Quản lý hoạt động thanh tra nội bộ trong các trường đại học trực thuộc bộ giáo dục và đào tạo tt

Thực tiễn hoạt động TTNB và quản lý hoạt động TTNB trong các trường đại học trực thuộc Bộ GD&ĐT hiện nay Những năm qua các trường ĐH trực thuộc phối hợp cùng với Bộ GD&ĐT đã làm tốt côn

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM

NGUYỄN THỊ LÊ

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG THANH TRA NỘI BỘ TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRỰC THUỘC

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 9 14 01 14

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2020

CÔNG TRÌNH ĐƢỢC HOÀN THÀNH TẠI:

VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM

Vào hồi giờ ngày tháng năm 2020

Có thể tìm hiểu luận án tại:

- Thư viện Quốc gia Việt Nam;

- Thư viện Viện Khoa học giáo dục Việt Nam

Trong các trường đại học (ĐH), thanh tra nội bộ (TTNB) như là một kênh thông tin quan trọng, tin cậy cho hiệu trưởng nhà trường và các cấp quản lý trong trường ĐH, giúp cho người quản lý kịp thời phát hiện nhân tố tích cực để biểu dương nhân rộng và có các biện pháp xử lý kỷ luật cần thiết đối với những hành vi vi phạm Trên cơ sở đó, đặt ra những yêu cầu đối với quản lý hoạt động TTNB Quản lý hoạt động TTNB với việc thực hiện tốt các chức năng lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra hoạt động TTNB, qua đó có những điều chỉnh hoạt động TTNB, đề xuất phương hướng nhằm nâng cao chất lượng hoạt động TTNB trong nhà trường ĐH đáp ứng yêu cầu quản lý nhà trường ĐH trong bối cảnh hiện nay

1.2 Thực tiễn hoạt động TTNB và quản lý hoạt động TTNB trong các trường đại học trực thuộc Bộ GD&ĐT hiện nay

Những năm qua các trường ĐH trực thuộc phối hợp cùng với Bộ GD&ĐT đã làm tốt công tác thanh tra trong các trường ĐH, thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ quản lý công tác thanh tra và đội ngũ cán bộ chuyên trách làm công tác thanh tra cũng như đội ngũ cộng tác viên thanh tra về: Vai trò của thanh tra giáo dục đối với việc đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo; giải quyết khiếu nại, giải quyết tố cáo trong cơ sở GDĐH hiện nay; xử lý đơn thư

2

và tiếp công dân trong các trường ĐH; thanh tra, kiểm tra chuyên đề về công tác tuyển sinh, đào tạo và các điều kiện đảm bảo chất lượng trong các trường ĐH; xử lý sau thanh tra trong các trường ĐH; nghiệp vụ thanh tra, giám sát đào tạo và thanh tra, giám sát các kỳ thi trong các trường ĐH

Tuy nhiên, bên cạnh những thành công đã đạt được, thời gian qua hoạt động TTNB trong các trường ĐH trực thuộc Bộ GD&ĐT đã bộc lộ những tồn tại hạn chế cần khắc phục Việc thực hiện nhiệm vụ thanh tra vẫn còn có những khó khăn, đó là sai phạm trong lĩnh vực giáo dục nảy sinh đa dạng, phức tạp trong khi chế tài xử lý còn thiếu, yếu, không đủ sức răn đe; việc thực hiện kết luận thanh tra còn chậm, không triệt để, việc phối hợp trong công tác thanh tra giữa Thanh tra Bộ GD&ĐT với thanh tra các trường ĐH còn hạn chế Quản lý hoạt động TTNB trong các trường ĐH trực thuộc Bộ GD&ĐT còn bộc lộ nhiều hạn chế, như: quản lý hoạt động TTNB còn chưa thật sự khoa học, mục tiêu, chương trình, nội dung hoạt động thanh tra chưa được toàn diện, chưa linh hoạt, việc kiểm tra, giám sát còn lỏng lẻo, thiếu kế hoạch cụ thể, giám sát chưa thường xuyên Kinh nghiệm quản lý HĐTTNB còn hạn chế

Xuất phát từ các lý do trên, đề tài “Quản lý hoạt động thanh tra nội bộ trong các trường đại học trực thuộc Bộ GD&ĐT” được lựa chọn nghiên cứu

nhằm nâng cao chất lượng HĐTTNB trong các trường ĐH trong bối cảnh đổi mới giáo dục và tự chủ ĐH hiện nay

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn về TTNB và quản lý hoạt động TTNB trong các trường ĐH trực thuộc Bộ GD&ĐT, luận án đề xuất biện pháp quản lý hoạt động TTNB trong các trường ĐH trực thuộc Bộ GD&ĐT, qua đó góp phần nâng cao chất lượng quản lý hoạt động TTNB trong các trường ĐH đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và tự chủ ĐH hiện nay

3 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu: Hoạt động TTNB trong các trường ĐH 3.2 Đối tượng nghiên cứu: Quản lý hoạt động TTNB trong các

trường ĐH trực thuộc Bộ GD&ĐT trong bối cảnh hiện nay

4 Giả thuyết khoa học

Hoạt động TTNB trong các trường ĐH trực thuộc Bộ GD&ĐT là một nội dung quan trọng của quản lý trường ĐH Qua công thanh tra giúp phát huy dân chủ, tăng cường pháp chế, phát hiện và xử lý những biểu hiện quan liêu, tham nhũng lãng phí và những hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động quản lý Tuy nhiên, thời gian qua việc quản lý hoạt động TTNB trong các trường ĐH trực thuộc Bộ GD&ĐT còn bộc lộ những hạn chế trong việc lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo, kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động thanh tra, dẫn đến chưa đảm bảo được chất lượng hoạt động thanh tra và

3 chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn đang đặt ra cho hoạt động TTNB trong các trường ĐH hiện nay Vì vậy, nếu vận dụng các chức năng quản lý để quản lý hoạt động TTNB trong các trường ĐH thông qua việc đề xuất các biện pháp đảm bảo tính đồng bộ, tính thực tiễn và tính khả thi sẽ góp phần nâng cao chất lượng hoạt động TTNB trong các trường ĐH trong bối cảnh đổi mới giáo dục và tự chủ ĐH

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lí luận về quản lý hoạt động TTNB trong các

trường ĐH

5.2 Khảo sát và đánh giá thực trạng hoạt động TTNB trong các

trường ĐH trực thuộc Bộ GD&ĐT

5.3 Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động TTNB trong các trường

ĐH trực thuộc Bộ GD&ĐT đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và tự chủ ĐH trong bối cảnh hiện nay

5.4 Khảo nghiệm và thử nghiệm các biện pháp quản lý hoạt động

TTNB trong các trường ĐH trực thuộc Bộ GD&ĐT đã đề xuất

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

6.1 Giới hạn về đối tượng nghiên cứu

Luận án xác định chủ thể chính thực hiện các biện pháp quản lý hoạt

động TTNB trong các trường ĐH trực thuộc Bộ GD&ĐT là Hiệu trưởng trường ĐH, Trưởng Phòng/Ban Thanh tra nội bộ trong các trường ĐH trực thuộc Bộ GD&ĐT

6.2 Giới hạn về địa bàn nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu quản lý HĐTTNB trong các trường ĐH trực thuộc Bộ GD&ĐT, trong đó tập trung ở 10 trường ĐH trực thuộc ở cả

ba miền Bắc, Trung, Nam

6.3 Giới hạn về khách thể khảo sát

Đề tài khảo sát 520 khách thể gồm: Hiệu trường trường ĐH, cán bộ quản

lý phòng/ban TTNB trường ĐH, cán bộ chuyên trách, cộng tác viên TTNB và giảng viên, nhân viên tại 10 trường ĐH trực thuộc Bộ GD&ĐT

7 Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu

7.1 Cách tiếp cận: Tiếp cận hệ thống; tiếp cận chức năng; tiếp cận

thực tiễn

7.2 Phương pháp nghiên cứu: Nhóm phương pháp nghiên cứu lí

luận; nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn; nhóm phương pháp xử lý thông tin; phương pháp thử nghiệm

8 Luận điểm cần bảo vệ

8.1 Hoạt động TTNB và quản lý hoạt động TTNB trong các trường ĐH

được xem như là một công cụ sắc bén của quản lý nhà nước trong lĩnh vực GDĐH, góp phần tăng cường hiệu lực, hiệu quả của quản lý nhà nước trong

4 lĩnh vực giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu của đổi mới giáo dục và tự chủ

ĐH hiện nay Trong các trường ĐH, TTNB như là một kênh thông tin quan trọng, tin cậy cho hiệu trưởng và các cấp quản lý trong trường ĐH, giúp cho người quản lý trường ĐH kịp thời phát hiện nhân tố tích cực để biểu dương nhân rộng và có các biện pháp xử lý kỷ luật cần thiết đối với những hành vi vi phạm pháp luật, vi phạm nội quy, quy chế của nhà trường ĐH

8.2 Tuy nhiên, hoạt động TTNB và quản lý hoạt động TTNB trong

các trường ĐH trực thuộc Bộ GD&ĐT trong những năm vừa qua còn bộc lộ nhiều hạn chế trong việc chỉ đạo, tổ chức xây dựng nội dung, quy trình, đánh giá và phối hợp thực hiện các khâu của hoạt động TTNB nên có ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng hoạt động TTNB trong các trường ĐH trước đòi hỏi của bối cảnh đổi mới giáo dục và tự chủ ĐH

8.3 Thực hiện đồng bộ các biện pháp quản lý hoạt động TTNB trong

các trường ĐH trực thuộc Bộ GD&ĐT sẽ khắc phục được những hạn chế và nâng cao chất lượng hoạt động TTNB cũng như chất lượng GDĐH trong bối cảnh hiện nay

9 Đóng góp mới của đề tài

Đề tài góp phần bổ sung và làm phong phú thêm lí luận về quản lý hoạt động TTNB trong các trường ĐH; Phát hiện và làm sáng tỏ thực trạng hoạt động TTNB và quản lý hoạt động TTNB trong các trường ĐH trực thuộc Bộ GD&ĐT; Đề xuất và khẳng định hiệu quả các biện pháp quản lý hoạt động TTNB trong các trường ĐH trực thuộc Bộ GD&ĐT trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay Trên cơ sở đó các trường ĐH có cơ sở định hướng cải tiến, đổi mới phương pháp quản lý hoạt động TTNB nhằm nâng cao chất lượng hoạt động TTNB, qua đó góp phần làm tốt công tác quản lý trong các nhà trường ĐH trong bối cảnh hiện nay

10 Cấu trúc của luận án

Luận án ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị gồm 3 chương:

5 Blok, Joe Christopher, Nguyễn Huy Hoàng, Phan Văn Sáu, Lê Đoàn Minh Đức,

Hà Hữu Phước, Nguyễn Cao Ngọc Thảo, Nguyễn Nhật Khanh, Võ Tấn Đào,

Hồ Quang Chánh, Đậu Công Hiệp, Thái Thu Trang, Vũ Ngọc Giao, Hồ Thu An cho thấy đã có nhiều công trình nghiên cứu về thanh tra và quản lý thanh tra ở các cơ quan quản lý hành chính nhà nước, các trường ĐH nói chung Tuy nhiên các nghiên cứu về TTNB và quản lý TTNB trong các trường ĐH trực

thuộc Bộ GD&ĐT còn ít được nghiên cứu Đề tài luận án:“Quản lý HĐTTNB trong các trường đại học trực thuộc Bộ GD&ĐT” được lựa chọn nghiên cứu

góp phần nâng cao chất lượng quản lý HĐTTNB trong các trường ĐH đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

1.2 Đổi mới giáo dục, đổi mới giáo dục đại học và yêu cầu đặt ra đối với hoạt động thanh tra nội bộ trong các trường đại học

1.2.1 Đổi mới giáo dục

Ngày 04 tháng 11 năm 2013, tại Hội nghị lần thứ 8, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XI đã ban hành Nghị quyết số

29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa - hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế Nghị quyết đã xác định mục

tiêu của đổi mới là tạo chuyển biến căn bản, toàn diện về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo

vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN và nhu cầu học tập của nhân dân

1.2.2 Đổi mới giáo dục đại học

Để thúc đẩy tiến trình đổi mới GDĐH ở nước ta, thời gian qua đã có nhiều văn bản pháp quy được ban hành với mục đích đáp ứng yêu cầu đổi mới GDĐH trước bối cảnh hội nhập quốc tế đang diễn ra mạnh mẽ như hiện nay Trong đó chú trọng đến việc trao quyền tự chủ về mọi mặt cho nhà trường: Quyền tự chủ về chuyên môn; quyền tự chủ về bộ máy và nhân sự; quyền tự chủ tài chính, tài sản Từ việc trao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về tài chính cho các cơ sở GDĐH sẽ tạo cơ hội cho các cơ sở GDĐH nâng cao tính tích cực, chủ động trong việc quản lý, điều hành nhà trường cũng như tự chủ trong quản

lý thu chi tài chính của nhà trường

1.2.3 Yêu cầu đặt ra đối với hoạt động TTNB trong các trường ĐH trong bối cảnh đối mới giáo dục hiện nay

Trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay, yêu cầu đặt ra đối với hoạt động thanh tra giáo dục nói chung, TTNB trong các trường ĐH nói riêng cần không ngừng tăng cường đổi mới về tư duy, phương thức quản lý và thực hiện hoạt động thanh tra; cán bộ quản lý, đội ngũ cán bộ làm công tác thanh tra, cộng tác viên thanh tra cần nâng cao trình độ về chuyên môn nghiệp vụ, đạo đức nghề nghiệp, gương mẫu chấp hành pháp luật, có ý thức trách nhiệm, liêm khiết,

6 trung thực, công minh, khác quan; có lối sống lành mạnh, có bản lĩnh chính trị vững vàng, có trình độ đạt chuẩn đào tạo theo quy định của Luật Giáo dục đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ thanh tra đặt ra trong tình hình mới

1.3 Hoạt động TTNB trong các trường đại học

1.3.1 Khái niệm TTNB trong các trường đại học

1.3.1.1 Thanh tra, kiểm tra và thanh tra giáo dục

a) Khái niệm về thanh tra: Theo khoản 1 Điều 3- Luật Thanh tra 2010,

thì: Thanh tra là hoạt động xem xét, đánh giá, xử lý theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, cá nhân Thanh tra nhà nước bao gồm thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành

b) Kiểm tra: Theo từ điển tiếng Việt, thì kiểm tra là: “sự xem xét tình

hình thực tế để đánh giá, nhận xét” Có thể hiểu, đây là việc làm thường xuyên của cá nhân (nhà quản lý) được trao nhiệm vụ kiểm tra để nhằm “xem xét” tình hình thực tế hoạt động của cá nhân, tổ chức trong cơ quan, đơn vị để đưa

ra những nhận xét, đánh giá về thực tế những hoạt động của cá nhân, tổ chức

đó có đúng với các nội quy, quy chế của cơ quan, đơn vị đã được xác lập hay không, qua đó đề xuất các biện pháp xử lý phù hợp

c) Điểm tương đồng và khác biệt giữa thanh tra và kiểm tra:

- Điểm tương đồng giữa thanh tra và kiểm tra

- Điểm khác biệt

d) Khái niệm về thanh tra giáo dục: Thanh tra giáo dục là việc thực

hiện quyền thanh tra trong phạm vi quản lý nhà nước về giáo dục, nhằm đảm bảo việc thi hành pháp luật, phát huy nhân tố tích cực, phòng ngừa và xử lý

vi phạm, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền lợi ích hợp pháp của tổ chức,

cá nhân trong lĩnh vực giáo dục Thanh tra giáo dục được tổ chức theo phân cấp từ Trung ương tới cơ sở

1.3.1.2 Khái niệm TTNB trong các trường ĐH

a) Thanh tra nội bộ: Thanh tra nội bộ là việc làm của chính cơ quan,

tổ chức, cá nhân có thẩm quyền trong đơn vị thực hiện hoạt động thanh tra đối với chính cá nhân, tổ chức của đơn vị mình để đảm bảo sự tuân thủ theo nội quy, quy chế của đơn vị đã đề ra cũng như sự tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành có liên quan

b) Thanh tra nội bộ trong các trường đại học: Thanh tra trong trường ĐH

hay còn gọi là TTNB trong các trường ĐH là hoạt động thanh tra do thanh tra chuyên ngành về giáo dục thực hiện, ở đây thuộc thẩm quyền của thanh tra Bộ GD&ĐT và TTNB của trường ĐH thực hiện các chức năng nhiệm vụ được giao theo quy định của pháp luật và của ngành giáo dục TTNB trong trường ĐH có chức năng tham mưu, giúp hiệu trưởng trường ĐH thực hiện công tác thanh tra,

7 kiểm tra trong phạm vi quản lý của hiệu trưởng, nhằm đảm bảo việc thực thi pháp luật, thực hiện nhiệm vụ của đơn vị

c) Đặc trưng của thanh tra nội bộ trong trường đại học

Hoạt động thanh tra nội bộ trong nhà trường ĐH chủ yếu là tập trung vào việc kiểm tra, kiểm soát các hoạt động chấp hành chính sách pháp luật, nội quy quy chế của nhà trường ĐH của các cá nhân, tổ chức trong trường ĐH liên quan đến những lĩnh vực mà nhà trường phụ trách Đối tượng của thanh tra nội bộ là

cá nhân, tổ chức nằm trong trường ĐH, thuộc quyền quản lý trực tiếp của Hiệu trưởng nhà trường và các phòng ban liên quan

1.3.2 Vai trò TTNB trong các trường đại học

Hoạt động TTNB trong các trường ĐH có một vị trí rất quan trọng Nó là chức năng thiết yếu của quản lý, là công cụ phục vụ sự lãnh đạo, quản lý của hiệu trưởng nhà trường TTNB trong nhà trường ĐH luôn gắn liền với quản lý,

là một nội dung của quản lý Qua hoạt động thanh tra giúp phát huy dân chủ, tăng cường pháp chế, phát hiện và xử lý những biểu hiện quan liêu, tham nhũng lãng phí và những hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động quản lý

1.3.3 Mục tiêu TTNB trong các trường đại học

Mục tiêu của TTNB trong nhà trường ĐH là hướng tới một môi trường giáo dục đào tạo lành mạnh, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bẳng, dân chủ văn minh Góp phần tích cực cho sự nghiệp đổi mới giáo dục của nước nhà cũng như đóng góp chung cho sự nghiệp đổi mới đất nước

và hội nhập quốc tế hiện nay

1.3.4 Nội dung TTNB trong các trường đại học

Nội dung TTNB trong các trường đại học bao gồm: 1) Thanh tra việc thực hiện mục tiêu, kế hoạch, chương trình, nội dung, phương pháp; 2) Thanh tra việc thực hiện mục tiêu, kế hoạch, chương trình, nội dung, phương pháp giáo dục; quy chế chuyên môn, quy chế thi cử, cấp phát văn bằng, chứng chỉ ; 3) Thanh tra việc thực hiện pháp luật liên quan đến tổ chức, hoạt động của các đơn vị, tổ chức và cá nhân thuộc trường

1.3.5 Các hình thức TTNB trong các trường đại học

- Thanh tra theo chương trình, kế hoạch định sẵn;

- Thanh tra đột xuất

1.3.6 Các phương pháp thanh tra nội bộ trong trường đại học

Có nhiều phương pháp để tiến hành việc thanh tra nội bộ trong trường

ĐH, trong đó các phương pháp thường dùng: Trực tiếp bằng việc ra quyết định thanh tra, cử cán bộ thanh tra tiến hành thanh tra khảo sát đối tượng thanh tra; ghi nhận thực tế, kiểm tra xác minh hoạt động thực tiễn diễn ra tại đơn vị là đối tượng thanh tra, yêu cầu đối tượng thanh tra báo cáo giải trình; đối chiếu văn bản quản lý, văn bản qui phạm pháp luật

8

1.4 Quản lý HĐTTNB trong các trường đại học

1.4.1 Khái niệm quản lý HĐTTNB trong trường đại học

1.4.1.1 Khái niệm quản lý: Từ các quan điểm của các nhà khoa học:

Harold Koontz , Trần Kiểm, Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc , cho thấy: “Quản lý là một quá trình tác động có định hướng của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm khai thác và sử dụng có hiệu quả các tiềm năng

và các cơ hội của đối tượng quản lý để đạt được mục tiêu quản lý trong một môi trường biến động”

1.4.1.2 Chức năng quản lý: Chức năng kế hoạch hóa; chức năng tổ

chức; chức năng chỉ đạo; chức năng kiểm tra

1.4.1.3 Quản lý hoạt động TTNB trong các trường đại học

Quản lý TTNB trong các trường ĐH là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý vào quá trình TTNB, tổ chức, điều khiển quá trình này vận động phù hợp với yêu cầu của công tác thanh tra đặt ra, giúp cho cá nhân, đơn vị, tổ chức trong nhà trường ĐH thực hiện tốt chính sách pháp luật

về giáo dục và chính sách pháp luật liên quan, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng chống tham nhũng trong phạm vi chức năng nhiệm vụ của nhà trường theo qui định cũng pháp luật, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đổi mới và phát triển nền giáo dục nước nhà

1.4.2 Nội dung quản lý hoạt động TTNB trong trường đại học

1.4.2.1 Lập kế hoạch TTNB trong trường đại học

1.4.2.2 Tổ chức hoạt động TTNB trong trường đại học

1.4.2.3 Chỉ đạo hoạt động TTNB trong các trường đại học

1.4.2.4 Kiểm tra việc thực hiện kế hoạch TTNB trong trường ĐH

1.4.3 Chủ thể quản lý hoạt động TTNB trong trường đại học

1.4.3.1 Hiệu trưởng trường đại học

1.4.3.2 Trưởng phòng/ban thanh tra nội bộ trong trường đại học

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động TTNB trong các trường đại học

1.5.1 Các yếu tố chủ quan: Hiệu trưởng trường ĐH; đội ngũ cán bộ

quản lý, cán bộ chuyên trách, cộng tác viên thanh tra và giảng viên, nhân viên nhà trường ĐH; cơ sở vật chất của nhà trường ĐH đảm bảo cho

HĐTTNB; các tổ chức chính trị và các phòng ban trong nhà trường ĐH

1.5.2 Các yếu tố khách quan: Chủ trương của Đảng, pháp luật của

Nhà nước và quy định của ngành giáo dục về HĐTTNB trong các trường ĐH; Chế độ chính sách, nguồn ngân sách và kinh phí đầu tư cho HĐTTNB trong trường ĐH; Nhận thức và sự ủng hộ của các Bộ, ngành có liên quan về HĐTTNB trong trường ĐH

9

1.6 Giới thiệu mô hình kiểm soát nội bộ theo khung COSO

Kiểm soát nội bộ có thể hiểu là quá trình chi phối của chủ thể quản lý (nhà quản lý, ban lãnh đạo của đơn vị) đối với đối tượng quản lý (các thành viên trong đơn vị) Quá trình này được thiết lập ngay trong mỗi đơn vị để đảm bảo sự tuân thủ các nội quy, quy định của đơn vị và quy định của pháp luật hiện hành có liên quan nhằm đạt được các mục tiêu đã đề ra Kiểm soát nội bộ theo hệ thống kiểm soát nội bộ COSO (khung COSO) bao gồm 5 thành phần cơ bản cầu thành: 1) môi trường kiểm soát; 2) đánh giá rủi ro; 3) hoạt động kiểm soát; 4) thông tin và truyền thông; 5) giám sát

Kết luận chương 1

Quản lý hoạt động TTNB là quá trình tác động có định hướng của chủ thể quản lý TTNB đến đối tượng quản lý, làm cho các khâu trong quá trình TTNB, nội dung HĐTTNB, kết quả HĐTTNB hướng tới đạt mục tiêu HĐTTNB, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ở nước ta hiện nay Nội dung quản lý HĐTTNB trong các trường ĐH trực thuộc Bộ GD&ĐT bao gồm: Lập kế hoạch thanh tra, tổ chức thanh tra, chỉ đạo thanh tra, kiểm tra việc thực hiện kế hoạch TTNB trong các trường ĐH Thông qua chức năng quản

lý nhằm nâng cao chất lượng HĐTTNB trong các trường ĐH đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và tự chủ ĐH hiện nay

Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý TTNB trong các trường ĐH bao gồm nhiều yếu tố chủ quan và khách quan như: Trình độ và kinh nghiệm quản lý HĐTTNB trong nhà trường ĐH; nhận thức và ý thức của cán bộ quản lý, cán bộ chuyên trách, cộng tác viên thanh tra, giảng viên, nhân viên nhà trường ĐH; cơ sở vật chất đảm bảo cho HĐTTNB trong nhà trường ĐH; chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước và quy định của ngành giáo dục về HĐTTNB trong các trường ĐH; chế độ chính sách, nguồn ngân sách đầu tư cho HĐTTNB trong các trường ĐH; sự quan tâm và thống nhất chỉ đạo của Bộ GD&ĐT đối với các trường ĐH trực thuộc về HĐTTNB trong trường ĐH; sự tác động từ mặt trái của cơ chế kinh tế thị trường đến HĐTTNB trong các trường ĐH

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG THANH TRA NỘI BỘ TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRỰC THUỘC

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HIỆN NAY 2.1 Khái quát về các trường ĐH trực thuộc Bộ GD&ĐT được đề tài khảo sát (10 trường ĐH)

2.2 Tổ chức khảo sát thực trạng quản lý HĐTTNB trong các trường đại học trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo

10

2.2.1 Mục đích khảo sát: Khảo sát HĐTTNB trong các trường ĐH trực

thuộc Bộ GD&ĐT nhằm xây dựng cơ sở thực tiễn để đề xuất các biện pháp quản lý HĐTTNB trong các trường ĐH trực thuộc Bộ GD&ĐT

2.2.2 Nội dung khảo sát: Khảo sát thực trạng HĐTTNB trong các

trường ĐH trực thuộc Bộ GD&ĐT Khảo sát thực trạng quản lý HĐTTNB trong các trường ĐH trực thuộc Bộ GD&ĐT Đánh giá mức độ đáp ứng của HĐTTNB trong các trường ĐH trực thuộc Bộ GD&ĐT Khảo sát thực trạng các yếu tố tác động đến quản lý HĐTTNB trong các trường ĐH trực thuộc

Bộ GD&ĐT Đánh giá thành công, hạn chế và nguyên nhân của thực trạng quản lý HĐTTNB trong các trường ĐH trực thuộc Bộ GD&ĐT

2.2.3 Phương pháp khảo sát

Luận án sử dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học để khảo sát, bao gồm: điều tra bằng phiếu, hồi cứu tư liệu, phỏng vấn, thống kê toán học

và xử lý số liệu

2.2.4 Cách cho điểm và thang đánh giá

TT Tiêu chí đánh giá Cách cho điểm Chuẩn đánh giá

1 Tốt, tác động rất nhiều 4 3.254.0

3 Trung bình, ít tác động 2 1.752.49

4 Chưa tốt, không tác động 1 < 1.75

2.2.5 Địa bàn khảo sát và mẫu khảo sát

2.2.5.1 Địa bàn khảo sát: Đề tài tiến hành khảo sát tại 10 trường ĐH

trực thuộc Bộ GD&ĐT, tại 3 miền: Bắc, Trung, Nam

2.2.5.2 Mẫu khách thể khảo sát: Đề tài khảo sát trên 520 khách thể là

cán bộ quản lý công tác TTNB trong các trường ĐH; cán bộ chuyên trách, chuyên viên làm công tác TTNB trong các trường ĐH; cộng tác viên TTNB trong các trường ĐH; giảng viên, nhân viên trong các trường ĐH

2.3 Thực trạng HĐTTNB trong các trường ĐH trực thuộc Bộ GD&ĐT hiện nay

2.3.1 Nhận thức tầm quan trọng của HĐTTNB trong các trường

2.3.7 Thuận lợi, khó khăn khi thực hiện HĐTTNB trong các trường ĐH trực thuộc Bộ GD&ĐT

2.3.7.1 Thuận lợi: Đội ngũ cán bộ làm công tác thanh tra có tinh thần

trách nhiệm cao, có năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, phẩm chất chính trị, đạo đức tốt, đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ được giao; Sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Bộ GD&ĐT, Đảng ủy, Ban giám hiệu nhà trường ĐH cùng sự đồng thuận phối hợp của các phòng ban chức năng

2.3.7.2 Khó khăn: Vai trò, quyền hạn của các Phòng/Ban thanh tra

còn hạn chế nên công tác xác minh khi giải quyết khiếu nại, tố cáo và đôn đốc thực hiện kết luận thanh tra, kiểm tra thường bị kéo dài, khó giải quyết