ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘITRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC TRẦN VĂN SỬ QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TOÁN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔTHÔNG VŨ TIÊN – VŨ THƯ – THÁI BÌNH Chuyên ngành : QUẢN LÝ GI
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
TRẦN VĂN SỬ
QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TOÁN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG VŨ TIÊN – VŨ THƯ – THÁI BÌNH
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI – 2013
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
TRẦN VĂN SỬ
QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
MÔN TOÁN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC
PHỔTHÔNG VŨ TIÊN – VŨ THƯ – THÁI BÌNH
Chuyên ngành : QUẢN LÝ GIÁO DỤC
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Công Giáp
HÀ NỘI – 2013
Trang 3Tác giả xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn đến PGS.TS NguyễnCông Giáp đã tận tâm hướng dẫn, giúp đỡ tác giả về kiến thức cũng nhưphương pháp luận trong suốt thời gian nghiên cứu và hoàn thành luận văn.
Với thời gian nghiên cứu còn hạn chế, thực tiễn công tác là vô cùngphong phú, sinh động và có nhiều vấn đề cần giải quyết, chắc chắn luận vănkhông thể tránh khỏi những thiếu sót và hạn chế Tác giả rất mong sự đónggóp chân thành của các thầy, cô giáo, các cấp lãnh đạo, bạn bè đồng nghiệp
và bạn đọc để luận văn này có giá trị thực tiễn và hoàn thiện hơn
Xin trân trọng cảm ơn !
Thái Bình, tháng 12 năm 2013
Tác giả
Trần Văn Sử
Trang 4DANH MỤC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
Trang 5MỤC LỤC
Tran g
Lời cảm ơn i
Danh mục ký hiệu viết tắt ii
Danh mục sơ đồ, bảng biểu ivii
MỞ ĐẦU 1
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TOÁN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 5
1.1 Sơ lược lịch sử nghiên cứu vấn đề 5
1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài 7
1.2.1 Quản lý, biện pháp quản lý 7
1.2.2 Khái niệm về quản lý giáo dục, quản lý nhà trường 11
1.2.3 Quản lý trường Trung học phổ thông 14
1.2.4 Quản lý sự thay đổi 15
1.2.5 Quản lý hoạt động đổi mới phương pháp dạy học 17
1.3 Dạy học và đổi mới phương pháp dạy học ở trường Trung học phổ thông .20
1.3.1 Đặc điểm dạy học ở trường Trung học phổ thông 20
1.3.2 Đổi mới phương pháp dạy học ở trường trung học phổ thông theo hướng phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh 25
1.4 Quản lý đổi mới phương pháp dạy học môn Toán ở trường Trung học phổ thông 28
1.4.1 Đặc điểm và yêu cầu về quản lý đổi mới phương pháp dạy học môn Toán ở trường trung học phổ thông 29
1.4.2 Nội dung quản lý đổi mới phương pháp dạy học 31
1.4.3 Vai trò của các chủ thể quản lý trong nhà trường đối với quản lý hoạt động đổi mới phương pháp dạy học 37
1.4.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý đổi mới phương pháp dạy học ở
Trang 6iii
Trang 7Kết luâṇ chương I 43
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY MÔN HỌC TOÁN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG VŨ TIÊN, VŨ THƯ, THÁI BÌNH 44
2.1 Sơ lược về giáo dục trung học phổ thông của huyện Vũ Thư và Trường THPT Vũ Tiên 44
2.2 Tổ chức khảo sát 45
2.2.1 Mục đích khảo sát 45
2.2.2 Đối tượng khảo sát 45
2.2.3 Nội dung khảo sát 46
2.2.4 Phương pháp khảo sát 46
2.3 Thực trạng hoạt động dạy học môn toán ở Trường THPT Vũ Tiên, Vũ Thư 46
2.3.1 Quy mô trường, cán bộ, GV, HS Trường THPT Vũ Tiên 46
2.3.2 Chất lượng đội ngũ GV Toán 47
2.3.3 Về chất lượng giáo dục 48
2.3.4 Thực trạng cơ sở vật chất 48
2.4 Thực trạng quản lý đổi mới phương pháp dạy học Toán ở các Trường THPT huyện Vũ Thư, Thái Bình 49
2.4.1 Thực trạng quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên bộ môn Toán.49 2.4.2 Thực trạng quản lý khâu soạn bài, chuẩn bị bài lên lớp 50
2.4.3 Thực trạng quản lý giờ dạy trên lớp 52
2.4.4 Thực trạng quản lý việc thực hiện chương trình dạy 55
2.4.5 Thực trạng quản lý hoạt động của tổ chuyên môn 58
2.4.6 Thực trạng quản lý hoạt động đổi mới phương pháp dạy học môn Toán Trường THPT Vũ Tiên 59
2.4.7 Thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh 62
Trang 82.4.8 Thực trạng quản lý hoạt động học của học sinh 63
2.5 Đánh giá thực trạng 66
2.5.1 Mặt mạnh 66
2.5.2 Những hạn chế 68
2.5.3 Nguyên nhân của thực trạng 69
Kết luâṇ chương II 70
Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TOÁN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG VŨ TIÊN, VŨ THƯ, THÁI BÌNH …
3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp 72
3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo phù hợp với mục tiêu đổi mới phương pháp dạy học 72
3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo phù hợp với thực tiễn của nhà trường 72
3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả 73
3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa 73
3.2 Biện pháp quản lý đổi mới phương pháp dạy học môn Toán ở Trường THPT Vũ Tiên, Vũ Thư 73
3.2.1 Biện pháp 1: Bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho GV Toán Trường THPT Vũ Tiên 73
3.2.2 Biện pháp 2: Đổi mới nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn phù hợp với đặc trưng môn Toán 76
3.2.3 Biện pháp 3: Tổ chức phong trào tự học, tự bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên Toán 78
3.2.4 Biện pháp 4: Chỉ đạo ứng dụng đa phương tiện trong dạy học Toán ở trường THPT 79
3.2.5 Biện pháp 5: Quản lý hoạt động học hướng vào rèn luyện cho học sinh năng lực tự học 82
3.2.6 Biện pháp 6: Tổ chức bồi dưỡng cho học sinh phương pháp giải các dạng bài tập tự luận môn Toán 85
Trang 93.3 Khảo nghiệm về tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất 87
3.3.1 Mục đích khảo nghiệm 87
3.3.2 Đối tượng khảo nghiệm 87
3.3.3 Nội dung khảo nghiệm 87
3.3.4 Kết quả khảo nghiệm 87
Kết luâṇ chương III 90
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 91
TÀI LIỆU THAM KHẢO 93
PHỤ LỤC 96
Trang 10DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU
Sơ đồ 1.1: Quản lý các thành tố của quá trình dạy học 14Bảng 2.1: Số lớp, học sinh của nhà trường theo năm học. 47
Bảng 2.2: Kết quả xếp loại học sinh và kết quả tốt nghiệp của nhà trường 3 năm
gần đây. 48Bảng 2.3: Quản lý khâu soạn bài, chuẩn bị bài lên lớp của giáo viên 51Bảng: 2.4: Quản lý giờ dạy trên lớp. 53Bảng 2.5: Ý kiến đánh giá của cán bộ quản lý nhà trường và mức độ thựchiện chương trình giảng dạy. 57Bảng 2.6: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn 58Bảng 2.7: Thực trạng sử dụng các phương pháp dạy học môn toán của GV ởTrường THPT Vũ Tiên 61Bảng 2.8: Sự quan tâm của lãnh đạo đối với các biện pháp quản lý đổi mớiphương pháp dạy học môn toán. 62Bảng 2.9: Nội dung quản lý hoạt động học của học sinh 65Bảng 3.1: Kết quả khảo nghiệm tính cấp thiết của các biện pháp quản lý
đề xuất. 88Bảng 3.2 Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp quản lý đề xuất 89
Trang 11đó từ năm học 2002 – 2003, Bộ giáo dục và đào tạo đã thực hiện cuộc
―Cách mạng về giáo dục‖ nhằm đổi mới cả về nội dung và phương phápgiáo dục Năm học 2006 – 2007 ngành giáo dục triển khai cuộc vận động
―Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục‖.Đặc biệt năm học 2009 – 2010 ngành chủ trương thực hiện ―Đổi mới quản
lý và nâng cao chất lượng giáo dục‖
Chất lượng giáo dục phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố: Năng lực, tâmhuyết của người thầy, sự tích cực của trò và đặc biệt năng lực người quản lýcũng có tác động không nhỏ Bởi người quản lý là người lập kế hoạch, điềuhành và ra quyết định cuối cùng Nếu người quản lý có tài, có tâm, có tầm cótình sẽ vận hành tốt cả một guồng máy, phát huy tối đa năng lực của từnggiáo viên, tạo điều kiện và định hướng tốt cho học sinh để kích thích các emvươn lên đạt được kết quả tốt nhất Song thực tế cho thấy công tác quản lýgiáo dục nói chung và quản lý dạy học ở trường THPT hiện nay dù đã đạtđược một số thành tựu nhưng cũng bộc lộ những hạn chế nhất định
Công tác quản lý giáo dục ở Thái Bình nói chung và ở trường THPT
Vũ Tiên nói riêng trong những năm qua tương đối thành công Điều nàyđược thể hiện qua kết quả của kỳ thi học sinh giỏi, kỳ thi tốt nghiệp và đặcbiệt là thi tuyển sinh vào các trường đại học và cao đẳng Có được điều đó là
do ngành giáo dục Thái Bình đã quyết liệt đổi mới, thực hiện chủ trương đổimới phương pháp dạy học của ngành, trong những năm qua trường THPT
Trang 12Vũ Tiên, Vũ Thư, Thái Bình đã tích cực đổi mới, chất lượng giáo dục ngàycàng được nâng lên Tuy nhiên ở hai bộ môn Toán và tiếng Anh chất lượnggiáo dục chưa cao, vấn đề đổi mới phương pháp và quản lí đổi mới phươngpháp ở bộ môn này chưa tốt.
Xuất phát từ những lí do trên, tôi chọn đề tài nghiên cứu: “Quản lý đổi
mới phương pháp dạy học môn toán ở trường THPT Vũ Tiên, Vũ Thư, Thái Bình” làm đề tài luận văn thạc sĩ quản lý với mong muốn tìm ra được
những biện pháp quản lý khả thi trong tiến trình thực hiện đổi mới phươngpháp dạy học môn Toán trong nhà trường phổ thông để góp phần nâng caochất lượng giáo dục ở trường THPT Vũ Tiên, Vũ Thư, Thái Bình nói riêng
và các trường THPT nói chung
2 Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu lý luận quản lý đổi mới phương pháp dạy học môn Toán ởtrường THPT và khảo sát thực trạng việc đổi mới PPDH môn Toán ở trườngTHPT Vũ Tiên, Vũ Thư, Thái Bình, xác định các biện pháp quản lý đổi mớiphương pháp dạy học môn học này ở Trường THPT Vũ Tiên, Vũ Thư, TháiBình, nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Toán, góp phần nâng cao chấtlượng dạy học ở trường THPT Vũ Tiên, Vũ Thư, Thái Bình
3 Nhiêm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý đổi mới PPDH Toán theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh ở trường THPT
- Khảo sát đánh giá thực trạng đổi mới PPDH và quản lý đổi mới PPDH Toán ở Trường THPT Vũ Tiên, Vũ Thư, Thái Bình
- Đề xuất biện pháp quản lý đổi mới PPDH Toán ở Trường THPT VũTiên, Vũ Thư, Thái Bình
4 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
- Khách thể: Quản lý đổi mới phương pháp dạy học ở trường THPT
- Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp quản lý đổi mới PPDH Toán theohướng phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh ở Trường THPT Vũ
Tiên, Vũ Thư, Thái Bình
Trang 135 Vấn đề nghiên cứu
Đề tài tập trung vào nghiên cứu các vấn đề cơ bản sau:
- Cơ sở lý luận về quản lý đổi mới phương pháp dạy học môn toán ở trường trung học phổ thông
- Thực trạng quản lý đổi mới phương pháp dạy học toán ở trường trung học phổ thông Vũ Tiên, Vũ Thư, Thái Bình
- Biện pháp quản lý đổi mới phương pháp dạy học môn toán ở trường trung học phổ thông Vũ Tiên, Vũ Thư, Thái Bình
6 Giả thuyết khoa học
Hiện nay, việc quản lý đổi mới phương pháp dạy học môn Toán theohướng phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh ở trường THPT VũTiên, Vũ Thư, Thái Bình đã đạt được kết quả nhất định Tuy nhiên việc thựchiện vẫn chưa đạt được như mong muốn Nếu xây dựng và áp dụng các biệnpháp quản lý đổi mới phương pháp dạy học môn Toán theo hướng phát huytính tích cực nhận thức của học sinh, liên thông với các hoạt động giáo dụckhác và các hoạt động văn hóa xã hội đồng thời bồi dưỡng kỹ năng đổi mớiphương pháp dạy học cho giáo viên dạy Toán thì sẽ nâng cao được hiệu quảtrong quản lý đổi mới PPDH môn Toán ở trường THPT, góp phần nâng caochất lượng dạy học môn học này ở các trường THPT huyện Vũ Thư, TháiBình
7 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu
- Số liệu khảo sát từ năm học 2010-2011 đến 2012-2013 tại Trường THPT Vũ Tiên, Vũ Thư, Thái Bình
- Xác định các biện pháp quản lý đổi mới phương pháp dạy học môn Toán theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh
8 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Tổng kết thực tiễn công tác quản lý đổi mới phương pháp dạy học môn toán, chỉ ra những bài học thành công và mặt hạn chế
Trang 14- Ý nghĩa thực tiễn:
Kết quả nghiên cứu có thể áp dụng cho các trường THPT trong toàn tỉnh Thái Bình Nó còn có giá trị tham khảo cho các nhà quản lý giáo dục
9 Phương pháp nghiên cứu
- Các phương pháp lý luận: Phương pháp phân tích, tổng hợp, phân loại tài liệu nghiên cứu làm cơ sở lý luận của đề tài
- Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Sử dụng phương pháp điềutra bằng phiếu hỏi, phỏng vấn đối với học sinh, giáo viên, cán bộ quản lý; hỏi ýkiến các chuyên gia; phương pháp quan sát, tổng kết các kinh nghiệm giáo dục
- Phương pháp thống kê toán học để xử lý những số liệu thu được từ khảo sát thực tế
10 Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được trình bày trong 3 chương:
Chương 1 Cơ sở lý luận về quản lý đổi mới phương pháp dạy học ToánTHPT
Chương 2 Thực trạng công tác quản lý đổi mới phương pháp dạy môn học Toán ở Trường THPT Vũ Tiên, Vũ Thư, Thái Bình
Chương 3 Biện pháp quản lý đổi mới phương pháp dạy học môn Toán
ở trường THPT Vũ Tiên, Vũ Thư, Thái Bình
Trang 15CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TOÁN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1.1 Sơ lược lịch sử nghiên cứu vấn đề
Trong mọi thời đại, giáo dục luôn là một lĩnh vực mà ở quốc gia nàocũng dành nhiều sự quan tâm nghiên cứu của các nhà khoa học Tuy nhiên,nghiên cứu các vấn đề trong giáo dục không phải là điều dễ dàng, bởi lẽnhững vấn đề đó luôn luôn có sự gắn kết, ràng buộc với những vấn đề kháctrong xã hội như kinh tế, chính trị, văn hóa – xã hội …Chính vì vậy, nghiêncứu các biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng nhằm đáp ứngyêu cầu đổi mới giáo dục là một vấn đề khó khăn phức tạp Thực chất côngtác quản lý trường học của Hiệu trưởng chủ yếu là quản lý hoạt động dạy họcvới mục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục của nhàtrường
Muốn nâng cao chất lượng giáo dục thì trước tiên phải nâng cao chấtlượng giảng dạy trong nhà trường Để nâng cao chất lượng giảng dạy, vai tròcủa các biện pháp là hết sức quan trọng Các nhà nghiên cứu trong và ngoàinước đã nghiên cứu thực tiễn nghiên cứu nhà trường để tìm ra các biện phápquản lý hiệu quả nhất
Ở Việt Nam vấn đề quản lý giáo dục nói chung đã được đặt ra từ saucách mạng tháng 8/1945 Các công trình ―Cơ sở khoa học quản lý ―của tácgiả Nguyễn Minh Đạo; ―Quản lý giáo dục tiếp cận từ những mô hình‖ củatác giả Đặng Quốc Bảo; ―Quản lý hành chính nhà nước và quản lý hànhchính ngành giáo dục‖ do PGS.TS.Phạm Viết Vượng chủ biên …là nhữngtác phẩm có giá trị
Nhìn chung các công trình nghiên cứu trên thường đi sâu vào lý luậncông tác quản lý giáo dục nói chung, còn ở phương diện quản lý cụ thể mộtmôn học trong trường trung học phổ thông trong đó có môn Toán thì chưa
Trang 16được đề cập nhiều Trong những năm gần đây lý luận về quản lý các mônhọc trong trường trung học phổ thông đã được quan tâm, nhất là trong cácluận văn thạc sỹ về quản lý giáo dục.
Có thể nói, các tác giả đã nghiên cứu tương đối sâu sắc về lĩnh vựcnày Tác giả Hà Sĩ Hồ và Lê Tuấn cho rằng: ―Trong thực hiện mục tiêu đàotạo, việc quản lý dạy và học là nhiệm vụ trung tâm của nhà trường‖ Đặc biệtvới sự tâm huyết của mình với công tác giáo dục, các tác giả đã nhấn mạnh:Hiệu trưởng phải là người ― biết kết hợp một cách hữu cơ sự quản lý dạy vàhọc (theo nghĩa rộng) với sự quản lý các quá trình bộ phận, hoạt động dạy vàhọc các môn và các hoạt động khác hỗ trợ cho các hoạt động dạy và họcnhằm làm cho tác động giáo dục được hoàn chỉnh trọn vẹn‖ Các tác giả LêNgọc Trà, Nguyễn Ngọc Thanh đã nhấn mạnh vai trò công tác quản lý trongviệc nâng cao chất lượng giáo dục như sau: ‖ Các nhà làm công tác quản lýgiáo dục phải không ngừng cải tiến nâng cao chất lượng điều hành và quản
lý của mình để qua đó tác động một cách hiệu quả vào quá trình cải tiến chấtlượng ở các khâu, các bộ phận của hệ thống giáo dục ở cấp vi mô cũng như
vĩ mô
Trong những năm gần đây, nhiều cán bộ quản lý trường trung học phổ
thông trong cả nước đã tập trung nghiên cứu về các biện pháp quản lý nhà
trường nhằm nâng cao chất lượng dạy học, chẳng hạn như các luận văn thạc
sỹ chuyên ngành quản lý giáo dục của các tác giả: Trần Xuân Thuấn với đềtài: ―Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn lịch sử tại trường trung họcphổ thông Mỹ Đức B –Hà Nội ‖(2009) Tác giả: Phạm Hồng Mai với đề tài:
―Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn tiếng anh tại trường trung họcphổ thông Thủy Sơn thành phố Hải Phòng‖ (2011) Tác giả: Nguyễn ThịBình với đề tài: ―Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn tiếng anhcác trường trung học phổ thông quận Lê Chân – thành phố Hải Phòng‖ Tác
Trang 17giả: Đào Anh Phượng với đề tài: ―Quản lý hoạt động đổi mới phương phápdạy học môn hoá học ở trường trung học phổ thông Mê Linh – Hà Nội‖.
Tựu chung lại công trình nghiên cứu trên đây đều đã đạt được nhữngthành tựu nhất định về lý luận cũng như thực tiễn Tuy nhiên việc áp dụngkết quả nghiên cứu sẽ còn phụ thuộc phần lớn vào điều kiện thực tế của cácnhà trường Cho đến nay việc nghiên cứu các biện pháp quản lý hoạt độngđổi mới phương pháp dạy học môn Toán ở trường trung học phổ thông VũTiên- Vũ Thư, chưa có ai thực hiện, khi tác giả lựa chọn và tiến hành nghiêncứu đề tài này sẽ kế thừa những kết quả các công trình nghiên cứu đã đề cậptới và tiếp tục đề xuất một số giải pháp khả thi mới để quản lý hoạt động dạyhọc môn Toán tại Trường THPT Vũ Tiên- Vũ Thư, Thái Bình
1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài
1.2.1 Quản lý, biện pháp quản lý
1.2.1.1 Khái niệm quản lý
Trong quá trình hình thành và phát triển của lý luận quản lý, khái niệmquản lý được các nhà nghiên cứu đưa ra nhiều cách khác nhau tuỳ nhữngcách tiếp cận khác nhau
Theo tác giả Frederik Wínslon Taylo (1856- 1915), người Mỹ, đượccoi là ―Cha đẻ của thuyết quản lý khoa học ―, là một trong những người
mở ra ― Kỷ nguyên vàng‖ trong quản lý đã thể hiện tư tưởng cốt lõi củamình trong quản lý là: ―Mỗi loại công việc dù nhỏ nhất đều phải chuyênmôn hóa và đều phải quản lý chặt chẽ‖ Ông cho rằng: ―Quản lý là nghệthuật biết rõ ràng chính xác cái gì cần làm và cái đó như thế nào bằngphương pháp tốt nhất rẻ nhất‖ Taylor đã nêu ra hệ thống tổ chức lao độngnhằm khai thác thời gian lao động và sử dụng lao động hợp lý nhất cácphương tiện và công cụ lao động nhằm tăng năng suất lao động
Theo tác giả H.Fayon người Pháp: ―Quản lý hành chính là sự dựđoán và lập kế hoạch, tổ chức điều khiển và phối hợp kiểm tra‖ [18]
Trang 18Tác giả Hanord Koontz người Mỹ cho rằng: ―Quản lý là duy trì mộtmôi trường mà trong đó các cá nhân làm việc với nhau trong nhóm để có thểthực hiện các mục tiêu đã định‖.
Theo Mác: ―Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chungnào tiến hành trên quy mô tương đối lớn thì ít nhiều cùng đến sự chỉ đạo đểđiều hòa những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phátsinh từ sự vận động của toàn bộ cơ thể khác với sự vận động của nhữngkhách quan độc lập của nó Một người độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấymình, còn một dàn nhạc thì cần nhạc trưởng‖ [4,tr15] Như vậy Mác đã lột tảđược bản chất quản lý là một hoạt động lao động, một hoạt động tất yếu vôcùng quan trọng trong quá trình phát triển của loài người
Các tác giả Việt Nam cũng có nhiều công trình nghiên cứu về khoahọc quản lý và khái niệm quản lý được giải trình từ nhiều góc độ
Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: ― Quản lý là tác động có mụcđích, có kế hoạch của các chủ thể những người lao động (nói chung là kháchthể quản lý) nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến‖ [25, tr.35]
Theo các tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc thì ―Hoạt động quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản
lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người quản lý) trong một tổ chứcnhằm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức ―[8, tr.9 ]
Tác giả Phạm Văn Kha khẳng định: ―Quản lý là quá trình lập kếhoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra công việc của các thành viên thuộc một
hệ thống đơn vị và việc sử dụng các nguồn lực để đạt được các mục đích đãđịnh‖ [21,tr.6]
Giáo trình khoa học quản lý của Học viện chính trị Quốc gia Hồ ChíMinh do GS-TS Hồ Văn Vĩnh chủ biên viết: ―Quản lý là sự tác động có tổchức, có hướng đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý, nhằm đạtmục tiêu đã đề ra‖
Trang 19Như vậy, những định nghĩa trên đây, tuy khác nhau về cách diễn đạt,
về góc độ tiếp cận nhưng đều gặp nhau ở nội dung cơ bản của khái niệmquản lý: Quản lý là một quá trình tác động có chủ đích, có tổ chức, có địnhhướng của chủ thể quản lý dựa trên các thông tin về tình trạng của đối tượng
và môi trường nhằm giữ cho sự vận hành của đối tượng được ổn định và làmcho nó phát triển với mục tiêu đã định
1.2.1.2 Biện pháp quản lý
Nghiên cứu về khoa học quản lý, tác giả Trần Quốc Thành nêu ra bốnbiện pháp quản lý chính, đó là: Biện pháp thuyết phục, biện pháp hành chính– tổ chức, biện pháp kinh tế, biện pháp tâm lý –giáo dục
Biện pháp thuyết phục: Là cách tác động của chủ thể quản lý vào đối
tượng quản lý bằng lý lẽ làm cho họ nhận thức đúng đắn và tự nguyện thừanhận các yêu cầu của nhà quản lý, từ đó có thái độ và hành vi phù hợp vớicác yêu cầu này Đây là biện pháp cơ bản để giáo dục con người Biện phápthuyết phục gắn với tất cả các biện pháp quản lý khác và phải được ngườiquản lý sử dụng trước tiên vì nhận thức là bước đi đầu tiên trong hoạt độngcủa con người
Biện pháp hành chính –tổ chức: Là cách tác động của chủ thể quản lý
vào đối tượng quản lý trên cơ sở quan hệ quyền lực tổ chức, quyền hạn hànhchính Cơ sở của biện pháp này là dựa vào quy luật của tổ chức, bởi lẽ bất cứmột hệ thống nào cũng có quan hệ tổ chức Trong đó người ta sử dụng quyền
uy và sự phục tùng trong bộ máy này Khi sử dụng biện pháp hành chính – tổchức, chủ thể quản lý phải nắm chắc các văn bản pháp lý, biết rõ giới hạn,quyền hạn trách nhiệm, phải kiểm tra và nắm được các thông tin phản hồi
Biện pháp kinh tế: Là cách tác động của chủ thể quản lý vào đối tượng
lý thông qua lợi ích kinh tế Cơ sở của biện pháp này là dựa vào quy luậtkinh tế, thông qua nó để tác động vào tâm lý đối tượng Nội dung của biện
Trang 20pháp này là nhà quản lý đưa ra các nhiệm vụ, kế hoạch ….tương ứng với cácmức lợi ích kinh tế Đối tượng bị quản lý có thể lựa chọn phương án thíchhợp để vừa đạt được lợi ích kinh tế cá nhân Khi sử dụng biện pháp này cầntránh dẫn đến chủ nghĩa thực dụng hay sự mất đoàn kết nếu thiếu công bằng.
Biện pháp tâm lý –giáo dục: Là cách tác động vào đối tượng quản lý
thông qua tâm lý, tình cảm, tư tưởng con người Cơ sở của biện pháp này làdựa vào quy luật tâm lý và chức năng tâm lý con người Nội dung của biệnpháp là kích thích tinh thần tự giác, sự say mê của con người Muốn quản lýthành công nhà quản lý cần phải hiểu rõ tâm lý của bản thân mình và đốitượng quản lý
1.2.1.3 Các chức năng quản lý
Chức năng quản lý là hình thức biểu hiện sự tác động có chủ định củachủ thể quản lý lên đối tượng quản lý Đó là tập hợp những nhiệm vụ khácnhau mà chủ thể quản lý phải tiến hành trong quá trình quản lý
Qua nghiên cứu lý luận và thực tế công tác quản lý nói chung, có thểtóm lược rằng: quản lý bao gồm bốn chức năng cơ bản là kế hoạch hóa, tổchức, chỉ đạo và kiểm tra đánh giá
Chức năng kế hoạch hóa: Xác định chức năng, nhiệm vụ và các công
việc của đơn vị, dự báo, đánh giá triển vọng, đề ra mục tiêu, chương trình,xác định tiến độ, xác định ngân sách, xây dựng các nguyên tắc tiêu chuẩn,xây dựng các thể thức thực hiện …
Chức năng tổ chức: Xây dựng các cơ cấu, nhóm, tạo sự hợp tác liên
kết, xây dựng các yêu cầu, lựa chọn, sắp xếp bồi dưỡng cho phù hợp, phâncông nhóm và cá nhân
Chức năng chỉ đạo (lãnh đạo, điều khiển): Trong chỉ đạo chú ý kích
thích động viên, thông tin hai chiều đảm bảo sự hợp tác trong thực tế
Trang 21Chức năng kiểm tra: Xây dựng định mức và tiêu chuẩn, các chỉ số
công việc, phương pháp đánh giá, rút kinh nghiệm và điều chỉnh
Như vậy thực chất của tổ chức là thiết lập mối quan hệ, liên hệ giữacon người với con người, giữa các bộ phận riêng rẽ thành một hệ thống hoạtđộng nhịp nhàng của một cơ thể thống nhất Một tổ chức được thiết kế phùhợp sẽ phát huy được năng lực nội sinh và có ý nghĩa quyết định đến việcchuyển hóa kế hoạch thành thực hiện, tổ chức tốt sẽ khơi nguồn cho các tiềmnăng
Các chức năng trên gắn bó, đan xen với nhau, khi thực hiện chức năngnày sẽ có mặt của chức năng khác nhưng ở mức độ khác nhau Để thực hiệntốt bốn chức năng trong hoạt động quản lý, chức năng thông tin đóng vai tròquan trọng, nó được xem như ―mạch máu‖ của hoạt động quản lý
1.2.2 Khái niệm về quản lý giáo dục, quản lý nhà trường
1.2.2.1 Khái niệm về quản lý giáo dục
Giáo dục là một hoạt động quản lý đặc biệt của con người, nó có từkhi loài người được sinh ra và nó có vị trí vai trò rất to lớn trong đời sống xãhội con người Vì vậy quản lý giáo dục là vấn đề mà các quốc gia trên thếgiới đều quan tâm
Quản lý giáo dục là môn khoa học quản lý chuyên ngành được nghiêncứu trên nền tảng của khoa học nói chung đồng thời cũng là bộ phận củakhoa học giáo dục Cũng như khái niệm quản lý, khái niệm quản lý giáo dục
có nhiều cách hiểu và được nhiều tác giả định nghĩa khác nhau
Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: ―Quản lý giáo dục là hệ thống cómục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho hệvận hành theo đường lối, nguyên lý giáo dục của Đảng thực hiện được cáctính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam mà tiêu điểm hội tụ là
Trang 22quá trình dạy học –giáo dục thế hệ trẻ đưa giáo dục tới mục tiêu dự kiến tiếnlên trạng thái mới về chất‖ [23, tr.35].
Theo tác giả Phạm Minh Hạc cũng khẳng định: ―Quản lý giáo dục là
tổ chức các hoạt động dạy học Có tổ chức được các hoạt động dạy học, thựchiện được các tính chất của nhà trường phổ thông Việt Nam xã hội chủnghĩa, mới quản lý được giáo dục, tức là cụ thể hóa đường lối giáo dục củaĐảng và biến đường lối đó thành hiện thực, đáp ứng nhu cầu của nhân dân,của đất nước‖ [13, tr.9]
Theo tác giả: Nguyễn Thị Mỹ Lộc –Nguyễn Quốc Trí cho rằng:
―Quản lý giáo dục là hoạt động có ý thức bằng cách vận dụng các quy luậtkhách quan của các nhà quản lý giáo dục tác động đến toàn bộ hệ thống giáodục nhằm làm cho hệ thống đạt được mục tiêu của nó‖ [9]
Qua các định nghĩa trên chúng ta có thể hiểu: Quản lý giáo dục là hệthống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thểquản lý đến tập thể giáo viên và học sinh, đến những lực lượng giáo dụctrong và ngoài nhà trường làm cho quá trình này hoạt động để đạt đượcnhững mục tiêu dự định, nhằm điều hành phối hợp các lượng xã hội thúc đẩymạnh mẽ công tác giáo dục thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển xã hội
Với quan điểm học tập thường xuyên, học tập suốt đời, giáo dụckhông còn giới hạn ở thế hệ trẻ mà là giáo dục cho mọi người, cho nên quản
lý giáo dục được hiểu là sự điều hành hệ thống giáo dục quốc dân nhằm thựchiện mục tiêu: ―Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài,hình thành đội ngũ nhân lực có tri thức và có tay nghề, có năng lực thựchành, tự chủ, năng động và sáng tạo, có đạo đức cách mạng tinh thần yêunước, yêu chủ nghĩa xã hội‖
1.2.2.2 Khái niệm quản lý nhà trường
Trang 23Trong hệ thống giáo dục, nhà trường chiếm giữ một phần quan trọng,chủ yếu Đa phần các hoạt động giáo dục đều được thực hiện trong nhà thôngqua hệ thống nhà trường Nhà trường là tế bào chủ chốt của hệ thống giáodục từ trung ương đến cơ sở Theo đó quan niệm quản lý giáo dục luôn
đi kèm với quan niệm quản lý nhà trường
Nhà trường là một tổ chức giáo dục cơ sở, trực tiếp làm công tác đàotạo, thực hiện việc giáo dục toàn diện đối với thế hệ trẻ Thành tích tập trungnhất của nhà trường là chất lượng và hiệu quả giáo dục, được thể hiện ở sựtiến bộ của học sinh, ở việc đạt được mục tiêu giáo dục của nhà trường
Quản lý nhà trường thực chất là quản lý giáo dục trên tất cả các mặt,các khía cạch liên quan đến hoạt động giáo dục trong phạm vi nhà trường.Mục đích của quản lý nhà trường là: Đưa nhà trường từ trạng thái đang cótiến lên một trạng thái phát triển mới bằng phương thức xây dựng và pháttriển mạnh mẽ các nguồn lực giáo dục và hướng các nguồn lực đó vào phục
vụ tăng cường chất lượng giáo dục
Nội dung công tác quản lý giáo dục trong nhà trường bao gồm:
+ Quản lý toàn bộ cơ sở vật chất và thiết bị nhà trường nhằm phục vụ tốt nhất cho việc giảng dạy, học tập và giáo dục học sinh
+ Quản lý nguồn tài chính hiện có của nhà trường theo đúng nguyêntắc quản lý tài chính của nhà trường, đồng thời biết động viên, thu hút cácnguồn tài chính khác nhằm xây cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị phục
vụ các hoạt động giáo dục và dạy học
+ Tổ chức đội ngũ các thầy cô giáo, các bộ, nhân viên và tập thể họcsinh thực hiện tốt các nhiệm vụ
+ Chỉ đạo tốt các hoạt động chuyên môn theo chương trình giáo dụccủa Bộ, của nhà trường Thực hiện nghiêm túc chương trình cải tiến phương
pháp giáo dục, nâng cao chất lượng dạy học
Trang 24+ Quản lý tốt việc học tập của học sinh theo quy chế của Bộ Giáo dục
và Đào tạo Quản lý học sinh bao hàm cả quản lý thời gian và chất lượng họctập, quản lý tinh thần thái độ và phương pháp học tập
+ Chăm lo đến đời sống vật chất và tinh thần của tập thể giáo viên,
nhân viên nhà trường
Sơ đồ 1.1 Quản lý các thành tố của quá trình dạy học
Vai trò của người quản lý là phải làm sao cho hệ thống các thành tốvận hành liên kết chặt chẽ với nhau đưa tới kết quả mong muốn
Như vậy quản lý nhà trường thực chất là tác động có định hướng, có
kế hoạch của chủ thể quản lý lên tất cả các nguồn lực nhằm đẩy mạnh hoạtđộng của nhà trường theo nguyên lý giáo dục nhằm đạt mục tiêu giáo dục
Do vậy công tác quản lý giáo dục nói chung, quản lý nhà trường nói riêng,gồm quản lý các hoạt động trong nhà trường và quản lý các quan hệ giữa nhàtrường với xã hội
1.2.3 Quản lý trường Trung học phổ thông
1.2.3.1 Trường trung học phổ thông
Là cấp cuối cùng của hệ thống giáo dục phổ thông gồm 3 năm học,trường THPT là cấp học hoàn thiện kiến thức phổ thông cho học sinh, là cấp
Trang 25học tạo nguồn lực cho các yêu cầu đào tạo của xã hội, đồng thời chẩn bị tíchcực cho thế hệ trẻ đi vào cuộc sống xã hội và lao động sản xuất Do vậytrường THPT có mục tiêu, nội dung phương pháp giáo dục mang tính phổthông cơ bản, toàn diện với những đặc thù riêng nhằm thực hiện nhiệm vụcủa cấp học Nhiệm vụ và cấp học của trường THPT được quy định tại Điều
3, Điều lệ trường trung học (Ban hành kèm theo Quyết định BGD&ĐT ngày 02 tháng 04 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đàotạo)
07/2007/QĐ-1.2.3.2 Quản lý trường Trung học phổ thông
Tác giả Trần Hồng Quân nhận định: ―Quản lý nhà trường phổ thông
là quản lý dạy học, tức là làm sao đưa hoạt động đó từ trạng thái này sangtrạng thái khác, để tiến dần tới mục tiêu giáo dục‖ [31, tr37]
Tác giả Nguyễn Ngọc Quang nhận định: ―Quản lý trường phổ thông
là tập hợp các động tác tối ưu (công tác tham gia, hỗ trợ, phối hợp, huy động,can thiệp) của chủ thể quản lý đến tập thể cán bộ, giáo viên và học sinh nhằmtận dụng nguồn nhân lực do nhà nước đầu tư, các lực lượng xã hội đóng góp
và do hoạt động xây dựng vốn tự có hướng vào việc đẩy mạnh mọi hoạtđộng của nhà trường và tiêu điểm hội tụ là đào tạo thế hệ trẻ, thực hiện cóchất lượng mục tiêu và kế hoạch đào tạo, đưa nhà trường tiến lên một trạngthái mới‖ [30, tr.43]
1.2.4 Quản lý sự thay đổi
Quản lý sự thay đổi là một lý thuyết ra đời nhằm tăng tính thích ứngcác hoạt động quản lý đối với ―sự thay đổi‖ của bối cảnh và của chính đốitượng quản lý trong quá trình phát triển Quản lý sự thay đổi thực chất là kếhoạch hóa, điều hành và chỉ đạo triển khai sự thay đổi để đạt được mục tiêu
đề ra cho sự thay đổi đó Thông thường quản lý sự thay đổi phải trải qua 3giai đoạn chính, đó là giai đoạn nhận diện trạng thái hiện hành của tổ chứchay còn gọi là giai đoạn ―Rã đông‖, ở giai đoạn này cần phải chuẩn bị cho
Trang 26đội ngũ thay đổi về thái độ, kiến thức, kỹ năng …; giai đoạn 2, mô tả trạngthái mong đợi của tổ chức; giai đoạn 3, kế hoạch hóa cho sự thay đổi Trong
lý thuyết quản lý sự thay đổi thường nêu ra 4 bước đó là: Chuẩn bị cho sựthay đổi; Kế hoạch hóa sự thay đổi; Tiến hành sự thay đổi và cuối cùng làđánh giá duy trì sự thay đổi
Trong quá trình quản lý sự thay đổi người quản lý cần phải quyết địnhxem mình muốn đạt được gì và khi nào Tuy nhiên, trước khi ra quyết định
họ phải hiểu rõ nội dung của sự thay đổi và đặc điểm của sự thay đổi này.Trong quá trình hoạch định sự thay đổi nên xác định những điểm cần cânnhắc khi thực hiện sự thay đổi trong bối cảnh cụ thể của đơn vị mình, lậpdanh sách cho những việc cần làm và cách làm chúng Khi thực hiện sự thayđổi cần quan tâm đến thông tin phản hồi và cập nhật thông tin, sau khi đãquán triệt cho mọi thành viên của đơn vị nhận thức được mục đích, nội dung
và thống nhất cách làm Thực hiện kiểm tra, đánh giá các kết quả đạt được vàduy trì ―sự thay đổi‖ Không có một sự thay đổi nào lại hoàn toàn kết thúc
vì thay đổi thường là một quá trình phát triển theo quy luật của duy vật biệnchứng, những kết quả đạt được ở mỗi giai đoạn là tiền đề cho những thay đổisau
Đổi mới PPDH là đổi mới một khâu trong quá trình dạy học Thôngthường đổi mới PPDH được tiến hành theo 4 bước sau:
Bước 1: Chuẩn bị gồm
PPDH, thành lập Ban chỉ đạo xây dựng kế hoạch chương trình hành động
- Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến đổi mới PPDH: Giáo viên, học sinh, cơ sở vật chất …
- Dự thảo chương trình kế hoạch chỉ đạo, tổ chức hội thảo, tọa đàmtrao đổi kế hoạch trong tập thể sư phạm để thống nhất hành động
Bước 2: Thử nghiệm sư phạm
Trang 27- Định hướng thống nhất về cách đánh giá giờ dạy theo tinh thần đổi mới, cách thiết kế giáo án tích cực.
- Chọn đối tượng thử nghiệm, tổ chức dạy thí điểm, dự giờ, kiểm trađánh giá rút kinh nghiệm
- Tổ chức dạy học theo tinh thần đổi mới ở tất cả các môn học với tất
- Tổ chức viết sáng kiến kinh nghiệm, trao đổi kinh nghiệm giữa các
cá nhân trong tổ bộ môn, giáo viên giỏi, giáo viên giàu kinh nghiệm
- Tổng kết, rút bài học kinh nghiệm để tiếp tục triển khai trong thớigian tiếp theo
1.2.5 Quản lý đổi mới phương pháp dạy học
1.2.5.1 Đổi mới PPDH
Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban chấp hành trung ương ĐảngCộng sản Việt Nam khóa VIII đã chỉ rõ nhiệm vụ quan trọng của ngành giáodục là: đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục - đào tạo, khắc phục lốitruyền thụ một chiều, rèn luyện thói quen, nền nếp tư duy sáng tạo của ngườihọc
Điều 24 – Luật giáo dục chỉ rõ: ―Phương pháp giáo dục phổ thôngphải phát huy tính tích cực tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh phù hợpvới đặc điểm của từng lớp học, môn học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiếnthức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui và hứng thú họctập cho học sinh‖
Trang 28Đổi mới PPDH là quy luật phát triển tất yếu của thời đại và của mỗiquốc gia trên con đường phát triển xã hội, của giáo dục, của chính bản thânngười làm công tác giáo dục, của giáo viên và học sinh trong điều kiện mới.Đổi mới PPDH không phải là thay cái cũ bằng cái mới, thay các PPDHtruyền thống bằng PPDH mới, hiện đại Đổi mới PPDH là sử dụng có hiệuquả các phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động sángtạo của người học.
Trong đổi mới PPDH phải tăng cường khai thác, ứng dụng và sử dụngcông nghệ thông tin trong dạy học để nâng cao chất lượng giáo dục Đổi mớiphương pháp dạy học phải được tổ chức, chỉ đạo một cách có hệ thống, khoahọc, đồng bộ và phải đặt trong mối quan hệ biện chứng với sự đổi mới cácthành tố khác trong quá trình dạy học: mục tiêu, nội dung, phương pháp,phương tiện, hình thức tổ chức
1.2.5.2 Quản lý đổi mới phương pháp dạy học
Quản lý đổi mới PPDH là vấn đề cốt lõi trong quản lý hoạt động dạyhọc Quản lý đổi mới PPDH được hiểu là hệ thống những tác động có mụcđích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý trong hệ thống giáo dục;
là hệ thống điều hành hệ thống giáo dục quốc dân, các cơ sở giáo dục trongquá trình dạy học nhằm thực hiện mục đích đổi mới PPDH theo hướng pháthuy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh
Để hoạt động đổi mới PPDH thành công, Hiệu trưởng cần tập trungvào những nội dung sau:
- Nâng cao nhận thức về vai trò, ý nghĩa của công cuộc đổi mới nhàtrường nói chung và đổi mới PPDH cho CBQL, GV bằng việc triển khai cácvăn bản chỉ đạo của ngành về việc thực hiện nhiệm vụ năm học, về chuyênmôn …
Trang 29- Tạo điều kiện cho GV được đi học các lớp nâng cao trình độ chuyênmôn và các lớp tập huấn chuyên đề do ngành tổ chức, các lớp nghiệp vụ đổi mớiPPDH.
- Tổ chức xây dựng các chuyên đề thiết thực phục vụ cho việc đổi mới
- Xây dựng kế hoạch tổ chức cho GV thăm quan, dự giờ, học hỏi kinhnghiệm của đồng nghiệp
thức về vai trò, ý nghĩa của công cuộc đổi mới nhà trường nói chung và đổimới PPDH cho CBQL, GV bằng việc triển khai các văn bản chỉ đạo củangành về việc thực hiện nhiệm vụ năn học, về chuyên môn …
- Tạo điều kiện cho GV được đi học các lớp nâng cao trình độ chuyênmôn và các lớp tập huấn chuyên đề do ngành tổ chức, các lớp nghiệp vụ đổi mớiPPDH
- Tổ chức xây dựng các chuyên đề thiết thực phục vụ cho việc đổi mới
- Xây dựng kế hoạch tổ chức cho GV thăm quan, dự giờ, học hỏi kinhnghiệm của đồng nghiệp trong và ngoài nhà trường, qua đó thúc đẩy việc tự học, tự bồi dưỡng của GV
- Xây dựng kế hoạch về bổ sung CSVC, thiết bị dạy học đáp ứng yêucầu đổi mới PPDH, sử dụng hiệu quả thiết bị dạy học, đặc biệt là trong những giờ thực hành
- Tổ chức các khóa học nâng cao trình độ công nghệ thông tin cho
GV, khuyến khích ứng dụng phần mềm tin học để thiết kế giáo án tích cực điệntử
- Xây dựng môi trường học tập tích cực tương tác đa thông tin chongười học
- Tổ chức hội thi GV dạy giỏi, báo cáo kinh nghiệm trong giảng dạy bằng ứng dụng công nghệ thông tin
Trang 30- Tổ chức phong trào thi đua về đổi mới PPDH, có chính sách khenthưởng kịp thời nhằm động viên các tập thể, cá nhân tích cực, đạt hiệu quảcao trong hoạt động đổi mới PPDH
- Tổ chức đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo hướng pháthuy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của HS đồng thời cũng phải đánh giá
được chuẩn kiến thức bộ môn
- Tăng cường kiểm tra, đánh giá kết quả đổi mới PPDH của GV qua các giờ dạy
Các cán bộ quản lý giáo dục luôn coi công tác quản lý đổi mới phươngpháp dạy học là đòn bẩy để nâng cao chất lượng dạy học của nhà trường
1.3 Dạy học và đổi mới phương pháp dạy học ở trường Trung học phổ thông
1.3.1 Đặc điểm dạy học ở trường Trung học phổ thông
1.3.1.1 Mục tiêu của giáo dục THPT
Mục tiêu của giáo dục Việt Nam: ―Đào tạo con người Việt Nam pháttriển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ, nghề nghiệp, trungthành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, hình thành và bồidưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân đáp ứng yêu cầu xâydựng và bảo vệ Tổ Quốc‖
Mục tiêu giáo dục phổ thông là ―Giúp học sinh phát triển toàn diện
về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản nhằm hìnhthành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách vàtrách nhiệm công dân, chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vàocuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc‖
Mục tiêu giáo dục THPT nhằm ―Giúp học sinh củng cố và phát triểnnhững kết quả giáo dục THCS, hoàn thiện học vấn phổ thông và những hiểubiết thông thường về kỹ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học lên đại học,
Trang 31cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống laođộng‖ [17 tr21]
1.3.1.2 Nội dung chương trình giáo dục trung học phổ thông
Ở trường THPT nội dung giáo dục phải đạt được các yêu cầu sau:
Thứ nhất, đảm bảo giáo dục toàn diện: Phát triển cân đối, hài hòa vềtrí tuệ, thể chất, đạo đức, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản, hình thành nhữngphẩm chất, năng lực cần thiết của con người Việt Nam trong thời kì mới -thời kì công nghiệp hoá – hiện đại hoá đất nước
Thứ hai, bảo đảm tính phổ thông cơ bản, hiện đại, hướng nghiệp và có
hệ thống; chú trọng thực hành, phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi học sinh, đápứng mục tiêu giáo dục phổ thông
Thứ ba, đảm bảo tính thống nhất của chương trình giáo dục phổ thôngtrong phạm vi cả nước, đồng thời có thể vận dụng cho phù hợp với đặc điểmvùng miền, nhà trường và các nhóm học sinh
Thứ tư, tiếp cận trình độ giáo dục phổ thông của các nước có nền giáodục tiến bộ trong khu vực và trên thế giới
1.3.1.3 Phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động giáo dục trung học phổ thông
Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác,chủ động, sáng tạo của HS, phù hợp với đặc trưng môn học, đặc điểm củatừng đối tượng học sinh, điều kiện của từng lớp học, bồi dưỡng phương pháp
tự học, khả năng hợp tác; rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễncuộc sống, tạo hứng thú, động lực cho học sinh
Hình thức tổ chức giáo dục phổ thông bao gồm các hình thức tổ chứcdạy học và hoạt động giáo dục trên lớp, trong và ngoài nhà trường Các hìnhthức tổ chức giáo dục phải đảm bảo cân đối, hài hòa giữa dạy học các mônhọc và hoạt động giáo dục; giữa dạy học theo lớp, nhóm và cá nhân; bảo
Trang 32đảm chất lượng giáo dục chung cho mọi đối tượng, tạo điều kiện phát triểnnăng lực cá nhân của học sinh.
Giáo viên chủ động lựa chọn, vận dụng các phương pháp và hình thức tổ chức giáo dục cho phù hợp với nội dung, đối tượng học sinh và điều kiện cụ thể.
1.3.1.4 Đánh giá kết quả giáo dục ở trường trung học phổ thông phổ thông
Đánh giá kết quả giáo dục của học sinh ở các môn học và hoạt độnggiáo dục trong mỗi lớp, mỗi cấp học nhằm xác định mức độ đạt được mụctiêu giáo dục, làm căn cứ để điều chỉnh quá trình giáo dục, góp phần nângcao chất lượng giáo dục toàn diện
Đánh giá kết quả giáo dục ở các môn học và hoạt động giáo dục trongmỗi lớp, mỗi cấp học cần phải:
Bảo đảm tính khách quan, toàn diện, khoa học và trung thực
Căn cứ vào chuẩn kiến thức, kỹ năng và yêu cầu về thái độ được cụthể hóa ở từng môn học
Phối hợp giữa đánh giá thường xuyên và đánh giá định kỳ, đánh giácủa giáo viên và đánh giá của học sinh, đánh giá của nhà trường và đánh giácủa gia đình, cộng đồng
Kết hợp giữa hình thức trắc nghiệm khách quan, tự luận và các hìnhthức đánh giá khác
Bộ GD&ĐT quy định việc đánh giá bằng điểm kết hợp với nhận xétcủa giáo viên hoặc chỉ đánh giá bằng nhận xét của giáo viên cho từng mônhọc và từng hoạt động giáo dục Sau mỗi lớp, cấp học có đánh giá, xếp loạikết quả GD của học sinh Kết thúc lớp 12, tổ chức kì thi tốt nghiệp THPT
1.3.1.5 Hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông
Con người muốn tồn tại thì phải hoạt động Hoạt động là phương thứctồn tại của con người bằng cách tác động vào đối tượng để tạo ra một sảnphẩm nhằm thỏa mãn nhu cầu của bản thân và nhóm xã hội
Trang 33Khái niệm về hoạt động dạy học: Dạy học bao gồm hai hoạt độngthống nhất biện chứng; hoạt động dạy học của giáo viên và hoạt động họccủa học sinh Trong đó dưới sự điều khiển của giáo viên, người học tự giác,tích cực tự tổ chức điều khiển hoạt động học tập của mình nhằm thực hiệnnhững yêu cầu của hoạt động dạy học Trong hoạt động dạy học, hoạt độnghọc của học sinh có vai trò tự giác, chủ động tích cực hoạt động dạy củagiáo viên và hoạt động học của học sinh có liên hệ tác động lẫn nhau nếuthiếu một trong hai hoạt động đó, việc dạy học sẽ không diễn ra Quản lýhoạt động dạy học là quản lý hai hoạt động dạy và học trong mối quan hệbiện chứng thống nhất của chúng.
Bản chất của quá trình dạy học: Là quá trình lãnh đạo, tổ chức, điềukhiển hoạt động nhận thức của người học Trong quá trình dạy học một mặtgiáo viên phải quan tâm đến đặc điểm phát triển năng lực nhận thức của họcsinh theo từng lứa tuổi để tổ chức, điều khiển quá trình dạy học đạt hiệu quả
Hoạt động dạy và học là hoạt động trung tâm chi phối tất cả các hoạtđộng giáo dục khác trong nhà trường Đó là con đường trực tiếp và thuận lợinhất để giúp cho học sinh lĩnh hội được tri thức của xã hội loài người
Hoạt động dạy học làm cho học sinh nắm vững tri thức khoa học mộtcách hệ thống, cơ bản có những kỹ năng, kỹ xảo cần thiết trong học tập, laođộng và trong cuộc sống Hoạt động này làm phát triển tư duy độc lập sángtạo, hình thành những năng lực cơ bản về nhận thức và hành động của họcsinh, hình thành ở học sinh thế giới quan khoa học, lòng yêu nước, yêu chủnghĩa xã hội Ở trẻ em đó chính là động cơ học tập trong nhà trường và địnhhướng hoạt động của học sinh sau này Vì vậy có thể nói hoạt động dạy họctrong nhà trường đã tô đậm chức năng xã hội của nhà trường, đặc trưng chonhiệm vụ của nhà trường và là hoạt động giáo dục trung tâm, là cơ sở khoahọc của các hoạt động giáo dục khác trong nhà trường
Trang 34Dạy (hay dạy học) là hoạt động của người giáo viên, không chỉ là hoạtđộng truyền thụ cho người học những nội dung đáp ứng các mục tiêu đề ra,
mà hơn thế nữa là hoạt động giúp đỡ chỉ đạo và hướng dẫn người học trongquá trình lĩnh hội tri thức, hình thành kỹ năng, kỹ xảo Để hoạt động học đạtđược kết quả như mong muốn, người giáo viên cần nắm bắt được những điềukiện bên trong (hiểu biết, năng lực và hứng thú) của người học,trên cơ sở đóđưa ra những tác động sư phạm phù hợp
Ngày nay, với xu thế dạy học ―lấy người học làm trung tâm‖, giáoviên cần biết tạo cho người học một không khí học tập mang tính chủ động,
và sáng tạo Tức là dạy cho người học cách học, cách tư duy và tác động củangười thầy là tác động bên ngoài, hướng dẫn thúc đẩy và tạo điều kiện chongười tự học
Theo nghĩa rộng nhất thì học là quá trình cơ bản của sự phát triển nhâncách trong hoạt động của con người Đó là sự lĩnh hội tri thức, kỹ năng, kỹxảo, những giá trị và phương thức hành động Hoạt động dạy học là hoạtđộng nhận thức độc đáo của con người, thông qua học con người thay đổichính bản thân mình và ngày càng có năng lực hơn trong hoạt động tích cựcnhận thức và cải biến hiện thực khách quan Hoạt động học của mỗi ngườihọc là nhằm tiếp thu, lĩnh hội và sử dụng tri thức, hình thành và phát triểnnhân cách Người học vừa là chủ thể vừa là sản phẩm của quá trình dạy học
Ngày nay, thời đại ― học tập suốt đời ― là xu hướng tất yếu thì yêucầu về nâng cao năng lực học tập của mỗi người là yêu cầu bức thiết nhất vàchúng ta cần phải hiểu được rằng quá trình học tập của mỗi người chính làquá trình biến đổi bản thân con người ấy, và đó cũng chính là quá trình họctập tự tạo ra
Trang 35Hoạt động dạy học mang tính chất hai chiều, gồm hoạt động dạy vàhoạt động học, đó là hai mặt của một quá trình luôn tác động qua lại và bổsung cho nhau, phối hợp chặt chẽ, thống nhất với nhau giữa người dạy vàngười học Hoạt động dạy học diễn ra trong điều kiện xác định, trong đó hoạtđộng dạy đóng vai trò chủ đạo, điều khiển hướng dẫn Hoạt động học đóngvai trò chủ động, tích cực tự giác và sáng tạo, nhằm đạt hiệu quả theo mụctiêu giáo dục đã xác định.
Bản chất của quá trình dạy học là sự thống nhất biện chứng của dạy vàhọc, được thể hiện trong và bằng sự tương tác có tính chất cộng đồng và hợptác giữa dạy và học tuân theo logic khách quan của nội dung dạy học Chỉtrong sự tác động qua lại giữa thầy và trò thì mới xuất hiện bản thân quátrình dạy học Sự phá vỡ mối liên hệ tác động qua lại giữa dạy và học sẽ làmmất đi sự toàn vẹn đó
1.3.2 Đổi mới phương pháp dạy học ở trường trung học phổ thông theo hướng phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh
1.3.2.1 Quan điểm đổi mới phương pháp dạy học
Ở trường THPT hiện nay đổi mới phương pháp dạy học là phải pháthuy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo, tự học, kỹ năng vận dụng vào
thực tiễn, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; tác động đếntình cảm, đem lại niềm vui, tạo được hứng thú học tập cho học sinh, tận dụngđược công nghệ mới nhất; khắc phục lối dạy truyền thống truyền thụ mộtchiều các kiến thức có sẵn Rất cần phát huy cao năng lực tự học, học suốtđời trong thời đại bùng nổ thông tin Tăng cường học tập cá thể phối hợp vớihợp tác Định hướng vào người học được coi là quan điểm định hướng chungtrong đổi mới phương pháp dạy học Quan điểm định hướng chung cần được
cụ thể hóa thông qua những quan điểm dạy học khác, như dạy học giải quyếtvấn đề, dạy học gắn với tình huống thực tiễn, dạy học định hướng với hànhđộng …cũng như các phương pháp, kỹ thuật dạy học cụ thể nhằm tăng
Trang 36cường hơn nữa việc gắn lý thuyết với thực tiễn, tư duy với hành động, nhà trường với xã hội.
Đổi mới phương pháp dạy học được thực hiện theo các định hướng sau:
- Bám sát mục tiêu giáo dục phổ thông
- Phù hợp với nội dung dạy học cụ thể
- Phù hợp với đặc điểm lứa tuổi học sinh
- Phù hợp với cơ sở vật chất, các điều kiện dạy học của nhà trường
- Kết hợp giữa việc tiếp thu và sử dụng có chọn lọc, có hiệu quả cácphương pháp dạy học tiên tiến, hiện đại với việc khai thác những yếu tố tích cực của các phương pháp dạy học truyền thống
- Tăng cường sử dụng các phương pháp dạy học, thiết bị dạy học vàđặc biệt lưu ý đến những ứng dụng của công nghệ thông tin
1.3.2.2 Đặc trưng cơ bản của phương pháp dạy học tích cực
Phương pháp dạy học tích cực có bốn dấu hiệu đặc trưng cơ bản sau:
Một là: Dạy học tăng cường phát huy tính tự tin, tích cực, chủ động, sángtạo thông qua tổ chức thực hiện các hoạt động học tập của học sinh Dạy họcthay vì lấy ―Dạy‖ làm trung tâm sang lấy ―Học‖ làm trung tâm Trongphương pháp tổ chức, người học – đối tượng của hoạt động ―dạy‖ – đồng thời
là chủ thể của hoạt động ―học‖ - được cuốn hút vào các hoạt động học tập do
GV tổ chức và chỉ đạo, thông qua đó tự lực khám phá những điều mình chưa rõ,chưa có chứ không phải thụ động tiếp thu những tri thức đã được GV sắp đặt.Hoạt động này làm cho lớp ồn ào hơn, nhưng đó là ―sự ồn ào hiệu quả‖
Hai là: Dạy học chú trọng rèn luyện phương pháp và phát huy nănglực tự học của học sinh PPDH tích cực xem việc rèn luyện phương pháp họctập của HS không chỉ là một biện pháp nâng cao hiệu quả dạy học mà còn làmột mục tiêu dạy học Trong xã hội hiện đại đang biến đổi nhanh, với sựbùng nổ về thông tin, khoa học, kỹ thuật, công nghệ phát triển như vũ bão,thì không thể nhồi nhét vào đầu óc HS khối lượng kiến thức ngày càng
Trang 37nhiều Trong các phương pháp học, thì cốt lõi là phương pháp tự học Nếutạo dựng cho HS có được phương pháp, kỹ năng, thói quen, ý chí tự học thì
sẽ tạo cho họ lòng ham học, khơi dậy nội lực vốn có trong mỗi con người,kết quả học tập sẽ nhân lên gấp bội
Ba là: Dạy học phân hóa kết hợp với hợp tác Trong một lớp học trình
độ kiến thức, tư duy của HS thường không đồng đều, vì vậy khi áp dụngPPDH tích cực buộc phải chấp nhận sự phân hóa về cường độ, mức độ, tiến
độ hoàn thành nhiệm vụ học tập, nhất là khi bài học được thiết kế thành mộtchuỗi hoạt động học tập
Bốn là: Kết hợp đánh giá của thầy với tự đánh giá của trò: Trong dạyhọc, việc đánh giá học sinh không chỉ nhằm nhận định thực trạng và điềuchỉnh hoạt động học của trò mà cũng đồng thời tạo điều kiện nhận định thựctrạng và điều chỉnh hoạt động dạy của thầy Trong PPDH tích cực, GV phảihướng dẫn HS phát triển kỹ năng tự đánh giá để tự điều chỉnh cách học
1.3.2.3 Hướng thực hiện phương pháp dạy học tích cực
Người giáo viên thực hiện dạy học tích cực (DHTC) không có nghĩa làgạt bỏ các phương pháp truyền thống mà cần kế thừa, phát triển những mặttích cực trong hệ thống các PPDH truyền thống, đồng thời phải học hỏi, vậndụng một số PPDH mới, phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh dạy học cụ thể
1.3.2.4 Giới thiệu một số phương pháp dạy học
Một là: Phương pháp thuyết trình: Đây là PPDH lâu đời nhất và hiệnnay vẫn là phương pháp được sử dụng khá phổ biến Với phương phápthuyết trình, GV sử dụng ngôn ngữ và phi ngôn ngữ để cung cấp cho ngườihọc hệ thống thông tin về nội dung học tập Người học tiếp nhận hệ thốngthông tin đó từ người dạy và xử lí tùy theo chủ thể việc học và yêu cầu củadạy học
Trang 38Hai là: Phương pháp vấn đáp, đàm thoại: Phương pháp trong đó GVđặt ra những câu hỏi để HS trả lời, hoặc có thể tranh luận với nhau và với cả
GV, qua đó HS lĩnh hội được nội dung bài học
Phương pháp vấn đáp, đàm thoại khác với thuyết trình ở chỗ nội dungcần truyền thụ không được thể hiện qua lời giảng của người dạy mà đượcthực hiện bởi hệ thống câu hỏi, câu trả lời của người học dưới sự gợi mở bởicác câu hỏi do người dạy đề xuất
- Mục đích của phương pháp này là nâng cao chất lượng giờ học bằngcách tăng cường hình thức hỏi – đáp, đàm thoại giữa GV và HS, rèn cho HSbản lĩnh tự tin, khả năng diễn đạt một vấn đề trước tập thể
Ba là: Phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề: Phát hiện sớm vàgiải quyết hợp lý những vấn đề nảy sinh trong thực tiễn là một năng lực đảmbảo thành công trong cuộc sống Vì vậy, tập dượt cho HS biết phát hiện, đặt
ra và giải quyết những vấn đề gặp phải trong học tập, trong cuộc sống của cánhân, gia đình, cộng đồng không chỉ có ý nghĩa ở tầm PPDH mà phải đặtnhư một mục tiêu giáo dục Trong dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề,
HS vừa nắm được tri thức mới, vừa nắm được phương pháp chiếm lĩnh trithức đó, phát triển tư duy tích cực sáng tạo, được chuẩn bị một năng lựcthích ứng với đời sống xã hội
Bốn là: Dạy học với lý thuyết tình huống: GV giao nhiệm vụ học tập,đưa tình huống, HS hình thành hoặc điều chỉnh kiến thức để đáp ứng nhu cầucủa môi trường chứ không do áp đặt của GV HS độc lập hoạt động, khi HSkhông thể giải quyết vấn đề, GV can thiệp thông qua các câu hỏi gợi ý
Năm là: Dạy học dự án: Người học tự lựa chọn chủ đề, xác định nhiệm
vụ cụ thể, tự tổ chức, giải quyết nhiệm vụ
1.4 Quản lý đổi mới phương pháp dạy học môn Toán ở trường Trung học phổ thông
Trang 391.4.1 Đặc điểm và yêu cầu về quản lý đổi mới phương pháp dạy học môn Toán ở trường trung học phổ thông
1.4.1.1 Đặc điểm của quản lý dạy học môn Toán
Toán là môn khoa học tự nhiên cơ bản, từ tri thức cơ bản dễ nắm bắttới những khái niệm bao quát trừu tượng Mỗi môn khoa học, mỗi lĩnh vựctri thức sẽ gồm nhiều tập, dần dần từ thấp lên cao, từ dung dị dễ hiểu tới kháiquát trừu tượng
Do đó để nâng cao chất lượng đào tạo cần quan tâm sử dụng cácphương tiện trực quan kết hợp với sử dụng công nghệ thông tin trong giảngdạy
Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên là một trong những yếu tốquan tâm hàng đầu đối với đào tạo THPT như việc thiết kế giáo án điện tử,việc đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy học, sử dụng phương tiệndạy học hiện đại, ứng dụng vào dạy học Toán
Quản lý việc thực hiện chương trình giảng dạy : Quản lý giáo viên dạyđúng, dạy đủ các bài, đúng tiến độ và kiểm tra đánh giá kết quả học tập củahọc sinh theo đúng phân phối chương trình của bộ Giáo dục và theo đúnglịch từ đầu năm học Quản lý giờ lên lớp và vận dụng phương pháp, sử dụngphương tiện trong dạy học Toán, thực hiện đổi mới phương pháp giảng dạytheo đường hướng lấy người học làm trung tâm Phát huy tính tích cực họctập của học sinh Dành nhiều thời gian cho luyện giải các dạng bài tập Tíchcực vận dụng thực hành xen lẫn với giảng lý thuyết để học sinh hiểu bài ngaytại lớp Quản lý chắc việc giảng dạy chương trình trên lớp để tránh hiệntượng giáo viên trên lớp dạy không hết kiến thức để bắt buộc học sinh phảitheo học thêm ở nhà giáo viên đó
Quản lý việc đánh giá kết quả học tập của học sinh : để việc quản lýkiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh đạt mục đích, cần xác địnhtrình độ Toán của học sinh so với mục tiêu đề ra ; xem xét nội dung chương
Trang 40trình học có phù hợp với học sinh hay không để có kế hoạch điều chỉnh; pháthiện những lỗi học sinh hay mắc phải để giúp học sinh khắc phục; điều chỉnhcách dạy của giáo viên cho phù hợp với yêu cầu, mục tiêu, nhiệm vụ dạyhọc, phù hợp với từng đối tượng học sinh.
1.4.1.2 Yêu cầu trong quản lý đổi mới phương pháp dạy học môn Toán ở trường trung học phổ thông
Bản chất của đổi mới phương pháp dạy và học là hướng tới hoạt độnghọc tập chủ động, chống lại thói quen học tập thụ động Giáo viên và cán bộquản lý trường trung học phổ thông cần nắm được những quy trình đổi mớicác phương pháp dạy và học Đặc biệt cán bộ quản lý chịu trách nhiệm trựctiếp việc này cần quan tâm và đặt vấn đề đổi mới phương pháp dạy học ởđúng tầm của nó trong sự phối hợp với các hoạt động toàn diện của nhàtrường Ban giám hiệu cần trân trọng, ủng hộ, khuyến khích mỗi sáng kiến,cải tiến dù nhỏ của giáo viên và cũng cần biết hướng dẫn giúp đỡ giáo viênvận dụng các phương pháp dạy học thích hợp với môn học, đặc điểm họcsinh, điều kiện dạy và học ở địa phương, làm cho hoạt động đổi mới phươngpháp dạy học ngày càng được mở rộng và có hiệu quả hơn Tuy nhiên, đổimới phương pháp dạy và học không có nghĩa là gạt bỏ các phương pháptruyền thống mà phải vận dụng một cách hiệu quả các phương pháp dạy họchiện có theo quan điểm dạy học tích cực kết hợp với phương pháp dạy họchiện đại
Chương trình môn Toán trung học phổ thông được xây dựng theo nhữngquan điểm sau:
Một là: Đảm bảo thực hiện mục tiêu môn Toán trường THPT
Hai là: Đảm bảo tính phổ thông, cơ bản, tối thiểu và thực tiễn trên cơ
sở hệ thống kiến thức của khoa học Toán tương đối hiện đại
Ba là: Đảm bảo tính đặc thù của môn Toán