Ứng dụng chức năng tạo bài kiểm tra tổng hợp của phần mềm Violet để thiết kế hoạt động luyện tập trong môn Toán...29 2.. Việc tạo ra những bào giảng tương tác bằng phần mềm Violetcùng vớ
Trang 1
SÁNG KIẾN
ỨNG DỤNG PHẦN MỀM VIOLET VÀ BẢNG THÔNG MINH
THIẾT KẾ BÀI GIẢNG TƯƠNG TÁC
TRONG MÔN TOÁN
Lĩnh vực: Toán học Người viết: 1 Nguyễn Mạnh Cường – Giáo viên Toán
2 Lê Văn Quân – Giáo viên Vật lí
3 Nguyễn Tiến Vũ– Giáo viên Toán
Năm học 2018 – 2019
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HƯNG YÊN
TRƯỜNG THPT ĐỨC HỢP
Trang 2-MỤC LỤC
PHẦN 1 MỞ ĐẦU 4
1 Lý do chọn đề tài 5
2 Mục đích nghiên cứu 6
3 Nhiệm vụ nghiên cứu 6
4 Giả thuyết khoa học 6
5 Phương pháp nghiên cứu 6
6 Đóng góp của sáng kiến 7
PHẦN 2 PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH 8
CHƯƠNG I CƠ SỞ LÍ LUẬN 8
1 LÍ LUẬN VỀ NĂNG LỰC 8
1.1 Khái niệm năng lực 8
1.2 Đặc điểm của năng lực 8
1.3 Cấu trúc của năng lực 8
1.4 Phân loại năng lực 9
2 LÍ LUẬN VỀ VAI TRÒ CỦA BẢNG THÔNG MINH TRONG HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 10
2.1 Bảng tương tác thông minh là gì? 10
2.2 Những tiện ích của bảng tương tác thông minh 11
3 LÍ LUẬN VỀ TÍNH NĂNG CỦA PHẦN MỀM VIOLET 13
3.1 Giới thiệu chung 13
3.2 Cấu trúc một bài giảng điện tử và quy trình tạo bài giảng 13
3.3 Khả năng kết nối Store 14
3.4 Đầy đủ các mẫu bài tập thông dụng dưới dạng Plugin 15
3.5 Các bài kiểm tra tổng hợp với nhiều kiểu giao diện 17
3.6 Sử dụng các game giáo dục hấp dẫn kiểu ViOlympic và IOE 20
3.7 Cho phép vẽ bản đồ tư duy Mindmap 22
3 8 Các module chuyên dụng cho từng môn toán, và vật lí 22
Trang 3Vẽ đồ thị hàm số 22
Lập trình mô phỏng 24
Thiết kế mạch điện 27
CHƯƠNG II ỨNG DỤNG PHẦN MỀM VIOLET ĐỂ THIẾT KẾ BÀI GIẢNG TƯƠNG TÁC TRONG MÔN TOÁN 29
1 Ứng dụng chức năng tạo bài kiểm tra tổng hợp của phần mềm Violet để thiết kế hoạt động luyện tập trong môn Toán 29
2 Ứng dụng phần mềm Violet để thiết kế hoạt động khởi động trong môn Toán 47
3 Ứng dụng chức năng vẽ bản đồ tư duy của phần mềm Violet để thiết kế hoạt động khởi động trong bài ôn tập môn Toán 50
4 TIẾN HÀNH NGHIÊN CỨU 58
CHƯƠNG III THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 62
1 MỤC ĐÍCH 62
2 NHIỆM VỤ 62
3 TIẾN HÀNH THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 62
3.1 Đo lường 62
3.2 Phân tích kết quả 64
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 66
1 Kết luận 66
2 Khuyến nghị 66
TÀI LIỆU THAM KHẢO 67
Trang 4PHẦN LÝ LỊCH
Họ và tên tác giả:
1. Nguyễn Mạnh Cường – Giáo viên Toán (Chủ trì)
2. Lê Văn Quân – Giáo viên Vật lí (Cộng sự)
3. Nguyễn Tiến Vũ– Giáo viên Toán (Cộng sự)
Trang 5PHẦN 1 MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Năm học 2018 – 2019 là năm học tiếp tục thực hiện Chương trình hành
động của Bộ GD-ĐT về thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013của BCH TƯ khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo; Thựchiện tổ chức dạy học nhằm định hướng phát triển năng lực và phẩm chất họcsinh; tăng cường kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức, kỹ năng vào giải quyếtcác vấn đề thực tiễn; đa dạng hóa các hình thức tổ chức dạy học, đẩy mạnh ứngdụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học
Việc ứng dụng công nghệ thông tin là xu thế tất yếu trong hoạt động đổimới phương pháp dạy học Để phát huy tốt năng lực người học, người giáo viêncần đặt học sinh làm trung tâm, tạo cơ hội cho học sinh tham gia tích cực vàohoạt động học Việc tạo ra những bào giảng tương tác bằng phần mềm Violetcùng với việc sử dụng bảng thông minh trong hoạt động dạy và học đáp ứng tốtđược kì vọng trên Do đó, chúng tôi đã mạnh dạn tiến hành nghiên cứu, triển
khai sáng kiến: “Ứng dụng phần mềm Violet và bảng thông minh thiết kế bài giảng tương tác trong môn Toán” tại trường THPT Đức Hợp nhằm mục đích
khơi dậy hứng thú tìm hiểu, học tập bộ môn toán trong học sinh trường THPTĐức Hợp
Sáng kiến của chúng tôi đã được nghiên cứu và áp dụng thành công tạitrường THPT Đức Hợp Sáng kiến đã góp phần làm rõ hơn quy trình sử dụngbảng thông minh trong hoạt động dạy học Đồng thời, sáng kiến hệ thống cách
sử dụng các tiện ích của phần mềm Violet đối với việc soạn giảng bài giảngtrực tuyến Hơn hết, sáng kiến xây dựng quy trình tạo bài giảng tương tác rấttrực quan, những tiện ích hỗ trợ hoạt động nhóm, những tiện ích hỗ trợ hoạtđộng kiểm tra đánh giá… nhằm phát huy năng lực học sinh
Sáng kiến được tiến hành nghiên cứu tại trường THPT Đức hợp với 2 nhómhọc sinh đối chứng tại lớp 11A4 và 11A5
Trang 62 Mục đích nghiên cứu
Sáng kiến khai thác một số ứng dụng của phần mềm Violet và bảng thôngminh vào việc thiết kế bài giảng tương tác trong môn Toán nhằm tích cực hóacác hoạt động học tập của học sinh, làm cho các em có thể chủ động tiếp thukiến thức, sôi nổi trong học tập, tạo hứng thú cho các em trong các giờ học vàđáp ứng yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học hiện nay
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
Thiết kế một số hoạt động trong các bài giảng tương tác của môn Toán vớiứng dụng phần mềm Violet và bảng thông minh
Tiến hành thực nghiệm sư phạm, kiểm tra tính khả thi và hiệu quả của việcứng dụng phần mềm Violet và bảng thông minh để thiết kế bài giảng tương táctrong môn Toán
4 Giả thuyết khoa học
Trên cơ sở chương trình SGK nếu thiết kế các bài giảng tương tác trongmôn Toán nhờ sử dụng sự hỗ trợ của phần mềm Violet và bảng thông minh mộtcách hợp lý thì sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn học này ở trườngTHPT và đáp ứng yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học hiện nay
5 Phương pháp nghiên cứu
5.1 Nghiên cứu lý luận.
Nghiên cứu các tài liệu hướng dẫn sử dụng phần mềm Violet và bảngthông minh để thiết kế bài giảng tương tác
Xử lí các số liệu thực nghiệm bằng phương pháp thống kê Toán học
Trang 8PHẦN 2 PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH CHƯƠNG I CƠ SỞ LÍ LUẬN
1 LÍ LUẬN VỀ NĂNG LỰC
1.1 Khái niệm năng lực
Năng lực là khả năng vận dụng những kiến thức, kinh nghiệm, kĩ năng, thái
độ và hứng thú để hành động một cách phù hợp và có hiệu quả trong các tìnhhuống đa dạng của cuộc sống
1.2 Đặc điểm của năng lực
- Có sự tác động của một cá nhân cụ thể tới một đối tượng cụ thể (kiến thức,quan hệ xã hội, …) để có một sản phẩm nhất định; do đó có thể phân biệt ngườinày với người khác
- Năng lực là một yếu tố cấu thành trong một hoạt động cụ thể Năng lực chỉ tồntại trong quá trình vận động, phát triển của một hoạt động cụ thể Vì vậy, nănglực vừa là mục tiêu, vừa là kết quả hoạt động
- Đề cập tới xu thế đạt được một kết quả nào đó của một công việc cụ thể, domột con người cụ thể thực hiện (năng lực học tập, năng lực tư duy, năng lực tựquản lý bản thân, … Vậy không tồn tại năng lực chung chung
1.3 Cấu trúc của năng lực
- Năng lực chuyên môn (Professional competency): Là khả năng thực hiện các
nhiệm vụ chuyên môn cũng như khả năng đánh giá kết quả chuyên môn mộtcách độc lập, có phương pháp và chính xác về mặt chuyên môn Nó được tiếpnhận qua việc học nội dung - chuyên môn và chủ yếu gắn với khả năng nhậnthức và tâm lý vận động
- Năng lực phương pháp (Methodical competancy): Là khả năng đối với những
hành động có kế hoạch, định hướng mục đích trong việc giải quyết các nhiệm vụ
và vấn đề Năng lực phương pháp bao gồm năng lực phương pháp chung vàphương pháp chuyên môn Trung tâm của phương pháp nhận thức là những khảnăng tiếp nhận, xử lý, đánh giá, truyền thụ, và trình bày tri thức Nó được tiếp
Trang 9nhận qua việc học phương pháp luận - giải quyết vấn đề.
- Năng lực xã hội (Social competency): Là khả năng đạt được mục đích trong
những tình huống giao tiếp ứng xử xã hội cũng như trong những nhiệm vụ khácnhau trong sự phối hợp chặt chẽ với những thành viên khác Nó được tiếp nhậnqua việc học giao tiếp
- Năng lực cá thể (Induvidual competency): Là khả năng xác định, đánh giá
được những cơ hội phát triển cũng như những giới hạn của cá nhân, phát triểnnăng khiếu, xây dựng và thực hiện kế hoạch phát triển cá nhân, những quanđiểm, chuẩn giá trị đạo đức và động cơ chi phối các thái độ và hành vi ứng xử
Nó được tiếp nhận qua việc học cảm xúc - đạo đức và liên quan đến tư duy vàhành động tự chịu trách nhiệm
1.4 Phân loại năng lực
- Năng lực chung: Năng lực chung là những năng lực cơ bản, thiết yếu hoặc cốtlõi… làm nền tảng cho mọi hoạt động của con người trong cuộc sống và laođộng nghề nghiệp Một số năng lực cốt lõi của học sinh trung học phổ thông:Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực tự quản
lý, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực sử dụng công nghệ thông tin
và truyền thông, năng lực sử dụng ngôn ngữ , năng lực tính toán
- Năng lực chuyên biệt: Là những năng lực được hình thành và phát triển trên cơ
sở các năng lực chung theo định hướng chuyên sâu, riêng biệt trong các loạihình hoạt động, công việc hoặc tình huống, môi trường đặc thù, cần thiết chonhững hoạt động chuyên biệt, đáp ứng yêu cầu hạn hẹp hơn của một hoạt độngnhư Vật lí, Toán học, Âm nhạc, Mĩ thuật, Thể thao, Địa lí,…Một số năng lựcchuyên biệt môn vật lí: Năng lực sử dụng kiến thức vật lí, năng lực thực nghiệm,năng lực mô hình hóa, năng lực trao đổi thông tin, năng lực cá nhân
Trang 102 LÍ LUẬN VỀ VAI TRÒ CỦA BẢNG THÔNG MINH TRONG HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
2.1 Bảng tương tác thông minh là gì?
- Bảng tương tác thông minh là một thiết bị hỗ trợ dạy học mới xuất hiện vàinăm gần đây, có nhiều tác dụng giúp giáo viên thực hành giảng dạy nhằm nângcao hiệu quả giờ dạy, học sinh hứng thú học tập
- Đa phần bảng tương tác thông minh là một tấm bảng tương tác rắn, chống vađập kết hợp với các máy tính và máy chiếu Được sử dụng công nghệ cảm biếncảm ứng Infrared Điều hành bởi một cây bút điện tử hoặc ngón tay, phát hiện vịtrí vẽ trên bề mặt một cách nhanh chóng và chính xác, gửi thông tin cho máytính cùng một lúc
- Với bút điện tử, người dùng có thể trực tiếp kiểm soát các ứng dụng từ bảngtrắng, viết, vẽ, chỉnh sửa, chú thích Người dùng có thể thưởng thức các chứcnăng khác như chụp ảnh màn hình, ghi màn hình, nhận dạng chữ viết, nhập vănbản, phát lại, liên kết web và các cuộc họp từ xa…
- Mặt bảng được sử dụng như một giao diện máy tính hiện đại Hình ảnh và chữviết được lưu vào máy tính và được chia sẻ như những dữ liệu điện tử thôngthường - một file trong máy tính Ngoài ra còn hỗ trợ giáo viên thuận tiện soạnthảo giáo án phục vụ cho công tác giảng dạy
- Không chỉ có vậy, sự thông minh của bảng tương tác giúp đổi màu bút viết, đổimàu nét bút đậm nhạt khác nhau - Có khả năng chụp ảnh desktop như một tậptin và lưu vào máy tính, cũng có khả năng đổi phông nền của desktop sang bảngtrắng để viết
Trang 112.2 Những tiện ích của bảng tương tác thông minh
Bảng tương tác thông minh có rất nhiều tiện ích Cụ thể như: Tạo môitrường tương tác toàn diện; thu hút sự tập trung chú ý, tham gia của tất cả họcsinh, kích hoạt khả năng tư duy, sáng tạo của học sinh; tạo bài giảng phù hợpvới nhu cầu của học sinh; giúp học sinh có thể dễ dàng hình dung và có kháiniệm chính xác về các hình ảnh, sự vật, âm thanh; khuyến khích học sinh xâydựng các khái niệm thông qua thực hiện và thử nghiệm; tạo bài học vui nhộn;nâng cao năng lực của học sinh và chuyên môn của giáo viên Ngoài ra còn cóthư viện tài liệu với đầy đủ công cụ hỗ trợ giáo viên soạn giáo án một cách dễdàng, nhanh chóng, hiệu quả
Các chức năng của bảng tương tác thông minh
- Các tài liệu được chiếu lên bảng tương tác thông minh để trình diễn khi máychiếu được kết nối với máy tính Giáo viên có thể viết hoặc vẽ trên bảng tươngtác bằng tay Đặc biệt bảng có chức năng cảm ứng đa điểm (hai người có thểtương tác trên bảng cùng lúc) Bên cạnh đó là chức năng phóng to, thu nhỏ nhờtính năng hiển thị zoom to, zoom nhỏ Ngoài ra, có thể truy cập vào Google trựctiếp từ phần mềm tích hợp của bảng tương tác
- Người sử dụng bảng tương tác thông minh cũng có thể thao tác thoát ứng dụnghay trở lại các thao tác đang dùng một cách dễ dàng Trên màn hình bảng tươngtác là các phím nóng mà người dùng có thể sử dụng các phím nóng này để viết,dùng bút màu vẽ, chèn hình khối, các ký tự đặc biệt… Riêng trong giáo dục,giáo viên dễ dàng chèn các sách điện tử vào phần mềm của bảng tương tác đểgiảng dạy
- Bên cạnh đó, người dùng dễ dàng sao chép, lưu các thao tác, ghi âm phầnthuyết trình, giảng dạy và sau đó phát lại thông qua phần mềm dành riêng chobảng
Trang 12- Chức năng chỉnh sửa: Chỉnh sửa một đối tượng như sao chụp, xóa, di chuyển.
Có thể sử dụng bút dạ viết thường để thao tác trên bảng Chèn files FLASH,PPT, WORD, Video và các tập tin Chức năng phóng to vùng hình ảnh đượctrình chiếu, chức năng che những hình ảnh được chiếu trên bảng và mở dần từngphần, chức năng chiếu sáng vùng cần nhấn mạnh, chức năng ghi lại các thao táctrong quá trình sử dụng bảng, chức năng thu nhỏ thanh công cụ trên màn hìnhmáy tính theo kích cỡ khác nhau
- Ngoài ra còn có các chức năng khác là tẩy, xóa một phần hoặc tất cả, hủy bỏthao tác hoặc khôi phục lại thao tác, hiển thị bàn phím để đánh chữ
Với những tính năng hiện đại, bảng tương tác thông minh được ứng dụngrộng rãi trong giáo dục Thông qua máy chiếu, bảng tương tác giúp giáo viên đổimới phương pháp giảng dạy truyền thống bằng các cách chia sẻ ý kiến, thông tintrình chiếu, thêm tài liệu với đồng nghiệp thông qua internet Biến bảng trắngthành bảng tương tác rộng, làm việc số hóa Sử dụng kết hợp âm thanh, hìnhảnh, màu sắc, những đoạn phim để thiết kế bài giảng gây hứng thú và lòng say
mê học tập của học sinh Lưu lại những bài giảng trên bảng vào máy tính sau đó
có thể in ra, lưu lại server, gửi lên trang web, email hoặc cắt dán vào các ứngdụng khác, giúp học sinh nắm được nội dung và trọng tâm của bài học được ghitrên bảng trắng
Ưu điểm của bảng thông minh: Tạo sự tương tác tốt nhất từ nhiều phía
Tạo nên sức hút từ những bài giảng, bảng tương tác thông minh chính là công cụ
để gắn kết những con người với nhau, trong một điều kiện học tập-lao động Vớisản phẩm này, mọi người có thể dễ dàng trao đổi, đưa ra nhận định của mình, vàtrình bày nó một cách thuyết phục nhất Sử dụng bảng tương tác trong trườnghọc tạo hiệu quả giáo dục tốt hơn, và các học sinh thụ động cũng dần có được sựnăng động và tự tin cần thiết cho chính mình
Trang 133 LÍ LUẬN VỀ TÍNH NĂNG CỦA PHẦN MỀM VIOLET
3.1 Giới thiệu chung
Violet là phần mềm giúp giáo viên tự soạn được các bài giảng điện tử, hỗtrợ việc trình chiếu trên lớp, giảng dạy E-learning qua mạng, và xây dựng các tàiliệu media trên máy tính bảng Violet có nhiều chức năng dành riêng cho bàigiảng như tạo các dạng bài tập (Quiz), vẽ bản đồ tư duy (Mindmap), hoặc tạocác game giáo dục tương tác phù hợp cho hoạt động dạy và học
3.2 Cấu trúc một bài giảng điện tử và quy trình tạo bài giảng
Không giống như các sản phẩm từ Powerpoint chỉ là các slide trình chiếuliên tiếp, nội dung trong một bài giảng điện tử cần được phân cấp và sắp xếp cócấu trúc theo các chủ đề và các mục (tương ứng như trong SGK có các mục lớn
và mục nhỏ) Mỗi mục nhỏ là một trang slide bao gồm nhiều hình thức truyềntải kiến thức khác nhau, tùy theo thiết kế của giáo viên
Bài giảng điện tử
Chủ đề 2 Chủ đề 3 Chủ đề 1
Hình vẽ 1 Hình vẽ 2
Nhóm các hình vẽ theo chủ đề
Vẽ nhanh, dễ dàng các hình vẽ theo “kiểu” Visio
Nhóm các hình từ
Nhóm các phần
tử mạch điện
Nhóm các plugin Thiết kế riêng cho từng môn học, không thể gặp ở các chương trình thiết kế trình chiếu khác
Thiết kế bài tập ô chữ
Thiết kế bài tập trắc nghiệm
Công thức toán học Vẽ đồ thị hàm số
Thiết kế bài tập kéo thả chữ
Dựng hình hình học
Dựng hình hình học
Lập trình đơn giản với VS Script Hình vẽ 3
Cấu trúc một bài giảng xây dựng bằng Violet
Trang 143.3 Khả năng kết nối Store
Violet không phải là phần mềm tĩnh, tích hợp toàn bộ các chức năng và dữliệu cần thiết để tạo bài giảng cho mọi môn học, mọi lớp học, bởi như vậy sẽ rất
đồ sộ, rắc rối và khó sử dụng Violet được xây dựng với những chức năng soạnthảo cơ bản nhất, cùng với khả năng kết nối với các kho (store) trên mạng như:thư viện các chức năng, thư viện dữ liệu, thư viện các mẫu giao diện,… đểngười dùng cần chuyên sâu cái nào thì sẽ cập nhật cái đó về Violet của mình.Đây là giải pháp rất hợp lý cho phần mềm soạn bài giảng, vừa đáp ứng đầy đủmọi nhu cầu đa dạng của giáo viên về chức năng và dữ liệu, vừa đáp ứng đòi hỏiphần mềm phải đơn giản, gọn nhẹ và dễ sử dụng
Bài tập ô chữ
Bài tập kéo thả
Lập trình VS script
Plugin tự
phát triển
Người dùng hoặc nhà phát triển thứ 3
Quy trình tạo bài giảng sử dụng phần mềm Violet
Trang 15Mô hình kết nối các Store trên mạng của Violet
3.4 Đầy đủ các mẫu bài tập thông dụng dưới dạng Plugin
Violet cung cấp sẵn các mẫu bài tập thường dùng trong SGK như: trắcnghiệm, ghép đôi, ô chữ, kéo thả, điền khuyết, Vì vậy, ta có thể tạo ra các bàitập theo ý mình một cách rất nhanh chóng Ví dụ để tạo một bài tập trắc nghiệmdạng multi-choice (hoặc ghép đôi dạng matching), chỉ cần nhập các thông tin
Dạng chuẩn SCORM để đưa lên các hệ thống LMS.
Các bài giảng Powerpoint có chèn Violet (nếu sử dụng Violet tích hợp trong PPT).
Kho tư liệu giáo dục (ảnh, phim,…)
Kho biểu tượng, hình vẽ
Ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm
Violet online trên trình duyệt
Save Load online
Thư viện giáo án bài giảng mẫu
Thư viện đề thi
và bài kiểm tra
Trang 16câu hỏi và các đáp án, sẽ tạo được các bài tập trắc nghiệm tương ứng như cáchình dưới đây:
Soạn thảo một dạng bài tập trắc nghiệm và kết quả
Soạn thảo bài tập trắc nghiệm kiểu ghép đôi và kết quả
Còn để tạo một bài tập kéo thả hay điền khuyết, chỉ cần nhập văn bản vào (hoặcCopy-Paste văn bản từ đâu đó) rồi đánh dấu các từ cần ẩn đi, nếu cần thiết thìthêm phương án nhiễu nữa Rất đơn giản như vậy là được
Soạn thảo bài tập kéo thả chữ (hoặc điền khuyết) và kết quả
Trang 17Với dạng bài tập ô chữ, ta cũng chỉ cần nhập dữ liệu các câu hỏi và trả lời vào làđược.
Trò chơi ô chữ cũng có thể tạo ra một cách dễ dàng
3.5 Các bài kiểm tra tổng hợp với nhiều kiểu giao diện
Chức năng này ta có thể:
Tạo ra bài kiểm tra với một bộ câu hỏi, có tính điểm tổng kết và hiển thị kếtquả đạt hay không đạt Bộ câu hỏi có thể do giáo viên tự nhập, hoặc được chọnngẫu nhiên từ ngân hàng câu hỏi trên mạng Internet, hoặc được paste vào từ mộtvăn bản Word
Các câu hỏi trong bài kiểm tra có thể có rất nhiều dạng khác nhau: trắcnghiệm đa lựa chọn, đúng-sai, sắp xếp thứ tự, ghép cặp, điền từ vào chỗ trống,v.v…
Cho phép chọn giao diện bài kiểm tra là những hình ảnh sinh động giốngkiểu các bài thi Violympic/IOE, hoặc giao diện là những trò chơi vô cùng hấpdẫn như Đua xe, Tìm vàng, Ném ống bơ, Câu cá, Rùa và Thỏ, Thạch Sanh cứucông chúa, v.v…
Trang 18Rất nhiều giao diện hấp dẫn cho bài kiểm tra để người dùng lựa chọn
Ví dụ giao diện trò chơi Rùa và Thỏ, mỗi lần trả lời sai Thỏ sẽ lăn ra ngủ…
Hoặc giao diện trò chơi dân gian Ném ống bơ
Trang 19 Một số trò chơi còn kết hợp cả kỹ năng chơi và kiểm tra kiến thức: Ví dụ tròcâu cá, học sinh phải nhanh tay và chính xác để câu được cá, nhưng cũng phảitrả lời đúng thì mới giật được cá lên,…
Trò chơi câu cá kết hợp học và chơi, phải nhanh tay nhanh mắt,
câu trúng con cá thì mới hiện ra câu hỏi để trả lời
Các câu hỏi và câu trả lời có thể sử dụng cả văn bản và hình ảnh Việc sửdụng ảnh ở đây rất dễ dàng vì hệ thống được kết nối trực tiếp với kho lưu trữđám mây, với hệ thống thư viện tư liệu chuẩn và với công cụ tìm kiếm ảnhGoogle
Một bài tập dạng ghép cặp kiểu kéo thả Các hình ảnh có thể lấy luôn
từ thư viện online hoặc sử dụng trực tiếp công cụ Google
Trang 20 Các bài tập xuất ra nếu được đưa lên các hệ thống LMS sẽ hoạt động theođúng chuẩn SCORM, có lưu vết làm bài, lưu kết quả, tự động tính điểm và đánhgiá được chất lượng quá trình học tập.
3.6 Sử dụng các game giáo dục hấp dẫn kiểu ViOlympic và IOE
Violet hỗ trợ rất nhiều các bài tập dạng game, giống như các bài tập trongcác chương trình Violympic hoặc IOE Khi giáo viên dùng các game này, thay
vì làm các bài tập theo kiểu truyền thống, học sinh sẽ như được tham gia vào cáctrò chơi sinh động hấp dẫn, hoặc các game show truyền hình, giúp cho việc họctập hứng thú hơn rất nhiều
Nội dung chuyên môn (cụ thể là đề bài và các đáp án) của các trò chơi này
có thể do người dùng tự nhập vào, hoặc sẽ được chương trình lựa chọn ngẫunhiên từ một ngân hàng câu hỏi do người dùng đã lựa chọn và giới hạn trước đó
Giao diện các trò chơi kiến thức trong Violet rất sinh động hấp dẫn
Các mẫu trò chơi này khá là phong phú, lại thường xuyên được tạo mới vàđưa lên mạng để người dùng có thể cập nhật về Trong đó sẽ gồm có mô phỏngcủa khoảng 20 trò chơi trong Violympic và IOE, các trò chơi truyền hình như Ai
là triệu phú, Rung chuông vàng, Đấu trường 100, Đuổi hình bắt chữ, v.v… tất cảđều có trên hệ thống kho phần mềm của Violet
Trang 21Các kiểu bài tập mô phỏng game của Violympic và IOE
Một kiểu bài tập mô phỏng game show truyền hình Ai là triệu phú
Với các trò chơi hấp dẫn như trên, giáo viên không chỉ giúp cho tiết họcchuyên môn của mình hiệu quả hơn, mà còn có thể ứng dụng rất nhiều trong các
Trang 22hoạt động ngoài giờ lên lớp, thiết kế các cuộc thi đấu trong toàn trường, hoặc tạo
ra các hoạt động vui chơi trong các dịp kỷ niệm, hội hè, v.v…
3.7 Cho phép vẽ bản đồ tư duy Mindmap
Các chức năng vẽ như sau:
1 Vẽ các nhánh và các nút của bản đồ, thay đổi màu sắc, nhập và định dạngvăn bản (hoặc phim ảnh) trên các nhánh và các nút
2 Đóng, mở, dịch chuyển các nút Phóng to, thu nhỏ, dịch chuyển bản đồ tưduy
3 Trình chiếu tự động
Bản đồ tư duy với nội dung thông tin nằm trên các đường nhánh
3 8 Các module chuyên dụng cho từng môn toán, và vật lí
Vẽ đồ thị hàm số
Với module vẽ đồ thị cho phép vẽ được mọi loại đồ thị, chỉ cần nhập đúng
hàm số vào là được Ví dụ đồ thị hàm Hypecbol
Trang 23
Nhập hàm số để vẽ đồ thị Hypecbol và các tiếp tuyến
Các biểu thức có thể sử dụng tham số, và khi các tham số biến đổi trongmột khoảng nào đó sẽ làm cho hình dạng đồ thị biến đổi theo Trong ví dụ dướiđây, khi đồ thị biến đổi, người xem có thể thấy được sự cộng hưởng của mạchRLC càng rõ khi điện trở R càng nhỏ
Trang 24Nhập hàm cộng hưởng RLC và các tham số để vẽ đồ thị “động”
Violet cũng hỗ trợ vẽ các đồ thị không gian 3 chiều rất tốt, ví dụ hìnhParaboloid: z = x2 + y2 hoặc hình Hypecboloid: z = x2 - y2
Đồ thị 3 chiều Paraboloid và Hypecboloid
Trang 25Các đồ thị của hàm phụ thuộc tham số, ví dụ:
* sin(b
y
t)
* cos(b t)
* sin(a
x
(t =02)
Với tham số b = 1, còn tham số a chạy từ 0 4, ta sẽ có một đồ thị biến đổi từđường tròn, đoạn thẳng, hoa 3 cánh, hoa 4 cánh và cuối cùng là hoa đào 5 cánhnhư hình dưới đây:
Với cấu trúc và ngữ nghĩa đơn giản hơn nhiều so với các ngôn ngữ lập trìnhthông thường, nhưng vẫn đầy đủ và chặt chẽ, Violet Script giúp người dùng cóthể dễ dàng mô tả các ý tưởng của mình, hoặc có thể sửa đổi một sản phẩm cósẵn cho phù hợp kịch bản của mình
Ví dụ để mô phỏng các bài tập dựng hình, người dùng sẽ sử dụng các lệnh
trực quan như: xuất hiện thước kẻ, đưa thước kẻ tới vị trí X, đưa bút chì tới vị trí
X, vẽ một nét đến vị trí Y, đưa compa đến Y, mở compa một đoạn N cm, quay
compa một góc A độ, v.v…
Trang 26có thể ứng dụng sáng tạo cho rất nhiều mục đích khác nhau.
Mô phỏng cắt hình bằng dao cắt, mô phỏng dùng bút vẽ đồ thị, và mô phỏng
thao tác đo độ dài cạnh tam giác bằng thước kẻ
Violet Script giúp người dùng dễ dàng mô phỏng các chuyển động vớinhững phương trình phức tạp (ví dụ như đường Cycloide, dao động điều hòa,…)
Mô phỏng quá trình vẽ đường Cycloide, mô phỏng dao động điều hòa
Trang 27của con lắc
Violet cung cấp sẵn một hệ thống thư viện hỗ trợ, bao gồm thư viện mãnguồn (chứa các hàm mô phỏng các quá trình thực tế) và thư viện đối tượng(hình ảnh của các đối tượng thực tế)
Thư viện hình ảnh, biểu tượng hỗ trợ cho việc lập trình mô phỏng
Với khả năng hỗ trợ lập trình script, Violet thực sự là một môi trường pháttriển dành cho nhiều đối tượng người dùng, từ những người dùng đơn giản đếnnhững người có kỹ năng máy tính tốt Các ứng dụng không chỉ giới hạn ở nhữngchức năng cung cấp sẵn của nhà sản xuất mà còn có thể do chính người dùng tựxây dựng Ban đầu, Violet Script còn tương đối khó với các giáo viên, tuy nhiên
về sau nhận thấy các tính năng ưu việt nên rất nhiều thầy cô đã tích cực tìm tòi,xây dựng các đề tài nghiên cứu chuyên sâu và viết tài liệu hướng dẫn cho nhau.Chỉ cần Google với các cụm từ như “Lập trình mô phỏng Violet Script” hoặc
“hướng dẫn lập trình mô phỏng trong violet” cũng sẽ cho ra hàng ngàn kết quả
Thiết kế mạch điện
Chức năng thiết kế và mô phỏng mạch điện, cho phép vẽ được mạch điệnbất kỳ (mạch nối tiếp, mạch song song, mạch kết hợp, mạch cầu, mạch tùy ý…)bằng cách lấy các thiết bị ra khỏi bảng bên trái, rồi nối dây với nhau Mạch điện
sẽ hoạt động y như thật, ví dụ khi nối điện, đèn sẽ sáng, các đồng hồ Vôn kế,
Trang 28Ăm-pe kế sẽ chỉ đúng giá trị, còn các thiết bị khác như công tắc, biến trở thì cóthể tương tác tắt bật và điều chỉnh được.
Mô phỏng một mạch cầu với rất nhiều các thiết bị điện khác nhau,
các thiết bị đều thể hiện chính xác giá trị và có thể tương tác được
Violet còn hỗ trợ các hình ảnh thiết bị điện giống như thật, để thay thế chocác ký hiệu thông thường Vì vậy, tùy từng mục đích sử dụng, người soạn có thể
sử dụng hình ảnh hoặc ký hiệu cho phù hợp, vừa đảm bảo tính sư phạm, vừa làmcho bài giảng sinh động hấp dẫn hơn
Mạch điện với các thiết bị được mô phỏng như thật, làm cho
bài giảng hấp dẫn hơn
Trang 30CHƯƠNG II ỨNG DỤNG PHẦN MỀM VIOLET ĐỂ THIẾT KẾ BÀI
GIẢNG TƯƠNG TÁC TRONG MÔN TOÁN
1 Ứng dụng chức năng tạo bài kiểm tra tổng hợp của phần mềm Violet để thiết kế hoạt động luyện tập trong môn Toán
Một tính năng rất ưu việt của phần mềm Violet được giáo viên quan tâmnhất là việc tạo ra được các bài tập sinh động hấp dẫn Từ phiên bản Violet 1.9,
tính năng này được chuẩn hóa và nâng cấp với hệ thống bài kiểm tra tổng hợp,
giúp giáo viên có thể:
Tạo ra một bài kiểm tra với một bộ câu hỏi, có tính điểm tổng kết và hiệnthị kết quả đạt hay không đạt
Các câu hỏi trong bài kiểm tra có thể có rất nhiều dạng khác nhau: trắcnghiệm đa lựa chọn, đúng-sai, sắp xếp thứ tự, ghép cặp, điền từ vào chỗ trống,v.v…
Cho phép chọn giao diện là những hình ảnh sinh động giống kiểu các bàithi Violympic/IOE, hoặc giao diện là những trò chơi vô cùng hấp dẫn như Đua
xe, Tìm vàng, Ném ống bơ, Câu cá, Rùa và Thỏ, Thạch Sanh cứu công chúa…
Các câu hỏi và câu trả lời có thể sử dụng cả văn bản và hình ảnh Việc sửdụng ảnh ở đây rất dễ dàng vì hệ thống được kết nối trực tiếp với kho lưu trữđám mây, với hệ thống thư viện tư liệu chuẩn và với công cụ tìm kiếm ảnhGoogle
Các bài tập xuất ra nếu được đưa lên các hệ thống LMS sẽ hoạt động theođúng chuẩn SCORM, có lưu vết làm bài, lưu kết quả, tự động tính điểm vàđánh giá được chất lượng quá trình học tập Không chỉ hỗ trợ việc đánh giáhọc sinh một cách trực tiếp ngay trong tiết dạy trên lớp, bài kiểm tra tổng hợpcòn có thể sử dụng như một công cụ đánh giá học sinh khi về nhà nếu kết hợpvới một hệ thống học tập trực tuyến (LMS)
Cách tạo một gói kiểm tra như trên khá dễ dàng với giao diện Tiếng Việtthân thiện Có thể tiến hành qua các bước sau:
Trang 31Bước 1: Tạo một mục mới trong bài giảng đã có (ví dụ: “HOẠT ĐỘNG
LUYỆN TẬP” trong tiết bài tập Mệnh đề)
Sau đó trên trang soạn thảo, nhấn nút “Công cụ”, chọn mục “Bài kiểm tra tổnghợp”, bảng nhập liệu hiện ra như sau:
Trang 32Bước 2: Cài đặt ban đầu cho gói HĐ LUYỆN TẬP.
Trong đó, các thông tin chung của toàn bài thi:
Tên bài thi: là tiêu đề của bài kiểm tra, thường xuất hiện ở trang đầu hoặc
trong suốt quá trình làm bài, tùy giao diện
Thời gian: Thời gian cho phép của quá trình làm bài kiểm tra, tính bằng
phút
Điểm chuẩn: để xét đạt hay không đạt theo thang điểm 10.
Bảng danh sách câu hỏi: (phía bên trái cửa sổ) giúp cho người soạn dễ
dàmg truy cập đến từng bài tập để kiểm tra nội dung và chỉnh sửa
Bảng nhập liệu bài tập: Bên phải “Bảng danh sách câu hỏi” là phần nhập
liệu cho bài tập đang được lựa chọn, người soạn có thể nhập mới hoặc chỉnhsửa trực tiếp tại đây
Các nút quản lý danh sách: Phía trên bên phải “bảng nhập liệu câu hỏi”
lần lượt là các nút bấm: “+” Thêm câu hỏi mới; “-“ Xóa câu hỏi đang đượclựa chọn; Các nút mũi tên lên xuống: Thay đổi thứ tự của câu hỏi đang đượclựa chọn
Ví dụ: Gói HĐ LUYỆN TẬP được tạo với 10 câu hỏi; thời gian thực hiện là 7phút; điểm học sinh phải đạt được để hoàn thành gói là 5/10 điểm
Trang 33Bước 3: Tiến hành nhập nội dung câu hỏi
Trong “Bảng nhập liệu câu hỏi”, có các thành phần sau: Ô đầu tiên “Câu hỏi” lànơi nhập nội dung câu hỏi, hai ô tiếp theo là hình ảnh cho câu hỏi và độ cao củaảnh tính bằng pixel (điểm ảnh) Tiếp theo cho phép chọn loại bài tập và phânloại nhỏ hơn Hiện tại có 7 loại bài tập gồm có:
Đa lựa chọn (gồm 2 phân loại “một đáp án đúng” và “nhiều đáp án
đúng”): Dùng cho các dạng bài tập trắc nghiệm thông thường
Đúng/Sai: Là dạng bài tập đơn giản nhất.
Sắp xếp thứ tự: Các mệnh đề, vế câu, hoặc hình ảnh,… có thứ tự ban đầu
không đúng và cần phải sắp xếp lại cho đúng
Ghép cặp kiểu nối dây: Hai cột song song chứa các mệnh đề, vế câu,
hoặc hình ảnh,… tương ứng 1:1 với nhau Khi làm bài thì học sinh phải nối dâygiữa các cặp tương ứng bằng cách click chuột
Ghép cặp kiểu kéo thả: Mỗi mệnh đề hoặc hình ảnh sẽ có một mệnh đề
con tương ứng, tất cả được sắp xếp theo một quy tắc nhất định nhưng khôngtheo cùng thứ tự Nhiệm vụ của học sinh là phải kéo thả các mệnh đề con đếnđặt bên cạnh (hoặc bên dưới) các mệnh đề lớn (hoặc các hình ảnh) tương ứng
Điền từ vào chỗ trống (gồm 2 phân loại “kéo thả” và “điền khuyết”).
Trên một văn bản sẽ bị cắt một số từ và thay vào đó là các chỗ trống “…” Họcsinh sẽ phải điền vào các chỗ trống này với đúng từ bị thiếu Cách điền có thể làkéo các từ có sẵn ở bên ngoài vào hoặc tự nhập, tùy vào phân loại “kéo thả” hay
“điền khuyết”
Điền từ trên hình ảnh (gồm 2 phân loại “kéo thả” và “điền khuyết”),
cũng giống như bài điền từ vào chỗ trống nhưng ở đây là điền vào các vị trí trênmột hình ảnh có sẵn
Tất cả các loại bài tập đều giống nhau ở phần câu hỏi, tuy nhiên, phần trả lời vàđáp án sẽ khác nhau Vì vậy, khi chọn “kiểu câu hỏi” thì sẽ hiển thị các hộpnhập liệu khác nhau như sau:
Trang 34Đa lựa chọn và Đúng/Sai: Nhập các phương án trả lời có thể là văn bản hoặc là
hình ảnh (click vào nút chữ A ở bên phải), tích chọn phương án đúng (hoặc cácphương án đúng), chọn cách hiển thị các phương án là Một cột, Hai cột, hoặc Bacột sao cho đẹp nhất
Soạn thảo bài tập trắc nghiệm kiểu Đa lựa chọn Sắp xếp thứ tự: Điền các vế câu (hoặc hình ảnh) theo thứ tự sai vào các mục A,
B, C, D Phần đáp án sẽ là dãy chỉ số các mục theo thứ tự chính xác, giống nhưtrò chơi “Ai là triệu phú”
Ghép cặp kiểu nối dây: Điền đầy đủ các mệnh đề, vế câu hoặc hình ảnh vào hai
cột như hình bên, nhưng sai thứ tự Sau đó dùng chuột nối các điểm tròn vớinhau theo đúng cặp Như vậy khi làm bài học sinh sẽ phải nối đúng như vậy mớiđược điểm
Ghép cặp kiểu kéo thả: Điền đầy đủ các mệnh đề, vế câu hoặc hình ảnh vào hai
cột như hình bên, nhưng phải đúng thứ tự Khi làm bài thì các phương án ở cộtbên phải sẽ được xáo trộn để học sinh phải kéo thả vào đúng vị trí Có thể chọnkiểu hiển thị sắp xếp các mệnh đề ở phía bên trái theo Một cột, Hai cột hoặc Bacột