
14 https://luatduonggia.vn/von-dieu-le-va-von-phap-dinh-theo-luat-doanh-nghiep-2014/
15 Điều 9, Nghị đinh 118/2015/NĐ-CP ngày 12/11/2015 quy định hướng dẫn Luật đầu tư 2014
Trang 28doanh có thể theo một trong các hình thức sau đây: (i) Giấy phép; (ii) Giấy chứng nhận đủ điều kiện; và (iii) Chứng chỉ hành nghề
Về quy định liên quan đến điều kiện kinh doanh dịch vụ bảo vệ, thì trong Nghị định 96/2016/NĐ-CP có nêu tại Điều 7 quy định điều kiện về an ninh, trật tự áp dụng chung cho các ngành, nghề và Điều 11 quy định điều kiện về
an ninh, trật tự đối với kinh doanh dịch vụ bảo vệ Cũng theo Nghị định 96/2016/NĐ-CP thì chỉ cần đủ hai điều kiện trên, doanh nghiệp được phép đăng ký kinh doanh ngành nghề dịch vụ bảo vệ Như vậy, đối với ngành nghề kinh doanh có điều kiện có liên quan nhằm thực hiện công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh dịch vụ bảo vệ nói chung Do đó, hoạt động kinh doanh dịch vụ bảo vệ cần đăng ký kinh doanh dịch vụ bảo vệ Từ
đó, tạo điều kiện nhằm thực hiện hoạt động này trong thực tế Vậy nên, công tác này đòi hỏi sự quản lý ngay từ ban đầu của các cơ quan nói chung.16
Luật Doanh nghiệp 2014 và Luật Đầu tư 2014 đã quy định tách bạch giữa yêu cầu thành lập doanh nghiệp và yêu cầu về điều kiện kinh doanh đối với ngành, nghề kinh doanh có điều kiện Luật Doanh nghiệp 2014 khác với quy định của Luật doanh nghiệp 2005 không ghi nhận ngành nghề kinh doanh
có điều kiện Luật Doanh nghiệp 2014 đã bỏ hẳn Điều 7 của Luật Doanh nghiệp 2005 Việc phải đáp ứng đầy đủ điều kiện kinh doanh khi kinh doanh ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện được xem là một trong những nghĩa vụ của doanh nghiệp và tuân thủ các quy định của Luật Đầu tư về vấn
đề này Hơn nữa, doanh nghiệp phải đảm bảo duy trì đủ điều kiện đầu tư kinh doanh đó trong suốt quá trình hoạt động kinh doanh (khoản 1 Điều 8 Luật
Trang 29Ngoài ra, đối với hoạt động kinh doanh ngành, nghề kinh doanh có điều kiện và các điều kiện kinh doanh đối với các ngành, nghề này được quy định tại nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác nhau Theo quy định của Luật số 03/2016/QH14 ngày 22/11/2016 quy định sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục
4 về danh mục ngành nghề đầu tư, kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư thì có 243 ngành nghề kinh doanh có điều kiện Phần lớn các điều kiện kinh doanh được quy định dưới hình thức giấy phép hoặc giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh Đây là loại điều kiện kinh doanh dễ phát sinh tiêu cực trong quá trình xin cấp phép, cấp chứng nhận Tại Điều 7 Luật Đầu tư năm 2014, bên cạnh quy định mục tiêu của việc quản lý nhà nước đối với các hoạt động đầu tư kinh doanh những ngành, nghề có điều kiện (khoản 1) và danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện (khoản 2) thì khoản 3 quy định
rõ: “Điều kiện đầu tư kinh doanh đối với ngành, nghề quy định tại khoản 2
Điều này được quy định tại các luật, pháp lệnh, nghị định và điều ước quốc tế
mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên Bộ, cơ quan ngang
bộ, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân các cấp, cơ quan, tổ chức, cá nhân khác không được ban hành quy định về điều kiện đầu tư kinh doanh”18 Quy định này đã góp phần ngăn chặn việc các Bộ, cơ quan ngang bộ, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân các cấp, cơ quan, tổ chức, cá nhân khác ban hành quy định về điều kiện đầu tư kinh doanh một cách tùy tiện và chồng chéo Chỉ
có Quốc hội, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ mới có thẩm quyền ban hành các văn bản quy định về vấn đề này hoặc các nội dung trong điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên Chính phủ đang xây dựng dự thảo văn bản quy định việc kiểm soát các điều kiện đầu tư, kinh doanh nhằm tạo khung
18 Điều 7 Luật đầu tư năm 2014
Trang 30pháp lý thống nhất trong cả nước về điều kiện kinh doanh đối với những ngành, nghề kinh doanh có điều kiện.19
1.2.2.4 Quy định về sử dụng lao động trong kinh doanh dịch vụ bảo vệ
và trách nhiệm đảm bảo an ninh và an toàn trong kinh doanh dịch vụ bảo vệ
Sử dụng lao động trong hoạt động kinh doanh dịch vụ bảo vệ phải tuân thủ quy định tại Điều 32 Nghị định 96/2016/NĐ-CP ngày 01 tháng 7 năm
2016 của Chính phủ quy định về điều kiện an ninh, trật tự đối với một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, cụ thể là:
Một là, đối với tuyển chọn, sử dụng nhân viên dịch vụ bảo vệ đáp ứng
các tiêu chuẩn sau đây:
(i) Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ; không có tiền án về các tội giết người, cố ý gây thương tích, các tội xâm phạm sở hữu;
(ii) Có lý lịch rõ ràng được Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi đăng ký hộ khẩu thường trú xác nhận;
(iii) Có giấy khám sức khỏe của trung tâm y tế, bệnh viện từ cấp huyện trở lên xác nhận có đủ sức khỏe để lao động;
(iv) Có bằng tốt nghiệp trung học cơ sở trở lên; Không sử dụng người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài làm người chịu trách nhiệm về an ninh, trật tự của cơ sở kinh doanh hoặc trực tiếp điều hành hoạt động kinh doanh hoặc làm nhân viên dịch vụ bảo vệ
Hai là, chỉ sử dụng nhân viên dịch vụ bảo vệ đã được đào tạo và được
Trang 31Bốn là, chỉ thực hiện việc đào tạo nhân viên dịch vụ bảo vệ sau khi cơ
quan Công an có thẩm quyền có văn bản thẩm duyệt nội dung giáo trình và chương trình đào tạo nhân viên dịch vụ bảo vệ
Năm là, việc cấp biển hiệu, trang phục (có logo gắn trên áo đã đăng ký
với cơ quan Công an có thẩm quyền) cho nhân viên bảo vệ thuộc quyền quản lý; Ký hợp đồng kinh tế cung cấp dịch vụ bảo vệ trước khi triển khai công tác bảo vệ; Không được thực hiện dịch vụ bảo vệ cho các đối tượng, mục tiêu hoặc hoạt động trái quy định của pháp luật
Ngoài ra, trong thời hạn 05 ngày kể từ khi triển khai mục tiêu bảo vệ tại các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương ngoài phạm vi cơ sở kinh doanh đặt trụ sở, phải có văn bản thông báo kèm theo bản sao hợp lệ Giấy chứng nhận
đủ điều kiện về an ninh, trật tự; danh sách nhân viên dịch vụ bảo vệ và số lượng, chủng loại công cụ hỗ trợ (nếu có) tại mục tiêu bảo vệ đó gửi cho Công an xã, phường, thị trấn nơi triển khai mục tiêu bảo vệ
Đối với cơ sở kinh doanh có vốn đầu tư nước ngoài, trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày bắt đầu hoạt động kinh doanh, phải có trách nhiệm cung cấp cho cơ quan Công an có thẩm quyền bản thống kê danh mục máy móc, phương tiện kỹ thuật phục vụ công tác bảo vệ do cơ sở kinh doanh nước ngoài đầu tư, kèm theo tài liệu định giá đối với máy móc, phương tiện kỹ thuật của
cơ quan quản lý giá từ cấp tỉnh trở lên20
Cùng với sự hội nhập và giao lưu văn hóa quốc tế, kinh doanh dịch vụ bảo vệ đang trở thành một loại hình kinh doanh đang ngày càng được ưa chuộng, bởi lợi nhuận khủng của hình thức kinh doanh này cũng như lối sống hưởng thụ của giới trẻ hiện nay Tuy nhiên, không phải ai cũng biết và tuân thủ đầy đủ quy định của pháp luật, một phần do thiếu hiểu biết, một phần cố tình đi lệch để trốn tránh các nghĩa vụ tài chính Do đó, cần tạo ra khung pháp
20 Điều 32 Nghị định 96/2016/NĐ-CP ngày 01 tháng 7 năm 2016 của Chính phủ quy định về điều kiện an ninh, trật tự đối với một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện
Trang 32lý nhất định để kinh doanh dịch vụ bảo vệ dần đi vào thực tế cuộc sống một cách tích cực hơn, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm minh Bên cạnh đó người kinh doanh cũng cần trang bị cho mình những kiến thức pháp luật cần thiết, tuân thủ các điều kiện do pháp luật quy định để không xảy ra tình trạng lúc nào kiểm tra cũng phát hiện hàng loạt sai phạm như ở một số cơ sở trên địa bàn thành phố trong thời gian qua
Ngoài ra, theo quy định của Nghị định 96/2016/NĐ-CP của Chính phủ ngày 01 tháng 7 năm 2016 quy định về an ninh, trật tự đối với một số ngành nghề kinh doanh có điều kiện, các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ bảo vệ phải có trách nhiệm đảm bảo an ninh trật tự và an toàn trong quá trình hoạt động Trách nhiệm này được quy định tại Điều 7, Điều 8 và Điều 25 của Nghị định số 96/2016/NĐ-CP
Đối với ngành, nghề phải có điều kiện, phương án đảm bảo an ninh trật
tự quy định tại Điều 8:
“1 Được đăng ký, cấp phép hoặc thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam
2 Người chịu trách nhiệm về an ninh, trật tự của cơ sở kinh doanh phải không thuộc một trong các trường hợp sau đây:
a) Đối với người Việt Nam:
Đã bị khởi tố hình sự mà các cơ quan tố tụng của Việt Nam hoặc của nước ngoài đang tiến hành điều tra, truy tố, xét xử
Có tiền án về các tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc các tội khác do lỗi cố ý bị kết án từ trên 03 năm tù trở lên chưa được xóa án tích; đang trong thời gian được tạm hoãn chấp hành hình phạt tù; đang chấp hành hình phạt cải tạo không giam giữ; đang bị quản chế, cấm cư trú, cấm đảm nhiệm chức
vụ, cấm kinh doanh ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự theo quyết định của Tòa án
Trang 33Đang bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn; có quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính trong thời gian chờ thi hành quyết định; đang nghiện ma túy; đang được tạm hoãn, tạm đình chỉ chấp hành quyết định đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc; đã bị áp dụng các biện pháp xử lý hành chính nhưng chưa đủ thời hạn để được coi là chưa bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính;
b) Đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài mang hộ chiếu nước ngoài và người nước ngoài:
Chưa được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp phép cư trú
3 Đủ điều kiện về an toàn phòng cháy và chữa cháy theo quy định của pháp luật về phòng cháy và chữa cháy.”
1.2.2.5 Quy định về xử lý vi phạm trong lĩnh vực kinh doanh dịch vụ bảo
vệ
Cùng với việc ban hành các quy định về về an ninh, trật tự, kiểm tra các hoạt động trong vấn đề kinh doanh nói chung thì việc ban hành các văn bản pháp luật nhằm triển khai các vấn đề trong xử lý các hành vi vi phạm về hoạt động kinh doanh là điều vô cùng cần thiết, không chỉ riêng trong hoạt động kinh doanh nói chung, các ngành nghề kinh doanh điều kiện nói riêng cũng
như hoạt động kinh doanh dịch vụ bảo vệ ở nước ta
Trên cơ sở quy định pháp lý về vấn đề trên thì các cơ quan nhà nước đã
ban hành các vi phạm quy định về vấn đề này cụ thể là Nghị định số
167/2013/NĐ-CP ngày 12 tháng 11 năm 2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy và chữa cháy; phòng, chống bạo lực gia đình Theo đó tại Điều 13 của Nghị định số 167/2013/NĐ-CP có quy định
về vi phạm các quy định về quản lý hoạt động kinh doanh dịch vụ bảo vệ21
21 Điều 320 pháp luật thương mại 2005
Trang 341.2.3 Đánh giá thực trạng pháp luật Việt Nam về kinh doanh dịch vụ bảo vệ
và vấn đề thực thi
1.2.3.1 Những thành công
Một là, hệ thống pháp lý về hoạt động kinh doanh dịch vụ bảo vệ ở nước
ta được đánh giá là tương đối đầy đủ Bên cạnh Luật thương mại 2005, Luật doanh nghiệp 2014, Luật đầu tư 2014, Luật số 03/2016/QH14 ngày 22/11/2016 quy định sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục 4 về danh mục ngành nghề đầu tư, kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư và các văn bản hướng dẫn thi hành như số Nghị định, Thông tư hướng dẫn đã được những cơ quan
có thẩm quyền ban hành nhằm hướng dẫn thi hành pháp luật về kinh doanh có điều kiện ở nước ta thì cần thiết phải ban hành các văn bản hướng dẫn và xây dựng một hệ thống về kinh doanh dịch vụ bảo vệ Từ đó, làm tiền đề cho quá trình áp dụng các văn bản về kinh doanh dịch vụ bảo vệ trên địa bàn tỉnh Bình Phước nói riêng và cả nước nói chung
Hai là, việc tổ chức thực hiện các quy định có liên quan đến hoạt động
kinh doanh dịch vụ bảo vệ ở nước ta một cách nghiêm túc và cụ thể Trước năm 2000, hoạt động bảo vệ ở nước ta chưa phát triển rầm rộ như hiện nay, chỉ tập trung tại một số thành phố lớn như thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội,
Đà Nẵng…Song sau năm 2000, sau 10 năm phát triển, mạng lưới dịch vụ bảo
vệ đã phủ kín khắp cả nước Trước tình trạng nở rộ các dịch vụ bảo vệ, năm
2002, các cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành các văn bản về việc quản lý tổ chức và hoạt động bảo vệ trên cả nước nói chung Việc ban hành các văn bản pháp quy nói trên đã đưa dần các hoạt động bảo vệ trong cả nước vào nề nếp, đồng thời cũng tạo ra hành lang pháp lý để đầu tư phát triển loại hình dịch vụ này trên toàn quốc Có thể coi đây là một động thái quản lý tích cực và kịp thời, tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ quan ban ngành trên cả nước áp dụng thống nhất quy định quản lý và tạo điều kiện cho các công ty