Biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên các trường trung học cơ sở huyện lộc bình, tỉnh lạng sơn giai đoạn hiện nay

Để góp phần khắc phục tình trạng bất cập trên tác giả chọn đề tài: “Biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên các trường Trung học cơ sở huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn giai đoạn hiện nay” là

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NÔNG THANH HẢI

BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN LỘC BÌNH,

TỈNH LẠNG SƠN GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60 14 05

Luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục

Người hướng dẫn khoa học: TS Phạm Viết Nhụ

HÀ NỘI - 2010

LỜI CẢM ƠN

Tác giả xin chân thành cảm ơn các thầy, các cô giảng viên trường Đạihọc Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội, cán bộ nhân viên các phòng, khoatrường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội đã tận tình giảng dạy,hướng dẫn và giúp đỡ tác giả trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu

Đặc biệt tác giả bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với TS Phạm Viết Nhụngười đã trực tiếp hướng dẫn, tận tình chỉ bảo, giúp đỡ tác giả trong suốt quátrình thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn

Xin chân thành cảm ơn Sở GD&ĐT tỉnh Lạng Sơn, Huyện Uỷ, UBNDhuyện Lộc Bình, Phòng GD&ĐT huyện Lộc Bình, các trường THCS củahuyện, các bạn cùng khoá học và gia đình đã động viên, khích lệ, giúp đỡ vàtạo điều kiện cho tác giả trong quá trình nghiên cứu, học tập và hoàn thànhluận văn

Mặc dù đã có rất nhiều cố gắng nhưng luận văn không tránh khỏinhững thiếu sót Kính mong nhận được những ý kiến đóng góp, chỉ bảo củacác thầy, cô giáo và các bạn để luận văn được hoàn thiện hơn

Tác giả xin trân trọng cảm ơn!

Hà Nội, tháng 11 năm 2010

Tác giả

Nông Thanh Hải

NHỮNG KÝ HIỆU VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN

MỤC LỤC

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 4

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

4 Khách thể nghiên cứu 4

5 Đối tượng nghiên cứu 4

6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu 4

7 Giả thuyết khoa học 4

8 Phương pháp nghiên cứu 5

9 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài 5

10 Cấu trúc luận văn 6

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ 7

1.1 Vài nét sơ lược các công trình nghiên cứu phát triển đội ngũ giáo viên 7

1.2 Một số khái niệm cơ bản 10

1.2.1 Giáo viên, đội ngũ giáo viên 10

1.2.2 Phát triển đội ngũ giáo viên 14

1.3 Nội dung phát triển đội ngũ giáo viên 16

1.3.1 Lập qui hoạch phát triển đội ngũ giáo viên 17

1.3.2 Tuyển chọn, sử dụng 17

1.3.3 Đào tạo, bồi dưỡng 20

1.3.4 Kiểm tra, đánh giá đội ngũ 21

1.3.5 Thực hiện các chế độ chính sách đối với giáo viên 23

1.4 Phát triển đội ngũ giáo viên yếu tố quyết định việc nâng cao chất lượng giáo dục 23

1.4.1 Đặc điểm lao động của người giáo viên THCS 23

1.4.2 Chất lượng giáo viên 24

1.4.3 Những nhân tố ảnh hưởng tới chất lượng giáo viên 25

1.5 Những yêu cầu về chất lượng đội ngũ GV THCS trong giai đoạn hiện nay 30

1.6 Cơ sở đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên THCS

huyện Lộc Bình 33

1.6.1 Căn cứ định hướng phát triển giáo dục và đào tạo của Việt Nam 33

1.6.2 Căn cứ định hướng phát triển của sự nghiệp giáo dục và đào tạo tỉnh Lạng Sơn 35

Kết luận chương 1 36

Chương 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN LỘC BÌNH, TỈNH LẠNG SƠN 38

2.1 Đặc điểm về điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế - xã hội, giáo dục huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn 38

2.1.1 Điều kiện tự nhiên 38

2.1.2 Tình hình phát triển kinh tế- xã hội 38

2.1.3 Tình hình phát triển giáo dục huyện Lộc Bình 39

2.2 Khái quát về giáo dục trung học cơ sở huyện Lộc Bình hiện nay 50 2.2.1 Khái quát về phát triển giáo dục trung học cơ sở huyện Lộc Bình 50

2.2.2 Thực trạng đội ngũ giáo viên các trường THCS của huyện Lộc Bình 55

2.3 Thực trạng các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên của các trường trung học cơ sở huyện Lộc Bình 61

2.3.1 Thực trạng về quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên 61

2.3.2 Thực trạng về bố trí, sử dụng đội ngũ giáo viên 61

2.3.3 Thực trạng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý và đội ngũ giáo viên 63

2.3.4 Thực trạng việc thanh tra, đánh giá, xếp loại đội ngũ giáo viên 63

2.3.5 Thực trạng việc thực hiện chế độ chính sách đãi ngộ giáo viên 65

2.4 Đánh giá chung về thực trạng công tác phát triển đội ngũ giáo viên các trường trung học cơ sở huyện Lộc Bình những năm qua 67

2.4.1 Ưu điểm 67

2.4.2 Hạn chế 68

2.4.3 Nguyên nhân của những hạn chế nêu trên là 69

2.5 Dự báo quy mô giáo phát triển giáo dục THCS và những điều kiện 71

ảnh hưởng tới phát triển đội ngũ giáo viên THCS

Kết luận chương 2 74

Chương 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN LỘC BÌNH, TỈNH LẠNG SƠN 75

3.1 Những nguyên tắc đềxuất các biêṇ pháp 75

3.1.1 Đảm bảo tinh́ đồng bô ̣của các biêṇ pháp 75

3.1.2 Đảm bảo tinh́ thưc ̣ tiêñ của các biêṇ pháp 75

3.1.3 Đảm bảo tinh́ khảthi của các biện pháp 75

3.2 Một số biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên THCS huyện Lộc Bình 76

3.2.1 Biện pháp 1 76

3.2.2 Biện pháp 2 80

3.2.3 Biện pháp 3 85

3.2.4 Biện pháp 4 91

3.2.5 Biện pháp 5 95

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên THCS huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn 98

3.4 Khảo sát mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên THCS huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn 98

Kết luận chương 3 99

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 101

1 Kết luận 101

2 Khuyến nghị 102

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 104

PHỤ LỤC

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng cộng sản Việt Nam lần thứ X xácđịnh: “Trên cơ sở thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược là xây dựng chủ nghĩa xãhội và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa trong đó lấy việc phát triển kinh tế làtrọng tâm, xây dựng Đảng là then chốt, phấn đấu đưa nước ta cơ bản trở thànhnước công nghiệp vào năm 2020 Con đường công nghiệp hoá, hiện đại hoá ởnước ta phải có những bước đi tuần tự và có những bước nhảy vọt”

Phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu sự nghiệp CNH, HĐH lànhiệm vụ hàng đầu, cấp bách và là khâu đột phá của nước ta hiện nay

Giáo dục đào tạo với chức năng, nhiệm vụ của mình là nhân tố, là tiền

đề phát triển nguồn vốn con người có vai trò quan trọng mang ý nghĩa quyếtđịnh đến chất lượng nguồn nhân lực và do đó có ý nghĩa quyết định đến trình

độ phát triển của đất nước

Để thực hiện được mục tiêu giáo dục đã được khẳng định trong LuậtGiáo dục năm 2005 phải tập trung ưu tiên phát triển đội ngũ nhà giáo; tăngcường xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục

Chỉ thị 40 - CT/TW ngày 15/06/2004 của Ban bí thư Trung ương Đảng

về việc xây dựng nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáodục đã chỉ rõ: “Mục tiêu là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáodục theo hướng chuẩn hoá, nâng cao chất lượng, bảo đảm đủ về số lượng,đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chấtđạo đức, lối sống, lương tâm nghề nghiệp và trình độ chuyên môn của nhàgiáo, đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp giáo dục trong công cuộcđẩy mạnh CNH, HĐH đất nước”

Báo cáo chính trị Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Đảng ta đã xácđịnh “Để bảo đảm chất lượng giáo dục phải giải quyết tốt vấn đề thầy giáo và

để có sự chuyển biến căn bản trong đội ngũ thầy giáo thì phải thực hiện chínhsách khuyến khích vật chất và tinh thần đối với giáo viên, khuyến khích ngườigiỏi làm nghề dạy học”, phải tiếp tục củng cố, tập trung đầu tư nâng cấp cáctrường sư phạm, xây dựng một số trường ĐHSP trọng điểm, phải “Đổi mớicông tác đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục,

sử dụng giáo viên đúng năng lực, đãi ngộ đúng công sức và tài năng, với tinhthần ưu đãi và tôn vinh nghề dạy học” Như vậy, phát triển đội ngũ nhà giáotrong thời kỳ đổi mới hiện nay là một nhiệm vụ rất quan trọng và cấp báchcủa ngành giáo dục và của mỗi nhà trường, mỗi địa phương

Huyện Lộc Bình tỉnh Lạng Sơn là huyện miền núi, kinh tế - xã hội cònnhiều khó khăn, địa bàn rộng, người thưa, kinh tế chủ yếu là nông nghiệp, dân

số khoảng 78.000 người, trong đó dân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ lớn - chiếmkhoảng 94%, có nhiều xã, thôn bản đặc biệt khó khăn

Mạng lưới trường lớp, các cấp học những năm qua đã phát triển rộngkhắp đáp ứng cơ bản nhu cầu học tập của con, em các dân tộc trong huyện

Hệ thống các trường THCS với nhiệm vụ chủ yếu nâng cao dân trí vàthực hiện nhiệm vụ phổ cập cho thanh thiếu niên trong độ tuổi đi học đồngthời bồi dưỡng, phát hiện những học sinh có năng lực, phẩm chất trí tuệ, tạonguồn học sinh cho các trường THPT của huyện, trong đó có THPT chuyên

và dân tộc nội trú của tỉnh

Trong những năm qua, chất lượng giáo dục các trường THCS của huyệnLộc Bình đã có những tiến bộ đáng kể nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu hiệnnay Chất lượng giáo dục nói chung nhất là chất lượng giảng dạy, học tập các

bộ môn văn hoá có khoảng cách khá lớn giữa các vùng trong huyện Nguyênnhân chính của thực trạng đó là đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dụccòn bộc lộ nhiều hạn chế: số lượng giáo viên còn thiếu, cơ cấu giáo viên các

bộ môn mất cân đối, chất lượng chuyên môn nghiệp vụ chưa đáp ứng yêu cầu

đổi mới giáo dục Nhiều giáo viên kiến thức còn hạn chế, phương pháp giảngdạy chủ yếu theo lối thuyết trình, nặng về lý thuyết chưa chú ý đúng mức việcphát huy tính chủ động, tư duy sáng tạo, kỹ năng thực hành của học sinh, khảnăng sử dụng các thiết bị dạy học còn yếu dẫn dến ngại hướng dẫn thực hành,chất lượng bài dạy thực hành thường hiệu quả thấp.

Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng trên là:

- Nhiều giáo viên chưa nỗ lực học tập, nghiên cứu nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực sư phạm, còn ngại khó

- Một bộ phận giáo viên được đào tạo hệ Trung cấp sư phạm đã đượcđào tạo hệ Cao đẳng để chuẩn hoá nhưng năng lực thực tế không được nânglên

- Công tác đào tạo, bồi dưỡng nhất là bồi dưỡng thường xuyên theo chu kỳ chưa hiệu quả, hình thức bồi dưỡng không đổi mới, phương pháp còn đơn điệu

- Việc kiểm tra, đánh giá giáo viên bước đầu có đổi mới nhưng chưa công bằng, chưa sát thực chất, còn nể nang, né tránh

- Tổ chức tuyển dụng vẫn còn bất cập, chưa có chế tài đủ mạnh để sànglọc loại bỏ những giáo viên, cán bộ quản lý thiếu ý chí, chưa quyết tâm tudưỡng phấn đấu về chính trị tư tưởng, đạo đức lối sống, chuyên môn nghiệpvụ

- Chế độ, chính sách đối với giáo viên còn nhiều bất cập nhất là giáoviên công tác ở vùng đồng bào dân tộc, vùng khó khăn

Để góp phần khắc phục tình trạng bất cập trên tác giả chọn đề tài: “Biện

pháp phát triển đội ngũ giáo viên các trường Trung học cơ sở huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn giai đoạn hiện nay” làm đề tài nghiên cứu với mong

muốn góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo nói chung và đội ngũgiáo viên cấp THCS của huyện Lộc Bình đáp ứng yêu cầu đổi mới và nângcao chất lượng giáo dục hiện nay

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu những vẫn đề lý luận về phát triển đội ngũ giáo viên; khảo sát thực trạng đội ngũ giáo viên các trường THCS huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn; từ đó đề xuất một số biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên THCS huyện Lộc Bình đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay.

3. Nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ giáo viên THCS

3.2 Nghiên cứu định hướng phát triển đội ngũ giáo viên của tỉnh Lạng Sơn, khảo sát thực trạng một số trường về phát triển đội ngũ giáo viên THCS huyện Lộc Bình chỉ ra những điểm mạnh, những hạn chế và tìm hiểu nguyên nhân của những hạn chế trong công tác phát triển đội ngũ giáo viên.

3.3 Đề xuất những biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên cấp THCS của Huyện đáp ứng yêu cầu đổi mới giai đoạn hiện nay.

4 Khách thể nghiên cứu

Đội ngũ giáo viên các trường THCS huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn

5 Đối tƣợng nghiên cứu

Biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên các trường THCS huyện LộcBình, tỉnh Lạng Sơn

6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

Đề tài tập trung khảo sát thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên THCS củahuyện Lộc Bình từ năm học 2005-2006 đến nay Những biện pháp đề xuất pháttriển đội ngũ giáo viên THCS đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

7 Giả thuyết khoa học

Trong những năm gần đây việc phát triển đội ngũ giáo viên các trườngTHCS huyện Lộc Bình đã đạt được một số tiến bộ nhưng so với yêu cầu còn

nhiều bất cập Các khâu quy hoạch, dự báo, tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡngđội ngũ giáo viên còn nhiều hạn chế.

Nếu thực hiện đồng bộ, có hiệu quả các biện pháp do tác giả đề xuất thìđội ngũ giáo viên THCS huyện Lộc Bình sẽ có thể được đảm bảo về số lượng

và cơ cấu bộ môn, phát huy được tiềm năng đội ngũ, đảm bảo chất lượng đápứng được yêu cầu đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trườngTHCS của huyện

8 Phương pháp nghiên cứu

8.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

Nghiên cứu những chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhànước, Bộ Giáo dục và Đào tạo, của Tỉnh về giáo dục nói chung và về đội ngũgiáo viên nói riêng Tham khảo các công trình nghiên cứu của các tác giảtrong và ngoài nước (sách, tạp chí, luận văn ) liên quan đến đề tài

8.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Phương pháp quan sát, điều tra, khảo sát, lấy ý kiến chuyên gia, trao đổitổng kết kinh nghiệm, thống kê, xử lý số liệu

9 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

Đề ra được các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên một cách hợp lý,khoa học, sát thực và có tính khả thi cao

10 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, phụ lục và tài liệu tham khảo, nội dung luận văn được trình bày trong 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận phát triển đội ngũ giáo viên THCS

Chương 2: Thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên các trường THCS

huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn

Chương 3: Một số biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên các trường

THCS huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN

TRUNG HỌC CƠ SỞ 1.1 Vài nét sơ lược các công trình nghiên cứu phát triển đội ngũ giáo viên Phát triển đội ngũ giáo viên có ý nghĩa quyết định đến sự phát triển Giáo

dục và Đào tạo Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều chủ trương, chính sáchnhằm phát triển đội ngũ giáo viên để đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lựcđược thể hiện qua các quan điểm: “Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàngđầu Nhà nước phát triển giáo dục nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực,bồi dưỡng nhân tài” (Hiến pháp năm 1992, Điều 35)

- Điều 15, Luật Giáo dục 2005 có ghi: “Nhà giáo giữ vai trò quyết địnhtrong việc đảm bảo chất lượng giáo dục Nhà giáo phải không ngừng học tập,rèn luyện nêu gương tốt cho người học” [13, tr.15]

“Nhà nước có chính sách bồi dưỡng nhà giáo về chuyên môn, nghiệp vụ

để nâng cao trình độ và chuẩn hóa nhà giáo” [13, tr 61]

Chiến lược phát triển giáo dục 2001-2010: “Phát triển đội ngũ nhà giáođảm bảo đủ về số lượng, hợp lý về cơ cấu và chuẩn về chất lượng đáp ứng nhucầu vừa tăng qui mô vừa nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục’’ [10, tr.30].Muốn đạt được điều đó chúng ta phải đào tạo, bồi dưỡng họ, động viên và tạođiều kiện để họ nghiên cứu khoa học đảm bảo nâng cao chất lượng giáo dục

Báo cáo về tình hình giáo dục năm 2004 của Chính phủ có phần nhữngnhiệm vụ và giải pháp phát triển giáo dục đến năm 2010 xác định:

“Triển khai thực hiện chương trình quốc gia về giáo viên nhằm giảiquyết tình trạng thiếu về số lượng, hạn chế về trình độ, không đồng bộ về cơcấu” [11, tr.17]

“Xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lýgiáo dục theo chỉ thị 40 - CT/TW của Ban bí thư Đổi mới công tác đào tạogiáo viên và cán bộ quản lý giáo dục ở các nhà trường sư phạm” [11, tr.17]

“Tập trung bồi dưỡng phương pháp dạy học làm cho mọi giáo viên đềuquán triệt yêu cầu đổi mới phương pháp, coi trọng vai trò chủ động, tích cực

và sáng tạo, phát triển năng lực tự học, tự nghiên cứu, tự đánh giá và khả nănglập nghiệp của người học” [11, tr.17]

- Để làm cơ sở cho việc phát triển đội ngũ giáo viên đáp ứng được yêu cầu,nhiệm vụ nâng cao chất lượng giáo dục, phục vụ yêu cầu phát triển nguồn nhânlực có chất lượng đáp ứng đòi hỏi của sự nghiệp CNH, HĐH đất nước, Bộ Giáodục và Đào tạo ban hành Thông tư số 30/2009/TT-BGDĐT Quy định chuẩn nghềnghiệp giáo viên THCS, giáo viên THPT với mục đích là:

+ Giúp giáo viên trung học tự đánh giá phẩm chất chính trị, đạo đức lốisống, năng lực nghề nghiệp, từ đó xây dựng kế hoạch rèn luyện phẩm chấtđạo đức và nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ

+ Làm cơ sở để đánh giá, xếp loại giáo viên hàng năm phục vụ công tác qui hoạch, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng đội ngũ giáo viên trung học

+ Làm cơ sở để xây dựng, phát triển chương trình đào tạo, bồi dưỡng giáo viên trung học

+ Làm cơ sở để nghiên cứu, đề xuất thực hiện chế độ chính sách đối với giáo viên trung học, cung cấp tư liệu cho các hoạt động quản lý khác

- Thực hiện đề án xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo vàcán bộ quản lý giáo dục giai đoạn 2005-2010 (Quyết định số

09/2005/QĐ-TTg ngày 11/1/2005 của Thủ tướng Chính phủ), Tỉnh uỷ LạngSơn đã có Quyết định số 281-QĐ/TU, ngày 15 tháng 3 năm 2007 triển khai

Đề án số 09 về nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáodục giai đoạn 2006-2010 xác định mục tiêu là: “Xây dựng đội ngũ nhà giáo

và cán bộ quản lý giáo dục theo hướng chuẩn hoá, nâng cao chất lượng, đảmbảo về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chấtđạo đức, lối sống, lương tâm và trình độ chuyên môn của nhà giáo đáp ứngđòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp

giáo dục trong công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Tạo chuyểnbiến cơ bản và toàn diện về chất lượng theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá;gắn việc nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ với công tác rèn luyệnphẩm chất, đạo đức, nhân cách, xây dựng hình ảnh tốt đẹp của nhà giáo vàcán bộ quản lý giáo dục Coi trọng công tác đào tạo và bồi dưỡng; kết hợpgiữa sử dụng và đãi ngộ; đánh giá và có giải pháp xử lý, tạo động lực để nhàgiáo và cán bộ quản lý giáo dục toàn tâm, toàn ý với nghề” [16, tr.105].

- Báo cáo tổng kết 10 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 2 (KhóaVIII) của tỉnh ủy Lạng Sơn, phần phương hướng xác định: “Xây dựng đội ngũcán bộ quản lý giáo dục và giáo viên có chất lượng cao, giỏi về chuyên môn,nghiệp vụ, trong sáng về đạo đức, tận tụy với nghề nghiệp” [17, tr.26]

Về đề tài “Phát triển đội ngũ giáo viên” đã có nhiều công trình nghiêncứu, các luận văn, luận án của các tác giả trong và ngoài nước:

- Sự phát triển đội ngũ nhân viên của các tác giả KEN JONES và REID[35, tr.564]

- Lãnh đạo và quản lý nhân viên nhằm đạt thành tích cao hơn của Max

- Giáo dục và phát triển nguồn nhân lực trong thế kỷ XXI của tác Trần Khánh Đức [27]

- Đã có nhiều luận văn nghiên cứu về đề tài xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên, như:

+ Quản lý phát triển đội ngũ giáo viên Tiếng Anh cấp THCS trên địa bàntỉnh Vĩnh Phúc của tác giả Vũ Thị Kim Tuyết (Luận văn thạc sĩ QLGD, Khoa

sư phạm, Đại học Quốc gia Hà Nội)

+ Phát triển đội ngũ giáo viên ở trường THPT chuyên tỉnh Vĩnh Phúctrong giai đoạn hiện nay (Luận văn thạc sĩ QLGD của tác giả Nguyễn Thị LệChung, Đại học Quốc Gia Hà Nội - Khoa Sư phạm)

+ Các biện pháp phát triển đội ngũ giảng viên Trường Cao đẳng cộngđồng Hà Nội trong giai đoạn hiện nay (Luận văn thạc sĩ QLGD của tác giảHoàng Ngọc Hiền, Trường ĐHSP Hà Nội – Học viện QLGD, 2007).

Tuy nhiên, các luận văn này chưa đề cập đến các biện pháp phát triểnđội ngũ giáo viên trường THCS của huyện Lộc Bình - một huyện miền núi,kinh tế- xã hội còn nhiều khó khăn, dân tộc thiểu số chiếm trên 90%; của tỉnhLạng Sơn

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Giáo viên, đội ngũ giáo viên

a) Giáo viên

Việt Nam ta có truyền thống hiếu học Trong quá trình dạy - học, vai tròngười làm công việc hướng dẫn, dạy bảo được coi trọng và gọi là “Thầy” Vaitrò người thầy được đặt ngang hàng với người cha “Sư - Phụ”

Nhân dân ta có câu: “Nhất tự vi sư, bán tự vi sư” hoặc như “Muốn sangthì bắc cầu kiều, muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy” Như vậy, có thể thấy sựkính trọng của người dân đối với người làm thầy, người có tri thức học vấncao, có nhân cách tốt và qua đó nghề dạy học cũng được coi trọng Cố thủtướng Phạm Văn Đồng nói: “Nghề dạy học là nghề cao quý nhất trong nhữngnghề cao quý”

Dưới chế độ xã hội chủ nghĩa người làm nghề dạy học được gọi là nhà giáo Điều 70, Luật Giáo dục nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm

2005 có ghi: “Nhà giáo là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhàtrường, cở sở giáo dục khác” [13, tr.53] “Nhà giáo giảng dạy ở cơ sở giáo dụcmầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp gọi là giáo viên; ở cơ sởgiáo dục đại học gọi là giảng viên” [13, tr.54]

- Theo Điều lệ trường THCS, trường THPT, trường phổ thông có nhiềucấp học (QĐ số: 07/2007/QĐ-BGDĐT ngày 2/4/2007 của Bộ trưởng Bộ Giáodục và Đào tạo) “Giáo viên trường trung học là người làm nhiệm vụ giảng

dạy, giáo dục trong nhà trường, gồm: Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, giáo viên

bộ môn ”.[2, tr.13]

- Điều 70, Luật Giáo dục, nhà giáo phải có những tiêu chuẩn sau

đây: + Có phẩm chất đạo đức tốt, tư tưởng, bản lĩnh chính trị vững

vàng; + Đạt trình độ chuẩn về đào tạo chuyên môn nghiệp vụ;

+ Có đủ sức khoẻ theo yêu cầu nghề

nghiệp; + Có lý lịch bản thân rõ ràng

-Điều 72, nhà giáo có nhiệm vụ:

+ Giáo dục theo mục tiêu, nguyên lý giáo dục, thực hiện đầy đủ và cóchất lượng chương trình giáo dục;

+ Giữ gìn phẩm chất, uy tín, danh dự của nhà giáo, tôn trọng nhân cáchcủa người học, đối xử công bằng với người học, bảo vệ các quyền, lợi íchchính đáng của người học;

+ Không ngừng học tập, rèn luyện để nâng cao phẩm chất đạo đức, trình

độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ, đổi mới phương pháp giảng dạy, nêugương tốt cho người học;

+ Gương mẫu thực hiện nghĩa vụ công dân, các qui định của pháp luật

và điều lệ nhà trường;

+ Thực hiện tốt các nhiệm vụ khác theo qui định của pháp luật

Ngày nay với “sự tiến bộ nhanh chóng của khoa học, cuộc cách mạngkhoa học công nghệ và cùng với nó là quá trình sử dụng rộng rãi các phươngtiện thông tin đại chúng (báo chí, truyền thanh, truyền hình, internet ) đã phá

vỡ vị trí độc tôn của người thầy về nguồn tri thức trong nhà trường và cáchgiáo dục truyền thống” [27, tr.130]

Người GV trong nền giáo dục hiện đại không chỉ coi là người truyền thụcái đã chính thống, người cung cấp thông tin, trên cơ sở soạn thảo những điều

có sẵn, mà phải là người đề xướng, thiết kế nội dung, phương pháp nhằm làmcho người học hứng thú, giúp người học biết cách học, khám phá, rèn luyện

Mô hình của người GV THCS giai đoạn hiện nay có thể mô tả theo sơ đồ sau:

Sơ dồ 1.1: Mô hình tổng thể người giáo viên hiện nay

Chuyên gia

về giáo dục

Nhà quản lý (trường

(Nguồn: Giáo dục và Phát triển nguồn nhân lực trong thế kỷ 21 [27,

tr131]) b) Đội ngũ, đội ngũ giáo viên

- Khái niệm về đội ngũ:

Đại từ điển Tiếng Việt giải thích: “Tổ chức nhiều người tập hợp lại thành

lực lượng”, “Tập hợp số đông người cùng chức năng, nghề nghiệp” [34, tr.659]

Vậy đội ngũ trước hết phải gồm nhiều người, phải được lập thành một tổ

chức để thực hiện một hay nhiều chức năng, có thể cùng nghề nghiệp hoặc

không cùng nghề nghiệp nhưng phải hoạt động nhằm một mục đích nào đó

- Khái niệm về đội ngũ giáo viên:

Đội ngũ giáo viên là tập hợp những nhà giáo, những chuyên gia, các nhà

sư phạm có đầy đủ tiêu chuẩn nhà giáo đã và đang giảng dạy, có khả năng

cống hiến tài năng, sức lực của họ cho sự nghiệp giáo dục nhằm thực hiện

mục tiêu giáo dục đã xác định trong luật giáo dục

Trong nhà trường, tập thể sư phạm là tổ chức của tập thể những người

hoạt động lao động sư phạm Tập thể sư phạm liên kết các giáo viên, cán bộ,

nhân viên thành một cộng đồng giáo dục có tổ chức, có phương pháp giáo dục

nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục trong nhà trường

Tập thể giáo viên là những người trực tiếp làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo

12

Như vậy đội ngũ nhà giáo là tập thể các nhà quản lý, các nhà giáo được

tổ chức thành một lực lượng, thành đội ngũ có nhiệm vụ thực hiện các mụctiêu giáo dục trong nhà trường

c) Vai trò của đội ngũ giáo viên

- Quan niệm về vai trò nhà giáo trong giáo dục:

Đội ngũ nhà giáo đóng vai trò quan trọng trong hệ thống GD Suốt quátrình phát triển của xã hội nhiều nước trên thế giới luôn quan tâm đến đổimới, phát triển hệ thống GD trong đó chú trọng đến vấn dề đào tạo và bồidưỡng GV Công tác này được coi là nhiệm vụ then chốt, một đảm bảo cho sựthành công của quá trình đổi mới và phát triển GD qua đó thúc đẩy sự pháttriển của xã hội

Trong xã hội phong kiến quan niệm Quân - Sư - Phụ đã thể hiện vị trí quantrọng của người thầy trong xã hội nói chung và cộng đồng làng xã nói riêng

Bác Hồ nói: “Hiền, dữ đâu phải là tính sẵn, phần nhiều do giáo dục mà nên”.Bất kỳ một cá nhân nào muốn phát triển, hiểu biết và thành đạt ngoài sự chămsóc, dạy dỗ của gia đình thì không thể không có sự hướng dẫn, dạy bảo củangười thầy “Không thày đố mày làm nên” câu nói đó của cha ông ta đã khẳngđịnh vai trò to lớn và không thể thiếu được của người thầy đối với sự pháttriển nhân cách, sự thành đạt của cá nhân trong xã hội cũng như trongnghề nghiệp bên cạnh nỗ lực cá nhân và dạy dỗ của gia đình

Vai trò cùa người thầy không những chỉ ảnh hưởng, tác động trực tiếpđến người học mà nó còn có vai trò quan trọng trong đời sống xã hội, cộngđồng nhất là vùng, miền kinh tế chậm phát triển, trình độ dân trí còn thấp

- Vai trò nhà giáo trong nhà trường THCS:

Nhà trường THCS là nơi chủ yếu tổ chức, dạy - học cho học sinh đangtrong độ tuổi phát triển, hình thành và dần hoàn thiện nhân cách Do vậy, vaitrò người thầy ngoài nhiệm vụ hướng dẫn, giảng dạy để người học khám phá,lĩnh hội tri thức khoa học thì tấm gương đạo đức hay nói cách khác nhân cáchcủa người thầy ảnh hưởng lớn đến việc hình thành nhân cách người học

Trong nhà trường truyền thống, người thầy chiếm vị trí trung tâm củaquá trình giáo dục, mọi hoạt động đều xuất phát từ người thầy, họ là nguồnchủ yếu để học trò tiếp thu, mở rộng vốn tri thức, hiểu biết của mình về tựnhiên, xã hội Do vậy, người thầy có chức năng chủ yếu là truyền thụ tri thức

và kinh nghiệm trong nhà trường

Trong nhà trường phổ thông nói chung và trường THCS hiện nay vaitrò, vị trí, chức năng nhà trường nói chung và nhà giáo nói riêng đã có nhữngthay đổi to lớn và căn bản

Vị trí trung tâm quá trình dạy học chuyển dần từ người giáo viên sangngười học sinh với những yêu cầu đòi hỏi cao, chủ động của người học nhằmđào tạo được những thế hệ năng động, tự tin, sáng tạo thích ứng được với sựbiến đổi nhanh của khoa học và đời sống xã hội

Người giáo viên không chỉ làm nhiệm vụ truyền thụ kiến thức đơn thuần

mà chủ yếu dạy học sinh cách học, cách thu nhận kiến thức và xử lý các tìnhhuống của cuộc sống đa dạng

Trên cơ sở chức năng của người giáo viên là tổ chức và điều khiển các hoạtđộng giáo dục và dạy học hướng tới mục đích hình thành nhân cách con ngườiđáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội trong mỗi giai đoạn phát triển của lịch sử

1.2.2 Phát triển đội ngũ giáo viên

Theo Đại từ điển Tiếng Việt của tác giả Nguyễn Như Ý thì phát triển là

“Vận động, tiến triển theo chiều hướng tăng lên” [34, tr.1321]

Theo quan điểm triết học phép duy vật biện chứng trong quá trình pháttriển Sự vật, hiện tượng chuyển hoá sang chất mới cao hơn, phức tạp hơn; làmcho cơ cấu tổ chức, phương thức vận động và chức năng của sự vật ngày cànghoàn thiện hơn

- Phát triển đội ngũ giáo viên: Là làm cho đội ngũ giáo viên phát triển

về số lượng, đảm bảo về cơ cấu và chất lượng Nghĩa là phát triển cả về

"lượng" và "chất"

Phát triển đội ngũ giáo viên THCS có thể hiều là việc tổ chức đào tạo,bồi dưỡng để phát triển nghề nghiệp cho giáo viên, phát triển đội ngũ giáo

viên là quá trình làm cho đội ngũ giáo viên tăng tiến về mọi mặt bao gồm tăng

về số lượng, nâng cao về phẩm chất đạo đức, nâng cao về chất lượng chuyênmôn nghiệp vụ của đội ngũ để đáp ứng yêu cầu phát triển của giáo dục THCStrong từng giai đoạn

e) Biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên

Theo Đại từ điển Tiếng Việt, biện pháp: “Cách làm, cách thức tiến hành,giải quyết một vấn đề cụ thể” [34, tr.161]

Thực hiện Chỉ thị số 40-CT/TW ngày 15/6/2004 của Ban Bí thư Trungương, Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định số 09/2005/QĐ-TTg, ngày11/01/2005 phê duyệt Đề án "Xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhàgiáo và cán bộ quản lý giáo dục giai đoạn 2005- 2010" đã nêu mục tiêu: “Xâydựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục theo hướng chuẩn hoá,nâng cao chất lượng, bảo đảm đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chútrọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống, lương tâmnghề nghiệp và trình độ chuyên môn của nhà giáo, đáp ứng đòi hỏi ngày càngcao của sự nghiệp giáo dục trong công cuộc đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiệnđại hoá đất nước” [15]

Biện pháp quản lý là cách thức tác động của chủ thể quản lý lên kháchthể quản lý để đạt được mục tiêu quản lý

Vậy, biện pháp phát triển đội ngũ GV được thực hiện thông qua biệnpháp quản lý đội ngũ GV đó là: Những cách thức cụ thể của các nhà quản lýgiáo dục tác động đến đội ngũ để tạo sự biến đổi nhằm đảm bảo đủ về sốlượng, hợp lý về cơ cấu, đạt chuẩn nghề nghiệp phục vụ cho việc thực hiệnmục tiêu giáo dục

Cũng có thể nói rằng, biện pháp phát triển đội ngũ GV là cách thức thựchiện các nội dung phát triển đội ngũ Nội dung phát triển đội ngũ thôngthường có 3 yếu tố: số lượng, chất lượng và cơ cấu Các nội dung có thể mô tảnhư sơ đồ 1.2:

Sơ đồ 1.2: Các yếu tố tác động đến phát triển đội ngũ giáo viên

Chất lượng

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GV

Số lượng

1.3 Nội dung phát triển đội ngũ giáo viên

Phát triển đội ngũ giáo viên gồm các nội dung chủ yếu sau:

- Lập qui hoạch phát triển đội ngũ giáo viên;

- Tuyển chọn và sử dụng giáo viên;

- Đào tạo và bồi dưỡng giáo viên;

- Kiểm tra và đánh giá giáo viên;

- Thực hiện các chế độ chính sách đối với giáo viên

Sơ đồ 1.3: Các nội dung phát triển đội ngũ giáo viên

Phát triển đội ngũ giáo viên

- Nhu cầu của trường, giáo dục địa phương

- Phù hợp với chuẩn cấp học

- Công khai, minh bạch

- Quy trình chặt chẽ

- Đào tạo chính quy, không chính quy

- Bồi dưỡng thường xuyên, chu kỳ

- Tự bồi dưỡng

Thực hiện chế độ chính sách

Thực hiện chế độ tiền lương và các chế độ, chính sách đãi ngộ, khen thưởn, kỷ luật đối với viên chức

1.3.1 Lập qui hoạch phát triển đội ngũ giáo viên

Qui hoạch: “Bố trí, xắp xếp kế hoạch dài hạn” - Đại từ điển tiếng Việt[34, tr.1380]

Qui hoạch là sự căn cứ vào nhiệm vụ, mục tiêu cần đạt được trong mộtthời gian tương đối dài, các điều kiện thực tế đảm bảo thực hiện để xây dựngmột kế hoạch nhằm thực hiện nhiệm vụ nào đó

Qui hoạch phát triển đội ngũ giáo viên được hiểu là xây dựng kế hoạchtrong dài hạn phát triển đội ngũ giáo viên để trong khoảng thời gian đó bố trícác nguồn lực, điều kiện đảm bảo phát triển đội ngũ đáp ứng được yêu cầuphát triển giáo dục của một nước hay một địa phương trong một giai đoạnnhất định

Lập qui hoạch phát triển đội ngũ phải nắm vững các nguyên tắc:

+ Phù hợp với qui mô phát triển giáo dục, để làm tốt việc này cần công tác dự báo phải thực hiện tốt sát thực;

+ Phù hợp với qui hoạch ngành, lãnh thổ;

+ Đảm bảo số lượng, cơ cấu, chất lượng có tính đến yếu tố kinh tế, đặc điểm dân tộc, vùng miền;

+ Đảm bảo tính khoa học, thực tiễn có tính khả thi cao;

+ Đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục và kinh tế xã hội

1.3.2 Tuyển chọn, sử dụng

a) Tuyển chọn đội ngũ giáo viên:

Trên cơ sở qui hoạch, kế hoạch phát triển giáo dục nhà trường, địaphương xây dựng kế hoạch tuyển dụng hàng năm

Triển khai thực hiện tuyển dụng, lựa chọn giáo viên phù hợp với nhu cầumỗi nhà trường, trên cơ sở quan tâm đến nguyện vọng, sở trường cá nhân, phùhợp với môi trường bên trong và bên ngoài

Tuyển chọn nhân sự giáo viên nhằm bổ sung, thay thế giáo viên để đápứng yêu cầu của qui hoạch và kế hoạch đề ra

Tuyển chọn giáo viên chủ yếu từ các nguồn sinh viên mới ra trường, giáo viên chuyển từ địa phương khác đến.

Việc tuyển chọn giáo viên cần đảm bảo các nguyên tắc sau:

+ Xuất phát từ nhu cầu thực tế của từng nhà trường để tổng hợp xây dựng nhu cầu tuyển dụng;

+ Căn cứ chuẩn nghề nghiệp, các qui định của bộ giáo dục đối với giáo viên; + Thực hiện công khai tiêu chuẩn, vị trí, nhu cầu, số lượng cần tuyển dụng;

+ Thực hiện các khâu sơ truyển, nghiên cứu hồ sơ, phỏng vấn trực tiếp thận trọng, toàn diện

Việc tuyển dụng giáo viên cần được tổ chức chặt chẽ công bằng, côngkhai, khách quan, phương pháp, cách thức thực hiện phù hợp với qui định củapháp luật, qui định của ngành và phù hợp với địa phương, nhà trường

Sau khi tuyển dụng, việc sử dụng giáo viên phải đúng yêu cầu chuyênmôn, nghiệp vụ, phải tạo điều kiện và giúp đỡ họ tiếp tục học tập, rèn luyệnkhông ngừng nâng cao năng lực cá nhân

Ngoài việc kiểm tra, đánh giá hàng năm đối với toàn bộ nhà giáo theoqui định thì việc thử thách, đánh giá khách quan, đúng thực chất đối với giáoviên mới tuyển dụng cần được chú ý đặc biệt Việc đánh giá đúng năng lực,phẩm chất của họ để làm cơ sở bổ nhiệm ngạch viên chức còn chỉ cho họnhững yếu kém cần khắc phục hoặc ưu điểm cần phát huy

b) Sử dụng đội ngũ giáo viên

Sử dụng đội ngũ giáo viên là việc bố trí, xắp xếp, bổ nhiệm, đề bạt giáoviên vào các vị trí, công việc cụ thể phù hợp với trình độ, năng lực, yêu cầucông tác tạo điều kiện cho mỗi cá nhân phát huy năng lực bản thân hoàn thànhtốt nhiệm vụ phục vụ mục tiêu chung

+ Việc quyết định phân công đội ngũ giáo viên sau khi tuyển dụng phải căn cứ vào vị trí, nhu cầu của từng nhà trường

Nhà trường có trách nhiệm bố trí, phân công nhiệm vụ cho giáo viêntrên cơ sở qui mô trường lớp, cơ cấu bộ môn, năng lực cá nhân có tính đếnnguyện vọng, sở trường, điều kiện, hoàn cảnh cá nhân.

Việc phân công hợp lý, công bằng đáp ứng yêu cầu chung sẽ phát huy tối đa tiềm năng của nguồn nhân lực, nếu không sẽ gây trở ngại cho công việc, chất lượng hiệu quả công việc thấp, ảnh hưởng đến xây dựng, phát triển đội ngũ giáo viên.

Đối với nhà trường khi phân công nhiệm vụ cho giáo viên, Hiệu trưởngcần chú ý đảm bảo các yêu cầu sau:

+ Đảm bảo thực hiện đúng định mức lao động, quyền hạn, trách nhiệm giáo viên đã được nhà nước qui định;

+ Phù hợp với thực tế nhà trường;

+ Phù hợp với trình độ, năng lực, sở trường và chuyên môn đào tạo;+ Có tính kế thừa để có sự ổn định trong thời gian nhất định;

+ Quan tâm đến nguyện vọng, điều kiện, hoàn cảnh cá nhân;

+ Dự kiến của tổ chuyên môn phân công nhiệm vụ các thành viên của tổ.Phân công nhiệm vụ công khai, hợp lý tạo được tâm lý thoải mái, tin tưởng, động viên giáo viên phấn khởi, nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ

Sử dụng đội ngũ giáo viên còn bao gồm cả việc đề bạt, thuyên chuyển, khen thưởng và kỷ luật đội ngũ giáo viên

* Đề bạt cán bộ là việc bổ nhiệm giáo viên vào các cương vị lãnh đạo ở nhà trường, các chuyên viên, lãnh đạo Phòng Giáo dục

Những người được đề bạt phải là những người có năng lực chuyên môn,

có phẩm chất đạo đức tốt, có uy tín trong đồng nghiệp, cộng đồng dân cư, cókhả năng đảm nhiệm chức vụ cao hơn, nhiệm vụ phức tạp hơn

* Thuyên chuyển giáo viên là việc thay đổi vị trí công tác trong nhàtrường hoặc chuyển công tác sang cơ sở giáo dục khác Thuyên chuyển trongnội bộ nhà trường là do yêu cầu nhiệm vụ, chuyển sang đơn vị khác là do yêu

cầu công tác, nguyện vọng cá nhân hoặc nguyên nhân khác mà việc thuyênchuyển sẽ có lợi cho công việc cũng như hợp lý hơn các nhu cầu cá nhân.Việc quyết định thuyên chuyển thuộc thẩm quyền của hiệu trưởng nếutrong nhà trường, các cơ sở giáo dục khác trong huyện thuộc thẩm quyền củaChủ tịch Uỷ ban Nhân dân huyện trên cơ sở đề nghị các phòng Giáo dục,phòng Nội vụ huyện.

* Khen thưởng giáo viên nhằm ghi nhận, đánh giá thành tích đạt được củagiáo viên, mục đích là động viên, khuyến khích mọi người làm việc tốt hơn

* Kỷ luật giáo viên nhằm duy trì kỷ luật, kỷ cương, đảm bảo rằng mọi hành vi các thành viên phải phù hợp với các chuẩn mực trong nhà trường.Việc xem xét khen thưởng, kỷ luật phải thực hiện đúng các qui định của pháp luật

Khen thưởng, kỷ luật đúng mức, kịp thời giúp giáo viên làm việc cótrách nhiệm, có kỷ luật tạo không khí thoải mái, mọi người làm việc hiệu quảcao hơn mang lại lợi ích cho tập thể và từng cá nhân

1.3.3 Đào tạo, bồi dưỡng

Đào tạo là: “Dạy dỗ, rèn luyện trở nên người hiểu biết, có nghề nghiệp”[34, tr.593]

Đào tạo đội ngũ giáo viên được hiểu là quá trình dạy - học và rèn luyệncủa những người sẽ và đang làm nghề dạy học, nhằm trang bị kiến thức, kỹnăng nghề nghiệp cho công việc trong tương lai để đảm nhiệm nhiệm vụ caohơn, phức tạp hơn

Hiện nay, việc đào tạo đội ngũ giáo viên chủ yếu được thực hiện trongcác trường cao đẳng sư phạm, đại học sư phạm hoặc các cơ sở giáo dục khác

do nhà nước qui định

Đào tạo bao gồm đào tạo và đào tạo lại, thực hiện đối với đối tượng giáoviên chưa đạt chuẩn đào tạo hoặc đào tạo trên chuẩn đối với cấp học

Bồi dưỡng là việc giáo viên tham gia các khoá huấn luyện, tự nghiêncứu để duy trì, hoàn thiện kiến thức, kỹ năng ở mức độ cao hơn nhằm thựchiện được công việc đang đảm nhiệm tốt hơn.

Có nhiều hình thức, biện pháp bồi dưỡng khác nhau: Bồi dưỡng tậptrung có tổ chức theo chuyên đề, bồi dưỡng thưỡng xuyên, với sự giúp đỡcủa chuyên gia, bồi dưỡng tại chỗ bằng cách mở hội nghị, hội thảo, tập huấn

và cuối cùng là hình thức tự bồi dưỡng

Hình thức tự bồi dưỡng - tự nghiên cứu là một nhiệm vụ, một chức năngcủa giáo viên trong xã hội hiện nay Những thay đổi thường xuyên và nhanhchóng vốn tri thức nhân loại và kinh nghiệm của loài người đòi hỏi người giáoviên phải thường xuyên học hỏi, tiếp cận và nắm bắt chúng để mở rộng trithức và năng lực nghề nghiệp của mình Hơn nữa, chính việc tự nghiên cứu,bồi dưỡng của giáo viên có tác động trực tiếp đến quá trình nâng cao trình độ

và năng lực nghề nghiệp của họ

1.3.4 Kiểm tra, đánh giá đội ngũ

Theo Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Kiểm tra là một chức năng quản lý, thôngqua đó một cá nhân hoặc một tổ chức theo dõi, giám sát các thành quả hoạtđộng và tiến hành các hoạt động sửa chữa, uốn nắn cần thiết Một kết quả hoạtđộng phải phù hợp với những chi phí bỏ ra, nếu không tương ứng thì phải tiếnhành những hành động diều chỉnh, uốn nắn Đó cũng là quá trình tự điềuchỉnh diễn ra có tính chu kỳ” [31, tr.4]

Như vậy, có thể hiểu rằng kiểm tra đội ngũ giáo viên nhằm xây dựng,đặt ra những yêu cầu, chuẩn mực cho sự thành đạt của giáo dục cùa nhà giáo.Kiểm tra để nhà quản lý đối chiếu, đo lường kết quả hoạt động giáo dục sovới chuẩn mực đạt ra

Từ đó có những hiệu chỉnh, sửa chữa, xem xét lại chuẩn cho phù hợphoặc có những biện pháp quản lý kịp thời thúc đẩy phát triển tạo điều kiệncho giáo viên phát huy năng lực của mình

Theo quan điểm của tác giả Nguyễn Đức Chính khi nghiên cứu về đolường và đánh giá trong giáo dục năm 2009 cho rằng:

“Đánh giá là căn cứ vào các thông tin định tính và định lượng để đưanhững kết luận về năng lực và phẩm chất của sản phẩm giáo dục và sử dụngnhững thông tin đó đưa ra quyết định về đối tượng được đánh giá“ [24, tr.28]

Đánh giá giáo viên có thể thực hiện khi bắt đầu thực hiện các nhiệm vụ tại

cơ sở giáo dục để giúp tìm hiểu và chuẩn đoán về đối tượng phát hiện dự báonguyên nhân hiện trạng để có kế hoạch khắc phục Có thể thực hiện trong quátrình thực hiện nhiệm vụ của giáo viên để tạo ra những thông tin phản hồi giúpđiều chỉnh hoạt động của họ Cũng có thể thực hiện lúc kết thúc một học kỳ hoặcmột năm học để đánh giá, đối chiếu với các chuẩn, yêu cầu nhiệm vụ được giao

Như vậy, việc đánh giá giáo viên được tiến hành bằng nhiều hình thức,hình thức đánh giá “không chính thức” được thực hiện hàng ngày, trên cơ sởcác kênh thông tin phản hồi như dư luận học sinh, phụ huynh, tình cảm thái

độ của đồng nghiệp, kiểm tra giờ dạy, khảo sát chất lượng học sinh Do việcđánh giá là thường xuyên, tổng hợp từ nhiều nguồn thông tin nên sẽ phản ánhnhanh chóng, kịp thời và khá toàn diện, giáo viên được thông tin đầy đủ sẽgiúp họ khẳng định được mình hoặc kịp thời điều chỉnh sai sót

Hình thức “Đánh giá chính thức” thường được thực hiện vào cuối kỳ,cuối năm học Trên cơ sở kết quả các cuộc kiểm tra, thanh tra hoạt động sưphạm giáo viên cả chuyên đề và toàn diện đối với giáo viên và được cấp quản

lý giáo dục quyết định Kết quả giảng dạy, giáo dục học sinh, kỳ kiểm tra,đánh giá về hiểu biết và năng lực sư phạm theo chuẩn nghề nghiệp và qui địnhcủa pháp luật, mức độ hoàn thành nhiệm vụ Hình thức đánh giá này là bắtbuộc và phải có đầy đủ hồ sơ minh chứng nhằm đánh giá toàn diện giáo viên

để xếp loại viên chức, để xem xét thi đua, khen thưởng, đồng thời là căn cứ đểlập kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng đội ngũ có hiệu quả nhất

Nguyễn Đức Chính cho rằng: “Khi có đánh giá, QLGD mới nhận được phảnhồi, mới kịp thời phát hiện ra các vấn đề và giải quyết chúng Giáo dục là một

hệ thống quản lý hai chiều kiểu khứ hồi Như vậy, có thể nói đánh giá là mộtnhân tố đảm bảo cho QLGD có tính khoa học và hoàn thiện” [24, tr.35]

Đánh giá đội ngũ giáo viên là một nội dung của phát triển đội ngũ, làmột khâu rất quan trọng làm cơ sở cho việc đào tạo, bồi dưỡng, sắp xếp, sửdụng đội ngũ có hiệu quả, đồng thời tạo động lực cho giáo viên phấn đấukhông ngừng

1.3.5 Thực hiện các chế độ chính sách đối với giáo viên

Đảm bảo thực hiện đầy đủ chế độ chính sách đối với giáo viên, chínhsách về tiền lương, tiền công, tiền thưởng, các chế độ ưu đãi khác của nhànước, địa phương Cần có chế độ chính sách phù hợp nhất là đối với giáo viêncông tác ở những vùng khó khăn, vùng dân tộc thiểu số về nhà ở, phương tiệnsinh hoạt, làm việc

1.4 Phát triển đội ngũ giáo viên yếu tố quyết định việc nâng cao chất lƣợng giáo dục

1.4.1 Đặc điểm lao động của người giáo viên THCS

Đặc điểm quan trọng nhất của lao động sư phạm của người giáo viên làhoạt động tương tác giữa con người và con người trong suốt quá trình laođộng đó là tương tác giữa thầy - trò; thầy - thầy, trò - trò, nhà trường - xã hội.Đối tượng mà lao động sư phạm người thầy hướng tới là học trò mànhiệm vụ của người thầy được xã hội giao cho là đào tạo thế hệ trẻ đang trong

độ tuổi có những thay đổi lớn về tâm sinh lý phát triển toàn diện, có sức khoẻ,tri thức, thẩm mỹ, hình thành nhân cách đáp ứng được các chuẩn mực xã hội,đáp ứng được yêu cầu của xã hội trong mỗi giai đoạn lịch sử

Người thầy bằng tri thức, kinh nghiệm, bằng tư cách đạo đức của mìnhtác động, hướng học sinh vươn tới những mục tiêu mà xã hội đòi hỏi Nói

cách khác ngưòi thầy dùng nhân cách của mình làm công cụ của hoạt động sưphạm tác động tới học sinh để hình thành, tạo lập nhân cách cho học sinh theoyêu cầu của xã hội.

Cũng như các loại hình lao động nghề nghiệp khác, lao động sư phạmcủa người giáo viên THCS được thực hiện ở các vị trí, môi trường khác nhaunhư lớp học, phòng thí nghiệm và các hoạt động ngoài nhà trường khác vớinhiều hình thức tổ chức khác nhau như: lớp, nhóm, hoạt động cá nhân Vìvậy, đòi hỏi giáo viên phải có tri thức, kỹ năng nhất định về công tác tổ chức

và quản lý các hoạt động sư phạm, nghiên cứu khoa học và hoạt động xã hội

Đó là những nhân tố quan trọng phản ánh trình độ, năng lực của nghười giáoviên hiện nay

Hoạt động sư phạm của giáo viên được chi phối bởi các qui định vàchuẩn mực xã hội thể hiện dưới hình thức giao tiếp giữa con người với conngười Vậy nên tri thức khoa học, kỹ năng giao tiếp, nhân cách người thầy lànhững nhân tố quan trọng làm nên chất lượng giáo viên

1.4.2 Chất lượng giáo viên

- Theo Đại từ điển Tiếng Việt, chất lượng là: "Cái tạo nên phẩm chất, giátrị của một con người, một sự vật " [34, tr.331]

- Chất lượng là "Mức độ trùng khớp với mục tiêu và chức năng"(Oakland, 1988)

- Chất lượng giáo viên là tổ hợp các phẩm chất, kỹ năng của cá nhângiáo viên gồm khối tri thức họ có được, khả năng giao tiếp, kỹ năng, đạo đứcnghề nghiệp phù hợp cấp học, môn học

Chất lượng giáo viên THCS là sự phù hợp với chuẩn nghề nghiệp giáo viên THCS, THPT do Bộ Giáo dục và Đào tạo qui định

Như vậy, chất lượng giáo viên nói chung và giáo viên THCS nói riêng là

hệ thống các phẩm chất và năng lực cá nhân phù hợp với mục tiêu nhiệm

vụ cấp học, môn học trong một thởi kỳ nhất định Chất lượng giáo viên là mộtphạm trù lịch sử gắn với những yêu cầu, điều kiện, hoàn cảnh cụ thể.

Chất lượng giáo viên được thể hiện bởi năng lực gồm năng lực chuyênmôn và năng lực sư phạm Năng lực là sự thể hiện khả năng chuyên môn caođối với việc giảng dạy qua kiến thức của họ về môn học, các lĩnh vực Nănglực là cách mà giáo viên mang lại cho học sinh những giá trị hữu ích Đó lànhững giá viên có chuyên môn, có hiểu biết rộng các lĩnh vực xã hội, có kinhnghiệm

Người giáo viên có năng lực là người giáo viên có khả năng giao tiếptốt, có khả năng phát triển tốt quan hệ thày - trò, quan hệ xã hội, hiểu, chia sẻ,thân thiện với học sinh, được học sinh tin cậy

Chất lượng của giáo viên còn thể hiện qua khả năng sư phạm, sự đam

mê nghề nghiệp, nhiệt tình, trách nhiệm với học sinh Đó là kỹ năng trình bàylúc giảng bài, sự tự tin, linh hoạt, khả năng khuyến khích, động viên, tạo đượchứng thú say mê và niềm tin cùa học sinh đối với bài dạy, vấn đề mà thầymuốn học sinh vươn tới chiếm lĩnh

1.4.3 Những nhân tố ảnh hưởng tới chất lượng giáo viên

Lao động sư phạm của người giáo viên là loại hình lao động đặc biệt,chất lượng mỗi giáo viên làm nên chất lượng đội ngũ Do vậy, việc quan tâmđến các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng giáo viên có ý nghĩa quan trọngtrong việc phát triển đội ngũ giáo viên, các yếu tố đó là:

- Cơ chế chính sách đối với giáo viên;

- Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên;

- Môi trường, điều kiện làm việc;

- Ý thức trách nhiệm, đạo đức và năng lực nghề nghiệp của giáo viên Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ GV có thể biểu diến như

sơ đồ 1.4:

Sơ đồ 1.4: Các yếu tố ảnh hưởng chất lượng đội ngũ giáo viên

Cơ chế,chính sách

Đạo đức, nănglực nghềnghiệp

Môi trường,điều kiện làmviệc

Giáo viên THCS chủ yếu được đào tạo tại các trường Cao Đẳng Sư

phạm, hoặc một số cơ sở đào tạo mà Nhà nước cho phép Quá trình đào tạo

bắt đầu từ khâu tuyển sinh, chương trình đào tạo, hình thức đào tạo, tổ chức

kiểm tra, đánh giá, tổ chức thực tập nghề nghiệp, tạo cơ sở về năng lực,

phẩm chất ban đầu của người giáo viên Thực tế cho thấy chất lượng tuyển

sinh, giáo viên tốt nghiệp ở các cơ sở đào tạo danh tiếng khi công tác có kết

quả tốt hơn

Những phẩm chất ban đầu đó qua thời gian tập sự, suốt quá trình công

tác sẽ được củng cố, phát triển thêm nhờ nỗ lực cá nhân, môi trường công tác

a) Cơ chế, chính sách đối với giáo viên

Chính sách đãi ngộ, cơ chế quản lý, sử dụng như lương, phụ cấp, thu

nhập, đời sống vật chất và tinh thần ảnh hưởng lớn đến chất lượng của giáo

viên đồng thời nó cũng tác động đến vị thế người thầy trong xã hội, ảnh

hưởng đến việc thu hút học sinh thi vào các trường sư phạm, tác động đến tâm

lý định hướng nghề nghiệp của thế hệ trẻ

Nhà nước cần có cơ chế, chính sách ưu đãi đối với nhà giáo phù hợp vớikhả năng của của xà hội như cơ chế đào tạo, tuyển dụng, các chính sách tiềnlương, phụ cấp nghề nghiệp, chế độ làm việc, nghỉ ngơi, khen thưởng, Thực hiện, khuyến khích mạnh mẽ xã hội hoá giáo dục, không phân biệtgiáo viên các trường công lập và ngoài công lập.

Nhà trường, các cấp uỷ, chính quyền các cấp phải thực hiện nghiêm túc,đầy đủ các chế độ, chính sách của nhà nước, quan tâm đặc biệt đến giáo viênlàm việc ở nơi khó khăn, vùng dân tộc it người

Cùng với việc quan tâm đến đời sống vật chất như thu nhập của giáoviên sao cho mức sống của họ đạt được ít nhất mức trung bình của địa phươngcấp huyện, thì phải đảm bảo các sinh hoạt về đời sống tinh thần, bảo hiểm,phúc lợi xã hội của mỗi giáo viên

Đảm bảo giáo viên được hưởng chính sách về học tập nâng cao trình độ,tham gia bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ

Nhà trường, các cấp quản lý thực hiện khen thưởng, kỷ luật nghiêmminh, kịp thời, giáo viên phải được khen thưởng xứng đáng khi có thành tích

và phải được biết rõ nguyên nhân, mức độ sai phạm khi bị chê trách, kỷ luậtđồng thời được tạo điều kiện tốt nhất để phát huy tài năng, sở trường

Như vậy, việc các cấp quản lý đảm bảo cho giáo viên được hưởng quyềnlợi hợp pháp, chính đáng, được tạo điều kiện thực hiện nhiệm vụ, tạo cơ hộicho họ phát huy khả năng và tự thể hiện mình, họ thấy được vị thế của mìnhtrong xã hội và nhờ đó họ thấy trách nhiệm, nghĩa vụ của mình trước tập thể,

có thêm động lực để sáng tạo, cống hiến vì sự nghiệp trồng người

- Cơ chế, chính sách đãi ngộ (tiền lương, vị thế trong xã hội, )

b) Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên

- Đào tạo đội ngũ giáo viên:

Đất nước ta đang thực hiện đổi mới trong mọi lĩnh vực nhất là đổi mới trong lĩnh vực kinh tế, nước ta ngày càng hội nhập quốc tế sâu, rộng trên mọi

mặt của đời sống xã hội Quá trình đổi mới, hội nhập làm cho xã hội biến đổikhông ngừng và nhanh chóng Quá trình đó cũng đòi hỏi đội ngũ giáo viênphải ngày càng hoàn thiện, thay đổi theo để đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồnnhân lực phục vụ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.

Hiện nay, việc đào tạo đội ngũ giáo viên mới chủ yếu do các trường Sưphạm đảm nhiệm do vậy quy trình đào tạo, chương trình đào tạo, phương thứcđào tạo, nguồn tuyển sinh, công tác thực tập, … cần phải đổi mới

Do yêu cầu của xã hội một số ngành, môn mới xuất hiện giáo viênkhông những phải tiếp tục hoàn thiện, nâng cao chuyên môn đào tạo mà thậmtrí phải được đào tạo lại, đào tạo để chuyển ngành đào tạo ban đầu hoặc phảiđào tạo để nâng cao trình độ Đó chính là quá trình đào tạo lại

- Bồi dưỡng đội ngũ giáo viên:

Theo Unnessco: “Bồi dưỡng có ý nghĩa nâng cao trình độ nghề nghiệp.Quá trình này chỉ diễn ra khi cá nhân, tổ chức có nhu cầu nâng cao kiến thứchoặc kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ của bản thân nhằm đáp ứng nhu cầu laođộng nghề nghiệp”

Bồi dưỡng đội ngũ giáo viên nhằm tăng thêm trình độ, khả năng hiện cócủa giáo viên về kiến thức chuyên môn, cập nhật nội dung kiến thức mới,phương pháp giảng dạy, kiểm tra đánh giá, thiết kế chương trình, các kiếnthức về chính trị, xã hội, tâm lý học, …

Bồi dưỡng việc sử dụng, khai thác, ứng dụng thiết bị dạy học

Bồi dưỡng là việc làm thường xuyên trong suốt quá trình hoạt động GDcủa GV, bồi dưỡng không yêu cầu ngặt nghèo, chuẩn tắc như đào tạo thườngđược thực hiện nhiều lần trong năm học, mỗi giai đoạn với thời gian ngắn.+ Bồi dưỡng thường xuyên là hình thức bồi dưỡng được làm thườngxuyên ở nhiều cấp độ, tổ chuyên môn, nhà trường, phòng, sở Giáo dục tổ chứcthực hiện Chủ yếu bằng các hình thức sinh hoạt tổ chuyên môn, hội nghị, hộithảo theo chuyên đề, các lớp tập huấn

+ Bồi dưỡng theo chu kỳ giúp giáo viên vượt qua được sự lạc hậu về tri thức, yêu cầu mới của cấp quản lý và xã hội.

+ Bồi dưỡng nâng cao thường được thực hiện đối với giáo viên cốt cán,giáo viên có chuyên môn giỏi để làm nhiệm vụ nòng cốt ở trong nhà trường,

để thực hiện nhiệm vụ giảng dạy, huấn luyện học sinh giỏi, học sinh năngkhiếu, làm hạt nhân có sức lan toả trong tổ chức giúp đỡ, động viên đồngnghiệp tiến bộ phục vụ sự phát triển của mỗi nhà trường

c) Xây dựng môi trường sư phạm, đảm bảo điều kiện làm việc.

Để có môi trường sư phạm tốt trước hết phải có môi trường pháp lý đầy

đủ, có nghĩa là hệ thống các văn bản pháp luật, điều lệ nhà trường, nội qui, quichế,… phải đầy đủ và được tổ chức học tập tốt làm cho mỗi thành viên hiểu

rõ quyền lợi, nghĩa vụ, trách nhiệm vai trò của mình trong tập thể

Xây dựng một tập thể đoàn kết, nắm vững nhiệm vụ mục tiêu của mônhọc, của cấp học, nhất là mục tiêu sứ mạng của nhà trường, đơn vị mình Giáoviên hiểu được khó khăn, thách thức và những thuận lợi, truyền thống củađơn vị trong bối cảnh chung của ngành, địa phương từ đó có sự chia sẻ, tựhào mà xác định phương hướng, quyết tâm cùng tập thể hành động hướng tớimục tiêu

Xây dựng môi trường sư phạm tốt là việc tạo dựng một tổ chức biết đổimới, các thành viên dám suy nghĩ sáng tạo cái mới, cách làm mới và sẵn sànglàm theo và chấp nhận sự thay đổi

Môi trường sư phạm tốt là ở đó mọi giáo viên được quan tâm, chia sẻ,tạo điều kiện để phát huy khả năng, được làm việc trong môi trường như vậykhông những tạo được niềm tin, lòng yêu nghề mà đó còn là niềm hạnh phúclớn của giáo viên tâm huyết với nghề

Để có được như vậy thì vai trò các cấp quản lý giáo dục cực kỳ quantrọng đặc biệt là hiệu trưởng nhà trường, một ban giám hiệu đoàn kết, sángtạo, quản lý giỏi, một tập thể sư phạm gần gũi, thân ái say sưa với nghề, tận

tâm, luôn học hỏi giúp đỡ nhau là những yếu tố tinh thần to lớn giúp giáo viênkhắc phục khó khăn, vượt qua thách thức để vươn lên.

Tuy nhiên, điều kiện làm việc, cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ giảngdạy, nghiên cứu, học tập và vật chất đời thường cũng là yếu tố tác động khôngnhỏ đến việc nâng cao chất lượng đội ngũ

d) Ý thức trách nhiệm, đạo đức và năng lực nghề nghiệp.

Trong thời đại mà thế giới biến đổi nhanh chóng, không ngừng, tri thứcbiến đổi tăng thêm hàng ngày thì khả năng tự học, nghiên cứu, sử dụng, khaithác các kênh thông tin hiệu quả để tự đào tạo, bồi dưỡng có ý nghĩa lớn đốivới mỗi cá nhân Giáo viên biết cách tự học, có thói quen tự học và giúp đượchọc sinh phương pháp tự học, tự khám phá thu nhận tri thức

Bằng việc tự học, năng lực nghề nghiệp của mỗi cá nhân giáo viên đượcnâng lên, bằng việc hướng dẫn học sinh phương pháp tự học, rèn luyện chocác em năng lực tư duy, khả năng độc lập, lòng tự tin, khơi dậy tiềm năng mỗicon người làm cho nó phát lộ, được nhân lên để sau này học sinh có khả năngthích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của xã hội

Giáo viên với tư cách là nhà sư phạm với trách nhiệm dạy chữ, dạyngười nên phải luôn rèn luyện đạo đức lối sống, phải là công dân mẫu mực, tựnghiêm túc với bản thân Có lòng yêu nghề, giàu lòng nhân ái Có tráchnhiệm, đạo đức nghề nghiệp và thường có ảnh hưởng lớn đến cộng đồng nhất

là ở những vùng còn khó khăn, vùng dân tộc thiểu số

Giáo viên là nhà hoạt động xã hội, hăng hái tham gia các hoạt động xãhội, phát triển cộng đồng, là tấm gương cho học sinh noi theo

1.5 Những yêu cầu về chất lƣợng đội ngũ GV THCS trong giai đoạn hiện nay

Đội ngũ giáo viên đóng vai trò quan trọng trong hệ thống giáo dục Chấtlượng đội ngũ giáo viên là yếu tố quyết định chất lượng và hiệu quả giáo dục

Trong nhiều thập kỷ qua cùng với sự đổi mới toàn diện của đất nước, giáo dụcđào tạo nước nhà đã thực hiện đổi mới.

Đổi mới chương trình, nội dung sách giáo khoa, đổi mới phương phápdạy - học, đổi mới kiểm tra - đánh giá, đổi mới phương tiện dạy học, nhiềuloại hình đào tạo được mở ra, và đã đạt được những kết quả quan trọng

Đáp ứng yêu cầu đổi mới thì chất lượng đội ngũ giáo viên luôn là vấn đề được quan tâm của các nhà khoa học, nhà quản lý giáo dục của Đảng và Nhà nước.

Chất lượng đội ngũ giáo viên THCS phải đáp ứng được yêu cầu nêu ratrong các văn bản, qui định của Đảng và nhà nước như:

- Chỉ thị số 40-CT/TW ngày 15 tháng 6 năm 2004 của Ban Bí thư trungương Đảng về xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộquản lý giáo dục

- Quyết định số 09/2005/QĐ-TTG ngày 11/01/2005 của Thủ tướngChính phủ về phê duyệt đề án xây dựng nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo

và cán bộ quản lý giáo dục giai đoạn 2005-2010

- Điều 77, Luật Giáo dục 2005 qui định trình độ chuẩn được đào tạo củanhà giáo Đối với giáo viên cấp THCS phải có bằng cao đẳng sư phạm hoặcbằng cao đẳng có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm trở lên

Để cụ thể hoá và có bộ công cụ để xác định chất lượng nhà giáo, BộGiáo dục và Đào tạo đã ban hành các Thông tư qui định chuẩn nghề nghiệpđối với giáo viên từng cấp học

Thông tư số 30/2009/TT-BGDĐT, ngày 22/10/2009 Quy định chuẩnnghề nghiệp giáo viên trung học cơ sở, giáo viên trung học phổ thông Quyđịnh chuẩn nghề nghiệp giáo viên THCS, giáo viên THPT bao gồm 6 tiêuchuẩn với 25 tiêu chí

Tiêu chuẩn 1: Phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống.

Gồm 5 tiêu chí:

1. Tiêu chí 1: Phẩm chất chính trị

2. Tiêu chí 2: Đạo đức nghề nghiệp

3. Tiêu chí 3: Ứng xử với học sinh

4. Tiêu chí 4: Ứng xử đối với đồng nghiệp

5. Tiêu chí 5: Lối sống, tác phong

Tiêu chuẩn 2: Năng lực tìm hiểu đối tượng và môi trường giáo dục

Gồm 2 tiêu chí:

1. Tiêu chí 6: Tìm hiểu đối tượng giáo dục

2. Tiêu chí 7: Tìm hiểu môi trường giáo dục

1. Tiêu chí 8: Xây dựng kế hoạch dạy học

2. Tiêu chí 9: Đảm bảo kiến thức môn học

3. Tiêu chí 10: Đảm bảo chương trình môn học

4 Tiêu chí 11: Vận dụng các phương pháp dạy học

5. Tiêu chí 12: Sử dụng các phương tịên dạy học

6. Tiêu chí 13: Xây dựng môi trường học tập

7. Tiêu chí 14: Quản lý hồ sơ dạy học

8. Tiêu chí 15: Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh

1. Tiêu chí 16: Xây dựng kế hoạch các hoạt động giáo dục

2. Tiêu chí 17: Giáo dục qua môn học

3. Tiêu chí 18: Giáo dục qua các hoạt động giáo dục

4. Tiêu chí 19: Giáo dục qua các hoạt động cộng đồng

5. Tiêu chí 20: Vận dụng các nguyên tắc, phương pháp, hình thức

tổ chức giáo dục

6. Tiêu chí 21: Đánh giá kết quả rèn luyện đạo đức của học sinh

1. Tiêu chí 22: Phối hợp với gia đình học sinh và cộng đồng

2. Tiêu chí 23: Tham gia các hoạt động chính trị, xã hội

1. Tiêu chí 24: Tự đánh giá, tự học và tự rèn luyện

2. Tiêu chí 25: Phát hiện và giải quyết vấn đề nảy sinh trong thựctiễn giáo dục

1.6 Cơ sở đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên THCS

huyện Lộc Bình

1.6.1 Căn cứ định hướng phát triển giáo dục và đào tạo của Việt Nam

Các Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, Nhà nước về giáo dục và đào tạo:

- Thực hiện mục tiêu giáo dục, tính chất, nguyên lý giáo dục các địnhhướng phát triển giáo dục phổ thông về nhiệm vụ và quyền hạn của nhà giáo

đã được ghi trong Luật Giáo dục năm 2005

- Kết luận hội nghị lần thứ 6 Ban chấp hành Trung ương khoá IX về việctiếp tục thực hiện Nghị quyết trung ương 2 khoá VIII về khoa học và côngnghệ, Giáo dục và Đào tạo Kết luận này đã đề cập đến phương hướng, mụctiêu nhiệm vụ và giải pháp phát triển giáo dục đào tạo những năm tới mở ratrước nhà trường và nhà giáo một tương lai tươi sáng

- Thực hiện chỉ thị 40-CT/TW của Ban bí thư, Thủ tướng Chính phủ đãban hành Quyết định số 09/2005/QĐ-TTG ngày 11/01/2005 phê duyệt đề án