Quản lý hoạt động dạy học trường trung học cơ sở huyện đông hưng, tỉnh thái bình

Giả thuyết khoa học Công tác quản lý HĐDH của Hiệu trưởng các trường THCS ở huyện ĐôngHưng, tỉnh Thái Bình trong thời gian qua đã thu được một số kết quả nhất định,góp phần nâng cao chất

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

-NGUYỄN THỊ THẮM

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ

SỞ HUYỆN ĐÔNG HƯNG, TỈNH THÁI BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

-NGUYỄN THỊ THẮM

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ

SỞ HUYỆN ĐÔNG HƯNG, TỈNH THÁI BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 60 14 01 14

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYỄN KHẮC BÌNH

HÀ NỘI – 2015

Xin cho em được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS-TS Nguyễn KhắcBình – Vụ Giáo dục Đại học – Bộ GD & ĐT - người hướng dẫn đã tận tình, giúp

đỡ em trong việc định hướng đề tài cũng như trong suốt quá trình nghiên cứu,viết luận văn

Em cũng xin cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp, cán bộ quản lý và GV cáctrường THCS trong huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình và các đồng chí lãnh đạo,chuyên viên Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Đông Hưng, Sở Giáo dục và Đàotạo tỉnh Thái Bình đã động viên giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi để em hoànthành đề tài này

Mặc dù đã hết sức cố gắng, song luận văn không tránh khỏi những hạnchế, thiếu sót, em rất mong nhận được sự chỉ dẫn và góp ý thêm của các thầy, côgiáo và các bạn đồng nghiệp

Hà Nội, tháng 11 năm 2015

Tác giả

Nguyễn Thị Thắm

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

- BGD&ĐT Bộ giáo dục và đào tạo

- SGD&ĐT Sở giáo dục và đào tạo

- PGD&ĐT Phòng giáo dục và đào tạo

MỤC LỤC

Lời cảm ơn i

Danh mucc̣ chữviết tắt ii

Mục lục iii

Danh mucc̣ bảng vi

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG `TRUNG HỌC CƠ SỞ 5

1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu 5

1.2 Những khái niệm liên quan đến đề tài nghiên cứu 6

1.2.1 Quản lý 6

1.2.2 Quản lý giáo dục 7

1.2.3 Quản lý nhà trường 7

1.2.4 Hoạt động dạy học ở trường trung học cơ sở 8

1.2.5 Hoạt động dạy học 9

1.2.6 Quản lý hoạt động dạy học 10

1.3 Vị trí,vai trò, nhiệm vụ của hiệu trưởng trường trung học cơ sở 11

1.4 Nội dung quản lý hoạt động dạy học ở trường THCS 12

1.4.1 Quản lý hoạt động dạy của giáo viên 12

1.4.2 Quản lý hoạt động học của học sinh 22

1.4.3 Quản lý các điều kiện-phương tiện dạy học 24

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý dạy học của hiệu trưởng trường trung học cơ sở trong giai đoạn hiện nay 25

1.5.1 Các yếu tố chủ quan 25

1.5.2 Các yếu tố khách quan 26

Tiểu kết chương 1 28

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG MỘT SỐ TRƯỜNG THCS HUYỆN ĐÔNG HƯNG, TỈNH THÁI BÌNH 29

2.1 Khái quát về tình hình kinh tế-văn hóa -xã hội-giáo dục của huyện Đông

Hưng, tỉnh Thái Bình 29

2.1.1 Một số đặc điểm về kinh tế-văn hóa -xã hội của huyện Đông Hưng 29

2.1.2 Khái quát về tình hình giáo dục của huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình 29 2.2 Tình hình phát triển giáo dục THCS của huyện Đông Hưng 29

2.2.1 Mạng lưới trường lớp 29

2.2.2 Kết quả xếp loại hạnh kiểm và học lực của học sinh 31

2.2.3 Đội ngũ giáo viên 33

2.2.4 Đội ngũ cán bộ quản lý các trường THCS 34

2.2.5 Cơ sở vật chất ở các trường THCS 35

2.3 Thực trạng quản lý HĐDH ở một số trường THCS thuộc huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình 36

2.3.1 Thực trạng về hoạt động dạy học 37

2.3.2 Thực trạng quản lý hoạt động dạy học tại 6 trường THCS Huyện Đông Hưng 49

2.3.3 Thực trạng quản lý hoạt động học của học sinh 67

2.4 Đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến chất lượng của công tác quản lý hoạt động dạy học 71

2.5 Đánh giá chung về thực trạng quản lý HĐDH ở các Trường THCS huyện Đông Hưng 72

2.51 Những mặt mạnh 72

2.5.2 Những hạn chế 74

2.6 Nguyên nhân thành công và tồn tại trong công tác quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng trường THCS 74

2.6.1 Nguyên nhân thành công 74

2.6.2 Nguyên nhân của những tồn tại 75

Tiểu kết chương 2 77

CHƯƠNG 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TRƯỜNG TRUNG HOCC̣ CƠ SỞ HUYỆN ĐÔNG HƯNG, TỈNH THÁI BÌNH 78

3.1 Những nguyên tắc đề xuất các biện pháp 78

3.2 Biện pháp quản lý HĐDH tại các trường THCS Huyện Đông Hưng Tỉnh Thái Bình 78

3.2.1 Đẩy mạnh hoạt động tổ chuyên môn; bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ GV 78

3.2.2 Đổi mới công tác kiểm tra - đánh giá HĐDH của giáo viên 85

3.2.3 Tăng cường quản lý hoạt động học tập của học sinh 88

3.2.4 Hiện đại hóa cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông vào dạy học 91

3.3 Khảo nghiệm sự cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 94

3.3.1 Mục đích: 94

3.3.2 Đối tượng khảo nghiệm 94

3.3.3 Nội dung: 95

3.3.4 Phương pháp khảo nghiệm 95

Tiểu kết chương 3 98

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 99

1 Kết luận 99

2 Khuyến nghị 99

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 102

PHỤ LỤC 105

Bảng 2.1 Quy mô phát triển học sinh THCS huyện Đông Hưng

Bảng 2.2 Kết quả xếp loại hạnh kiểm học sinh THCS huyện Đông Hưng năm học 2013-2014, 2014-2015 31

Bảng 2.3 Kết quả xếp loại học lực học sinh THCS huyện Đông Hưng năm học 2013-2014, 2014-2015

Bảng 2.4 Đội ngũ giáo viên THCS huyện Đông Hưng

Bảng 2.5 Đội ngũ CBQL các trường THCS huyện Đông Hưng năm 2015

Bảng 2.6 Cơ sở vật chất của các trường THCS huyện Đông Hưng

Bảng 2.7 Đội ngũ hiệu trưởng 6 trường THCS huyện Đông Hưng

Bảng 2.8 Đội ngũ phó hiệu trưởng 6 trường THCS huyện Đông Hưng

Bảng 2.9: Đội ngũ tổ trưởng chuyên môn 6 trường THCS huyện Đông Hưng năm học 2014 - 2015

Bảng 2.10 : Đội ngũ giáo viên 6 trường THCS huyện Đông Hưng năm học 2014-2015 40

Bảng 2.11 Thực trạng cơ sở vật chất phục vụ hoạt động dạy học tại 6 trường THCS năm học 2014-2015

Bảng 2.12: Chất lượng giảng dạy của giáo viên 6 trường THCS huyện Đông Hưng năm học 2014 – 2015 do PGD & ĐT đánh giá

Bảng 2.13: Kết quả kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên theo đánh giá của các nhà trường năm học 2014-2015

Bảng 2.14 Kết quả xếp loại hạnh kiểm của học sinh năm học 2014-2015

Bảng 2.15 Kết quả xếp loại học lực của học sinh năm học 2014-2015

Bảng 2.16 :Kết quả tốt nghiệp THCS 2 năm học 2013-2014,2014-2015

Bảng 2.17 Thống kê sô lượng học sinh đạt danh hiệu học sinh giỏi các cấp 6 trường năm học 2013-2014, 2014-2015

Bảng 2.18: Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về tầm quan trọng của các nội dung quản lý hoạt động dạy học trong nhà trường

Bảng 2.19: Thực trạng quản lý việc lập kế hoạch dạy học

Bảng 2.20 : Thực trạng quản lý việc soạn bài và chuẩn bị bài trước khi lên lớp 53

Bảng 2.21 :Thực trạng quản lý giờ dạy trên lớp của giáo viên 54

Bảng 2.22: Thực trạng quản lý thực hiện đổi mới phương pháp dạy học của giáo viên 56

Bảng 2.23: Thực trạng quản lý thiết bị dạy học và ứng dụng CNTT 58

Bảng 2.24: Thực trạng quản lý kiểm tra đánh giá của giáo viên đối với kết quả học tập của học sinh 60

Bảng 2.25: Thực trạng quản lý việc bồi dưỡng giáo viên và tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên 62

Bảng 2.26 :Thực trạng quản lý thực hiện hồ sơ chuyên môn của giáo viên 64

Bảng 2.27 :Thực trạng quản lý cơ sở vật chất thiết bị dạy học 66

Bảng 2.28: Thực trạng quản lý nề nếp học tập của học sinh 67

Bảng 2.29: Thực trạng quản lý hoạt động học tập của học sinh tại trường 69

Bảng 2.30: Thực trạng quản lý hoạt động tự học của học sinh 70

Bảng 2.31 Đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến chất lượng của công tác quản lý hoạt động dạy học 71

Bảng 3.1: Kết quả đánh giá về sự cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý HĐDH ở các trường THCS huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình 96

Bảng 3.2: Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp quản lý HĐDH ở các trường THCS huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình 97

MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài

Đất nước ta đang bước vào thế kỷ XXI, thế kỷ của khoa học công nghệ, sựbùng nổ thông tin, nền kinh tế tri thức và xu thế toàn cầu hóa Đảng và Nhànước ta luôn coi trọng, đánh giá cao vai trò của giáo dục Ngành giáo dục - đàotạo cần tập trung sức lực, trí tuệ nhằm tìm ra biện pháp nâng cao chất lượng dạyhọc, phát huy tối đa năng lực sáng tạo của người học

Yêu cầu khá khắc nghiệt của thời đại toàn cầu hóa đặt giáo dục Việt Nam trước rất nhiều thử thách mà lớn nhất là phải làm sao đào tạo được những con người thực sự năng động, sáng tạo, có đầy đủ năng lực và phẩm chất để có thể ứng phóvới mọi biến động của xã hội

Đất nước Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới- một xã hội côngnghiệp, hiện đại, văn minh, công bằng, thì vai trò, chức năng, nhiệm vụ của nhàtrường, của người hiệu trưởng đã có sự thay đổi cơ bản Người hiệu trưởng củathế kỷ XXI phải được đào tạo ở trình độ cao về học vấn cả về khoa học tự nhiên,khoa học xã hội – nhân văn và khoa học giáo dục; phải được trang bị những trithức cơ bản về công nghệ thông tin và ứng dụng vào trong quá trình quản lý hoạtđộng dạy học Người hiệu trưởng không chỉ thực hiện chức năng quản lý giáodục mà còn là một nhà khoa học, nhà văn hoá, nhà đạo đức, nhà hoạt động xãhội

Ở trường THCS, Hiệu trưởng là người đứng đầu và chịu trách nhiệm trướcNhà nước về quản lý nhà trường nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục của cấp học.Quản lý HĐDH là một nội dung chủ yếu của công tác quản lý nhà trường phổthông nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục, đáp ứng yêu cầu của xã hội đối vớigiáo dục Để nâng cao chất lượng và hiệu quả HĐDH, người Hiệu trưởng phảicó

những biện pháp quản lý hợp lý, hiệu quả, khẳng định vị trí của nhà trường Thực tế những năm qua, ở huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình phong tràogiáo dục đã có những bước tiến vượt bậc; công tác quản lý nhà trường THCS

nói chung và quản lý HĐDH nói riêng ngày càng được đổi mới đem lại hiệu quảngày càng cao về chất lượng dạy học.Trước yêu cầu phát triển của đất nướctrong thời kỳ mới đang đặt ra cho ngành giáo dục nói chung , cho mỗi ngành họccấp học, và mỗi nhà trường nói riêng, cho mỗi CBQL giáo dục câu hỏi: “ Cầnphải làm gì để nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo đặc biệt biệt là chất lượngdạy học cho mỗi nhà trường?” Việc tìm kiếm biện pháp, giải pháp trong côngtác quản lý HĐDH của Hiệu trưởng nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục và đào tạo

là vấn đề cấp thiết hiện nay vừa có tầm chiến lược trong quá trình phát triển nhàtrường tương lai lại vừa đáp ứng mục tiêu văn hoá xã hội của địa phương Đó là

những lý do thúc đẩy tôi chọn, nghiên cứu đề tài “Quản lý hoạt động dạy học trường Trung học cơ sở huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình”.

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận quản lý hoạt động dạy học ở trường trunghọc cơ sở và thực tiễn về công quản lý hoạt động dạy học tại các trường THCShuyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình, đề xuất một số biện pháp quản lý HĐDH củaHiệu trưởng trường THCS trên địa bàn huyện

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận quản lý hoạt động dạy học ở trường trunghọc cơ sở và thực tiễn về công quản lý hoạt động dạy học tại các trường THCShuyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình, đề xuất một số biện pháp quản lý HĐDH củaHiệu trưởng trường THCS trên địa bàn huyện

3 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

Chỉ nghiên cứu các biện pháp quản lý HĐDH của Hiệu trưởng ở 6 trườngTHCS: Phú Lương, Đông La, Phương Cường Xá, Liên Giang , Đông Sơn vàPhong Huy Lĩnh thuộc huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình

4 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu: Công tác quản lý HĐDH ở trường THCS

huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình

4.2 Đối tượng nghiên cứu: Các biện pháp quản lý HĐDH của Hiệu trưởng

các trường THCS huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình nhằm nâng cao chất lượnggiáo dục của các nhà trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện

5 Giả thuyết khoa học

Công tác quản lý HĐDH của Hiệu trưởng các trường THCS ở huyện ĐôngHưng, tỉnh Thái Bình trong thời gian qua đã thu được một số kết quả nhất định,góp phần nâng cao chất lượng dạy học ở các nhà trường, nâng cao chất lượnggiáo dục của ngành giáo dục - đào tạo huyện Đông Hưng và tỉnh Thái Bình Tuynhiên vấn đề quản lý HĐDH ở nhiều trường THCS thuộc huyện Đông Hưng,tỉnh Thái Bình còn một số bất cập, chưa thực sự phát huy hết khả năng vốn có

Nếu có những biện pháp quản lý HĐDH phù hợp với thực tiễn của các trường trung học cơ sở hiện nay thì sẽ nâng cao được chất lượng HĐDH trong nhà trường, đáp ứng mục tiêu phát triển giáo dục của địa phương.

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

6.1 Xác lập cơ sở lý luận về quản lý HĐDH của Hiệu trưởng các trường THCS.6.2 Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý HĐDH

6.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý HĐDH của Hiệu trưởng trườngTHCS áp dụng cho tất cả các trường có điều kiện tương tự

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận: nghiên cứu tài liệu liênquan đến nhà trường phổ thông: Luật giáo dục, Điều lệ nhà trường, văn bảnpháp qui, qui chế về lĩnh vực giáo dục phổ thông, các tài liệu khoa học có liênquan đến đề tài để xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài

7.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn: quan sát, điều tra, phỏngvấn, tổng kết kinh nghiệm, phương pháp chuyên gia, phương pháp khảo nghiệm

để thu thập thông tin

7.3 Nhóm các phương pháp thống kê toán học: xử lý các số liệu để phântích rút ra nhận xét

8.Câu hỏi nghiên cứu :

8.1 Quản lý hoạt động dạy học có tầm quan trọng như thế nào?

8.2 Quản lý hoạt động dạy học đáp ứng được những yêu cầu nào?

8.3.Có những biện pháp nào quản lý hoạt động dạy học?

9.Cấu trúc luận văn:

Luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học của một số hiệu trưởng trường THCS

Chương 3: Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường THCS

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

SỞ 1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu

HĐDH là hoạt động đặc trưng căn bản nhất của nhà trường Trong nhàtrường, hiệu trưởng là người đại diện cho quyền lực nhà nước điều hành và chịutrách nhiệm về mọi hoạt động mà trọng tâm là hoạt động giáo dục - dạy học.Công tác quản lý trường học của Hiệu trưởng chủ yếu là quản lý HĐDH vớimục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục của nhà trường.Chính vì giáo dục có tầm quan trọng đối với sự phát triển của mỗi quốc gia, mỗidân tộc như vậy nên từ xa xưa đến nay luôn dành được sự quan tâm nghiên cứucủa các nhà khoa học để thúc đẩy sự phát triển của giáo dục Ở nước ta, Đảng vàNhà nước đã đề cao vai trò giáo dục đối với sự phát triển của đất nước Giáo dụcđược xác định là quốc sách hàng đầu, toàn xã hội phải chăm lo cho sự nghiệpgiáo dục Để nâng cao chất lượng, phát triển sự nghiệp giáo dục một trongnhững yếu tố quan trọng có tính chất định hướng là vấn đề quản lý nâng cao chấtlượng dạy học Điều này, được Đảng ta tiếp tục khẳng định tại Đại hội Đảng

toàn quốc lần thứ XI: "Đổi mới mạnh mẽ nội dung, chương trình, phương pháp dạy và học ở các cấp học, bậc học” [22, 133]

Những năm gần đây vấn đề QLGD được đặc biệt quan tâm với sự xuất hiện củanhững công trình nghiên cứu khoa học,những bài viết trên báo,tạp chí,tài liệuđược dịch từ nước ngoài,nhiều tài liệu được xuất bản của những nhà nghiên cứu

về công tác giáo dục của một số tác giả

Tác giả Trần Ngọc Giao trong cuốn”Quản lý trường phổ thông” cũng đã bàn vềkhoa học QL và QLGD

Vì thế, việc nghiên cứu về lý luận dạy học và quản lý HĐDH phục vụ mục đích nâng cao chất lượng dạy học là một vấn đề dành được sự quan tâm chú ý của nhiều nhà nghiên cứu giáo dục Nhiều đề tài nghiên cứu đã ra đời, đóng góp vào

kho tàng tri thức về khoa học quản lý giáo dục Tác giả Nguyễn Thị Kim Oanh

với đề tài "Biện pháp quản lý HĐDH của hiệu trưởng các trường THCS thị xã

Phú Thọ, tỉnh Phú Thọ”( 2007),Lã Thanh Hà Thu với đề tài: "Biện pháp quản

lý HĐDH của hiệu trưởng các trường THCS công lập quận Nam Từ Liêm thành phố Hà Nội” (2015); Luận văn của các tác giả trên đã nêu lên các biện pháp

quản lý HĐDH của Hiệu trưởng trường THCS Đó là những công trình có giá trị

về lý luận và thực tiễn, phù hợp với công việc của các tác giả trong thực hiệnchức trách Hiệu trưởng trường THCS, đồng thời cũng giúp cho các CBQL nhàtrường nói chung và các Hiệu trưởng trường THCS khác tham khảo để vận dụngtrong công tác quản lý của mình

1.2 Những khái niệm liên quan đến đề tài nghiên cứu

Theo tác giả Đặng Quốc Bảo:”Quản lý là quá trình gây tác động của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm làm cho tổ chức vận hành đạt được mục đích tổ chức” [14]

Tác giả Nguyễn Đức Trí cho rằng: "Quản lý là một quá trình tác động có định hướng (có chủ định), có tổ chức, có lựa chọn trong số các tác động có thể có dựa trên các thông tin về tình trạng và môi trường, nhằm giữ cho sự vận hành của đối tượng ổn định và làm cho nó phát triển tới mục tiêu đã định" [16]

Tác giả Nguyễn Phúc Châu lại cho rằng: “Quản lý là sự tác động liên tục, có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý (người quản lý) lên khách thể quản lý

(những người bị quản lý) bằng việc sử dụng các phương tiện quản lý nhằm làm cho tổ chức vận hành đạt tới mục tiêu quản lý” [17, 20]

Tuy có nhiều cách diễn đạt khái niệm về quản lý khác nhau nhưng tôi nhận thấycác tác giả đều có một điểm chung thống nhất: Quản lý là một quá trình tác động

có định hướng,phù hợp quy luật khách quan của chủ thể quản lý đến đối tượngquản lý,nhằm khai thác và tận dụng hiệu quả những tiềm năng và cơ hội của đốitượng QL,để đạt được mục tiêu QL trong một môi trường luôn biến động

1.2.2 Quản lý giáo dục

Trong thời đại ngày nay giáo dục đã trở thành nhân tố quyết định, động lực thúcđẩy sự phát triển xã hội, vì chỉ có giáo dục mới đào tạo được nguồn nhân lực đápứng yêu cầu của sự phát triển xã hội Giáo dục đã trở thành mục tiêu phát triểnhàng đầu của tất cả các quốc gia trên thế giới Giáo dục có vị trí quan trọng nhưvậy nên quản lý giáo dục cũng có nhiều quan niệm khác nhau phụ thuộc vàocách tiếp cận khác nhau

Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: "Quản lý giáo dục theo nghĩa tổng quát là hoạt động điều hành phối hợp của các lực lượng xã hội, nhằm thúc đẩy công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu của xã hội” [3, 31]

Tác giả Trần Kiểm lại quan niệm: " Quản lý giáo dục thực chất là những tác động của công tác quản lý vào quá trình giáo dục (được tiến hành bởi giáo viên

và học sinh với sự hỗ trợ đắc lực của các lực lượng xã hội) nhằm hình thành và phát triển toàn diện nhân cách học sinh theo mục tiêu đào tạo của nhà trường"[5, 26].

Mặc dù có nhiều quan niệm khác nhau về quản lý giáo dục nhưng đều thốngnhất cách hiểu đó là quá trình tác động có định hướng của người quản lý giáodục trong việc vận dụng những nguyên lý, phương pháp chung nhất của khoahọc quản lý vào lĩnh vực giáo dục, nhằm đạt mục tiêu mà giáo dục đã đề ra

1.2.3 Quản lý nhà trường

Có thể xem quản lý trường học vừa có bản chất xã hội, vừa có bản chất sư phạm.Khi thực hiện quản lý trường học của mình, các nhà quản lý phải kết hợp

hài hoà các khoa học: Giáo dục học, Xã hội học, Tâm lý học, Điều khiển học,Khoa học quản lý v.v Hoạt động dạy và học là hoạt động cơ bản nhất, chủ yếunhất trong các nhà trường, vì vậy quản lý trường học thực chất là quản lý hoạtđộng của giáo viên và học sinh, từ đó có thể hiểu quản lý trường học là một hệthống những tác động sư phạm hợp lý có hướng đích của chủ thể quản lý đếntập thể giáo viên học sinh, các lực lượng xã hội trong và ngoài trường, nhằm huyđộng và phối hợp sức lực, trí tuệ của họ và mọi mặt hoạt động của nhà trườngvào việc hoàn thành có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục Quản lý nhàtrường có thể mô tả theo sơ đồ sau:

Chủ thể quản lý

Tập thể sư phạm

Học sinh

Sơ đồ 1.1: Mối quan hệ giữa các thành tố trong quản lý nhà trường

Tác giả Phạm Minh Hạc cho rằng: "Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng, trong phạm vi trách nhiệm của mình, đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh"."[8, 22].

Nhìn nhận một cách chung nhất thì quản lý nhà trường phổ thông thực chất làtác động có định hướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý lên tất cả các nguồnlực, nhằm đẩy mạnh hoạt động của nhà trường theo nguyên lý giáo dục và tiếntới mục tiêu giáo dục mà trọng tâm của nó là đưa HĐDH tiến lên trạng thái mới

về chất

1.2.4 Hoạt động dạy học ở trường trung học cơ sở

Theo Điều lệ Trường trung học thì trường trung học có nhiều hoạt độngtrong đó trọng tâm là hoạt động dạy học

1.2.5 Hoạt động dạy học

Theo thuyết hoạt động, dạy học gồm hai hoạt động: hoạt động dạy của thầy vàhoạt động học của trò Mỗi hoạt động có mục đích, chức năng, nội dung vàphương pháp riêng nhưng chúng có gắn bó mật thiết với nhau, quy định lẫnnhau, bổ sung cho nhau do hai chủ thể thực hiện đó là thầy và trò nhằm truyềnthụ và lĩnh hội tri thức khoa học, những kỹ năng và kỹ xảo, hoạt động nhận thức

và thực tiễn, để trên cơ sở đó hình thành thế giới quan, phát triển năng lực sángtạo và xây dựng các phẩm chất nhân cách cho học sinh

1.2.5.1 Hoạt động dạy của giáo viên

Đó là hoạt động lãnh đạo, tổ chức, điều khiển hoạt động nhận thức - học tập của

HS, giúp HS tìm tòi khám phá tri thức, qua đó thực hiện có hiệu quả chức nănghọc của bản thân Hoạt động lãnh đạo, tổ chức, điều khiển của người GV đối vớihoạt động nhận thức - học tập của HS thể hiện như sau:

- Theo dõi, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của người học, qua đó mà cónhững điều chỉnh, sửa chữa kịp thời những thiếu sót, sai lầm của người học cũngnhư của chính người dạy

1.2.5.2 Hoạt động học của học sinh

Là hoạt động tự giác, tích cực, chủ động, tự tổ chức, tự điều khiển hoạt động nhận thức- học tập của người học nhằm thu nhận, xử lí và biến đổi thông tin bên

ngoài thành tri thức của bản thân, qua đó người học thể hiện mình, biến đổimình, tự làm phong phú những giá trị của mình.

Hoạt động học có hai chức năng thống nhất với nhau là: Lĩnh hội thông tin và tựđiều khiển quá trình chiếm lĩnh khái niệm của mình một cách tích cực, tự giác,chủ động Nội dung của hoạt động học bao gồm toàn bộ hệ thống khái niệm củamôn học, phương pháp đặc trưng của môn học, của khoa học đó với phươngpháp nhận thức độc đáo, phương pháp chiếm lĩnh khoa học để biến kiến thứccủa nhân loại thành học vấn của bản thân

1.2.5.3 Quá trình dạy học

Quá trình dạy học là quá trình hoạt động tương tác và thống nhất giữa giáo viên

và học sinh trong đó dưới tác động chủ đạo( tổ chức,điều khiển) của giáo viên,học sinh tự giác, tích cực, tự tổ chức, tự điều khiển hoạt động học để thực hiệncác nhiệm vụ dạy học

Các nhiệm vụ dạy học cơ bản là :

- Tổ chức, điều khiển người học nắm vững hệ thống tri thức khoa học và hệ thống kỹ năng, kỹ xảo tương ứng

- Tổ chức, điều khiển người học hình thành, phát triển năng lực và những phẩm chất trí tuệ, đặc biệt là năng lực tư duy sáng tạo

1.2.6 Quản lý hoạt động dạy học

HĐDH là hoạt động trung tâm của nhà trường, là một trong những hoạt độnggiữ vai trò chủ đạo Mặt khác, HĐDH còn là nền tảng cho tất cả các hoạt độnggiáo dục khác trong nhà trường Có thể nói rằng: dạy học là hoạt động giáo dục

cơ bản nhất, có vị trí nền tảng và chức năng chủ đạo trong quá trình giáo dục ởnhà trường

Quản lý HĐDH là điều khiển HĐDH vận hành một cách có kế hoạch, có tổ chức

và được chỉ đạo, kiểm tra, giám sát thường xuyên nhằm từng bước hướng vàothực hiện các nhiệm vụ dạy học để đạt mục đích dạy học

Quản lý HĐDH là một hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợpquy luật của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý trong quá trình dạy học nhằm

đạt được mục tiêu dạy học Quản lý HĐDH phải đồng thời quản lý hoạt độngdạy của giáo viên và quản lý hoạt động học của HS.

1.3 Vị trí,vai trò, nhiệm vụ của hiệu trưởng trường trung học cơ sở

Điều 54, Luật Giáo dục 2005 có ghi: "Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm quản lý các hoạt động của nhà trường, do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền bổ nhiệm, công nhận”.

HT có vị trí cao nhất, trunng tâm nhất trong việc điều hành và xử lí các côngviệc, là người đi tiên phong, là cánh chim đầu đàn trong nhà trường HT là thủtrưởng đơn vị, là người chịu trách nhiệm hoàn toàn về các hoạt động cuả nhàtrường HT có thẩm quyền cao nhất về mặt hành chính và chuyên môn, thay mặtnhà trường xây dựng mối liên hệ giữa nhà trường với cộng đồng, với các lựclượng xã hội nói chung để tạo môi trường giáo dục lành mạnh, giáo dục mangđịnh hướng xã hội chủ nghĩa cho trẻ em

Điều 19, Khoản 1, Điều lệ trường trung học đã nêu rõ 10 nhiệm vụ và quyền hạncủa hiệu trưởng trường trung học

a) Xây dựng, tổ chức bộ máy nhà trường;

b) Thực hiện các quyết nghị của Hội đồng trường được quy định tại khoản 3Điều 20 của Điều lệ này;

c) Xây dựng quy hoạch phát triển nhà trường; xây dựng và tổ chức thực hiện kếhoạch nhiệm vụ năm học; báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện trước Hội đồng trường và các cấp có thẩm quyền;

d) Thành lập các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và các hội đồng tư vấn trong nhàtrường; bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó; đề xuất các thành viên của Hội đồng trườngtrình cấp có thẩm quyền quyết định;

đ) Quản lý giáo viên, nhân viên; quản lý chuyên môn; phân công công tác, kiểmtra, đánh giá xếp loại giáo viên, nhân viên; thực hiện công tác khen thưởng, kỉ luật đối với giáo viên, nhân viên; thực hiện việc tuyển dụng giáo viên, nhân viên; ký hợp đồng lao động; tiếp nhận, điều động giáo viên, nhân viên theo quy định của Nhà nước;

e) Quản lý học sinh và các hoạt động của học sinh do nhà trường tổ chức; xét duyệt kết quả đánh giá, xếp loại học sinh, ký xác nhận học bạ, ký xác nhận hoànthành chương trình tiểu học cho học sinh tiểu học (nếu có) của trường phổ thông

có nhiều cấp học và quyết định khen thưởng, kỷ luật học sinh;

g) Quản lý tài chính, tài sản của nhà trường;

h) Thực hiện các chế độ chính sách của Nhà nước đối với giáo viên, nhân viên,học sinh; tổ chức thực hiện quy chế dân chủ trong hoạt động của nhà trường; thực hiện công tác xã hội hoá giáo dục của nhà trường;

i) Chỉ đạo thực hiện các phong trào thi đua, các cuộc vận động của ngành;

thực hiện công khai đối với nhà trường;

k) Được đào tạo nâng cao trình độ, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và

hưởng các chế độ, chính sách theo quy định của pháp luật

1.4 Nội dung quản lý hoạt động dạy học ở trường THCS

Quản lý HĐDH phải đồng thời quản lý hoạt động dạy của giáo viên, hoạtđộng học của học sinh và một số thành tố khác của quá trình dạy học Các thành

tố đó sẽ phát huy tác dụng thông qua quy trình hoạt động của người dạy mộtcách đồng bộ đúng nguyên tắc dạy học

1.4.1 Quản lý hoạt động dạy của giáo viên

Dạy học là một công việc đòi hỏi sự sáng tạo nhằm làm cho chương trìnhphù hợp với thực tiễn Để chương trình, sách giáo khoa phù hợp với học sinhtheo xu hướng đổi mới, đòi hỏi sự tham gia có trách nhiệm của đội ngũ giáoviên vững về chuyên môn

Dạy học hiện đại đặt ra yêu cầu cao đối với giáo viên về năng lực chuẩn đoántâm lý, sự vững vàng chuyên môn, năng lực lập kế hoạch, năng lực đánh giá kếtquả dạy học, điều chỉnh HĐDH Chính vì vậy, Hiệu trưởng cần quan tâm đếnviệc bồi dưỡng giáo viên, nâng cao phẩm chất và năng lực cho họ, vì đây là mộttrong những nhân tố quyết định chất lượng dạy học

1.4.1.1 Phân công giảng dạy đối với giáo viên

Phân công giảng dạy cho giáo viên thực chất là công tác tổ chức và công tác cán

bộ, hiệu trưởng cần thấu đáo chỗ mạnh, chỗ yếu, sở trường, hoàn cảnh của từnggiáo viên để sử dụng họ, tạo cho họ niềm tin trong nghề nghiệp.Từ đó, mỗi giáoviên sẽ cố gắng để khẳng định mình trong tập thể sư phạm Trong tình hình độingũ giáo viên hiện nay, chất lượng về chuyên môn nghiệp vụ không đồng đều, vìvậy hiệu trưởng phải cân nhắc kỹ càng khi phân công giảng dạy cho giáo viên.Phân công giảng dạy cho giáo viên là một việc quan trọng, thu hút sự chú ý của

cả hiệu trưởng và giáo viên Phân công sử dụng đúng sẽ mang lại kết quả to lớn,ngược lại sẽ phát sinh nhiều vấn đề phức tạp về tư tưởng tình cảm và sẽ ảnhhưởng không tốt đến các mặt hoạt động của nhà trường

Để có sự phân công hợp lý, hiệu trưởng cần quán triệt quan điểm phân công giáoviên theo đúng khả năng, chuyên môn được đào tạo của mỗi giáo viên và theohướng phát triển Hiệu trưởng cũng cần tin vào khả năng vươn lên của từng giáoviên, không định kiến với bất cứ người nào Mọi sự phân công đều cố gắng bảo

vệ uy tín nhân cách của giáo viên

Trong phân công giảng dạy, phải xuất phát từ yêu cầu của việc giảng dạy vàquyền lợi học tập của toàn thể học sinh Phân công giáo viên trước hết phải vì sựtiến bộ của cả tập thể sư phạm, tạo điều kiện người giỏi kèm cặp người chưa cókinh nghiệm, người còn yếu Đồng thời chú ý đúng mức đến khả năng tiếp thukiến thức của học sinh

Phân công công tác giảng dạy cho đội ngũ giáo viên một cách hợp lý, phù hợpvới tình hình thực tế của nhà trường sẽ góp phần quyết định nâng cao chất lượnggiảng dạy Phân công đi đôi với công tác bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ chođội ngũ là nhiệm vụ quan trọng của người hiệu trưởng nhà trường nhằm ngàycàng hoàn thiện tay nghề của đội ngũ

1.4.1.2 Quản lý việc thực hiện mục tiêu, nội dung chương trình

Điều quan trọng hàng đầu của quản lý HĐDH là quán triệt các quy định về mụctiêu, chương trình, nội dung được quy định tại điều 27 Luật giáo dục 2005

Chương trình dạy học là văn bản pháp luật của Nhà nước do Bộ GD&ĐT banhành, quy định nội dung, phương pháp, hình thức dạy học các môn, thời giandạy học từng môn nhằm thực hiện yêu cầu, mục tiêu cấp học Là căn cứ pháp lý

để các cấp quản lý tiến hành chỉ đạo, giám sát HĐDH của các trường Đây cũng

là căn cứ pháp lý để Hiệu trưởng quản lý giáo viên theo yêu cầu của BộGD&ĐT đã đề ra cho từng cấp học

Chương trình quy định nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức dạy học cácmôn, thời gian dạy học từng môn, nhằm thực hiện yêu cầu, mục tiêu cấp học

Về nguyên tắc, chương trình dạy học là pháp lệnh của Nhà nước do Bộ Giáodục- Đào tạo ban hành, người giáo viên phải thực hiện nghiêm chỉnh, khôngđược tùy tiện thay đổi, thêm bớt làm sai lệch chương trình dạy học

Chương trình dạy học là công cụ chủ yếu để Nhà nước lãnh đạo và giám sátHĐDH của nhà trường thông qua các cơ quan quản lý giáo dục Đồng thời nócũng là căn cứ pháp lý để nhà trường và các giáo viên tiến hành tổ chức công tácgiảng dạy thống nhất trong phạm vi toàn quốc, học sinh tiến hành học tập theoyêu cầu chung.Giáo viên cần nghiên cứu nắm vững chương trình môn học màmình phụ trách Đồng thời cũng tìm hiểu, nghiên cứu chương trình các môn cóliên quan để có thể thiết lập mối quan hệ liên môn trong quá trình dạy học

Hiệu trưởng nhà trường có trách nhiệm quản lý đội ngũ giáo viên thực hiệnđúng yêu cầu của chương trình dạy học (trong tình huống cụ thể của từng địaphương cần vận dụng linh hoạt trong chừng mực và phạm vi cho phép dưới sựchỉ đạo của cấp trên)

Khi hiệu trưởng quản lý giáo viên thực hiện chương trình dạy học phải đảm bảocác yêu cầu chủ yếu sau đây:

- Đảm bảo đúng nội dung kiến thức qui định của chương trình từng môn học,không "giảm nhẹ" cũng không "nâng cao", "mở rộng" hơn so với yêu cầuchương trình

- Coi trọng tất cả các môn học, bảo đảm phân phối chương trình: số tiết học, sốbài học và trình tự thực hiện với những qui định về ôn tập, tổng kết, kiểm tra,thi

Để quản lý tốt vấn đề này, Hiệu trưởng cần:

+ Hiểu nguyên tắc, cấu trúc chương trình của từng môn học và phạm vi kiến thức chung

+ Nắm vững phương pháp và hình thức tổ chức dạy học đặc trưng của bộ môn,

từ đó có kế hoạch chuẩn bị những phương tiện dạy học phù hợp

+ Phổ biến những thay đổi về nội dung, phương pháp dạy học bộ môn, những sửa đổi trong chương trình sách giáo khoa theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT

+ Chỉ đạo tổ chuyên môn thảo luận những vấn đề nảy sinh trong thực tiễn giảngdạy, những vấn đề mới trong chương trình dạy học để thống nhất thực hiện trong

1.4.1.3 Quản lý việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp

Soạn bài là khâu quan trọng nhất trong việc chuẩn bị của GV cho giờ lên

lớp.Việc QL bài soạn,chuẩn bị lên lớp phải đảm bảo những yêu cầu cần thiết:

- Bảo đảm tính tư tưởng,tính giáo dục thông qua bài giảng

- Thực hiện soạn bài đúng quy chế,soạn bài chu đáo trước khi lên chống việc soạn bài để đối phó với việc kiểm tra

- Đảm bảo nội dung kiến thức khoa học chính xác mang tính giáo dục

Chỉ đạo các tổ nhóm chuyên môn nghiên cứu kỹ nội dung chương trình mà mình giảng dạy,trao đổi kỹ trong nhóm dạy để thống nhất về mục đích yêu cầu,nội

dung,phương pháp,phương tiện,hình thức tổ chức dạy học.Trên cơ sở đó hướngdẫn GV laaoj kế hoạch và thực hiện soạn bài theo kế hoạch và chuẩn bị làmĐDDH.

-Hướng dẫn GV sử dụng sách giáo khoa,sách GV,sách tham khảo và sử dụngĐDDH hiện đại.Hướng dẫn GV soạn giáo án điện tử để phát huy tối đa hiệu quảcủa phương tiện dạy học hiện đại

1.4.1.4 Quản lý hoạt động dạy của giáo viên

Hiệu trưởng chỉ đạo hoạt động giảng dạy của giáo viên thông qua ba hướng:Một là chỉ đạo trực tiếp; hai là thông qua việc chỉ đạo hoạt động tổ chuyên môn;

ba là phối hợp với các tổ chức xã hội Tuy nhiên, để đảm bảo tính nghiêm minh,

sự nhất quán trong dạy học và để nâng cao chất lượng dạy học trong nhiềutrường hợp Hiệu trưởng cần phổ biến và tác động trực tiếp đến từng giáo viên vềnhững vấn đề cơ bản và quan trọng nhất

+Quản lý công tác chuẩn bị bài trước khi lên lớp của giáo viên

Quản lý hoạt động dạy của giáo viên bắt đầu từ việc soạn bài Bài soạn là mộtbản kế hoạch lên lớp, là bản thiết kế cho học sinh hoạt động Theo đặc điểmtừng môn học, giáo viên phát hiện ra mối liên hệ tiềm ẩn giữa các phần kiếnthức trong bài, đồng thời nắm vững đặc điểm của học sinh Ẩn chứa trong cáchoạt động của học sinh là sự tổ chức, hướng dẫn, động viên, khuyến khích củagiáo viên Vì vậy, Hiệu trưởng cần chỉ đạo tổ, nhóm chuyên môn tổ chức thảoluận, đánh giá bài soạn theo hướng đổi mới một cách chặt chẽ, trở thành quyđịnh nội bộ để mọi người thực hiện

+Quản lý giờ dạy trên lớp của giáo viên

HĐDH được thể hiện chủ yếu bằng hình thức dạy học trên lớp với những giờ lênlớp và hệ thống bài học Giờ lên lớp của giáo viên phản ánh toàn bộ khả nănggiảng dạy, sự nỗ lực cố gắng rèn luyện tay nghề cũng như tinh thần trách nhiệmcủa họ Trong giờ dạy trên lớp, mỗi công việc, mỗi thái độ biểu thị trước họcsinh của giáo viên đều là những chi tiết thể hiện phương pháp dạy học, phươngpháp đó còn được thể hiện ở sự hài hòa giữa công việc của thày và trò; ở sự cân

đối giữa các khâu công việc của thầy (giảng kiến thức mới và luyện tập kỹ năng;truyền thụ và kiểm tra); ở sự đúng lúc, đúng mức độ của thái độ động viênkhuyến khích hoặc chê trách học sinh.

Trong giờ học, hoạt động trí tuệ của học sinh giữ vị trí quan trọng và nó chỉ nảysinh khi các em đứng trước một nhiệm vụ, một công việc rõ ràng và hợp vớitrình độ Do đó, khi lên lớp GV phải động viên được các chức năng tâm lý, khaithác đầy đủ những nét tích cực của mỗi học sinh để các em biến được khối thôngtin đã thu nhận được thành vốn hiểu biết của chính mình

Do tầm quan trọng của giờ lên lớp nên cả hiệu trưởng và giáo viên đều tập trung

sự chú ý, mọi cố gắng của mình vào giờ lên lớp nhưng mỗi người có vai tròriêng Trực tiếp quyết định kết quả giờ lên lớp là nguời giáo viên Quản lý thếnào để các giờ lên lớp có kết quả tốt là việc làm của hiệu trưởng

Đối với giờ lên lớp, vai trò của hiệu trưởng là gián tiếp, nói như vậy hoàn toànkhông phải là hiệu trưởng không thể tác động có hiệu quả đến giờ lên lớp, hiệutrưởng một mặt phải có những biện pháp tạo khả năng điều kiện cho GV lên lớp

có hiệu quả, mặt khác hiệu trưởng cùng với những người giúp việc phải tìm mọibiện pháp tác động trực tiếp đến giờ lên lớp của GV Đó là tư tưởng chỉ đạo hànhđộng quản lý giờ lên lớp của hiệu trưởng

1.4.1.5 Quản lý công tác đổi mới phương pháp dạy học của GV

Phương pháp dạy học là một trong những yếu tố quan trọng nhất của quá trìnhdạy học Cùng một nội dung như nhau, nhưng bài học có để lại dấu sâu đậmtrong tâm hồn các em hay không, có làm cho các em yêu thích những vấn đề đãhọc và biết vận dụng chúng một cách năng động, sáng tạo để giải quyết các vấn

đề của cuộc sống hay không là tuỳ thuộc ở phương pháp của người thầy

Phương pháp dạy học được hiểu là tổ hợp các cách thức phối hợp hoạt độngchung của giáo viên và học sinh để giúp học sinh nắm vững kiến thức, phát triển

kĩ năng, hình thành thái độ, trong đó phương pháp dạy chỉ đạo phương pháp họcnhằm giúp học sinh chiếm lĩnh hệ thống kiến thức khoa học và hình thành kĩnăng thực hành

Hiệu quả của quá trình dạy học cũng phụ thuộc vào việc vận dụng phương pháp dạy học của giáo viên Đây là vấn đề rất nhạy cảm được đề cập đến rất nhiều Trong thực tế, không có phương pháp nào là vạn năng,giáo viên cần kết hợp các phương pháp đó để phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo của học sinh Để thực hiện tốt vấn đề đổi mới PPDH,HT cần:

- Phải là người đi tiên phong về vấn đề đổi mới PPDH

- Kiên trì tổ chức hướng dẫn GV thực hiện đổi mới PPDH

- Đảm bảo các điều kiện,phương tiện phục vụ GV đổi mới PPDH

- Tăng cường chỉ đạo đổi mới PPDH:

+Nâng cao tính cấp thiết cho Gv về việc đổi mới PPDH

+Tổ chức hoạt động nghiên cứu học tập ứng dụng lý luận học hỏi về PPDHqua học tập chuyên đề hội thảo trao đổi kinh nghiệm

Như vậy, kết quả của HĐDH cũng là chất lượng của dạy học, phụ thuộc vàoviệc soạn bài và chuẩn bị những điều kiện cần thiết cho bài giảng, phụ thuộc vàoviệc sử dụng các phương pháp dạy học và hình thức tổ chức dạy học , các hoạtđộng sau giờ lên lớp Hiệu trưởng cần có biện pháp quản lý các hoạt động đócủa giáo viên

1.4.1.6 Quản lý hồ sơ chuyên môn của giáo viên

Hồ sơ chuyên môn của là công cụ, phương tiện đắc lực giúp GV thực hiện đầy

đủ có hiệu quả chức năng, nhiệm vụ của người thầy trong giờ lên lớp Cho nên,việc tổ chức và điều khiển quá trình dạy học trên lớp phần lớn phụ thuộc vàogiáo án, tư liệu chuyên môn của GV Thông qua quản lý hồ sơ, Hiệu trưởng sẽquản lý chặt chẽ hơn các hoạt động chuyên môn của GV

Theo điều 27 trong “ Điều lệ trường phổ thông” quy định hồ sơ chuyên môn củagiáo viên cần có: giáo án, sổ điểm, sổ ghi kế hoạch giảng dạy,sổ dự giờ, sổ sinh hoạt chuyên môn, sổ họp tổ, nhóm chuyên môn… Để QL tốt hồ sơ chuyên môn của GV HT cần:

- Quy định nội dung,thống nhất mẫu ghi chép các loại sổ sách,kết hợp vớicác tổ chuyên môn kế hoạch kiểm tra định kỳ 1lần/1 tháng và đột xuất

để đánh giá chất lượng hồ sơ từng GV

- Chỉ đạo thực hiện hồ sơ,sổ sách chuyên môn:các hồ sơ sổ sách theo quy định:giáo án,sổ đầu bài,sổ điểm,sổ báo giảng,sổ họp

- Tổ chức hướng dẫn và chỉ đạo thực hiện các văn bản pháp quy,quy chế nhà nước,ngành về nề nếp dạy học

Hiệu trưởng cần phải hướng dẫn, yêu cầu cụ thể cho từng loại hồ sơ, cần quyđịnh nội dung và thống nhất các loại mẫu Có kế hoạch kiểm tra theo định kỳhoặc đột xuất để thu thập, đánh giá chất lượng hồ sơ, kết quả thực hiện quy chếchuyên môn của giáo viên

1.4.1.7 Quản lý việc kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh

Quản lý việc kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh là một nội dungkhông thể thiếu trong việc quản lý hoạt động dạy của giáo viên Đổi mới phươngpháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy học chính là đổi mới phương phápdạy, phương pháp học, phương pháp kiểm tra - đánh giá; bởi dạy - học - kiểm tra

- đánh giá là một quá trình thống nhất, là 3 khâu then chốt của quá trình dạy học

Thực tiễn giáo dục cho thấy đánh giá, thi cử thế nào thì sẽ có lối dạy và lối họcnhư thế ấy Vì thế, để nâng cao chất lượng dạy học phải đổi mới phương phápdạy học, phải đổi mới cách kiểm tra, thi cử, đánh giá kết quả học tập của họcsinh

Trong quá trình dạy học, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh là nhằmxác định thành tích học tập và mức độ chiếm lĩnh tri thức, kỹ năng, thái độ họctập của học sinh, nó vừa đóng vai trò bánh lái, vừa giữ vai trò động lực của dạyhọc Có nghĩa là nó có tác dụng định hướng, thúc đẩy mạnh mẽ HĐDH và hoạt

động quản lý giáo dục

1.4.1.8 Quản lý việc sử dụng thiết bị dạy học và ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học

Việc sử dụng TBDH và ứng dụng CNTT của GV phản ánh tình hình thực hiệnchương trình môn học,đáp ứng được yêu cầu tổ chức các hoạt động học tập tíchcực của học sinh trong giờ lên lớp

Để QL việc sử dụng TBDH và ứng dụng CNTT trong dạy học,HT phải:

- Chỉ đạo nhân viên phụ trách cho GV đang ký mượn ĐDDH qua sổ mượn trar theo ngày dạy tiết dạy lớp dạy và báo cáo theo tháng

- Chỉ đạo nhân viên phụ trách cho GV đăng ký dạy bằng giáo án điện tử đảm bảo ít nhất mỗi GV có 1tiết/1 tuần dạy bằng giáo án điện tử

- Chỉ đạo GV lập kế hoạch sử dụng ĐDDH và ứng dụng CNTT cá nhân ngay đầu năm học

- Kiểm tra trực tiếp việc sử dụng TBDH và ứng dụng CNTT của Gv thông qua kiểm tra đột xuất trên lớp hoặc gián tiếp qua sổ sách báo cáo

- Kiểm tra hiện trạng thiết bịđể nắm bắt tình trạng sử dụng của GV đồng thời phát hiện những hỏng hóc để sửa chữa và bổ sung kịp thời

1.41.9 Quản lý hoạt động kiểm tra,đánh giá của giáo viên đối với kết quả học tập của học sinh

Kiểm tra đánh giá là khâu quan trọng của QTDH nhằm xác định thành tích họctập và mức độ chiếm lĩnh tri thức,kỹ năng,thái độ học tập của học sinh,nó giữvai trò động lực dạy học,vừa có tác dụng định hướng,thúc đẩy mạnh mẽ hoạtđộng dạy và hoạt động QLGD

Đối với HS,kiểm tra,đánh giá có tác dụng thúc đẩy quá trình học tập phát triểnkhông ngừng.Qua kết quả kiểm tra,HS tự đánh giá mức độ chiếm lĩnh tri thức,kỹnăng so với yêu cầu của môn học và tự mình ôn tâp,củng cố bổ sung,hoàn thiệnhọc vấn bằng phương pháp tự học với hệ thống các thao tác tư duy của chínhmình.Do đó kiểm tra,đánh giá là đẻ hoàn thiện nội dung dạy học nhưng đồngthời cũng là điều kiện để rèn luyện phương pháp và hình thành thái độ học tậptích cực cho HS

Đối với GV,kết quả kiể tra,đánh giá vừa phản ánh thành tích học tập của HS vừagipus GV tự đánh giá vốn tri thức,trình độ chuyên môn,năng lực sư phạm,nhâncách uy tín của mình trước HS.Trên cơ sở đó,GV có động lực để không ngừngnâng cao và hoàn thiện cả về trình độ học vấn ,về nghệ thuậ sư phạm và nhâncách người thầy.

Kết quả kiểm tra ,đánh giá học tập của HS là cơ sở để xây dựng chiến lược giáodục cả về mục tiêu,đội ngũ GV,về đổi mới nội dung,phương pháp và hình thức

tổ chức hoạt động dạy học,từ đó đưa ra những quyết định đúng đắn,chỉ đạo kịpthời hoạt động dạy học trong nhà trường,đảm bảo chất lượng và hiệu quả dạyhọc

Để hoạt động kiể tra,đánh giá kết quả học tập của HS mang lại hiệu quả và chấtlượng thiết thực thì HT cần:

- Triển khai nghiêm túc thông tư 58/2011- BGD&ĐT về quy định đánh gía xếp loại HS THCS và HSTHPT

- Chỉ đạo thực hiện đổi mới cách đánh giá kết quả học tập

- Chỉ đạo xây dựng ngân hàng đề thi và sử dụng đề thi ở tất cả các môn học trong các kỳ kiểm tra, đánh giá

- Tổ chức kiểm tra đánh giá bằng nhiều hình thức khác nhau

1.4.1.10 Quản lý việc bồi dưỡng giáo viên và tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của GV.

Đẩy mạnh công tác kiện toàn đội ngũ,bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyênmôn và nghiệp vụ cho GV là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của cáctrường,một nhiệm vụ hết sức quan trọng của các nhà QLGD,bởi vì xây dựng độingũ Gv tạo động lực cho người dạy và người học thực hiện dạy tốt và học tốt.Trong trường THCS giáo viên là lực lượng nòng cốt đưa mục tiêu giáo dụcthành hiện thực, giữ vai trò quyết định chất lượng và hiệu quả đào tạo Vì vậyquản lý công tác bồi dưỡng nâng cao trình độ cho đội ngũ giáo viên có ý nghĩaquan trọng trong việc nâng cao chất lượng dạy học ở nhà trường

1.4.2 Quản lý hoạt động học của học sinh

1.4.2.1 Quản lý việc thực hiện nề nếp trong học tập của học sinh

Quản lý hoạt động học của học sinh là quản lý các hoạt động trong giờ lên lớp

và những hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

- Các hoạt động trong giờ lên lớp là những hoạt động mà học sinh phải thực hiệncác nhiệm vụ như thực hiện nội quy, quy chế học tập; thực hiện các nhiệm vụtrong giờ lên lớp

- Các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là những nhiệm vụ do nhà trường,giáo viên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm giao mà học sinh phải thực hiện trongthời gian không lên lớp (Các hoạt động này như làm các bài tập, chuẩn bị bài,các hoạt động ở gia đình, địa phương…) Cần tổ chức các hoạt động giáo dụcngoài giờ phong phú, đa dạng, đưa học sinh vào những tình huống thực tế, tạonên thói quen và năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề cho học sinh

Đội ngũ cán bộ lớp là lực lượng nòng cốt có vai trò to lớn trong việc hỗ trợ nhà trường quản lý hoạt động của học sinh; đó là những hạt nhân tích cực, gương mẫu trong học tập, rèn luyện, có uy tín đối với tập thể Hiệu trưởng, giáo viên chủ nhiệm cần thường xuyên quan tâm bồi dưỡng năng lực tự quản cho đội ngũ cán bộ lớp, tạo điều kiện cho họ hoạt động và lôi cuốn tập thể tham gia các hoạt động vì nhu cầu của bản thân vì mục đích giáo dục chung của nhà trường

Tuy nhiên, giáo dục nhà trường dù tốt đến mấy nhưng nếu không kết hợp vớigiáo dục gia đình và giáo dục xã hội thì không thể đạt được mục đích giáo dục.Hiệu trưởng cần tổ chức phối hợp tốt giữa giáo viên chủ nhiệm – Đội Thiếu niêntiền phong Hồ Chí Minh- Ban đại diện Hội cha mẹ học sinh Cần đặt ra quyđịnh, trách nhiệm, phân cấp xử lí của từng bộ phận để phát huy vai trò chủ động,tích cực của các lực lượng tham gia giáo dục học sinh Tất cả các nội dung quản

lý trên sẽ khó đạt được hiệu quả cao nếu Hiệu trưởng thiếu sự động viên, khích

lệ, tạo động lực, đồng thời tạo ra các điều kiện thiết yếu cho việc nâng cao chất lượng dạy học

Vấn đề động viên, khích lệ, tạo động lực cho các thành viên tham gia hoạt độngđược xem là một trong các chức năng quan trọng nhất của người quản lý Mỗicon người luôn luôn tiềm ẩn các nhu cầu về vật chất và tinh thần, việc đáp ứngđược các nhu cầu đó, sẽ tạo nên sức mạnh to lớn, là động lực thúc đẩy con ngườihành động.

Như vậy, quản lý HĐDH trong các trường THCS gồm 2 nội dung cơ bản: quản

lý hoạt động dạy của giáo viên và quản lý hoạt động học của học sinh, dựa trênnền tảng quản lý mọi hoạt động toàn diện trong nhà trường HĐDH là hoạt độngtrung tâm của nhà trường, người quản lý tổ chức và điều khiển quá trình sưphạm tổng thể, đội ngũ giáo viên đóng vai trò chủ đạo trong quá trình dạy học.Cho nên, quản lý tốt HĐDH trong nhà trường có ý nghĩa đặc biệt quan trọng,quyết

định chất lượng và hiệu quả đào tạo

1.4.2.2 Quản lý việc tự học của học sinh

Tự học là quá trình nỗ lực chiếm lĩnh tri thức của bản thân người học bằng chínhhành động của mình,hướng tới mục tiêu nhất định

Theo giáo sư Vũ Văn Tảo “ Học, cốt lõi là tự học, là quá trình phát triển nội tại,trong đó chủ thể tự thể hiện và biến đổi mình, tự làm phong phú giá trị conngười mình bằng cách thu nhận,xử lý và điều chỉnh thông tin từ môi trường sốngxung qunh mình”

Hiện nay việc hình thành ở HS năng lực tự học là mục tiêu cơ bản của quá trìnhdạy học.Bản chất của hoạt động tự học là tự mình suy nghĩ,sử dụng các năng lựctrí tuệ và phẩm chất để chiếm lĩnh các lĩnh vực khoa học

Quản lý hoạt động tự học của HS đối với người HT là một công việc rất khókhăn và được thông qua hoạt động dạy của GV bằng việc sử dụng các PPDH tạohứng thú cho học sinh để hướng HS vào hoạt động tự học,không chỉ trên lớp mà

ở nhà hay tự nghiên cứu tài liệu qua sách, báo, CNTT Đồng thời quản lý hoạtđộng tự học cũng cần sự phối kết hợp giữa nhà HT với GV chủ nhiệm và phụhuynh học sinh

1.4.3 Quản lý các điều kiện-phương tiện dạy học

1.4.3.1 Quản lý bộ máy tổ chức và nhân lực dạy học

Các yếu tố về lực lượng dạy học đó là: CBQL, giáo viên, nhân viên phục vụ dạyhọc, học sinh, các tổ chức cá nhân tham gia giáo dục được sắp xếp thành bộ máy

tổ chức dạy học Trong bộ máy đó, cần đặc biệt quan tâm phát huy vai trò của tổchuyên môn, giáo viên chủ nhiệm, các đoàn thể trong nhà trường và hội cha mẹhọc sinh để phối hợp đồng bộ thúc đẩy nâng cao chất lượng dạy học

1.4.3.2 Quản lý cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, tài chính

Để cho lực lượng dạy học thực hiện nội dung, đổi mới phương pháp, tổ chức cáchình thức dạy học nhằm đạt mục đích dạy học cần có các phương tiện vật chấttất yếu Đó là:phòng học, phòng thí nghiệm, phòng học bộ môn, phòng thư viện,các thiết bị thí nghiệm, thực hành, phương tiện CNTT Đồng thời cũng phải cónguồn tài chính đủ để tổ chức các hoạt động chuyên môn như chuyên đề, hộithảo và kinh phí động viên khen thưởng người dạy, người học

1.4.3.3 Quản lý môi trường dạy học

Người hiệu trưởng phải tìm cách phát huy những yếu tố thuận lợi và khắc phục những yếu tố bất lợi của môi trường tự nhiên và xã hội đối với HĐDH để

HĐDH diễn ra trong điều kiện tốt nhất Các yếu tố tác động của môi trường xã hội là: vấn đề xã hội học tập, cơ hội và thách thức đối với giáo dục, nhu cầu xã hội nói chung và của địa phương nói riêng đối với giáo dục và nhà trường; sự quan tâm của cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương, của phụ huynh và nhân dânđối với nhà trường Các yếu tố của môi trường tự nhiên là: ô nhiễm môi trường,thiên tai, dịch bệnh, tệ nạn xã hội

1.4.3.4 Quản lý hệ thống thông tin quản lý dạy học và thông tin dạy học

Trong thời đại ngày nay thông tin đã trở thành một nguồn lực, một công cụ quản

lý đắc lực đối với tất cả các ngành, các lĩnh vực trong đó có giáo dục và dạyhọc.Thông tin như một dạng tài nguyên cần khai thác để xây dựng và tạo sự bềnvững cho các phương tiện khác, đồng thời để chủ thể quản lý ra quyết định quản

lý thiết thực và hiệu lực cao trong quản lý dạy học

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý dạy học của hiệu

trưởng trường trung học cơ sở trong giai đoạn hiện nay

1.5.1 Các yếu tố chủ quan

Các yếu tố chủ quan ảnh hưởng đến công tác QLHĐ DH của hiệu trưởng THCSbao gồm trình độ, năng lực, phẩm chất của người HT và đội ngũ GV.Nhà trườngTHCS có thực hiện được mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục của nhà trường và củangành hay không phần lớn phụ thuộc vào các yếu tố này

1.5.1.1 Phẩm chất, năng lực của người hiệu trưởng

Hiệu trưởng là người đi đầu trong công tác quản lý nhà trường.HT phải hiểu

rõ mục tiêu giáo dục, am hiểu sâu sắc nội dung giáo dục, nắm chắc phương phápgiáo dục, các nguyên tắc giáo dục XHCN để từ đó truyền tải và hướng dẫn chỉđạo đội ngũ cán bộ,GV, nhân viên nhà trường thực hiện tốt

HT trường THCS phải là người có trách nhiệm, tâm huyết, sáng tạo, dámnghĩ, dám làm.Nhưng để trở thành HT thì cần những yếu tố vô cùng quan trọng

đó là phải có tài (giỏi chuyên môn, có năng lực quản lý), có tâm và tầm nhìnchiến lược, biết cách tổ chức hoạt động dạy học có hiệu quả

1.5.1.2 Chất lượng của đội ngũ giáo viên

Trong nhà trường THCS, GV là lực lượng chủ chốt thực hiện các nhiệm vụdạy học,GV là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục và được xã hội tôn vinh.Đối với bậc học THCS yêu cầu trình độ chuẩn với GV là tốt nghiệp cao đẳng

sư phạm.Đại bộ phận đội ngũ cán bộ GV trẻ đạt chuẩn và trên chuẩn, bên cạnh

đó còn tồn tại một bộ phận không nhỏ số GV có thâm niên công tác cao đượcđào tạo từ 10 + 3 điều này gây ảnh hưởng không nhỏ đến việc phân công giảngdạy tại các trường THCS.Để GV thực sự nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp

vụ HT cần phải quan tâm thường xuyên tới việc bồi dưỡng nghiệp vụ choGV.HT cần nắm bắt điều kiện từng GV để hỗ trợ kịp thời,giúp GV có điều kiện

và an tâm công tác, dành tâm huyết ,năng lực vào giảng dạy đạt hiệu quả cao

1.5.1.3 Chất lượng đầu vào của học sinh

Thực tế QLNT cho thấy nếu tuyển sinh đầu vào có chất lượng quá thấp thì việcQLHĐDH của HT khó đạt được kết quả tốt.Để đáp ứng mục tiêu đào tạo củatrường THCS thì chất lượng tuyển sinh đầu cấp có ý nghĩa quan trọng, công táctuyển sinh phải giúp nhà trường tuyển được những học sinh được công nhậnhoàn thành chương trình tiểu học.Chất lượng đầu vào thấp khiến quá trình đàotạo kiến thức THCS gặp khó khăn,trình độ HS không đồng đều, không có kiếnthức cơ bản để nắm bắt tri thức cao hơn dẫn đến GVTHCS phải mất thời gian đểcủng cố lấp trỗ hổng kiến thức gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng và hiệu quảHĐDH

1.5.2 Các yếu tố khách quan

1.5.2.1 Sự quan tâm lãnh đạo của cấp trên

Ngoài các văn bản nghị định hướng dẫn của BGD&ĐT,SGD&ĐT thì QLHĐ

DH sẽ mang lại hiệu quả thiết thực khi được quan tâm lãnh đạo của cấp trên vớinhững chính sách và đường lối đúng đắn nhằm hướng dẫn,khuyến khích độngviên hoạt động dạy học trong nhà trường

1.5.2.2 Tình hình kinh tế phong trào giáo dục địa phương

Đây cũng là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến HĐDH của nhà trường.Nếu ở đâu

có phong trào hiếu học, được địa phương và gia đình quan tâm,coi trọng việchọc của con em thì chắc chắn chất lượng dạy học và giáo dục ở nhà trường đócũng sẽ tốt hơn,không chỉ động viên,khích lệ,tạo điều kiện cho con em học tậptốt và sự quan tâm đó sẽ giúp nhà trường hạn ché được tình trạng học sinh bỏhọc, có sự gắn kết và mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình, xã hội sẽ là môitrường tốt để học sinh học tập tốt hơn, từ đó chất lượng dạy học riêng, giáo dụcnói chung cũng đạt được hiệu quả cao hơn

1.5.2.3 Các điều kiện cơ sở vật chất,thiết bị dạy học của nhà trường

Các điều kiện về CSVC- TBDH là yếu tố quan trọng.Để nâng cao chấtlượng dạy học thì vai trò vị trí của thành tố CSVC – TBDH rất quan trọng bởithiết bi dạỵ hocc̣ vừa là thành tố của quá trình dạy học , vừa là bộ phận của nội

dung và phương pháp dạy học Có đủ thiết bi dạỵ hocc̣ sẽ thúc đẩy chất lượng dạy và học trong trường THCS, đảm bảo thông tin về các sự vật, hiện tượng gây hứng thú nhận thức và là một trong những động cơ thúc đẩy niềm say mê học tập của học sinh Đồng thời, trong quá trình sử dụng thiết bi dạỵ hocc̣ sẽ rèn cho học sinh tính cẩn thận, tỷ mỷ, chính xác, giáo dục ý thức giữ gìn vật dụng và ý thức bảo vệ môi trường góp phần hình thành nhân cách của người học sinh Việcquản lý của người lãnh đạo trường sẽ mang lại hiệu quả cao hơn nếu trường lớp đầy đủ khang trang, thiết bi dạỵ hocc̣ hiện đại và đồng bộ, và cũng góp phần nângcao chất lượng giảng dạy và học tập trong các trường học, đặc biệt là với học sinh THCS.

đã là thành viên tổ chức WTO và phát triển CNH-HĐH đất nước

Quản lý hoạt động dạy học luôn là một hoạt động đặc thù và cốt lõi của ngườiHT.Chính vì vậy,người HT phải nắm vững kiến thức lý luận về QL,lý luận QLhoạt động dạy học có trình độ chính trị vững vàng,trên cơ sở đó đề ra nhữngbiện pháp quản lý tốt nhất linh hoạt phù hợp với thực tế nhà trường,vận dụngsáng tạo trong quản lý hoạt động dạy học thực hiện đạt mục tiêu cấp học

Để QL hoạt động dạy học có hiệu quả,Ht cần chú trọng các nội dung Ql sau: Quản lý hoạt động dạy của GV,QL hoạt động học của HS; QL việc kiểm tra đánhgiá kết quả dạy và học tập;QL các điều kiện hỗ trợ hoạt động dạy học.Bên cạnh

đó HT cần phải linh hoạt mềm dẻo,nhạy bén trong việc thực hiện các hoạt động của nội dung quản lý trên cơ sở thực hiện đầy đủ các chức năng của người QL như lập kế hoạch,tổ chức,chỉ đạo,kiểm tra và đặc biệt phải chú ý các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của công tác QL dạy học trong nhà trường

Những cơ sở lý luận trên là căn cứ khoa học để tôi tiến hành diều tra khảo sátthực trạng QLHĐDH và đề xuất các biện pháp QLHĐDH của HT ở trườngTHCS Huyện Đông Hưng – Tỉnh Thái Bình

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

CỦA HIỆU TRƯỞNG MỘT SỐ TRƯỜNG THCS HUYỆN ĐÔNG HƯNG, TỈNH THÁI BÌNH 2.1 Khái quát về tình hình kinh tế-văn hóa -xã hội-giáo dục của huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình

2.1.1 Một số đặc điểm về kinh tế-văn hóa -xã hội của huyện Đông Hưng

Về địa lý, dân số: Đông Hưng là một huyện ở phía Bắc tỉnh Thái Bình Diện

tích tự nhiên 196,06 km2, dân số 245.077 người Đông Hưng nằm dọc quốc lộ

10 tuyến đường giao thông Hải Phòng -Thái Bình- Nam Định

Về Kinh tế: Đông Hưng có lợi thế nằm trong vùng kinh tế trọng điểm của Tỉnh,

giao thông thuận tiện, đất đai màu mỡ Người dân Đông Hưng cần cù, chịu khó,năng động, sáng tạo, thích ứng nhanh với kinh tế thị trường Kinh tế Đông Hưngphát triển với tốc độ cao tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 5 năm giai đoạn2011-2015 ước đạt 7,93 %/năm

Về văn hóa xã hội: Đông Hưng là một miền quê có truyền thống văn hiến, cách

mạng, hiếu học lâu đời Đông Hưng có 117 di tích lịch sử văn hóa, trong đó có

18 di tích được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia.Trải qua 844 nămdưới chế độ khoa cử của các triều đại phong kiến(1075-1919),Đông Hưng có 13

vị đỗ đại khoa.Tiêu biểu là Ngự tiền học sinh( Tiến sĩ)Đỗ Tử Bình (xã HồngViệt),tiến sĩ Đặng Doãn Tu ( xã Đông Động),Ngự sử Phạm Huy Quang ( xãĐông Sơn) Họ là những danh thần,danh nhân nổi tiếng,đã đóng góp tài năng,trítuệ vào công cuộc dựng nước và giữ nước của dân tộc

Phát huy truyền thống của vùng quê văn hiến,các thế hệ người dân Đông Hưnghôm nay đã và đang ra sức phấn đấu không ngừng học tập,góp sức xây dựng quêhương đất nước

2.1.2 Khái quát về tình hình giáo dục của huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình

Giáo dục đào tạo huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình tương đối ổn định, pháttriển khá toàn diện với tốc độ nhanh Sự nghiệp giáo dục& đào tạo ngày càngđược các cấp lãnh đạo Đảng, Chính quyền quan tâm đầu tư về chủ trương, chínhsách, CSVC và đội ngũ cán bộ giáo viên…Công tác xã hội hóa giáo dục,phongtrào khuyến học khuyến tài được đẩy mạnh,chất lượng các trung tâm học tậpcộng đồng có nhiều chuyển biến….Giáo dục đào tạo Đông Hưng 9 năm liền làđơn vị dẫn đầu tỉnh Thái Bình (2005-2014), nhiều năm liền được tặng cờ thi đuaxuất sắc.Hiện nay toàn huyện có 30 trường mầm non,43 trường tiểu học và 20trường THCS đạt chuẩn Quốc gia

2.2 Tình hình phát triển giáo dục THCS của huyện Đông Hƣng

2.2.1 Mạng lưới trường lớp

- Toàn huyện Đông Hưng có 34 trường THCS công lập, trong đó có 33 trườngthuộc 33 xã, thị trấn và 1 trường THCS chất lượng cao nằm ở trung tâm huyện làtrường THCS Phạm Huy Quang

- Trong khối THCS có 20 trường đạt chuẩn quốc gia chiếm 70% tổng số trườngTHCS trong huyện, ngang bàng so với mặt bằng chung của toàn tỉnh(70,6%).Vị trí của các trường được bố trí tại các khu trung tâm dân cư

Bảng 2.1 Quy mô phát triển học sinh THCS huyện Đông Hƣng Năm học

Học sinh

Tổng số

(Nguồn: Phòng GD&ĐT huyện Đông Hưng)

Qua bảng số liệu về quy mô phát triển HS THCS Huyện Đông Hưng tỉnh Thái Bình ta thấy:

-Tỷ lệ bình quân học sinh trên lớp hầu hết ở mức 30 đến dưới 40HS/lớp thấp hơn mức quy định của Bộ GD&ĐT.Điều này tạo nhiều thuận lợi cho việc đổi

mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra - đánh giá, nâng cao chất lượng dạyhọc.

- Hiện tượng học sinh bỏ học vẫn còn chiếm tỷ lệ 0,32% Nguyên nhân chủyếu dẫn đến hiện tượng học sinh bỏ học là do lực học yếu, kém, không theo kịpđược chương trình Hiện tượng này đang được khắc phục và giảm đi trongnhững năm gần đây

Quy mô phát triển học sinh cấp THCS của huyện Đông Hưng ngày một giảmdần, phù hợp theo quy mô dân số, song vẫn đáp ứng được yêu cầu của sự nghiệpgiáo dục trong giai đoạn mới GD&ĐT đã phát triển đáp ứng nhu cầu học tập củacon em nhân dân và đào tạo nguồn nhân lực cho nhiệm vụ phát triển kinh tế-

xã hội của địa phương

2.2.2 Kết quả xếp loại hạnh kiểm và học lực của học sinh

Bảng 2.2 Kết quả xếp loại hạnh kiểm học sinh THCS huyện Đông Hƣng

năm học 2013-2014, 2014-2015

Năm học Xếp

2013-2014 2014- 2015

(Nguồn: Phòng GD&ĐT huyện Đông Hưng)

Từ kết quả thống kê ở bảng 2.2, cho thấy:

- HS THCS Đông Hưng nhìn chung là ngoan ngoãn, có tư cách đạo đức tốt(chiếm trên 98% hạnh kiểm khá, tốt) Các em có ý thức rèn luyện, tu dưỡng đạođức, chăm chỉ học tập, yêu thầy mến bạn Song bên cạnh đó vẫn còn một số HSchưa ngoan - xếp loại hạnh kiểm trung bình và yếu chiếm gần 1,9% Điều này