Thiết kế bài giảng môn sinh học trong chương trình trung học phổ thông theo hướng làm tăng hứng thú học tập của học sinh

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘITRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC Nguyễn Thị Liễn THIẾT KẾ BÀI GIẢNG MÔN SINH HỌC TRONG CHƯƠNG TRÌNH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THEO HƯỚNG LÀM TĂNG HỨNG THÚ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH ĐỀ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

Nguyễn Thị Liễn

THIẾT KẾ BÀI GIẢNG MÔN SINH HỌC TRONG CHƯƠNG TRÌNH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THEO HƯỚNG LÀM TĂNG HỨNG

THÚ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH

ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SỸ SƯ PHẠM SINH HỌC

Hà Nội - 2010

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN THỊ LIỄN

THIẾT KẾ BÀI GIẢNG MÔN SINH HỌC TRONG CHƯƠNG TRÌNH

TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THEO HƯỚNG LÀM TĂNG HỨNG

THÚ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH

Chuyên ngành: Lý luận và phương pháp dạy học

(Bộ môn Sinh học)

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƯ PHẠM SINH HỌC

Người hướng dẫn khoa học: TS PHẠM VĂN LẬP

Hà Nội – 2011

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Lịch sử nghiên cứu 2

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 8

4 Mục đích, mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 9

5 Phạm vi nghiên cứu 9

6 Mẫu khảo sát 10

7 Câu hỏi nghiên cứu 10

8 Giả thuyết khoa học của luận văn 10

9 Phương pháp nghiên cứu 10

10 Cấu trúc luận văn 10

Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA VIỆC THIẾT KẾ BÀI GIẢNG MÔN SINH HỌC TRONG CHƯƠNG TRÌNH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THEO HƯỚNG LÀM TĂNG HỨNG THÚ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH 11

1.1 Cơ sở lí luận của đề tài 11

1.1.1 Lý luận chung về hứng thú và hứng thú học tập 11

1.1.2 Khái niệm hứng thú học tập 17

1.1.3 Khái niệm hứng thú học môn Sinh của HS THPT 19

1.2 Cơ sở thực tiễn của đề tài 25

1.2.1 Mục tiêu đào tạo môn Sinh học chương trình THPT 25

1.2.2 Đặc điểm sách giáo khoa môn Sinh học trong chương trình THPT 26

1.2.3 Cấu trúc nội dung chương trình Sinh học ở THPT 27

1.2.4 Kết quả điều tra về nhận thức, thái độ và nhu cầu của học sinh với môn sinh học 28

Chương 2: THIẾT KẾ MỘT SỐ BÀI GIẢNG MÔN SINH HỌC NHẰM NÂNG CAO HỨNG THÚ CHO NGƯỜI HỌC 29

2.1 Căn cứ khi thiết kế bài giảng 29

2.2 Quy trình thiết kế bài giảng 29

2.3 Quy trình thiết kế bài giảng điện tử 30

2.3.1 Xác định mục tiêu bài học 30

2.3.2 Lựa chọn kiến thức cơ bản, xác định đúng những ND trọng tâm 30

2.3.3 Multimedia hoá kiến thức 31

2.3.4 Xây dựng các thư viện tư liệu 31

2.3.5 Lựa chọn ngôn ngữ hoặc các phần mềm trình diễn để xây dựng tiến trình dạy học thông qua các hoạt động cụ thể 32

2.3.6 Chạy thử chương trình, sửa chữa và hoàn thiện 33

2.4 Khung bài soạn 33

2.5 Thiết kế một số bài giảng môn Sinh theo hướng nâng cao hứng thú cho người học 35

2.5.1 Một số bài giảng Sinh học lớp 10 35

2.5.2 Một số bài giảng lớp 11 57

2.5.3 Một số bài giảng lớp 12 87

Chương 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 106

3.1 Mục đích thực nghiệm sư phạm 106

3.2 Nội dung thực nghiệm 106

3.2.1 Đo khởi điểm 106

3.2.2 Thực nghiệm tác động 106

3.2.3 Đo sau thực nghiệm 107

3.3 Đối tượng thực nghiệm và tiến trình thực nghiệm 107

3.4 Phương pháp thực nghiệm 107

3.4.1 Phương pháp xử lý số liệu kết quả 107

3.4.2 Phương pháp điều tra 108

3.4.3.Phương pháp đo mức độ hứng thú học tập 108

3.5 Kết quả nghiên cứu 111

3.5.1 Kết quả điều tra mức độ gây hứng thú của các hoạt động học tập 111

3.5.2 Kết quả điều tra ý kiến của các HS sau mỗi bài học 112

3.5.3 Kết quả đo khởi điểm hứng thú học môn Sinh của HS 116

3.5.4 Kết quả đo hứng thú học môn Sinh của HS sau thực nghiệm tác động 119

3.5.5 Tổng hợp mức độ hứng thú học môn Sinh của HS trước và sau thực nghiệm

122

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 124

1 Kết luận 124

2 Khuyến nghị 124

TÀI LIỆU THAM KHẢO 125

PHỤ LỤC