Sự nhận thức đúng đắn của đội ngũ cán bộ quản lý vềhoạt động giáo dục sẽ có được các quyết định đúng và hành vi chuẩn mực để tổchức các hoạt động giáo dục cũng như có tác động ảnh hưởng
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
LÊ ĐỨC TIẾN
PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ
TỈNH PHÚ THỌ THEO CHUẨN HIỆU TRƯỞNG
TRƯỜNG TIỂU HỌC
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI - 2017
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
LÊ ĐỨC TIẾN
PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ
TỈNH PHÚ THỌ THEO CHUẨN HIỆU TRƯỞNG
TRƯỜNG TIỂU HỌC
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÍ GIÁO DỤC
Mã số: 8 14 01 14
Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Thị Ngọc Bích
HÀ NỘI - 2017
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Luận văn được hoàn thành, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Bangiám hiệu, phòng Đào tạo và các thầy cô giáo trường Đại học Giáo dục - Đại họcQuốc gia Hà Nội đã giúp đỡ tác giả trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoànthành luận văn này
Tác giả xin trân trọng cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, chuyên viên phòngGD&ĐT, phòng Nội vụ, cán bộ quản lý các trường tiểu học huyện Yên Lập, tỉnhPhú Thọ đã quan tâm, giúp đỡ, tạo điều kiện, cung cấp thông tin và tham gia nhiều ýkiến quý báu cho tác giả trong quá trình học tập, nghiên cứu và thực hiện luận văn
Đặc biệt, tác giả xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn đến TS Nguyễn ThịNgọc Bích - Cô đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ tác giả về kiến thức cũng nhưphương pháp luận trong suốt thời gian nghiên cứu và thực hiện luận văn
Xin cảm ơn gia đình và bạn bè đã động viên, khích lệ tôi trong thời gian họctập, nghiên cứu và kết thúc khóa học
Với thời gian nghiên cứu còn hạn chế, luận văn không thể tránh khỏi nhữngthiếu xót và hạn chế Tác giả rất mong sự đóng góp chân thành của các nhà khoahọc, các thầy giáo, cô giáo, các cấp lãnh đạo, bạn bè đồng nghiệp và bạn đọc đểluận văn này hoàn thiện hơn
Xin trân trọng cảm ơn !
Hà Nội, ngày tháng năm 2017
Tác giả
Lê Đức Tiến
i
Trang 4DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
CBQL Cán bộ quản lý
CBQLGD Cán bộ quản lý giáo dụcCNH-HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóaCNTT Công nghệ thông tin
Trang 5MỤC LỤC
Trang
Lời cảm ơn i
Danh mục chữ viết tắt ii
Danh mục các bảng, sơ đồ vi
MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THEO CHUẨN HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TIỂU HỌC 6
1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học 6
1.2 Một số khái niệm cơ bản liên quan của vấn đề nghiên cứu 8
1.2.1 Phát triển 8
1.2.2 Chuẩn, chuẩn hóa, chuẩn hiệu trưởng 8
1.2.3 Đội ngũ CBQL trường tiểu học 9
1.2.4 Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý theo chuẩn hiệu trưởng 12
1.3 Một số vấn đề chung về nhà trường tiểu học 13
1.3.1 Vị trí của trường tiểu học 13
1.3.2 Mục tiêu giáo dục tiểu học 14
1.3.3 Nhiệm vụ, quyền hạn và hoạt động quản lý của trường tiểu học 15
1.3.4 Quy định hạng trường tiểu học 16
1.3.5 Nhiệm vụ, quyền hạn của Hiệu trưởng và Phó hiệu trưởng 16
1.4 Nội dung cơ bản của chuẩn Hiệu trưởng trường tiểu học 17
1.5 Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học theo chuẩn 18
1.5.1 Quy hoạch, kế hoạch phát triển đội ngũ cán bộ quản lý 18
1.5.2 Bổ nhiệm cán bộ quản lý 20
1.5.3 Sử dụng đội ngũ cán bộ quản lý 20
1.5.4 Nội dung đào tạo và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý 21
1.5.5 Kiểm tra, đánh giá đội ngũ cán bộ quản lý 23
1.5.6 Tạo môi trường phát triển đội ngũ cán bộ quản lý 24
1.5.7 Công tác chỉ đạo, hướng dẫn CBQL thực hiện các yêu cầu theo chuẩn hiệu trưởng trường tiểu học 25
1.5.8 Những yêu cầu đối với CBQL theo chuẩn hiệu trưởng 26
1.6 Những yếu tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng 27
iii
Trang 61.6.1 Yếu tố khách quan 28
1.6.2 Yếu tố chủ quan 29
Tiểu kết chương 1 30
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN YÊN LẬP TỈNH PHÚ THỌ THEO CHUẨN HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TIỂU HỌC 31
2.1 Khái quát điều kiện tự nhiên, xã hội, kinh tế huyện Yên Lập tỉnh Phú Thọ 31
2.1.1 Điều kiện tự nhiên huyện Yên Lập tỉnh Phú Thọ 31
2.1.2 Điều kiện xã hội huyện Yên Lập tỉnh Phú Thọ 31
2.1.3 Đặc điểm kinh tế huyện Yên Lập tỉnh Phú Thọ 32
2.1.4 Giáo dục tiểu học huyện Yên lập tỉnh Phú Thọ 32
2.2 Thực trạng đội ngũ CBQL các trường tiểu học huyện Yên Lập tỉnh Phú Thọ 40
2.2.1 Số lượng 40
2.2.2 Trình độ 40
2.2.3 Cơ cấu giới, độ tuổi và thâm niên quản lý 41
2.2.4 Kết quả xếp loại đội ngũ cán bộ quản lý các trường tiểu học huyện Yên Lập theo chuẩn hiệu trưởng 43
2.2.5 Đánh giá chung chất lượng đội ngũ CBQL các trường tiểu học huyện Yên Lập 47
2.3 Thực trạng phát triển đội ngũ cán bộ quản lý ở các trường tiểu học huyện Yên Lập tỉnh Phú Thọ theo chuẩn hiệu trưởng 48
2.3.1 Công tác quy hoạch, phát triển đội ngũ CBQL các trường tiểu học theo chuẩn hiệu trưởng 49
2.3.2 Công tác đào tạo, bồi dưỡng CBQL các trường tiểu học theo chuẩn hiệu trưởng 50
2.3.3 Công tác bổ nhiệm, miễn nhiệm, luân chuyển CBQL các trường tiểu học theo chuẩn hiệu trưởng 52
2.3.4 Công tác kiểm tra, đánh giá CBQL các trường tiểu học theo chuẩn hiệu trưởng 53
2.3.5 Môi trường làm việc và chính sách đãi ngộ đối với CBQL 55
2.3.6 Công tác chỉ đạo, hướng dẫn CBQL thực hiện theo chuẩn hiệu trưởng trường tiểu học 57
Trang 72.4 Đánh giá chung về thực trạng phát triển đội ngũ cán bộ quản lý ở các
trường tiểu học huyện Yên Lập tỉnh Phú Thọ theo chuẩn hiệu trưởng 58
2.4.1 Thuận lợi và một số kết quả tích cực 58
2.4.2 Những hạn chế, khó khăn 59
2.4.3 Thời cơ 60
2.4.4 Thách thức 60
Tiểu kết chương 2 62
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN YÊN LẬP TỈNH PHÚ THỌ THEO CHUẨN HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TIỂU HỌC 64
3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý ở trường Tiểu học theo chuẩn hiệu trưởng 64
3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính pháp lý 64
3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống 64
3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 65
3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa 65
3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả và kết hợp hài hòa các lợi ích 65
3.2 Một số biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý ở các trường tiểu học huyện Yên Lập tỉnh Phú Thọ theo chuẩn hiệu trưởng 66
3.2.1 Xây dựng quy hoạch đội ngũ CBQL theo chuẩn hiệu trưởng trường tiểu học 66
3.2.2 Tổ chức tốt việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý theo chuẩn 69
3.2.3 Đổi mới cơ chế bổ nhiệm, luân chuyển, đề bạt 73
3.2.4 Tạo môi trường và động lực cho CBQL phát triển 79
3.2.5 Phát triển đội ngũ CBQL theo cơ cấu, trình độ, hiểu biết về văn hóa, giới tính 82
3.2.6 Tổ chức thực hiện hiệu quả công tác kiểm tra, đánh giá CBQL theo chuẩn .84
3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 86
3.4 Khảo nghiệm tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp 87
Tiểu kết chương 3 90
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 91
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 94
PHỤ LỤC 96
v
Trang 8DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ
Trang
Bảng 1.1 Quy định hạng trường tiểu học 16
Bảng 2.1 Quy mô mạng lưới trường lớp, số lượng học sinh tiểu học huyện Yên Lập qua 3 năm học 33
Bảng 2.2 Quy mô lớp học, số lượng học sinh tiểu học toàn huyện Yên Lập năm học 2015 – 2016 33
Bảng 2.3 Trình độ đào tạo của đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Yên Lập năm học 2015 - 2016 35
Bảng 2.4 Thống kê đánh giá năng lực, phẩm chất của học sinh Tiểu học huyện Yên Lập năm học 2015-2016 37
Bảng 2.5 Thống kê đánh giá kiến thức, kĩ năng từng môn học của học sinh Tiểu học huyện Yên Lập năm học 2015-2016 38
Bảng 2.6 Số lượng và cơ cấu đội ngũ CBQL trường tiểu học huyện Yên Lập .40 Bảng 2.7 Trình độ chuyên môn đội ngũ CBQL các trường Tiểu học huyện Yên Lập 40
Bảng 2.8 Cơ cấu độ tuổi CBQL các trường tiểu học huyện Yên Lập 42
Bảng 2.9 Thâm niên CBQL các trường Tiểu học huyện Yên Lập 43
Bảng 2.10 Tổng hợp kết quả CBQL tự đánh giá theo chuẩn hiệu trưởng 43
Bảng 2.11 Tổng hợp kết quả CB, GV, NV tham gia đánh giá CBQL theo chuẩn hiệu trưởng 44
Bảng 2.12 Tổng hợp kết quả Phòng GD&ĐT đánh giá, xếp loại CBQL theo chuẩn hiệu trưởng 44
Bảng 2.13 Kết quả khảo sát thực trạng quy hoạch, kế hoạch phát triển đội ngũ CBQL trường tiểu học huyện Yên Lập theo chuẩn 49
Bảng 2.14 Kết quả khảo sát thực trạng công tác định hướng, đào tạo bồi dưỡng đội ngũ CBQL trường tiểu học huyện Yên Lập theo chuẩn hiệu trưởng 51
Bảng 2.15 Kết quả khảo sát thực trạng về bổ nhiệm đội ngũ CBQL các trường tiểu học huyện Yên Lập theo chuẩn hiệu trưởng 52
Bảng 2.16 Kết quả khảo sát về thực trạng kiểm tra, đánh giá Đội ngũ CBQL trường tiểu học huyện Yên Lập theo chuẩn hiệu trưởng 54
Bảng 2.17 Kết quả khảo sát thực trạng môi trường làm việc và chính sách đãi ngộ đối với CBQL trường tiểu học huyện Yên Lập 55
Bảng 2.18 Đánh giá việc thực hiện công tác chỉ đạo, hướng dẫn CBQL thực hiện theo chuẩn hiệu trưởng 57
Bảng 3.1 Kết quả khảo sát tính cấp thiết của các biện pháp 88
Bảng 3.2 Kết quả khảo sát tính khả thi của các biện pháp 89
Sơ đồ 1.1 Sơ đồ về quản lý 10
Trang 9MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong bối cảnh hiện nay, để có thể đưa nước ta thoát khỏi tình trạng lạc hậu,kém phát triển so với các quốc gia khác trong khu vực và thế giới, Đảng và Nhànước ta chủ trương tiếp tục đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế; đẩymạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển kinh tế tri thức; hoàn thiệnthể chế, phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa để phấn đấu đếnnăm 2020 đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại Đểđạt được mục tiêu này thì Đảng và Nhà nước phải đổi mới căn bản và toàn diện giáodục và đào tạo; phát triển nguồn nhân lực có trình độ khoa học kỹ thuật tiên tiến,hiện đại, có kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ mới thực hiện thành công nhiệm vụquan trọng này
Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã khẳng định: “Cùng với đổi mới
cơ chế quản lí, phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục là khâu then chốtcủa đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo” [12] Đại hội Đảng toàn quốc lầnthứ XII xác định rõ: “Đổi mới căn bản công tác quản lý giáo dục, đào tạo, bảo đảm dânchủ, thống nhất; tăng quyền tự chủ và chịu trách nhiệm xã hội của các cơ sở giáo dục,đào tạo; coi trọng quản lý chất lượng; phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý,đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo” [13] Nghị quyết số 29-NQ/TW củaBCH Trung ương Đảng, khóa XI về “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo,đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường địnhhướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” nêu rõ “Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán
bộ quản lý, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo”[11] Chiến lược phát triểngiáo dục 2011-2020 (Ban hành kèm theo Quyết định 711/QĐ-TTg ngày 13 tháng 6 năm
2012 của thủ tướng Chính phủ) cũng xác định: “Để đạt được mục tiêu chiến lược, cần thực hiện tốt 8 giải pháp, trong đó các giải pháp 1 là giải pháp đột phá và giải pháp 2 là giải pháp then chốt” (Giải pháp 1: Đổi mới quản lý giáo dục; Giải pháp 2: Phát triển đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục) [25].
Phát triển nguồn nhân lực nhằm đáp ứng các yêu cầu phát triển xã hội là mộtnhiệm vụ mang tính cấp bách và chiến lược đối với đất nước ta hiện nay Đội ngũ
1
Trang 10cán bộ quản lý giáo dục có vai trò quan trọng trong việc tổ chức, quản lý và điềuhành các hoạt động giáo dục Sự nhận thức đúng đắn của đội ngũ cán bộ quản lý vềhoạt động giáo dục sẽ có được các quyết định đúng và hành vi chuẩn mực để tổchức các hoạt động giáo dục cũng như có tác động ảnh hưởng tích cực trong quátrình điều hành, điều chỉnh các hoạt động nhằm đạt tới mục tiêu giáo dục đã đề racủa mỗi nhà trường, mỗi cơ sở giáo dục.
Quá trình xây dựng và phát triển, đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục nước
ta có những bước phát triển cả về số lượng và chất lượng, phần lớn có bản lĩnhchính trị, phẩm chất đạo đức trong sáng và lối sống lành mạnh, trình độ chuyên mônnghiệp vụ ngày càng được nâng cao Góp phần quan trọng trong việc nâng cao dântrí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần vào thắng lợi của sự nghiệp cáchmạng nước ta, nhằm đạt được mục tiêu “dân giầu, nước mạnh, dân chủ, công bằng,văn minh” Phấn đấu đến năm 2030, nền giáo dục Việt Nam đạt trình độ tiên tiếntrong khu vực [13, tr.115]
Giáo dục và đào tạo huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ nói chung và giáo dục tiểuhọc huyện Yên Lập nói riêng trong những năm gần đây đã có những bước phát triểnmạnh cả về quy mô và chất lượng, đội ngũ cán bộ quản lý các trường tiểu học đãđáp ứng được những yêu cầu cơ bản về công tác quản lý giáo dục, từng bước gópphần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, thúc đẩy sự phát triển KT- XH ở địaphương Tuy nhiên, trước xu thế hội nhập của nước ta trong khu vực và trên trườngquốc tế, thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá, thời kỳ công nghệ thông tin pháttriển mạnh mẽ, nền kinh tế tri thức phát triển thì giáo dục huyện Yên Lập nói chung
và giáo dục tiểu học nói riêng vẫn còn những hạn chế, bất cập
Theo Báo cáo tổng kết đánh giá cán bộ quản lý của ủy ban nhân dân huyệnYên Lập [25]: Trong quá trình triển khai thực hiện theo chuẩn Hiệu trưởng đối vớicán bộ quản lý (Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng) ở các trường tiểu học huyện Yên Lập
về cơ bản đáp ứng được tiêu chuẩn đặt ra Đó là những người có phẩm chất chínhtrị, đạo đức nghề nghiệp, là những người có trình độ chuyên môn và nghiệp vụ sưphạm vững vàng Tuy nhiên, trong thực tế vẫn còn những vấn đề đang tồn tại như:Công tác quy hoạch còn thụ động, chưa có tính kế thừa và phát triển, chưa thực sựbám sát theo chuẩn, phần lớn khi bổ nhiệm là những giáo viên chưa có nhiều kinh
Trang 11nghiệm, trình độ chuyên môn còn chưa đáp ứng xu thế phát triển của xã hội, mức độđáp ứng các tiêu chuẩn còn thiếu đồng bộ, chưa khách quan Công tác đào tạo, tựbồi dưỡng của một bộ phận CBQL chưa thực sự quan tâm đến việc nâng cao nănglực quản lý, kế hoạch đào tạo bồi dưỡng theo chuẩn thường được triển khai chậm,nặng về hình thức, cơ chế chính sách chưa thực sự tháo gỡ khó khăn và khuyếnkhích đội ngũ CBQL tham gia quá trình đào tạo, bồi dưỡng cũng như việc tự bồidưỡng Quy trình đánh giá CBQL ở các trường tiểu học hiện nay chưa bám sát vào
hệ thống các tiêu chuẩn, tiêu chí của chuẩn, chưa giúp CBQL thấy rõ năng lực nghềnghiệp của mình
Để khắc phục những tồn tại hạn chế nêu trên, cần thiết phải điều tra, đánh giá
và có những giải pháp mang tính chiến lược và biện pháp cụ thể để phát triển độingũ CBQL các trường tiểu học của huyện đạt trên chuẩn, tạo ra đội ngũ cán bộ quản
lý các trường tiểu học phát triển đồng bộ, có chất lượng góp phần nâng cao hiệu quảcông tác quản lý giáo dục, nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học nói riêng và chấtlượng giáo dục của huyện Yên Lập nói chung
Xuất phát từ cơ sở lý luận và thực tiễn trên, tôi nghiên cứu đề tài “ Phát triển
đội ngũ cán bộ quản lý ở các trường tiểu học huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ theo chuẩn hiệu trưởng trường tiểu học”.
2 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở các kết quả nghiên cứu về lý luận và thực tiễn, luận văn đề xuấtmột số biện pháp phát phát triển đội ngũ cán bộ quản lý ở các trường tiểu học huyệnYên Lập tỉnh Phú Thọ theo chuẩn hiệu trưởng nhằm nâng cao chất lượng đội ngũcán bộ quản lý, phù hợp với tình hình phát triển giáo dục tiểu học ở địa phương, đápứng yêu cầu của giáo dục trong giai đoạn hiện nay
3 Khách thể, đối tƣợng nghiên cứu và đối tƣợng khảo sát
3.1 Khách thể nghiên cứu
Đội ngũ cán bộ quản lý các trường tiểu học huyện Yên Lập tỉnh Phú Thọ
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý ở các trường tiểu học huyện Yên Lập tỉnhPhú Thọ theo chuẩn hiệu trưởng
3
Trang 123.3 Đối tượng khảo sát
Lãnh đạo, chuyên viên cán bộ Phòng Giáo dục và Đào tạo, phòng Nội vụ;cán bộ quản lý các trường tiểu học trên địa bàn huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ
4 Giả thuyết nghiên cứu
Đội ngũ cán bộ quản lý các trường tiểu học trên địa bàn huyện Yên Lập, tỉnhPhú Thọ chưa đáp ứng được yêu cầu của chuẩn hiệu trưởng Một trong nhữngnguyên nhân cơ bản do đội ngũ cán bộ quản lý chưa được trang bị đầy đủ các kiếnthức và kỹ năng quản lý cần thiết Đội ngũ cán bộ quản lý sẽ phát triển cân đối vàđồng bộ, đáp ứng được sự phát triển của giáo dục và đào tạo nói chung và của giáodục tiểu học nói riêng, nếu đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học được phát triểnthực sự theo chuẩn trên cơ sở một hệ thống các biện pháp có căn cứ khoa học vàphù hợp với thực tiễn
5 Câu hỏi nghiên cứu
Phát triển Đội ngũ CBQL ở các trường tiểu học huyện Yên lập theo chuẩnhiệu trưởng trong tình hình hiện nay có những khó khăn và bất cập gì ?
Những biện pháp nào để phát triển đội ngũ cán bộ quản lý ở các trường tiểuhọc huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ theo chuẩn hiệu trưởng nhằm đáp ứng ứng yêucầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay ?
6 Nhiệm vụ nghiên cứu
6.1 Nghiên cứu cớ sở lý luận về phát triển đội ngũ CBQL trường tiểu họctheo chuẩn Hiệu trưởng
6.2 Nghiên cứu cơ sở thực tiễn, khảo sát và đánh giá thực trạng đội ngũ cán
bộ quản lý các trường tiểu học; công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cáctrường tiểu học huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ theo chuẩn Hiệu trưởng
6.3 Đề xuất một số biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trườngtiểu học huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ theo chuẩn hiệu trưởng nhằm đáp ứng yêucầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay
Trang 138 Phương pháp nghiên cứu
8.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Tổng hợp và phân tích tài liệu lý luận, xây dựng khung lý luận cho đề tài, tổng quan vấn đề nghiên cứu
8.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp quan sát: Quan sát hoạt động quản lý của các Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng trường tiểu học thuộc địa bàn nghiên cứu
- Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn trực tiếp lãnh đạo, chuyên viên phòngNội vụ, phòng GD & ĐT; điều tra bằng phiếu hỏi đối với Hiệu trưởng, Phó Hiệutrưởng và một số giáo viên các trường tiểu học huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ
- Phương pháp điều tra, khảo sát, phiếu hỏi, anketa,
8.3 Phương pháp thống kê toán học: Dùng để xử lý các kết quả nghiên cứu.
9 Ý nghĩa nghiên cứu của đề tài
9.1 Ý nghĩa lý luận
Tổng kết lý luận về biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trườngtiểu học trên địa bàn huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ, chỉ ra những thành công và mặthạn chế, cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng một số phương pháp quản lý hiệuqủa cho hoạt động này
9.2 Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng cho công tác phát triển đội ngũ cán
bộ quản lý các trường tiểu học theo chuẩn hiệu trưởng trong giai đoạn hiện nay
10 Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, danh mục các tài liệu tham khảo,luận văn dự kiến trình bày trong 3 chương như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề phát triển đội ngũ cán bộ quản lý ở các
trường tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng trường tiểu học
Chương 2: Thực trạng phát triển đội ngũ cán bộ quản lý ở các trường tiểu
học huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ theo chuẩn Hiệu trưởng trường tiểu học.
Chương 3: Một số biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý ở các trường
tiểu học huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ theo chuẩn Hiệu trưởng trường tiểu học
5
Trang 14CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
CÁN BỘ QUẢN LÝ Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THEO CHUẨN
lý nhằm thực hiện các mục tiêu của đơn vị Người CBQL phải có phẩm chất vànăng lực nổi trội hơn người khác, là tấm gương cho mọi người trong đơn vị noitheo CBQL nhà trường chính là đội ngũ hiệu trưởng, phó hiệu trưởng được bổnhiệm và thực hiện các quyền hạn, trách nhiệm của mình theo văn bản của các cấp
có thẩm quyền (Luật Giáo dục 2005, Điều lệ trường tiểu học, )
Phát triển đội ngũ CBQL trong các cơ sở giáo dục có ý nghĩa rất lớn trong việc:
“Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài”, đặc biệt có ý nghĩa to lớntrong việc nâng cao chất lượng GD&ĐT trong các nhà trường Ở Việt Nam, từ nhữngnăm đầu của thập kỷ 90 thế kỷ trước cho đến nay đã xuất hiện nhiều công trình nghiêncứu về quản lý giáo dục có giá trị đó là: Tập bài giảng lý luận đại cương về quản lý củađồng tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc [8]; “Một số vấn đề về giáo dục
và khoa học giáo dục’’ của tác giả Phạm Minh Hạc [14]; “Quản lý sự thay đổi tronggiáo dục” của tác giả Đặng Xuân Hải [15]; “Quản lý nguồn nhân lực trong giáo dục’’của tác giả Nguyễn Trọng Hậu [16]; “Các quan điểm phát triển giáo dục trong thời kìCNH- HĐH ở nước ta” của tác giả Đặng Bá lãm [17]; “Quản lý giáo dục, một số vấn
đề lí luận và thực tiễn” của tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc [18] Bên
Trang 15cạnh đó còn một số bài viết đề cập đến quản lý giáo dục như: “Vấn đề kinh tế thịtrường, quản lý nhà nước và quyền tự chủ các trường học” của tác giả Trần Thị BíchLiễu [19], đăng trên tạp chí giáo dục số 43 tháng 11 năm 2002.
Trong bất kì một lĩnh vực nào đó, để phát triển KT-XH của đất nước nóichung, cũng như trong sự nghiệp phát triển giáo dục nói riêng, bên cạnh việc hìnhthành chiến lược phát triển sự nghiệp giáo dục bao giờ cũng có chiến lược phát triểnNNL Điều này được khẳng định rõ nét nhất trong giai đoạn từ năm 2000 đến nayđối với sự nghiệp giáo dục của Việt Nam Đã có nhiều công trình nghiên cứu, đềxuất những giải pháp công tác quản lí, xây dựng và phát triển đội ngũ CBQL, GVnhằm đáp ứng yêu cầu phát triển và đổi mới của sự nghiệp giáo dục đào tạo Một sốLuận văn Thạc sĩ, chuyên ngành QLGD có những tác giả nghiên cứu cùng hướngvới đề tài như: Đề tài “Quản lý đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học quận LêChân, thành phố Hải Phòng trong bối cảnh hiện nay” của tác giải Vũ Thị Kim Thu,năm 2015; đề tài “Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường mầm non huyện YênLập, tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn hiện nay” của tác giả Hoàng Giang Nam, năm2016; đề tài “Biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường học Sơn La đếnnăm 2020” của tác giả Đỗ Thị Minh Liên; đề tài: “Phát triển đội ngũ Hiệu trưởngtrường Trung học cơ sở theo chuẩn ở huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội” của tácgiả Trần Thị Điệp, năm 2016
Tuy nhiên trên địa bàn huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ chưa có đề tài nào đisâu nghiên cứu về biện pháp phát triển đội ngũ CBQL các trường tiểu học theochuẩn hiệu trưởng Các đề tài chủ yếu đi sâu vào nghiên cứu thực trạng về số lượng,
cơ cấu xây dựng đội ngũ CBQL trường học của một số địa phương cụ thể, chưa đềcập đến việc phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học một cách đồng bộ về
cơ cấu, đảm bảo về phẩm chất chính trị và năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, đápứng những yêu cầu của đổi mới GD&ĐT trong giai đoạn hiện nay
Việc nghiên cứu và đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ CBQL cáctrường tiểu học huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ theo chuẩn hiệu trưởng trường tiểuhọc có ý nghĩa to lớn về mặt lý luận và thực tiễn trong việc đáp ứng yêu cầu đổi mới
và phát triển giáo dục tiểu học của địa phương trong tình hình hiện nay
7
Trang 161.2 Một số khái niệm cơ bản liên quan của vấn đề nghiên cứu
1.2.1 Phát triển
Theo từ điển Tiếng Việt, phát triển là biến đổi hoặc làm cho biến đổi từ ít đếnnhiều, hẹp đến rộng, thấp đến cao, đơn giản đến phức tạp [21, tr.743] Như vậy, pháttriển làm tăng cả về chất lượng và số lượng làm cho hệ giá trị được cải tiến, đượchoàn thiện Như vậy, phát triển được hiểu là sự tăng trưởng, là sự chuyển biến theochiều hướng tích cực, tiến lên
Theo tác giả Đặng Bá Lãm: “Phát triển là một quá trình vận động từ thấp đếncao, từ đơn giản đến phức tạp, theo đó cái cũ chuyển biến mất và cái mới ra đời.Phát triển là một quá trình nội tại: bước chuyển từ thấp lên cao xảy ra bởi vì trongcái thấp đã chứa đựng dưới dạng tiềm tàng những khuynh hướng dẫn đến cái cao.Còn cái cao là cái thấp đã phát triển” [17, tr 20]
1.2.2 Chuẩn, chuẩn hóa, chuẩn hiệu trưởng
Có những cách biểu đạt khác nhau về khái niệm chuẩn:
Theo định nghĩa trong Bách khoa toàn thư giáo dục quốc tế “chuẩn là mức
độ ưu việt cần phải có để đạt được những mục đích đặc biệt, là cái đo xem điều gìphù hợp, là trình độ thực hiện mong muốn trên thực tế hoặc mang tính xã hội.Chuẩn là cái gì đó được định ra, được xác định như một luật lệ, cho sự đo lường về
số lượng, trọng lượng, phạm vi, độ lớn giá trị hay chất lượng, chuẩn còn được hiểu
là tiêu chí so sánh để xác định mức độ đạt được Kết hợp các ý trên có thể nói rằngchuẩn vừa là tiêu chí, vừa là cái gì đó sử dụng cho việc đo lường sự tiến bộ
Chuẩn hóa là những quá trình làm cho sự vật, đối tượng thuộc phạm trù nhấtđịnh đáp ứng được các chuẩn đã ban hành trong phạm vi áp dụng và hiệu lực củachuẩn đó Vai trò của chuẩn hóa là nhằm duy trì, ổn định và phát triển tổ chức Tổchức được duy trì, ổn định và phát triển như thế nào phụ thuộc vào quá trình chuẩnhóa được thể hiện trong các tổ chức đó, bởi bản chất của chuẩn hóa là làm cho cácđối tượng, các quá trình của tổ chức đáp ứng được các chuẩn ban hành cho môitrường chính thức và sự phát triển của tổ chức
Chuẩn hiệu trưởng là hệ thống các yêu cầu cơ bản đối với hiệu trưởng vềphẩm chất chính tri, đạo đức nghề nghiệp; năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sưphạm; năng lực lãnh đạo, quản lý nhà trường; năng lực tổ chức phối hợp với giađình học sinh và xã hội
Trang 171.2.3 Đội ngũ CBQL trường tiểu học
bó với nhau về quyền lợi cả vật chất lẫn tinh thần
Khái niệm đội ngũ có liên quan với khái niệm nguồn nhân lực Nguồn nhânlực có thể hiểu là tổng thể tiềm năng lao động của một nước hay một địa phương,tức là nguồn lao động, những người lao động có kỹ năng được chuẩn bị sẵn sàngtham gia vào một công việc nào đó trong cơ cấu lao động của xã hội Đội ngũ củamột tổ chức cũng chính là nguồn nhân lực trong tổ chức đó
1.2.3.2 Quản lý
Quản lý là một hoạt động được hình thành từ khi xã hội loài người xuất hiện,con người có sự hợp tác với nhau hoặc cùng nhau hoạt động với những mục đíchchung nào đó Hoạt động quản lý là hoạt động cần thiết phải thực hiện khi nhữngcon người kết hợp với nhau trong các nhóm, các tổ chức nhằm đạt mục tiêu chung.Chính vì thế quản lý được hiểu bằng nhiều cách khác nhau và được định nghĩa ởnhiều khía cạnh khác nhau
Theo tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc thì: “Quản lý là sựtác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến kháchthể quản lý (người bị quản lý) trong tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạtđược mục đích của tổ chức” Các tác giả còn phân định rõ về hoạt động quản lý: Làquá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chứcnăng) kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra [8, tr.9]
Theo tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc thì: Quản lý = “Quản” + “Lý”, trong đó “Quản”
có nghĩa là giữ, duy trì ổn định, “Lý” có nghĩa là chỉnh sửa, sắp xếp để phát triển Quản lý
là quá trình tạo ra, duy trì sự ổn định và phát triển của tổ chức [18, tr 271-272]
Với những phân tích trên, có thể hiểu quản lý theo nghĩa chung nhất như sau:
Quản lý là hoạt động của chủ thể quản lý tác động vào khách thể quản lý theo cơ chế quản lý nhất định nhằm đạt được mục tiêu đề ra và đảm bảo cho tổ chức ổn định, phát triển lâu dài.
9
Trang 18Hoạt động quản lý có thể được sơ đồ hóa như
sau Sơ đồ 1.1 Sơ đồ về quản lý
Chủ thể quản lý
Cơ chế quản lý
Đối tượng quản lý
1.2.3.3 Quản lý nguồn nhân lực trong giáo dục
Quản lý NNL trong giáo dục là quá trình thu hút, phát triển và duy trì đội ngũnhà giáo và CBQL giáo dục có năng lực và trách nhiệm với công việc nhằm thựchiện được nhiệm vụ, mục tiêu và chiến lược phát triển giáo dục đã đề ra [16, tr 51]
Theo cách định nghĩa cho thấy quản lý NNL trong giáo dục đề cập tới ba yếu tố:
- Thu hút các thành viên có đủ điều kiện để tập hợp thành đội ngũ nhà giáo
và CBQL giáo dục Đội ngũ được hình thành trở thành nguồn nhân lực bảo đảm cácyếu tố đủ số lượng, đảm bảo chất lượng và đồng bộ về cơ cấu
- Phát triển tiềm năng lao động trong lĩnh vực sư phạm cũng như quản lý củacác thành viên trên cơ sở đó tạo được tiềm năng, một sức mạnh mới của tổ chức cóđầy đủ khả năng đáp ứng các nhiệm vụ mới, yêu cầu cao của ngành và của xã hộiđáp ứng nhu cầu đổi mới và phát triển KT-XH theo từng giai đoạn Đây chính làmột nét đặc trưng cơ bản nhất của quản lý NNL trong giáo dục
- Là việc duy trì sự phát triển bền vững của từng thành viên của cả tổ chức.Trên cơ sở tạo ra và duy trì động lực lao động tích cực của các thành viên mà cóđược văn hóa của tổ chức, trong đó mỗi người đều muốn có cơ hội để được khẳngđịnh tiềm năng và vai trò của mình trong tổ chức
Với việc tập hợp được đầy đủ các yếu tố thu hút, phát triển và duy trì đội ngũnhà giáo và CBQL với đầy đủ tiềm năng, trách nhiệm trong hoạt động giáo dục thìbản thân quá trình này đã khẳng định được mục tiêu là tạo ra và phát triển tiềm năngmột cách bền vững của tổ chức trong các hoạt động giáo dục
Trang 19Như vậy, phát triển từ lí thuyết quản lý NNL với các hoạt động kế hoạch hóa,tuyển dụng, bồi dưỡng và phát triển tiềm năng cho các thành viên đã là cơ sở choviệc hình thành cơ sở lí luận về quản lý NNL trong giáo dục trên nền tảng thu hút(tạo nguồn) phát triển và duy trì đội ngũ nhà giáo và đội ngũ CBQL với đầy đủnhững tiềm năng cần thiết và trách nhiệm để hoàn thành nhiệm vụ, đạt được mụctiêu giáo dục và chiến lược giáo dục theo từng giai đoạn đề ra.
CBQL có thể là cấp trưởng hoặc phó trưởng của một tổ chức được cơ quancấp trên bổ nhiệm bằng quyết định hành chính Nhà nước, cấp phó giúp việc cho cấptrưởng, chịu trách nhiệm trước cấp trưởng và chịu trách nhiệm trước pháp luật vềcông việc được phân công
1.2.3.5 Đội ngũ cán bộ quản lý
Ở Việt Nam, đội ngũ CBQL luôn được Đảng ta quan tâm xây dựng, đào tạo, bồidưỡng về mọi mặt nhằm thực hiện mục tiêu chung là xây dựng đội ngũ cán bộ có bảnlĩnh chính trị vững vàng, có đạo đức, lối sống lành mạnh… có tư duy đổi mới, sáng tạo;
có kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu của thời kỳ đẩy mạnh HĐH đất nước, có tinh thần đoàn kết, hợp tác, ý thức tổ chức, kỉ luật cao và phongcách làm việc khoa học, tôn trọng tập thể, gắn bó với nhân dân, dám nghĩ, dám làm,dám chịu trách nhiệm Đội ngũ CBQL phải đồng bộ, có tính kế thừa và phát triển,
CNH-có số lượng và cơ cấu hợp lý
1.2.3.6 Đội ngũ CBQL trường tiểu học
Theo Từ điển Tiếng Việt: Đội ngũ là tập hợp gồm số đông người cùng chứcnăng, nhiệm vụ, nghề nghiệp hợp thành lực lượng hoạt động trong hệ thống (tổchức) và cùng chung một mục đích nhất định [21, tr.32]
11
Trang 20Có thể hiểu đội ngũ là một tập thể gắn kết với nhau, cùng chung lý tưởng,mục đích, ràng buộc nhau về vật chất, tinh thần và hoạt động theo một nguyên tắc.
Ví dụ: "Đội ngũ trí thức"; "Đội ngũ nhà giáo"; "Đội ngũ y, bác sỹ" Khi xem xétđội ngũ người ta thường chú ý tới ba yếu tố tạo thành đó là: Số lượng, cơ cấu độingũ; trình độ đội ngũ; phẩm chất, năng lực đội ngũ
Đội ngũ CBQL trường tiểu học bao gồm Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởngnhà trường, do chủ tịch UBND huyện (quận, thị, thành phố trực thuộc tỉnh) bổnhiệm; Hiệu trưởng trường tiểu học vừa là người lãnh đạo, vừa là người quản lý đơn
vị trường học, có nhiệm vụ và quyền hạn được quy định tại các văn bản pháp luậtcủa Nhà nước; Phó Hiệu trưởng trường tiểu học là người giúp việc cho Hiệu trưởng,chịu trách nhiệm trước Hiệu trưởng và chịu trách nhiệm trước pháp luật về côngviệc được phân công
Theo đó, đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học được hiểu là tập hợp nhữngngười làm công tác quản lý ở các trường tiểu học, là những người thực hiện điềuhành quá trình giáo dục diễn ra trong nhà trường tiểu học, đây là những chủ thểquản lý bên trong nhà trường
Như mục tiêu của luận văn đã xác định rõ, luận văn này tập trung vào độingũ CBQL là Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng các trường tiểu học huyện Yên Lập,tỉnh Phú Thọ nhằm phát triển đội ngũ CBQL theo chuẩn hiệu trưởng
1.2.4 Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý theo chuẩn hiệu trưởng
Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý thực chất là xây dựng và phát triển cả bayếu tố: Quy mô, chất lượng, cơ cấu Trong đó, quy mô được thể hiện bằng số lượng
Cơ cấu thể hiện sự hợp lý trong bố trí về nhiệm vụ, độ tuổi, giới tính, chuyên môn,nghiệp vụ hay nói cách khác là tạo ra một ê kíp đồng bộ, đồng tâm có khả năng hỗtrợ, bù đắp cho nhau về mọi mặt Chất lượng là yếu tố quan trọng nhất trong việcxây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý với đầy đủ những tiềm năng cần thiết
và trách nhiệm để hoàn thành nhiệm vụ, đạt được mục tiêu giáo dục và chiến lượcgiáo dục theo từng giai đoạn đề ra của địa phương và của đất nước
Phát triển đội ngũ CBQL theo chuẩn hiệu trưởng không phải là tăng số lượngCBQL mà quan trọng là nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL, chuẩn hóa đội ngũ nàysao cho đồng bộ để đảm bảo sự phát triển bền vững của các nhà trường
Trang 21Theo lí thuyết quản lí NNL, quá trình quản lí đội ngũ CBQL bao gồm bảyhoạt động cơ bản sau đây:
(1) Kế hoạch hoá nguồn nhân lực: nhằm đảm bảo nhu cầu nhân sự luôn được
đáp ứng một cách thích đáng Kế hoạch hoá nguồn nhân lực được thực hiện thông quaviệc phân tích các nhân tố bên trong như các kỹ năng hiện có và sẽ cần đến, các chỗlàm việc đang khuyết và sự mở rộng hay thu gọn các đơn vị, các bộ phận
(2) Tuyển mộ: là việc lập một danh sách - chính xác hơn chuẩn bị một nhóm
nhân sự - các ứng cử viên tương ứng với kế hoạch NNL
(3) Chọn lựa: được tiến hành thông qua kiểm tra, thẩm định công việc của
ứng viên do những người quản lí trực tiếp tiến hành; những người quản lí đó làngười sẽ lựa chọn cuối cùng và sử dụng nhân lực được chọn
(4) Xã hội hoá/hay định hướng: là quá trình giúp những thành viên được
tuyển chọn nhanh chóng và êm ả thích nghi, hoà nhập với tổ chức
(5) Huấn luyện và phát triển: nhằm nâng cao năng lực, khả năng cống hiến
của mỗi thành viên cho kết quả hoạt động của tổ chức Việc huấn luyện là nhằm đểnâng cao, cải thiện kĩ năng đối với những công việc đang thực hiện; còn chươngtrình phát triển nhằm chuẩn bị cho việc đề bạt hay nâng bậc (cấp)
(6) Thẩm định kết quả hoạt động: là việc so sánh kết quả hoàn thành công
việc cá nhân được giao với các tiêu chuẩn hoặc mục đích đã xác định cho vị trí làmviệc đó Kết quả thấp cần phải có hành động uốn nắn tức thì; còn nếu đạt kết quảcao thì được thưởng hưởng hoặc đề bạt, nâng cấp
(7) Đề bạt, thuyên chuyển, giáng cấp và sa thải: những hoạt động này phản
ánh giá trị (vị trí, vai trò) của một thành viên đối với tổ chức Người đạt thành tíchcao có thể được đề bạt, thuyên chuyển để giúp họ phát triển kĩ năng của mình;người đạt thành tích thấp có thể bị chuyển đến vị trí ít quan trọng hơn, thậm chí bịthải hồi Tất cả các hoạt động này đều tác động đến kế hoạch hoá nguồn nhân lực
1.3 Một số vấn đề chung về nhà trường tiểu học
1.3.1 Vị trí của trường tiểu học
Điều 2- Điều lệ trường tiểu học (Ban hành kèm theo Thông tư số 41/2010/TT- BGDĐT ngày 30 tháng 12 năm 2010 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo) xác định: "Trường tiểu học là cơ sở giáo dục phổ thông của hệ thống giáo
dục quốc dân, có tư cách pháp nhân, có tài khoản và con dấu riêng"
13
Trang 22Tiểu học là bậc học có ý nghĩa quan trọng trong việc hình thành, phát triểnnhân cách của con người Đó là cơ sở vững chắc cho việc giáo dục phổ thông vàtoàn bộ hệ thống giáo dục quốc dân nước ta.
1.3.2 Mục tiêu giáo dục tiểu học
Mục tiêu giáo dục tiểu học theo điều 27 - Luật giáo dục: "Giáo dục tiểu họcnhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn vàlâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếptục học trung học cơ sở" [23, tr 15]
Quản lý trường tiểu học chủ yếu là quản lý hoạt động dạy và học, các hoạtđộng phục vụ cho việc dạy và học nhằm đạt được mục tiêu đề ra
Mục tiêu cụ thể của giáo dục tiểu học trong giai đoạn hiện nay cần đạt đượcmột số vấn đề:
- Tiếp tục triển khai Chương trình hành động của Bộ GD&ĐT thực hiện Nghịquyết số 29- NQ/TW ngày 04/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XI vềđổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo; Nghị quyết số 88/2014/QH13 ngày28/11/2014 của Quốc hội về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổthông; Quyết định số 404/QĐ-TTg ngày 27/3/2015 của Thủ tướng Chính phủ vềphê duyệt Đề án đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông
- Tăng cường nền nếp, kỷ cương và chất lượng, hiệu quả công tác trong các
cơ sở giáo dục tiểu học, tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạođức, phong cách Hồ Chí Minh; thực hiện nội dung các cuộc vận động, các phongtrào thi đua của ngành phù hợp điều kiện thực tế địa phương
- Rà soát, quy hoạch mạng lưới trường lớp, đội ngũ giáo viên và cán bộ quản
lý giáo dục Tiểu học đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT Tiếp tụcchỉ đạo việc quản lí, tổ chức dạy học theo chuẩn kiến thức, kĩ năng và định hướngphát triển năng lực học sinh; điều chỉnh nội dung dạy học phù hợp đặc điểm tâmsinh lí học sinh tiểu học; tăng cường giáo dục đạo đức, giáo dục kĩ năng sống; chỉđạo triển khai hiệu quả mô hình trường tiểu học mới tại các trường tự nguyện và có
đủ điều kiện; đổi mới phương pháp dạy, phương pháp học và thực hiện tốt đổi mớiđánh giá học sinh tiểu học; tăng cường cơ hội tiếp cận giáo dục cho trẻ em có hoàncảnh khó khăn; tăng cường tiếng Việt cho học
Trang 23sinh dân tộc thiểu số; thực hiện dạy học theo tài liệu Tiếng Việt lớp 1 - Công nghệgiáo dục; bảo đảm các điều kiện và triển khai dạy học ngoại ngữ theo chương trìnhmới; duy trì, củng cố và nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục tiểu học đúng độtuổi; xây dựng xã hội học tập; đẩy mạnh xây dựng và duy trì trường chuẩn quốc gia
và tổ chức dạy học 2 buổi/ngày
- Khuyến khích sự sáng tạo và đề cao trách nhiệm của giáo viên và cán bộquản lí giáo dục Đổi mới mạnh mẽ công tác quản lí theo hướng tăng cường phâncấp quản lí, thực hiện quyền tự chủ của nhà trường và giáo viên trong việc xâydựng, thực hiện kế hoạch giáo dục đi đôi với việc nâng cao năng lực quản trị nhàtrường, trách nhiệm giải trình của đơn vị, cá nhân thực hiện nhiệm vụ và chức nănggiám sát của xã hội, kiểm tra của cấp trên Đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệthông tin trong dạy học và quản lí
1.3.3 Nhiệm vụ, quyền hạn và hoạt động quản lý của trường tiểu học
a Trường tiểu học có những nhiệm vụ và quyền hạn cơ bản sau đây
- Tổ chức giảng dạy, học tập và hoạt động giáo dục đạt chất lượng theo mụctiêu, chương trình giáo dục phổ thông cấp Tiểu học do Bộ trưởng Bộ Giáo dục vàĐào tạo ban hành
- Huy động trẻ em đi học đúng độ tuổi, vận động trẻ em khuyết tật, trẻ em đã
bỏ học đến trường, thực hiện phổ cập giáo dục và chống mù chữ trong cộng đồng.Nhận bảo trợ và giúp các cơ quan có thẩm quyền quản lí các hoạt động giáo dục củacác cơ sở giáo dục khác thực hiện chương trình giáo dục tiểu học theo sự phân côngcủa cấp có thẩm quyền Tổ chức kiểm tra và công nhận hoàn thành chương trìnhtiểu học cho học sinh trong nhà trường và trẻ em trong địa bàn trường được phâncông phụ trách
- Xây dựng, phát triển nhà trường theo các quy định của Bộ Giáo dục và Đàotạo và nhiệm vụ phát triển giáo dục của địa phương
- Thực hiện kiểm định chất lượng giáo dục
- Quản lí cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh
- Quản lí, sử dụng đất đai, cơ sở vật chất, trang thiết bị và tài chính theo quy định của pháp luật
- Phối hợp với gia đình, các tổ chức và cá nhân trong cộng đồng thực hiện hoạt động giáo dục
15
Trang 24- Tổ chức cho cán bộ quản lí, giáo viên, nhân viên và học sinh tham gia các hoạt động xã hội trong cộng đồng.
- Thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật
b Hoạt động quản lý của trường tiểu học
Trường tiểu học là bậc học nền tảng trong hệ thống giáo dục quốc dân.Trường tiểu học vừa là một thiết chế xã hội trong quản lý quá trình đào tạo trungtâm vừa là một bộ phận của cộng đồng trong guồng máy giáo dục quốc dân Hoạtđộng quản lý của trường tiểu học thể hiện đầy đủ bản chất của hoạt động quản lý,mang tính xã hội, tính khoa học, tính kỹ thuật và nghệ thuật cao
Chủ thể quản lý của trường tiểu học chính là bộ máy quản lý giáo dục trườnghọc (Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng)
Trong các trường tiểu học hiện nay cơ cấu bộ máy quản lý và các mối quan
hệ, phối hợp các lực lượng quản lý bao gồm: Các tổ chức đoàn thể trong nhà trườnghoạt động và thực hiện đúng Điều lệ
Mỗi trường tiểu học chịu sự quản lý trực tiếp về chuyên môn, hành chính củaPhòng GD&ĐT cũng như cơ quan quản lý Nhà nước ở địa phương nơi trường đóng
1.3.4 Quy định hạng trường tiểu học
Hạng trường của cấp tiểu học được quy định như sau:
Bảng 1.1 Quy định hạng trường tiểu học
1 Trung du, đồng bằng, thành phố
2 Miền núi, vùng sâu, hải đảo
(Nguồn: Thông tư số 33/2005/TT-BGD&ĐT, Hướng dẫn thực hiện chế độ phụ cấp chức vụ lãnh đạo trong các cơ sở giáo dục công lập).
1.3.5 Nhiệm vụ, quyền hạn của Hiệu trưởng và Phó hiệu trưởng
1.3.5.1 Hiệu trưởng
Điều 20 - Điều lệ trường tiểu học (Ban hành kèm theo Thông tư số BGDĐT ngày 30 tháng 12 năm 2010 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo) quy định:
Trang 2541/2010/TT Hiệu trưởng trường tiểu học là người chịu trách nhiệm tổ chức, quản lí cáchoạt động và chất lượng giáo dục của nhà trường Hiệu trưởng do Trưởng phònggiáo dục và đào tạo bổ nhiệm đối với trường tiểu học công lập, công nhận đối vớitrường tiểu học tư thục theo quy trình bổ nhiệm hoặc công nhận Hiệu trưởng củacấp có thẩm quyền.
- Người được bổ nhiệm hoặc công nhận làm Hiệu trưởng trường tiểu học phải đạt chuẩn hiệu trưởng trường tiểu học
- Nhiệm kì của Hiệu trưởng trường tiểu học là 5 năm Sau 5 năm, Hiệutrưởng được đánh giá và có thể được bổ nhiệm lại hoặc công nhận lại Đối vớitrường tiểu học công lập, Hiệu trưởng được quản lí một trường tiểu học không quáhai nhiệm kì Mỗi Hiệu trưởng chỉ được giao quản lí một trường tiểu học
- Sau mỗi năm học, mỗi nhiệm kì công tác, Hiệu trưởng trường tiểu họcđược cán bộ, giáo viên trong trường và cấp có thẩm quyền đánh giá về công tácquản lí các hoạt động và chất lượng giáo dục của nhà trường theo quy định
1.3.5.2 Phó hiệu trưởng
Điều 21 - Điều lệ trường tiểu học (Ban hành kèm theo Thông tư số 41/2010/TT-BGDĐT ngày 30 tháng 12 năm 2010 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo) quy định:
- Phó hiệu trưởng là người giúp việc cho Hiệu trưởng và chịu trách nhiệmtrước Hiệu trưởng, do Trưởng phòng giáo dục và đào tạo bổ nhiệm đối với trườngcông lập, công nhận đối với trường tư thục theo quy trình bổ nhiệm hoặc công nhậnPhó Hiệu trưởng của cấp có thẩm quyền Mỗi trường tiểu học có từ 1 đến 2 Phó hiệu trưởng, trường hợp đặc biệt có thể được bổ nhiệm hoặc công nhận thêm
- Người được bổ nhiệm hoặc công nhận làm Phó hiệu trưởng trường tiểu họcphải đạt mức cao của chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học, có năng lực đảm nhiệmcác nhiệm vụ do Hiệu trưởng phân công
1.4 Nội dung cơ bản của chuẩn Hiệu trưởng trường tiểu học
Mục đích ban hành chuẩn Hiệu trưởng nhằm giúp CBQL tự đánh giá và từ đóxây dựng kế hoạch học tập, rèn luyện, tự hoàn thiện nâng cao năng lực lãnh đạo vàquản lý nhà trường Là căn cứ để cơ quan QLGD đánh giá, xếp loại CBQL phục vụ chocông tác sử dụng, bổ nhiệm, miễn nhiệm, đào tạo, bồi dưỡng và đề xuất thực hiện
17
Trang 26chế độ, chính sách đối với CBQL Chuẩn hiệu trưởng cũng là căn cứ quan trọng đểcác cơ sở đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo và Cán bộ QLGD xây dựng, đổi mới chươngtrình đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý của CBQL.
Chuẩn Hiệu trưởng trường tiểu học bao gồm 4 tiêu chuẩn, 18 tiêu chí và các yêucầu cụ thể Đây là những yêu cầu cơ bản để người Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng thựchiện tốt vai trò, chức năng, nhiệm vụ của người lãnh đạo, quản lý nhà trường
Ta có thể thấy rằng, các tiêu chí thuộc tiêu chuẩn 1 và tiêu chuẩn 3 là nhữngtiêu chí quan trọng bắt buộc Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng phải đạt được nếu muốnđạt chuẩn theo yêu cầu quy định
1.5 Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học theo chuẩn
Từ những lý luận về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý nêu trên ta thấy: Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường tiểu học theo chuẩn hiệu trưởng thực chất
là xây dựng, quy hoạch, bồi dưỡng, tuyển chọn, đào tạo, sắp xếp bổ nhiệm, tuyểndụng cũng như tạo môi trường và động cơ cho đội ngũ này phát triển Để thực hiệntốt việc này chúng ta cần nghiên cứu đặc điểm của từng địa phương, vùng miền, sốlượng và đặc trưng của các trường tiểu học, bối cảnh về chính trị, kinh tế - xã hộihiện tại, yêu cầu chuẩn đối với cán bộ quản lý cùng những đặc điểm tâm lý củangười CBQL để đề ra nội dung, giải pháp cho phù hợp
1.5.1 Quy hoạch, kế hoạch phát triển đội ngũ cán bộ quản lý
Quy hoạch đội ngũ CBQL là một trong những hoạt động quản lí của ngườiquản lí và các cơ quan quản lí, giúp cho người quản lí và các cơ quan quản lí biếtđược số lượng, cơ cấu về tuổi, trình độ chuyên môn, giới tính… của đội ngũ CBQL
từ đó có những biện pháp điều chỉnh phù hợp Quan trọng hơn, việc quy hoạch làm
cơ sở chủ yếu mang tính định hướng cho việc vận dụng và thực hiện các chức năng
cơ bản của quản lí vào hoạt động quản lí trong ngành giáo dục nói chung và trongcác trường Tiểu học nói riêng
Quy hoạch, kế hoạch phát triển đội ngũ CBQL trường Tiểu học đứng trênphương diện công tác quản lí của Phòng GD&ĐT gồm:
- Dựa trên số liệu điều tra phổ cập hàng năm của huyện để dự báo quy mô phát triển trường lớp Tiểu học hàng năm, trong 5 năm tới hoặc 10 năm
- So sánh số lượng CBQL hiện có tại các trường Tiểu học với định mức biên chế
Trang 27CBQL trường Tiểu học được quy định tại Thông tư liên tịch số BNV ngày 23/8/2006 giữa Bộ GD&ĐT và Bộ Nội vụ Xây dựng đội ngũ CBQL trườngTiểu học là phải tạo được đội ngũ Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng các trường Tiểu học đủ về
35/2006/TTLT/BGDĐT-số lượng, đảm bảo về chất lượng Về 35/2006/TTLT/BGDĐT-số lượng CBQL phải đủ so với định biên quy định,phải có cơ cấu hợp lí Độ tuổi và tỉ lệ cán bộ nữ phải phù hợp với điều kiện của từng nhàtrường và của toàn huyện để đảm bảo tốt tính kế thừa và phát triển Mỗi trường có mộthiệu trưởng và một số phó hiệu trưởng được quy định cụ thể như sau:
+ Trường hạng 1 có không quá 2 Phó hiệu trưởng
+ Trường hạng 2, hạng 3 có 1 Phó hiệu trưởng
+ Trường tiểu học có từ 5 điểm trường trở lên được bố trí thêm 1 Phó hiệu trưởng
Một chức danh CBQL có thể quy hoạch nhiều người, một người có thể quyhoạch nhiều chức danh, đảm bảo đội ngũ cán bộ kế cận phải có cơ cấu hợp lí Quyhoạch thường gắn kết với các khâu: Nhận xét, đánh giá, đào tạo, bồi dưỡng, luânchuyển, sắp xếp, sử dụng, bãi miễn Quy hoạch luôn được xem xét, đánh giá, bổsung, điều chỉnh hàng năm như: Có thể đưa ra khỏi quy hoạch những người không
đủ tiêu chuẩn, đồng thời bổ sung vào quy hoạch những nhân tố mới có triển vọng.Sau khi quy hoạch tạo nguồn CBQL cần có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, giaonhiệm vụ cho cán bộ dự nguồn để rèn luyện, thử thách, tạo động lực thúc đẩy sựphấn đấu vươn lên của cán bộ
- Xác định những yếu tố môi trường KT-XH của địa phương có ảnh hưởngđến phát triển GDTH, từ đó chỉ ra các cơ hội và thách thức đối với công tác pháttriển đội ngũ CBQL trường Tiểu học của huyện
- Xây dựng chiến lược phát triển đội ngũ CBQL trường Tiểu học của địaphương dựa trên phân tích thực trạng và dự báo nhu cầu phát triển đội ngũ từng trường
để từ đó đề ra mục tiêu quy hoạch, trong đó có các mục tiêu về số lượng, cơ cấu, trình
độ đào tạo, năng lực và phẩm chất của đội ngũ CBQL trường Tiểu học trong từng năm
và giai đoạn 5 năm, 10 năm… phù hợp với quy mô phát triển GDTH của huyện
- Đưa ra các biện pháp thực hiện hoặc các đề nghị, kiến nghị để thực hiệnquy hoạch phù hợp, trong đó có các biện pháp về nhận thức, chính sách và cơ chế,đào tạo và bồi dưỡng, điều động và luân chuyển, nguồn cung cấp CBQL, nhân lực
và tài lực để thực hiện quy hoạch
19
Trang 281.5.2 Bổ nhiệm cán bộ quản lý
Việc chọn người quản lí trường Tiểu học là một công việc khó khăn do tính phứctạp của hoạt động quản lí Người quản lí phải có nhiều năng lực và kỹ năng rất đa dạng,phải có những phẩm chất cần thiết cho vị trí công tác của họ nên việc chọn lựa người quản
lí vừa khó khăn, vừa tỉ mỉ, đòi hỏi phải thận trọng và tốn nhiều công sức, thời gian
Trong Điều lệ trường Tiểu học Ban hành kèm theo Thông tư số BGDĐT ngày 30/12/2010 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT quy định:
41/2010/TT Đối với Hiệu trưởng:
+ Người được bổ nhiệm hoặc công nhận làm Hiệu trưởng trường tiểu học phải đạt Chuẩn hiệu trưởng trường tiểu học
+ Nhiệm kì của Hiệu trưởng trường tiểu học là 5 năm Sau 5 năm, Hiệutrưởng được đánh giá và có thể được bổ nhiệm lại hoặc công nhận lại Đối vớitrường tiểu học công lập, Hiệu trưởng được quản lí một trường tiểu học không quáhai nhiệm kì Mỗi Hiệu trưởng chỉ được giao quản lí một trường tiểu học
+ Sau mỗi năm học, mỗi nhiệm kì công tác, Hiệu trưởng trường tiểu họcđược CB, GV trong trường và cấp có thẩm quyền đánh giá về công tác quản lí cáchoạt động và chất lượng giáo dục của nhà trường theo quy định
- Đối với Phó hiệu trưởng: Người được bổ nhiệm hoặc công nhận làm Phóhiệu trưởng trường tiểu học phải đạt mức cao của Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểuhọc, có năng lực đảm nhiệm các nhiệm vụ do Hiệu trưởng phân công
1.5.3 Sử dụng đội ngũ cán bộ quản lý
Theo từ điển tiếng Việt “Sử dụng là đem dùng vào mục đích nào đó” [21,tr.845] Sử dụng đội ngũ CBQL là nhằm thực hiện mục đích, mục tiêu Giáo dục - Đàotạo Đội ngũ CBQL là một bộ phận của đội ngũ công chức làm việc trong lĩnh vựcGD&ĐT của đất nước Việc sử dụng viên chức nói chung và sử dụng đội ngũ CBQLnói riêng bao gồm nhiều công việc khác nhau như: Bố trí, phân công công tác, chuyểnngạch, nâng ngạch, điều động, bổ nhiệm, miễn nhiệm, luân chuyển, biệt phái
Bố trí, phân công công tác: Người đứng đầu cơ quan sử dụng công chức chịutrách nhiệm bố trí, phân công giao nhiệm vụ cho công chức, đảm bảo các điều kiệncần thiết để công chức thi hành nhiệm vụ, thực hiện các chế độ, chính sách đối vớicông chức Khi thực hiện việc bố trí phân công công tác cho công chức phải đảmbảo phù hợp giữa nhiệm vụ được giao với ngạch công chức được bổ nhiệm
Trang 29Chuyển ngạch: Trong quá trình công tác nếu công chức được phân côngnhiệm vụ mới không phù hợp với ngạch công chức đang giữ thì phải chuyển ngạchcho phù hợp với vị trí và chuyên môn nghiệp vụ được giao Công chức chuyểnngạch phải đáp ứng đúng tiêu chuẩn chuyên môn nghiệp vụ của ngạch được chuyển
và phù hợp với cơ cấu ngạch công chức của cơ quan
Việc nâng ngạch, nâng bậc lương: Công chức có đủ tiêu chuẩn, điều kiện, vịtrí công tác phù hợp với ngạch và ngạch trong cùng ngành chuyên môn thì có thểđược nâng ngạch Việc nâng ngạch cho công chức phải thông qua kỳ thi nâng ngạchtheo quy định Công chức lập thành tích xuất sắc trong thực hiện nhiệm vụ, công vụthì được xem xét để nâng ngạch Công chức có đủ tiêu chuẩn, thời hạn và bậc trongngạch thì có thể được nâng bậc lương Công chức lập thành tích xuất sắc trong thựchiện nhiệm vụ, công vụ thì được xem xét để nâng lương trước thời hạn theo quyđịnh của Chính phủ
Điều động, bổ nhiệm, miễn nhiệm, luân chuyển, biệt phái: Trong quá trình sửdụng công chức chúng ta có thể phải điều động, luân chuyển, biệt phái nhưng phảixuất phát từ yêu cầu, nhiệm vụ thực tế và phải phù hợp với trình độ chuyên mônnghiệp vụ, năng lực của công chức; phải đảm bảo đầy đủ mọi chế độ ưu đãi, chínhsách khuyến khích của Nhà nước nếu có
Cơ quan quản lý cấp trên cần quan tâm sâu sát, chỉ đạo CBQL các nhàtrường tập trung thực hiện nhiệm vụ trọng tâm của cấp học, đối với GDTH hiện nay
là việc thực hiện chương trình GDTH, công tác phổ cập GDTH đúng độ tuổi, côngtác xây dựng trường chuẩn quốc gia Trong đó, Phòng GD&ĐT cần quan tâm phêduyệt một số kế hoạch như: Chiến lược phát triển nhà trường, Kế hoạch chỉ đạothực hiện nhiệm vụ năm học Tuy nhiên, cần chú ý giao quyền tự chủ, tự chịu tráchnhiệm, tạo điều kiện cho CBQL các nhà trường phát huy sự năng động, tính sángtạo, tránh can thiệp thái quá vào công việc cụ thể của mỗi nhà trường Đồng thờicũng cần quan tâm phát huy thế mạnh của mỗi CBQL, mỗi nhà trường trong cáchoạt động chuyên môn cũng như hoạt động phong trào nhằm tỏa tác dụng với tậpthể và mang lại hiệu quả quản lý cao nhất
1.5.4 Nội dung đào tạo và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý
Chiến lược phát triển giáo dục nước ta hiện nay cũng như chương trình đổi
21
Trang 30mới căn bản và toàn diện đang được thực hiện với quan điểm: chuẩn hóa, hiện đạihóa, dân chủ hóa, nhân lực trong giáo dục trước hết cũng phải thực hiện với đặcđiểm chuẩn hóa để thực hiện đồng bộ một quá trình giáo dục chuẩn hóa đầu vào.Đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục phải đạt trình độ chuẩn về trình độ đào tạo,chuyên môn nghiệp vụ sư phạm và nghiệp vụ QLGD Trong đó có một bộ phận đạttrình độ trên chuẩn để họ là lực lượng cốt cán, chủ lực trong việc triển khai thựchiện các nhiệm vụ mới trong quá trình đổi mới nâng cao chất lượng giáo dục Đểhội nhập quốc tế, giáo dục nước ta hướng tới mục tiêu đạt trình độ tương đương vớicác nước tiên tiến về giáo dục trong khu vực và tiên tiến trên thế giới đòi hỏi trình
độ chuẩn về nguồn nhân lực ngày càng tăng “Xây dựng quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục gắn với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh, quốc phòng và hội nhập quốc tế Thực hiện chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo theo từng cấp học và trình độ đào tạo" như Nghị quyết
số 29/NQ-TƯ của Ban bí thư đã xác định
Chất lượng cán bộ được hình thành do nhiều nhân tố tác động, trong đó phầnlớn là thông qua con đường đào tạo, bồi dưỡng Chính vì vậy để xây dựng và nângcao chất lượng đội ngũ CBQL điều quan trọng là phải chăm lo công tác đào tạo, bồidưỡng cho đội ngũ CBQL và cán bộ kế cận
Mục tiêu của công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ CBQL trường tiểu học lànâng cao trình độ nhận thức và kĩ năng hoạt động đáp ứng yêu cầu công tác quản lýtrường tiểu học
Nội dung đào tạo, bồi dưỡng gồm: Chuyên môn nghiệp vụ, lí luận chính trị, QLNN, QLGD, ngoại ngữ, tin học
Trong tình hình hiện nay, xã hội luôn luôn biến động và phát triển khôngngừng, đòi hỏi phải phát triển NNL trong là yêu cầu hết sức cấp bách và cần được
ưu tiên trong mỗi nhà trường Bởi vì, mục tiêu của việc phát triển nhân lực là huyđộng khả năng làm việc tốt nhất của mỗi cá nhân và làm cho họ hài lòng, yên tâmcông tác, mọi người có thể phát huy được khả năng của mình để đạt được mục tiêucủa đơn vị với chi phí ít nhất
Phát triển đội ngũ CBQL các trường tiểu học cũng phải nhằm vào mục tiêu đủ
về số lượng, cân đối về cơ cấu và chuẩn về trình độ đào tạo để bảo đảm chủ thể quản lí
Trang 31nhà trường thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ và bổn phận theo hệ thống với đủ các cấp
độ (cấp cao, cấp trung gian, cấp cơ sở) quản lý
Phát triển tiềm năng làm việc của CBQL cần tập trung vào phát triển tiềmnăng lãnh đạo trên cơ sở kĩ năng nhận thức cần xác định rõ ràng về sứ mạng, tầmnhìn của nhà trường, CBQL phải thuyết phục được cấp trên cũng như các thànhviên của tổ chức đồng tình, ủng hộ việc lựa chọn và triển khai thực hiện các mụctiêu của nhà trường với những giá trị đặc trưng cần đạt được Người CBQL cũngcần phải biết sử dụng hoạt động quản lý trong chừng mực cần thiết và biết giao việccho các cấp quản lý khác
1.5.5 Kiểm tra, đánh giá đội ngũ cán bộ quản lý
Việc kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ của đội ngũ CBQL giáodục cũng được thực hiện dựa trên quan điểm phát triển đội ngũ CBQL, coi trọngtính thống nhất giữa các khâu trong phát triển đội ngũ CBQL Trước hết việc kiểmtra, đánh giá dựa trên các chuẩn mực yêu cầu đối với đội CBQL giáo dục nhưChuẩn hiệu trưởng do Bộ GD&ĐT ban hành và các quy định về đánh giá và phânloại cán bộ, công chức, viên chức của Chính phủ
Để xác định từng CBQL có đạt được đúng yêu cầu các kĩ năng theo chuẩn không,người ta sẽ thu thập các minh chứng về đối tượng đánh giá để đối chiếu với các chỉ số vàtổng hợp lại theo từng tiêu chí và đánh giá mức độ đạt được của từng tiêu chuẩn như thếnào Quá trình thực hiện các khâu đánh giá này cũng diễn ra theo 4 bước:
(1) Xác lập các chuẩn mực, tiêu chí và các chỉ số liên quan đến chuẩn nhàgiáo hay chuẩn hiệu trưởng
(2) Thu thập các minh chứng về kiến thức, kĩ năng, năng lực, tính cách củađối tượng mà chuẩn hướng tới
(3) Đối chiếu sự phù hợp của các minh chứng trong các lĩnh vực hoạt động
so với chuẩn đã xác định, để phát hiện các mức độ phù hợp với chuẩn hay chưa phùhợp, trên cơ sở đó tiến hành bước tiếp theo
(4) Ra quyết định điều chỉnh: Phát huy thành tích, tuyên dương, khen thưởng hay hỗ trợ, chia sẻ giúp đối tượng hoàn thành nhiệm vụ đạt chuẩn đã đặt ra
Trong đánh giá có hình thức đánh giá chính thức và đánh giá không chính thức:
- Đánh giá không chính thức là quá trình chuyển thông tin ngược một cách
23
Trang 32liên tục cho đối tượng được biết về thành tựu công tác của họ Người quản lý có thểnhận xét tức thời về một phần việc đã được hoàn thành tốt hay không, hoặc người quản
lý yêu cầu đối tượng dừng công việc lại để giải thích phải giải quyết phần việc đó nhưthế nào cho tốt Do có mối quan hệ chặt chẽ giữa hoạt động và thông tin ngược, chonên sự đánh giá không chính thức sẽ nhanh chóng tạo ra những thành tựu đáng mongmuốn cũng như phòng ngừa những kết quả yếu, kém trước khi nó trở thành xảy ra.Thành viên của một tổ chức phải chấp nhận sự đánh giá không chính thức này như mộthoạt động quan trọng, một bộ phận cấu thành văn hoá tổ chức
- Đánh giá chính thức có hệ thống là quá trình đánh giá theo chu kì nửa nămhọc hoặc cuối năm học Quá trình đánh giá chính thức là quá trình phân loại thànhtựu tại thời điểm đánh giá của từng đối tượng, xác định họ đạt được mức độ nào sovới các chuẩn mực, họ xứng đáng được cất nhắc hoặc được đề bạt, hay họ cần phải
đi đào tạo lại… Nói rõ hơn, đánh giá chính thức có 4 mục đích sau đây: Cho ngườiđược đánh giá biết một cách chính thức thành tựu của họ được xếp loại như thế nào;xác định cho những người thuộc cấp biết: Ai trong số họ xứng đáng được khenthưởng hay cất nhắc; chỉ ra cho những người thuộc cấp biết rằng ai cần được bồidưỡng, huấn luyện thêm nữa; xác định những ứng cử viên được đề bạt
1.5.6 Tạo môi trường phát triển đội ngũ cán bộ quản lý
Tạo môi trường phát triển đội ngũ CBQL bao gồm 2 khâu: Chính sách đãi ngộ và xây dựng môi trường làm việc đối với đội ngũ CBQL giáo dục
- Chính sách đãi ngộ:
+ Chính sách đãi ngộ là điều kiện để động viên khuyến khích CBQL cống hiếntốt hơn nữa trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ của nhà trường Một chế độ, chínhsách tốt sẽ là công cụ quản lí hữu hiệu trong phương thức quản lý thời kì đổi mới.+ Việc thực hiện chế độ, chính sách đãi ngộ là quá trình thực hiện các chủtrương, các quy định của nhà nước và của chính nội bộ các cơ sở giáo dục tới từngCBQL và thông qua đó tác động lên các mối quan hệ giữa cá nhân với cá nhân, vớitập thể, với tổ chức nhằm tạo ra động lực lao động tốt nhất của mọi thành viên.+ Trong bối cảnh hiện nay, ngoài các chính sách, những quy định cụ thể về côngtác cán bộ hay chế độ thi đua khen thưởng có thể có những vấn đề không còn ý nghĩatích cực để tạo động lực tốt cho mọi người thì cần được xem xét điều chỉnh hoặc bổsung hoàn chỉnh cho phù hợp với xu hướng hiện hành, chẳng hạn như: Xu hướng
Trang 33quản lý đội ngũ CBQL theo quan điểm chuẩn hóa, hiện đại hóa; chính sách đãi ngộ cầnhướng tới việc khuyến khích những cá nhân có chí học tập vươn lên và thực sự pháthuy năng lực trong việc đáp ứng các nhiệm vụ mới, những khó khăn, thách thức…+ Việc xây dựng chính sách là quá trình đưa ra những chủ trương, chínhsách, chương trình hành động phù hợp có tính khả thi trong từng giai đoạn pháttriển ngành học, của đất nước, để các chính sách đó thực sự đi vào cuộc sống Xâydựng chính sách đối với đội ngũ CBQL giáo dục nhằm nâng cao địa vị của họ trong
xã hội và khẳng định vai trò của lực lượng này trong việc tạo NNL tốt đáp ứng đượccác mục tiêu KT- XH của đất nước
- Tạo môi trường làm việc:
Thành công của đội ngũ CBQL giáo dục trong xã hội hiện đại không chỉ đơnthuần phụ thuộc trình độ và sự nỗ lực của bản thân, cũng như chính sách của Đảng
và Nhà Nước mà còn phụ thuộc vào chính môi trường làm việc của họ mang đến
Do vậy tạo môi trường làm việc thân thiện, bầu không khí đoàn kết, cởi mở, tintưởng lẫn nhau, có sự phối hợp hoặc cạnh tranh lành mạnh trong công việc sẽ đạthiệu quả cao không những mang đến thành công sứ mạng của tổ chức mà còn làmôi trường tốt nhất để mỗi cá nhân phát triển
Các cấp quản lý cần quan tâm, tạo môi trường thuận lợi cho đội ngũ CBQLphát triển, đó là tăng cường CSVC, trang thiết bị làm việc, đầu tư đội ngũ giáo viên,nhân viên để các hoạt động giáo dục của nhà trường đạt hiệu quả cao
1.5.7 Công tác chỉ đạo, hướng dẫn CBQL thực hiện các yêu cầu theo chuẩn hiệu trưởng trường tiểu học
Công tác chỉ đạo phải dựa trên các văn bản chỉ đạo của cơ quan quản lý về
chuẩn CBQL (Thông tư số 14/2011/TT-BGD&ĐT ngày 08/04/2011 của Bộ trưởng
Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành về chuẩn Hiệu trưởng trường tiểu học; công văn
số 630/BGDĐT- NGCBQLGD ngày 16/02/2012 về việc hướng dẫn đánh giá, xếp loại phó hiệu trưởng các trường mầm non, phổ thông và phó giám đốc TT GDTX).
Phòng GD&ĐT có công văn chỉ đạo cụ thể, tổ chức hội nghị trong toàn ngành đểphổ biến và quán triệt các văn bản đó Quá trình chỉ đạo cần có sự thống nhất, phốikết hợp giữa các cơ quan quản lý liên quan đến công tác chuẩn hóa đội ngũ CBQLcác trường học
25
Trang 34Biện pháp chỉ đạo phải tường minh, giúp CBQL hiểu rõ nội dung của chuẩn,phương pháp và kỹ thuật đánh giá, có kỹ năng cơ bản trong đánh giá, xếp loại theochuẩn Thêm vào đó cần có sự chuẩn bị tâm thế, ý thức tốt tham gia vào việc đánh giá.
Trên cơ sở các văn bản hướng dẫn, yêu cầu CBQL các trường đưa ra cácminh chứng một cách trung thực, khách quan để việc đánh giá đạt được mục tiêu:Đánh giá để bản thân CBQL biết mình đạt được đến mức độ nào so với chuẩn để từ
đó có kế hoạch bồi dưỡng, hoàn thiện bản thân
Với kết quả thực tế đạt được, Phòng GD&ĐT xây dựng kế hoạch bồi dưỡng,tập huấn để CBQL nào chưa đạt thì phấn đấu đạt chuẩn, còn CBQL nào đã đạtchuẩn thì phấn đấu vượt chuẩn bằng việc mở các lớp tập huấn, các lớp bồi dưỡngtrung và ngắn hạn, đồng thời tạo điều kiện để CBQL đi học các lớp về nghiệp vụquản lý
1.5.8 Những yêu cầu đối với CBQL theo chuẩn hiệu trưởng
Thông tư số 14/2011/TT-BGD&ĐT ngày 08/04/2011 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành về chuẩn Hiệu trưởng trường tiểu học thì Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng phải đảm bảo các yêu cầu sau:
- Phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp:
Có quan điểm, lập trường và bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định; nắmvững đường lối chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; biết biến nhận thứcchính trị của mình thành nhận thức của mọi người; tạo được lòng tin và lôi cuốnmọi người tham gia
Phải hiểu và nắm vững pháp luật nói chung và những ngành Luật liên quanđến giáo dục nói riêng để trong quá trình làm việc không vi phạm pháp luật
Đạo đức nghề nghiệp là chuẩn mực về phẩm chất của con người, được xã hộichấp nhận Tiêu chuẩn về đạo đức đòi hỏi CBQL phải tuân thủ theo các chuẩn mựcnhất định, biểu lộ qua ý thức đối với xã hội, qua thái độ công tác, qua hành vi đốivới lợi ích cá nhân và lợi ích tập thể được mọi người đồng tình ủng hộ và thừa nhận,
là điều kiện củng cố và phát huy vai trò của họ trong tập thể
Tác phong của CBQL thể hiện qua phương pháp và nghệ thuật ứng xử đểthực hiện nhiệm vụ Tuỳ thuộc vào phẩm chất đạo đức, tài năng cá nhân và môitrường điều kiện cụ thể, mỗi người có tác phong riêng Nhưng muốn quản lý và
Trang 35động viên được người khác và có hiệu quả thì phải có tác phong làm việc khoa học,nói đi đôi với làm Đây là chuẩn mực quan trọng đối với CBQL, đồng thời là tiêuchí cơ bản để đánh giá CBQL.
- Năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm:
CBQL phải là người am hiểu về chuyên môn, có trình độ cao và có sự amhiểu tường tận chuyên môn của ngành mình để giúp việc hoạch định chiến lược, kếhoạch, phát triển nhà trường đúng hướng, tổ chức thực hiện mục tiêu QLGD và mụctiêu cấp học một cách hiệu quả nhất
Có nghiệp vụ sư phạm vững vàng, có khả năng hướng dẫn tư vấn, giúp đỡgiáo viên về chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm của giáo dục tiểu học và khả năng ứngdụng công nghệ thông tin, sử dụng ngoại ngữ hoặc tiếng dân tộc nơi công tác phục
vụ cho hoạt động quản lý và giáo dục
- Năng lực quản lý trường tiểu học:
CBQL là người hiểu biết và nắm vững nghiệp vụ quản lý; xây dựng và tổ chứcthực hiện quy hoạch, kế hoạch phát triển nhà trường; quản lý, tổ chức, chỉ đạo, kiểm trađánh giá toàn bộ hoạt động của nhà trường Do đó đòi hỏi người CBQL phải là người
có bản lĩnh, có khả năng nhạy cảm, linh hoạt, khả năng quan sát nắm bắt được cácnhiệm vụ từ tổng thể đến chi tiết để tổ chức cho hệ thống hoạt động đồng bộ, có hiệuquả, là người biết cách tổ chức lao động, biết sử dụng đúng người, đúng việc, đánh giáđúng con người, biết xử lý tốt các mối quan hệ trong và ngoài hệ thống
-Năng lực tổ chức phối hợp với gia đình học sinh, cộng đồng và xã hội: Làmtốt công tác phối hợp với gia đình học sinh trong việc tuyên truyền mụctiêu giáo dục của nhà trường, phối hợp tốt với gia đình và Ban đại diện cha mẹ học sinh thực hiện giáo dục toàn diện đối với học sinh
Tham mưu với cấp ủy, chính quyền địa phương, tổ chức huy động các nguồn lựccủa các tổ chức kinh tế, chính trị - xã hội và các cá nhân trong cộng đồng, thực hiệncông khai các nguồn lực và kết quả giáo dục theo quy định để xây dựng nhà trường
1.6 Những yếu tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng
Phần trên là khung lý luận về phát triển đội ngũ CBQL trường tiểu học, tậptrung nêu những đặc thù của giáo dục tiểu học và quản lý nhà trường tiểu học để từ đó
27
Trang 36có cơ sở điều tra và đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ CBQL các trường tiểuhọc theo chuẩn Giáo dục tiểu học là một bộ phận của hệ thống GDQD nên trongquá trình phát triển luôn chịu sự tác động của nhiều yếu tố khác nhau Xác định mức
độ ảnh hưởng của các yếu tố nghiên cứu có ý nghĩa hết sức quan trọng Trong thực
tế, không thể tính toán hết tất cả các yếu tố ảnh hưởng mà chỉ xem xét, tính toán tất
cả các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển GD&ĐT nói chung và phát triển đội ngũCBQL nói riêng trong đó có đội ngũ CBQL các trường tiểu học Mặt khác, mỗi địaphương lại có những điều kiện hoàn toàn khác nhau nên tạo ra những yếu tố chủquan và khách quan khác nhau tác động, ảnh hưởng đến công tác phát triển đội ngũCBQL Có thể có các yếu tố sau:
- Sự gia tăng dân số và học sinh trong độ tuổi đến trường của địa phương ảnhhưởng không nhỏ đến việc quy hoạch phát triển đội ngũ CBQL Những thông tin về
sự phát triển dân số là cơ sở quan trọng giúp cho các nhà quản lý dự báo được sựphát triển về quy mô HS, mạng lưới trường, lớp, GV từ đó xây dựng quy hoạch pháttriển đội ngũ CBQL một cách sát thực, đáp ứng yêu cầu đặt ra
- Các yếu tố như quan niệm sống, vấn đề đạo đức, thẩm mỹ, phong tục tậpquán, truyền thống, trình độ học vấn, trình độ nhận thức, công tác khuyến họckhuyến tài của địa phương cũng có nhiều tác động đến quản lý đội ngũ CBQL
Trang 371.6.2 Yếu tố chủ quan
- Sự lãnh đạo của cấp ủy; sự quản lý, chỉ đạo của chính quyền và công táctham mưu của cơ quan QLGD địa phương là nhân tố mang tính quyết định, tác độngtrực tiếp đến phát triển đội ngũ CBQL Công tác cán bộ, trong đó có công tác xâydựng và phát triển đội ngũ là trách nhiệm của các cấp ủy, các tổ chức cơ sở Đảng vàđảng viên trong Điều lệ Đảng quy định Công tác xây dựng và phát triển đội ngũCBQL giáo dục của địa phương có hiệu quả và đáp ứng được yêu cầu hay khôngđều phụ thuộc vào ý thức chủ quan, vào năng lực lãnh đạo của cấp ủy; sự quản lí chỉđạo của chính quyền và sự tham mưu của cơ quan QLGD ở địa phương
- Với cơ chế phân cấp quản lý, các thành viên trong các cơ sở giáo dục phải
có quyền hạn cao hơn trong việc lựa chọn người CBQL của mình, đồng thời đòi hỏiđội ngũ CBQL các cơ sở GD&ĐT, các nhà trường phải có trách nhiệm lớn hơn đốivới công việc quản lý nhà trường Yêu cầu về tiêu chuẩn phẩm chất đạo đức, nănglực thực hiện nhiệm vụ cũng cao hơn nhất là năng lực quản lý tài chính, quản lý độingũ cán bộ, giáo viên và nhân viên Điều đó có tác động rất lớn đến công tác pháttriển đội ngũ CBQL các trường học nói chung và trường tiểu học nói riêng, làmthay đổi nhận thức, cách làm đã tồn tại nhiều năm trước đây về việc tuyển chọn, bổ nhiệm và sử dụng đội ngũ CBQL các trường học
- Sự phân cấp QLNN về công tác giáo dục; nội dung chương trình, phươngpháp giáo dục; công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ CBQL giáo dục, sự phấn đấurèn luyện của mỗi cá nhân cán bộ, giáo viên cũng là yếu tố quan trọng tác động đếnviệc quản lí đội ngũ CBQL nói chung và đội ngũ CBQL trường tiểu học nói riêng
29
Trang 38ra được những nội dung về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý và những yếu tố ảnhhưởng đến phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học.
Phát triển đội ngũ CBQL theo chuẩn Hiệu trưởng là yêu cầu cấp thiết đối với
GD Việt Nam hiện nay Điều quan trọng trong phát triển đội ngũ CBQL, không phải
là tăng số lượng CBQL mà quan trọng là nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL, chuẩnhóa được đội ngũ này theo chuẩn Hiệu trưởng sao cho đồng bộ để đảm bảo sự pháttriển bền vững của các nhà trường
Từ những cơ sở lý luận của đề tài tôi tiến hành điều tra, khảo sát, phân tíchthực trạng phát triển đội ngũ CBQL ở các trường tiểu học của huyện Yên Lập, tỉnhPhú Thọ Chương 2 tôi sẽ trình bày kết quả đánh giá về đội ngũ CBQL và phát triểnđội ngũ CBQL các trường tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng dựa trên khung lý luận
về phát triển đội ngũ CBQL đã được xác định theo chuẩn quy định
Trang 39CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ
PHÚ THỌ THEO CHUẨN HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG
TIỂU HỌC
2.1 Khái quát điều kiện tự nhiên, xã hội, kinh tế huyện Yên Lập tỉnh Phú Thọ
2.1.1 Điều kiện tự nhiên huyện Yên Lập tỉnh Phú Thọ
Yên Lập là huyện miền núi ở phía Tây Bắc của tỉnh Phú Thọ, cách trung tâmthành phố Việt Trì khoảng 70km; phía Đông giáp huyện Cẩm Khê và huyện TamNông (Phú Thọ), phía Tây giáp huyện Văn Chấn (Yên Bái), phía Nam giáp huyệnThanh Sơn, Tân Sơn (Phú Thọ) và phía Bắc giáp huyện Hạ Hoà (Phú Thọ)
Yên Lập có 16 xã và 1 thị trấn với tổng số dân là 93.070 người Trên địa bànhuyện có 01 đường quốc lộ 70B, có 05 tuyến đường tỉnh lộ là các tuyến đường 313,
321, 321B, 313D và 321C Toàn bộ các tuyến đường tỉnh lộ trên địa bàn Yên Lập cóchiều dài là 107,1km, nhưng chỉ có 26,7km là đạt tiêu chuẩn cấp V miền núi, còn lại
là đường tương đương cấp VI hoặc chưa vào cấp, chất lượng kém đi lại khó khănnhất là vào mùa mưa lũ
Yên Lập là huyện miền núi, địa hình đa dạng và phức tạp, có nhiều dãy núicao, độ dốc lớn, hệ thống suối, khe, ngòi hẹp và dốc lại phân bố không đều làm chođịa hình bị phân cách, giao thông đi lại khó khăn
Yên Lập nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới, nhiệt độ trung bình năm vàokhoảng 22,5°C, cao nhất 39°C và thấp nhất 4 - 5°C Có hai mùa chính: mùa đônglạnh và khô hạn, kéo dài từ tháng 11 đến tháng 2 năm sau với nhiệt độ trung bình14,2°-18°; mùa hè nóng và mưa nhiều, kéo dài từ tháng 6 đến tháng 9 với nhiệt độtrung bình 28-30°C Lượng mưa trung bình năm là 1.800 mm Độ ẩm trung bìnhtrong năm là 85-89%, cao nhất lên đến 90% vào tháng 7, tháng 8 và thấp nhấtxuống đến 62% thường vào tháng 12 hàng năm
2.1.2 Điều kiện xã hội huyện Yên Lập tỉnh Phú Thọ
Yên Lập có số dân là 93.070 người tính đến tháng 5 năm 2016, trong đó nữ47.029 người, chiếm 50,53% Tỷ lệ tăng dân số tự nhiên bình quân trong giai đoạn
2010 - 2015 là 1,1%/năm Mật độ dân số trung bình là 194 người/Km², là huyện thưa
31
Trang 40dân thứ hai của tỉnh Phú Thọ (chỉ sau huyện Tân Sơn) Trong địa bàn Huyện có 17 dântộc anh em sinh sống, trong đó dân tộc Mường chiếm khoảng 75%, dân tộc Dao chiếmkhoảng 3%, dân tộc Kinh chiếm khoảng 17%, còn lại là các dân tộc khác Nguồn laođộng của huyện có 44.940 người, chiếm 54,16% tổng số dân trong huyện.
2.1.3 Đặc điểm kinh tế huyện Yên Lập tỉnh Phú Thọ
Trong 5 năm 2010 - 2015, huyện Yên Lập đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế bìnhquân 10,4%; trong đó nông- lâm nghiệp tăng 8,7%, công nghiệp, tiểu thủ côngnghiệp tăng 15%, dịch vụ tăng 19% Cơ cấu kinh tế có sự chuyển dịch tích cực theohướng tăng dần tỷ trọng giá trị sản xuất công nghiệp- tiểu thủ công nghiệp và dịch
vụ, giảm dần tỷ trọng sản xuất nông- lâm nghiệp Yên Lập đã thu hút và huy độnghơn 450 tỷ đồng vốn đầu tư; thu ngân sách hàng năm tăng 11% Đã có 17/17 xã, thịtrấn có điện lưới quốc gia Về nông nghiệp và phát triển nông thôn, với diện tích tựnhiên 43.746,5 ha, chiếm 12,41% diện tích tự nhiên của tỉnh Phú Thọ, Yên Lập đã
có kế hoạch sử dụng đất hợp lý và hiệu quả, vừa đảm bảo vững chắc nhu cầu lươngthực- thực phẩm, vừa đi vào sản xuất hàng hoá bằng đẩy mạnh chăn nuôi đại giasúc, mở rộng diện tích nuôi trồng thuỷ sản Với diện tích đồi rừng lớn, Yên Lập cóthể phát triển đàn bò thịt, hình thành các mô hình, các vùng chăn nuôi gắn với pháttriển lâm nghiệp; ổn định diện tích và nâng cao chất lượng rừng, đưa sản lượng khaithác hàng năm đạt trên 50.000m3 và phát triển tập đoàn cây trên đồi Ngoài việcphát triển dịch vụ để đáp ứng nhu cầu sản xuất, tiêu dùng; Yên Lập còn có nhiềutiềm năng rất lớn cho phát triển dịch vụ du lịch sinh thái: Hồ ly (Thượng Long), Đáthóp (Trung Sơn)
2.1.4 Giáo dục tiểu học huyện Yên lập tỉnh Phú Thọ
2.1.4.1 Quy mô phát triển giáo dục
Trong những năm qua cùng với sự tiến bộ của giáo dục cả nước, sự nghiệpgiáo dục của tỉnh Phú Thọ nói chung và huyện Yên Lập nói riêng ngày càng đượcphát triển vững chắc Hệ thống trường, lớp được phân bố rộng khắp, 17/17 xã, thịtrấn có trường tiểu học, trong đó có 01 trường 2 cấp học là TH&THCS Nga Hoàngđáp ứng nhu cầu học tập của nhân dân trong huyện Chất lượng phổ cập giáo dụctiểu học đúng độ tuổi ngày càng được nâng cao, đã có