Đây lànhiệm vụ đầu tiên trong công tác sinh viên, do đó để đảm bảo nội dung côngtác tổ chức hành chính trong công tác sinh viên, Trưởng phòng Công tác HSSVcần phối hợp với các đơn vị tro
Trang 1ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
NGUYỄN MAI HIỀN
QUẢN LÝ CÔNG TÁC SINH VIÊN
Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG THỐNG KÊ TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
THÁI NGUYÊN - 2020
Trang 2ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
NGUYỄN MAI HIỀN
QUẢN LÝ CÔNG TÁC SINH VIÊN
Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG THỐNG KÊ TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
Ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8140114
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Thị Tuyết Hạnh
THÁI NGUYÊN - 2020
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tác giả xin cam đoan bản luận văn là công trình nghiên cứu khoa họcđộc lập của tác giả Các số liệu, kết quả phân tích và nghiên cứu trong luận văn
là trung thực, có nguồn gốc và được trích dẫn rõ ràng
Thái Nguyên, tháng 8 năm 2020
Tác giả luận văn
Nguyễn Mai Hiền
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Tác giả xin trân trọng gửi lời cảm ơn tới Ban giám hiệu, phòng Đào tạo
bộ phận Sau đại học, BCN khoa Tâm lý - Giáo dục, các thầy giáo, cô giáoKhoa Tâm lý - Giáo dục - Trường Đại học Sư Phạm - Đại học Thái Nguyên đãtạo điều kiện thuận lợi cho tác giả trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoànthành luận văn của mình
Đặc biệt tác giả xin bày tỏ lòng kính trọng và sự biết ơn sâu sắc đến TS Nguyễn Thị Tuyết Hạnh, người hướng dẫn khoa học đã tận tình chỉ dẫn, giúp
đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho tác giả trong suốt quá trình nghiên cứu vàthực hiện luận văn
Tác giả xin tri ân sự động viên, khích lệ và ủng hộ của gia đình, ngườithân, bạn bè và đồng nghiệp đã giúp đỡ tác giả hoàn thành luận văn này
Tác giả xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, tháng 8 năm 2020
Tác giả luận văn
Nguyễn Mai Hiền
Trang 5MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT vii
DANH MỤC CÁC BẢNG viii
DANH MỤC BIỂU ĐỒ ix
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 2
3 Đối tượng và khách thể nghiên cứu 3
4 Giả thuyết khoa học 3
5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3
6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu 3
7 Phương pháp nghiên cứu 3
8 Cấu trúc nội dung luận văn 4
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC SINH VIÊN TRONG TRƯỜNG CAO ĐẲNG 5
1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề quản lý công tác sinh viên 5
1.1.1 Những nghiên cứu về công tác sinh viên 5
1.1.2 Những nghiên cứu về quản lý công tác sinh viên 7
1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài 10
1.2.1 Quản lý 10
1.2.2 Sinh viên 12
1.2.3 Công tác sinh viên 13
1.2.4 Quản lý công tác sinh viên 14
1.3 Công tác sinh viên ở các trường Cao đẳng, Đại học 14
1.3.1 Nội dung công tác sinh viên ở các trường Cao đẳng, Đại học 14
1.3.2 Yêu cầu đối với công tác sinh viên ở các trường Cao đẳng, Đại học trong giai đoạn hiện nay 18
Trang 61.3.3 Mối liên hệ giữa công tác sinh viên với chất lượng đào tạo 21
1.4 Quản lý công tác sinh viên ở các trường Đại học, Cao đẳng 23
1.4.1 Quản lý công tác tổ chức hành chính 23
1.4.2 Quản lý hoạt động học tập, rèn luyện 24
1.4.3 Quản lý công tác y tế, thể thao 25
1.4.4 Quản lý công tác an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội 27
1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý công tác sinh viên 28
1.5.1 Điều kiện kinh tế xã hội 28
1.5.2 Đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước 29
1.5.3 Điều kiện cơ sở vật chất nhà trường 30
1.5.4 Năng lực của ban quản sinh và đội ngũ sinh viên tự quản 30
1.5.5 Sự kết hợp của chính quyền địa phương trong công tác quản lý sinh viên .31
Kết luận chương 1 32
Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC SINH VIÊN Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG THỐNG KÊ TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 33
2.1 Khái quát về trường Cao đẳng Thống kê 33
2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển 33
2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của trường Cao đẳng Thống kê 34
2.1.3 Quy mô đào tạo 35
2.1.4 Kết quả học tập, rèn luyện của sinh viên trường Cao đẳng Thống kê 36
2.1.5 Cơ cấu tổ chức và đội ngũ cán bộ, giảng viên 37
2.1.6 Cơ sở vật chất của trường 40
2.2 Tổ chức khảo sát thực trạng 41
2.2.1 Mục đích khảo sát 41
2.2.2 Nội dung khảo sát 41
2.2.3 Phương pháp khảo sát 41
2.2.4 Công cụ khảo sát 42
2.2.5 Xử lý dữ liệu khảo sát 42
2.3 Kết quả khảo sát thực trạng 43
Trang 72.3.1 Thực trạng công tác sinh viên ở trường Cao đẳng Thống kê 43
2.3.2 Thực trạng quản lý công tác sinh viên ở trường Cao đẳng Thống kê trong giai đoạn hiện nay 57
2.4 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý công tác sinh viên ở trường Cao đẳng Thống kê trong giai đoạn hiện nay 66
2.5 Đánh giá chung thực trạng quản lý công tác sinh viên ở trường Cao đẳng Thống kê trong giai đoạn hiện nay 68
2.5.1 Những ưu điểm 68
2.5.2 Những hạn chế 69
2.5.3 Nguyên nhân của những hạn chế 71
Kết luận chương 2 72
Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC SINH VIÊN Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG THỐNG KÊ 73
3.1 Các nguyên tắc xác định đề xuất biện pháp 73
3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống 73
3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo mức độ khả thi 73
3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính giáo dục 74
3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính thiết thực 75
3.2 Biện pháp quản lý công tác sinh viên ở trường Cao đẳng Thống kê trong giai đoạn hiện nay 76
3.2.1 Tổ chức nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý, giảng viên trực tiếp tham gia quản lý công tác sinh viên ở trường Cao đẳng Thống kê 76
3.2.2 Đổi mới quản lý tổ chức hành chính trong công tác sinh viên theo hướng tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin 78
3.2.3 Quản lý hoạt động học tập và rèn luyện của sinh viên ở trường Cao đẳng Thống kê phù hợp với đào tạo theo tín chỉ 80
3.2.4 Quản lý công tác y tế, thể thao phù hợp với thực tiễn nhà trường và nhu cầu tham gia của sinh viên 83
3.2.5 Quản lý công tác an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội phù hợp với xu hướng đổi mới giáo dục và phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Bắc Ninh 86
Trang 83.2.6 Thiết lập mối quan hệ giữa các phòng, ban, Đoàn thanh niên, Hội
sinh viên nhà trường và các đơn vị chức năng trong quản lý công
tác sinh viên 89
3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 91
3.4 Khảo nghiệm mức độ cần thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất 93
3.4.1 Mục đích, khách thể khảo nghiệm 93
3.4.2 Nội dung khảo nghiệm 93
3.4.3 Phương pháp khảo nghiệm 94
3.4.4 Kết quả khảo nghiệm 94
Kết luận chương 3 99
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 100
1 Kết luận 100
2 Khuyến nghị 101
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 103 PHỤ LỤC
Trang 9DANH MỤC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
BGDĐT : Bộ Giáo dục và Đào tạo
BLĐTBXH : Bộ lao động thương binh xã hộiCBQL : Cán bộ quản lý
CĐSP : Cao đẳng sư phạm
CNH, HĐH : Công nghiệp hóa, hiện đại hóa
CNTT : Công nghệ Thông tin
LĐTBXH : Lao động thương binh xã hội
QLĐT&QLKH : Quản lý Đào tạo và Quản lý khoa học
TCTK : Tổng cục thống kê
TDTT : Thể dục Thể thao
TNCS : Thanh niên cộng sản
Trang 10DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1 Quy mô đào tạo của trường Cao đẳng Thống kê 35
Bảng 2.2 Kết quả học tập, rèn luyện của SV trường Cao đẳng Thống kê 37
Bảng 2.3 Thống kê cán bộ, giảng viên, nhân viên của nhà trường 40
Bảng 2.4 Đánh giá của cán bộ quản lý, giảng viên về công tác tổ chức hành
chính trong công tác sinh viên ở trường Cao đẳng Thống kê 44
Bảng 2.5 Đánh giá của cán bộ quản lý, giảng viên về công tác tổ chức hoạt
động học tập, rèn luyện ở trường Cao đẳng Thống kê 47
Bảng 2.6 Đánh giá của cán bộ quản lý, giảng viên về mức độ thực hiện
tổ chức công tác y tế, thể thao 50
Bảng 2.7 Đánh giá của cán bộ quản lý, giảng viên về mức độ thực hiện
công tác đảm bảo an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội 53
Bảng 2.8 Đánh giá của cán bộ quản lý, giảng viên về mức độ thực hiện
quản lý công tác tổ chức hành chính 57
Bảng 2.9 Đánh giá của cán bộ quản lý, giảng viên về mức độ thực hiện
quản lý hoạt động học tập và rèn luyện 59
Bảng 2.10 Đánh giá của cán bộ quản lý, giảng viên về mức độ thực hiện
quản lý công tác y tế, thể thao 62
Bảng 2.11 Đánh giá của cán bộ quản lý, giảng viên về mức độ thực hiện
quản lý công tác an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội 64
Bảng 2.12 Đánh giá của CBQL, GV, SV về thực trạng các yếu tố ảnh
hưởng đến quản lý công tác sinh viên ở trường Cao đẳngThống kê 66
Bảng 3.1 Đánh giá của các khách thể khảo sát về mức độ cần thiết và mức
độ khả thi của các biện pháp quản lý công tác sinh viên trườngCao đẳng Thống kê 95
Bảng 3.2 Mức độ tương quan giữa mức độ cần thiết và mức độ khả thi
của các biện pháp quản lý công tác sinh viên trường Cao đẳngThống kê 97
Trang 11DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1 Mức độ hài lòng của SV về công tác tổ chức hành chính trong
công tác sinh viên ở trường Cao đẳng Thống kê 46
Biểu đồ 2.2 Mức độ hài lòng của sinh viên về công tác tổ chức hoạt động học
tập và rèn luyện ở trường Cao đẳng Thống kê 49
Biểu đồ 2.3 Mức độ hài lòng của sinh viên về công tác tổ chức y tế, thể thao
ở trường Cao đẳng Thống kê 52
Biểu đồ 2.4 Mức độ hài lòng của sinh viên về công tác an ninh chính trị, trật
tự an toàn xã hội ở trường Cao đẳng Thống kê 56
Biểu đồ 3.1 Mức độ cần thiết và mức độ khả thi của các biện pháp quản lý
công tác sinh viên trường Cao đẳng Thống kê 96
Trang 12MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, GD&ĐT của mỗi quốcgia đóng vai trò then chốt, trọng yếu trong việc đào tạo nguồn nhân lực phục vụcho sự nghiệp CNH, HĐH đất nước
Nghị Quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng đã chỉ rõ:
“Phát triển nhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, tậptrung vào việc đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục quốc dân; gắn kếtchặt chẽ phát triển nguồn nhân lực với phát triển và ứng dụng khoa học, côngnghệ” nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là một trong ba khâu đột phá để đưanước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020.Giáo dục Cao đẳng, Đại học có một sứ mệnh rất to lớn là đào tạo nguồnnhân lực để phát triển đất nước theo yêu cầu của Đảng Để đào tạo được nguồnnhân lực đáp ứng yêu cầu đổi mới, giáo dục Cao đẳng, Đại học không chỉnghiêng về đào tạo kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp mà phải hết sức chú trọngđến giáo dục đạo đức, lý tưởng làm người Muốn vậy các trường Cao đẳng, Đạihọc phải coi trọng quản lý công tác sinh viên, đây là nhiệm vụ quan trọng, phứctạp và nặng nề có tác dụng mạnh mẽ đối với chất lượng đào tạo của các trườngCao đẳng, Đại học
Trong những năm qua, các trường Cao đẳng, Đại học đã có nhiều nỗ lựctrong quản lý công tác sinh viên như: ban hành quy chế quản lý công tác sinhviên đối với từng đối tượng sinh viên nội trú, ngoại trú; phân cấp, phân quyềnquản lý công tác sinh viên cho các phòng, ban chuyên môn, giảng viên chủnhiệm, có cơ chế phối hợp với chính quyền địa phương trong quản lý công tácsinh viên Do đó, nhiều cơ sở giáo dục Cao đẳng, Đại học quản lý công tác sinhviên đã dần đi vào quỹ đạo, nhiều sinh viên nắm vững quy chế nhà trường,nhận thức rõ trách nhiệm của bản thân, nỗ lực trong học tập và phấn đấu, cótrình độ tay nghề đáp ứng được chuyên môn đào tạo Các cán bộ quản lý nêucao tinh thần trách nhiệm, có sự phân cấp, phân quyền trong quản lý công tácsinh viên Sự phối hợp giữa các cá nhân, tổ chức, ban ngành trong thực hiệnnhiệm vụ quản lý công tác sinh viên có sự gắn kết khá chặt chẽ
Trang 13Tuy nhiên, ở nhiều cơ sở giáo dục Cao đẳng, Đại học vấn đề quản lý côngtác sinh viên cũng còn tồn tại những bất cập và hạn chế như:
Sự phân cấp, phân quyền trong quản lý công tác sinh viên đối với cácphòng ban chức năng, khoa chuyên môn và cá nhân còn có sự trùng chéo
Việc ban hành các văn bản quản lý công tác sinh viên tuy thường xuyên,kịp thời song hướng dẫn thực hiện còn chung chung, chưa rõ ràng, tường minh,nên việc tổ chức thực hiện còn có những vướng mắc
Hiện tượng sinh viên vi phạm các quy chế quản lý nhà trường, bỏ học, bỏtiết, tham gia vào các tệ nạn như uống rượu, đánh bạc, vi phạm trật tự xã hội vàkhu dân cư vẫn còn tồn tại Điều này đã ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượngđào tạo và uy tín của nhà trường, đặc biệt là niềm tin của xã hội đối với nhàtrường bị ảnh hưởng xấu Đây là một thực tế cần được nghiên cứu và tìm biệnpháp giải quyết tại các cơ sở giáo dục Cao đẳng, Đại học hiện nay
Trường Cao đẳng Thống kê trong xu thế hội nhập, phát triển, năng độngnhưng cũng bị tác động của mặt trái cơ chế thị trường Vấn đề quản lý công tácsinh viên nội trú, ngoại trú của nhà trường là mối quan tâm lớn của lãnh đạo.Trong những năm qua, quản lý công tác sinh viên của nhà trường đã có nhữngtiến triển nhất định Tuy nhiên, với quy mô đào tạo ngày một tăng, việc giáodục sinh viên trong học tập, tu dưỡng rèn luyện, nâng cao ý thức đạo đức nắmvững kiến thức chuyên môn đòi hỏi hệ thống tổ chức, biện pháp quản lý, sựphối hợp của các phòng ban chức năng trong việc quản lý công tác sinh viên lànhững vấn đề mà nhà trường đang quan tâm, tìm những biện pháp để giảiquyết
Với mong muốn ứng dụng những kiến thức quản lý đã học của bản thân,góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và hiệu quả quản lý của nhà trường, tác
giả chọn đề tài: " Quản lý công tác sinh viên ở trường Cao đẳng Thống kê trong giai đoạn hiện nay" làm luận văn tốt nghiệp.
2 Mục đích nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu đề xuất các biện pháp quản lý công tác sinh viên ở trườngCao đẳng Thống kê trong giai đoạn hiện nay, nhằm nâng cao chất lượng công tácsinh viên, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo ở trường Cao đẳng Thống kê
Trang 143 Đối tượng và khách thể nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu: Công tác học sinh, sinh viên và quản lý công
tác này tại trường Cao đẳng
3.2 Đối tượng nghiên cứu: Quản lý công tác sinh viên ở trường Cao đẳng
Thống kê
4 Giả thuyết khoa học
Quản lý công tác sinh viên trường Cao đẳng Thống kê tuy đã đạt đượcnhững kết quả nhất định, song còn có những bất cập và hạn chế về văn bản chỉđạo, tổ chức thực hiện, kiểm tra đánh giá, cũng như phối hợp với các cấp chínhquyền trong quản lý công tác sinh viên Nếu đề xuất được các biện pháp quản
lý công tác sinh viên của nhà trường hệ thống, đồng bộ, khoa học phù hợp bốicảnh nhà trường, đảm bảo mức độ cần thiết và mức độ khả thi thì công tác sinhviên của trường sẽ có hiệu quả hơn, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo ởtrường Cao đẳng Thống kê
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận của quản lý công tác sinh viên ở trường Cao đẳng 5.2 Khảo sát, phân tích thực trạng quản lý công tác sinh viên ở trường
Cao đẳng Thống kê trong giai đoạn hiện nay
5.3 Đề xuất các biện pháp quản lý công tác sinh viên ở trường Cao đẳng
Thống kê trong giai đoạn hiện nay
6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu biện pháp quản lý công tác sinh viên ởtrường Cao đẳng Thống kê của phòng Công tác HSSV, trong sự phối hợp vớichính quyền địa phương và giảng viên chủ nhiệm các khối lớp trong giai đoạnhiện nay
Đề tài khảo sát trên các khách thể gồm 35 CBQL và 75 giảng viên, cán
bộ chính quyền địa phương phụ trách phối hợp quản lý sinh viên, 125 sinh viêntrường Cao đẳng Thống kê
7 Phương pháp nghiên cứu
7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Đọc, phân tích, tổng hợp các tài liệu trong và ngoài nước (sách, báo, tạpchí, luận án, luận văn các đề tài nghiên cứu, các Văn bản, Nghị quyết của
Trang 15trên cơ sở đó hệ thống, khái quát hóa những vấn đề lý luận, xây dựng khung lýthuyết của vấn đề nghiên cứu.
7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1 Phương pháp quan sát
Quan sát trực tiếp các hoạt động của sinh viên và quản lý công tác sinhviên ở trường Cao đẳng Thống kê; Phát hiện, thu thập các thông tin về quản lýcông tác sinh viên tại nhà trường
7.2.2 Phương pháp điều tra thu thập dữ liệu thứ cấp và sơ cấp
- Thu thập thông tin thông qua các báo cáo tổng hợp của trường Caođẳng Thống kê về số lượng sinh viên, chất lượng đào tạo, các ngành đào tạo, tổ chức bộ máy của trường Cao đẳng Thống kê
- Điều tra thu thập số liệu, thông tin bằng các phiếu hỏi về thực trạng quản lý công tác sinh viên ở trường Cao đẳng Thống kê
- Phân tích và xử lý số liệu điều tra để rút ra các nhận định về thực trạng quản lý công tác sinh viên ở trường Cao đẳng Thống kê
ở trường Cao đẳng Thống kê
8 Cấu trúc nội dung luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Khuyến nghị, phần Phụ lục, luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý công tác sinh viên trong trường Cao đẳng.Chương 2: Thực trạng quản lý công tác sinh viên ở trường Cao đẳng Thống kê trong giai đoạn hiện nay
Chương 3: Biện pháp quản lý công tác sinh viên ở trường Cao đẳng Thống kê
Trang 16Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC SINH VIÊN
TRONG TRƯỜNG CAO ĐẲNG 1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề quản lý công tác sinh viên
1.1.1 Những nghiên cứu về công tác sinh viên
Khi xã hội ngày càng phát triển và xã hội loài người chuyển mình sangnền kinh tế cao hơn Các quốc gia trên thế giới đều coi trọng phát triển sựnghiệp giáo dục để đào tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ sự nghiệpphát triển kinh tế xã hội Do đó, bên cạnh những cải cách về mục tiêu, chươngtrình, chất lượng đào tạo Nhiều tác giả còn chú trọng vào công tác quản lý giáodục, đặc biệt là quản lý người học để tạo nên một hệ thống giáo dục chất lượng
và hiệu quả
Người đi đầu trong đổi mới quản lý người học để tạo nên một nền giáodục bình đẳng là J.P Varela, ông kịch liệt phê pháp hệ thống trường học và vấn
đề quản lý người học, ông cho rằng: “Giải pháp duy nhất để đào tạo thế hệ trẻ
là trường học, đó là nơi dạy chúng cách tôn trọng pháp luật, nhận thức về cái đúng, cái sai, về đức hạnh và danh dự” [26, tr64] Như vậy, J.P Varela chú
trọng đến công tác giáo dục pháp luật để tạo ra trật tự an toàn xã hội, phòngchống tội phạm và các tệ nạn xã hội Ông đặc biệt nhấn mạnh đến công tác sinhviên ở các trường Đại học, từ đây một số sinh viên Đại học đã thành lập các câulạc bộ Universitario, dẫn đến thành lập các tổ chức quản lý và điều hành hoạtđộng của sinh viên
Trong bản “Tuyên ngôn về giáo dục Đại học thế giới”, UNESCO đã kêu
gọi các quốc gia cùng chung tay hành động nhằm nâng cao chất lượng giáo dụcĐại học Hệ thống giáo dục này cần phải đáp ứng các nhu cầu cá nhân cơ bảncủa sinh viên thông qua việc cung cấp các chương trình và dịch vụ toàn diệncho sinh viên Công tác sinh viên phải được thực hiện một cách hiệu quả để tạođiều kiện thuận lợi cho các sinh viên tập trung nhiều hơn vào việc học tập cũngnhư việc phát triển bản thân về nhận thức lẫn tư tưởng, tình cảm Công tác sinhviên góp phần nâng cao kết quả học tập của sinh viên trong các nhà trường.UNESCO đặc biệt coi trọng việc lấy sinh viên làm trung tâm của các hoạt độngGD&ĐT bằng cách khuyến khích sinh viên tích cực trong học tập đồng thời
Trang 17chú trọng phát triển các kỹ năng cá nhân, kỹ năng xã hội, nâng cao nhận thức
và văn hóa của sinh viên Quan điểm chung của UNECO đối với công tác sinhviên là: Giúp sinh viên tích lũy được kinh nghiệm học tập toàn diện và chấtlượng; Được tiếp cận một nền giáo dục tiên tiến, được rèn luyện kỹ năng nhằmnâng cao tay nghề, tăng tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp và có việc làm; Giáo dục sinhviên trở thành những công dân có trách nhiệm đối với xã hội [25]
Trong bài nghiên cứu: “Công tác sinh viên ở một số nước trên thế giới
và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam trong đào tạo theo học chế tín chỉ” [18],
tác giả Nguyễn Trung Luân chỉ rõ: Công tác sinh viên của các trường Đại học ở
Mỹ và các nước phát triển đang được thực hiện theo các tiêu chuẩn chuyênnghiệp Hiện nay đã có nhiều hiệp hội, tổ chức quy tụ các chuyên gia, nhữngngười làm công tác sinh viên và dịch vụ sinh viên chuyên nghiệp như: Hiệp hộicác nhà quản lý công tác sinh viên quốc gia Mỹ (NASPA), Hiệp hội các nhàquản lý trong lĩnh vực dịch vụ sinh viên (AMOSSHE), Hiệp hội các tổ chứcdịch vụ sinh viên trong trường Đại học, Cao đẳng (CACUSS), Hiệp hội các tổchức sinh viên của Đức (DSW) Các tổ chức này đã đưa ra nhiều khuyến nghị,hướng dẫn rõ ràng về các tiêu chuẩn công tác và dịch vụ sinh viên chuyênnghiệp, đồng thời kết nối, chia sẻ kinh nghiệm giữa những người làm công tácsinh viên trên toàn thế giới
Tác giả Nguyễn Trung Luân chỉ rõ: Công tác sinh viên ở các trường Đạihọc, Cao đẳng ở Trung Quốc có nhiều đặc điểm tương đồng với Việt Nam vềnội dung và phương pháp thực hiện Công tác giáo dục tư tưởng chính trị chosinh viên lấy chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Mao Trạch Đông, lý luận ĐặngTiểu Bình làm cơ sở tư tưởng chủ đạo được các nhà trường triển khai toàn diện
và được đặt là vấn đề then chốt trong việc đào tạo, phát triển toàn diện sinhviên do Đảng ủy nhà trường trực tiếp phụ trách Quản lý công tác sinh viên ởcác trường Đại học, Cao đẳng Trung Quốc đều hướng đến ba mục tiêu: Duy trì
sự ổn định trong sinh viên để đảm bảo các hoạt động phát triển nhà trường; Tạomọi điều kiện cho sự phát triển của sinh viên cùng với sự phát triển của nhàtrường; Làm tốt các khâu dịch vụ liên quan đến sinh viên, mọi sinh viên đượchài lòng với dịch vụ giáo dục nhà trường [18]
Trong những năm gần đây, công tác sinh viên của các trường Đại học,
Trang 18pháp thực hiện Đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay các trường chuyển đổimạnh mẽ từ việc đào tạo theo niên chế sang đào tạo theo tín chỉ Từ năm 2006đến nay, Bộ GD&ĐT đã ban hành trên 20 văn bản quy phạm pháp luật quyđịnh về nội dung, biện pháp thực hiện công tác sinh viên Đây là hành langpháp lý quan trọng để các trường tổ chức thực hiện công tác sinh viên hiệu quả.
Hiện nay có nhiều công trình nghiên cứu về công tác sinh viên ở cáctrường Đại học, Cao đẳng ở trong nước như:
Tác giả Lê Mỹ Phương và Nguyễn Thanh Hùng nghiên cứu: “Thực trạng công tác sinh viên tại trường Đại học Sư phạm Huế” [20] Trong bài
nghiên cứu, tác giả đã chỉ rõ những nội dung, phương pháp và hình thức quản
lý công tác sinh viên, đánh giá thực trạng công tác sinh viên tại nhà trường và
đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác sinh viên trongtrường Đại học Sư phạm Huế
Tác giả Nguyễn Huy Nho nghiên cứu: “Giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác sinh viên hướng tới đào tạo đạt chuẩn đầu ra” [19] Trong
nghiên cứu của mình, tác giả đã phân tích và làm rõ thực trạng công tác sinhviên tại các trường Đại học, Cao đẳng Chỉ rõ mối quan hệ giữa công tác sinhviên và chất lượng đào tạo của nhà trường, đặc biệt là chất lượng đào tạo theochuẩn đầu ra Tác giả đã đề xuất các biện pháp phù hợp đối với công tác sinhviên của các nhà trường hướng tới nâng cao hiệu quả đào tạo đáp ứng yêu cầu
xã hội theo chuẩn đầu ra của các trường Đại học, Cao đẳng
Như vậy, nghiên cứu về công tác sinh viên trong các trường Đại học, Caođẳng trên thế giới và ở Việt Nam đã được nhiều tổ chức, cá nhân quan tâm, các tácgiả đã đề cập đến nhiều nội dung nghiên cứu như: Bối cảnh nền giáo dục và yêucầu đối với công tác sinh viên ở các trường Cao đẳng, Đại học; Các nội dung côngtác sinh viên; Đề xuất các biện pháp tăng cường công tác sinh viên đáp ứng yêucầu giáo dục Đại học Trong xu thế phát triển giáo dục Đại học, Cao đẳng ở ViệtNam hiện nay, đứng trước nhiều thời cơ và thách thức đối với hệ thống giáo dục,vấn đề công tác sinh viên cần được nghiên cứu chuyên biệt để có những bước đổimới tích cực và hiệu quả là yêu cầu đối với các nhà trường
1.1.2 Những nghiên cứu về quản lý công tác sinh viên
J Vasconcelos là hiệu trưởng của một trường Đại học, ông luôn quan
Trang 19trường Đại học Thông qua các bài giảng và một loạt các sự kiện văn hóa, ông
đã kêu gọi mọi người tham gia vào phong trào giáo dục cho người trưởngthành, ông chủ chương phát động một chiến dịch văn hóa với sự tham gia củađội ngũ giảng viên và sinh viên Trong quá trình là Hiệu trưởng, ông đưa ranhiều cải cách giáo dục Đại học, trong đó vấn đề quản lý công tác sinh viên,quan tâm đến đời sống, hoạt động học tập và rèn luyện của sinh viên được ông
đề cao, nhằm thực hiện sứ mạng của trường Đại học trong công cuộc phục vụ
đất nước Ông nói: “Tôi đến đây không phải làm việc cho trường Đại học mà
để đòi hỏi trường Đại học phải phục vụ nhân dân” [26, tr269].
Trong những năm gần đây, quy mô các trường Đại học, Cao đẳng và quy
mô đào tạo của các trường Đại học, Cao đẳng ở Việt Nam tăng lên nhiều so vớitrước đây Trong công tác quản lý ở các trường Đại học, Cao đẳng để đạt mụcđích nâng cao chất lượng đào tạo đáp ứng nhu cầu của xã hội thì ngoài việcquản lý hiệu quả các mặt về người dạy, nội dung, chương trình, phương phápgiảng dạy, cơ sở vật chất thì không thể không quan tâm tới đối tượng ngườihọc Xung quanh vấn đề người học, có rất nhiều vấn đề cần quan tâm nghiêncứu, trong đó vấn đề quản lý người học trong quá trình học tập và sinh hoạt nộitrú, ngoại trú là vấn đề được các ban ngành và các nhà trường chú trọng
Để thực hiện các văn bản quy định của Bộ GD&ĐT, trong những nămgần đây trong nước đã có một số công trình nghiên cứu về vấn đề quản lý côngtác sinh viên như:
Tác giả Bùi Sĩ Đức với nghiên cứu: “Các biện pháp quản lý sinh viên nội
trú ở trường CĐSP Yên Bái” (năm 2007), luận văn thạc sĩ Khoa học giáo dục.
Trên cơ sở đưa ra các vấn đề lý luận có liên quan, tác giả đã đánh giá thực trạngcông tác quản lý sinh viên nội trú của trường CĐSP Yên Bái và đề xuất các biệnpháp phù hợp nhằm quản lý công tác sinh viên tại nhà trường đạt hiệu quả
Tác giả Nguyễn Thanh Bình nghiên cứu đề tài: “Biện pháp quản lý sinh viên nội trú ở trường CĐSP Hòa Bình” (năm 2012), luận văn thạc sĩ Quản lý
giáo dục Trong công trình nghiên cứu, tác giả cũng đã khái quát nhiều vấn đề
lý luận về công tác quản lý sinh viên nói chung và quản lý sinh viên nội trú nóiriêng, trên cơ sở đó đã phân tích và đánh giá thực trạng quản lý sinh viên nộitrú tại trường CĐSP Hòa Bình, chỉ rõ những mặt tích cực và hạn chế trong
Trang 20đến quản lý sinh viên nội trú Tác giả cũng đã đề xuất hệ thống các biện phápquản lý sinh viên nội trú tại nhà trường nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản
lý sinh viên nội trú, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo của trường CĐSPHòa Bình
Tác giả Nguyễn Thị Thu Thủy với nghiên cứu: “Biện pháp quản lý sinh viên nội trú tại trường Đại học Hàng hải Việt Nam” (năm 2013), luận văn thạc
sĩ Quản lý giáo dục Tác giả cũng đã nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý côngtác sinh viên, đánh giá thực trạng công tác quản lý sinh viên nội trú tại trườngĐại học Hàng hải Việt Nam Trên cơ sở đó đã đề xuất được một số biện phápthích hợp nâng cao hiệu quả quản lý công tác sinh viên nội trú
Năm 2015, tác giả Nguyễn Thị Thư đã nghiên cứu đề tài: “Các biện pháp tăng cường quản lý sinh viên nội ngoại trú trường Cao đẳng Vĩnh Phúc”,
luận văn thạc sĩ Quản lý giáo dục Tác giả đã đánh giá được thực trạng công tácquản lý sinh viên nội ngoại trú của trường Cao đẳng Vĩnh Phúc, chỉ rõ nhữngnguyên nhân ảnh hưởng đến công tác quản lý sinh viên nội ngoại trú và đề xuấtmột số biện pháp tăng cường công tác quản lý sinh viên nội ngoại trú phù hợpvới thực tiễn và điều kiện của nhà trường
Tác giả Lê Quang Đôn nghiên cứu đề tài: “Quản lý công tác sinh viên nội trú tại trường Đại học Sư phạm Hà Nội - Cơ sở Hà Nam trong bối cảnh hiện nay” (năm 2017), luận văn thạc sĩ Quản lý giáo dục Tác giả cũng đã
nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý công tác sinh viên, đánh giá thực trạngcông tác quản lý sinh viên nội trú tại trường Đại học sư phạm Hà Nội - Cơ sở
Hà Nam trong bối cảnh hiện nay Trên cơ sở đó đã đề xuất được một số biệnpháp thích hợp nâng cao hiệu quả quản lý công tác sinh viên nội trú tại cơ sởđào tạo
Tác giả Bùi Xuân Thức nghiên cứu đề tài: “Biện pháp quản lý công tác sinh viên tại trường Đại học Kiến trúc Đà Nẵng” (năm 2017), luận văn thạc sĩ
Quản lý giáo dục Trong công trình nghiên cứu, tác giả đã khái quát và tổnghợp nhiều vấn đề lý luận có liên quan đến công trình nghiên cứu, phân tích vàđánh giá thực trạng công tác quản lý sinh viên tại nhà trường, phân tích các yếu
tố ảnh hưởng đến công tác quản lý sinh viên, đánh giá được thuận lợi và khókhăn, ưu điểm và hạn chế trong công tác quản lý sinh viên, từ đó cũng đã
Trang 21đề xuất được các biện pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lýsinh viên.
Như vậy, trong các công trình nghiên cứu về quản lý công tác sinh viêntrong và ngoài nước, các tác giả mới chỉ chủ yếu tập chung ở mảng quản lýcông tác sinh viên nội trú hoặc ngoại trú, ít có công trình nào nghiên cứu vềquản lý công tác sinh viên một cách toàn diện Hơn nữa, những nghiên cứu lại
áp dụng trong những môi trường cụ thể, của từng trường Có thể thấy rằng, mỗitrường Đại học, Cao đẳng đều có những đặc thù riêng, quản lý công tác sinhviên cũng có nhiều đặc điểm rất khác nhau nên những biện pháp quản lý côngtác sinh viên cần được đề xuất trên cơ sở nghiên cứu tình hình thực tế của mỗitrường
Thực tiễn hiện nay, Trường Cao đẳng Thống kê cũng gặp phải vấn đềtrong quản lý công tác sinh viên như các trường Đại học, Cao đẳng khác, nhàtrường cũng chưa có công trình nào nghiên cứu về quản lý công tác sinh viên
Do đó, đề tài tác giả lựa chọn nghiên cứu mang tính thực tiễn và mới ở tại đơn
vị Trên cơ sở những thành quả nghiên cứu của các tác giả đã nghiên cứu trước,tác giả đề tài sẽ kế thừa để nghiên cứu lý luận về quản lý công tác sinh viên làm
cơ sở nghiên cứu thực tiễn và vận dụng để xây dựng các biện pháp quản lýcông tác sinh viên ở trường Cao đẳng Thống kê trong giai đoạn hiện nay
1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài
1.2.1 Quản lý
Nói đến hoạt động quản lý, người ta thường nhắc đến ý tưởng sâu sắc
của Các Mác:“Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo
để điều hòa sự hoạt động của cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động của những khí quan độc lập của nó Một người độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng” [dẫn theo 2, tr180].
Còn theo H.Koontz “Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo sự phối hợp những nỗ lực của cá nhân nhằm đạt được mục đích của tổ chức Mục đích của mọi nhà quản lý là hình thành môi trường mà trong đó con người có thể đạt được mục đích của tổ chức Mục đích của mọi nhà quản lý là hình
Trang 22thành môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của mình với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất” [dẫn theo
16, tr33]
Nhiều nhà nghiên cứu Việt Nam, xuất phát từ các góc độ khác nhau cũng
đã đưa ra những khái niệm quản lý:
Xuất phát từ các loại hình hoạt động quản lý, các tác giả Nguyễn Quốc
Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc cho rằng “Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra” [10, tr11].
Một xu hướng nghiên cứu phương pháp luận quản lý ở Việt Nam trongcuốn “Khoa học quản lý” của nhiều tác giả: Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Văn Bình,
Nguyễn Quốc Chí cho rằng: “Hoạt động quản lý nhằm làm cho hệ thống vận
động theo mục tiêu đặt ra tính đến trạng thái có chất lượng mới” [3, tr176].
Như vậy, quản lý là một khái niệm rộng bao gồm nhiều lĩnh vực, mỗimột lĩnh vực có một hệ thống lý luận riêng: các nhà kinh tế thiên về quản lýnền sản xuất xã hội, các nhà luật học thiên về quản lý nhà nước, các nhà điềukhiển học thiên về quan điểm cho hệ thống Cho nên khi đưa các định nghĩa vềquản lý, các tác giả thường gắn với các loại hình quản lý cụ thể hoặc phụ thuộcnhiều vào lĩnh vực hoạt động hay nghiên cứu của mình Nhưng bất cứ một tổchức, một lĩnh vực nào, từ sự hoạt động của nền kinh tế quốc dân, của mộtdoanh nghiệp, một đơn vị hành chính sự nghiệp đến một tập thể nhỏ như tổchuyên môn, tổ sản xuất, bao giờ cũng có hai phân hệ: người quản lý và đốitượng được quản lý Đó là một loại hoạt động xã hội bắt nguồn từ tính chấtcộng đồng dựa trên sự phân công và hợp tác để làm một công việc nhằm đạtmột mục tiêu chung Vì vậy, những nhà quản lý phải luôn luôn mềm dẻo, linhhoạt để vận dụng những nguyên tắc quản lý khác nhau trong từng lĩnh vực vàtình huống cụ thể cho phù hợp nhằm đạt được hiệu quả quản lý cao nhất
Từ nội hàm của khái niệm quản lý cho thấy:
- Quản lý được tiến hành trong một tổ chức hay một nhóm xã hội Tức làhoạt động quản lý chỉ cần thiết và tồn tại đối với một nhóm người
- Quản lý gồm công việc chỉ huy và tạo điều kiện cho những người khác thực hiện công việc và đạt mục đích của nhóm
Trang 23- Hoạt động quản lý gồm hai bộ phận cấu thành: Chủ thể quản lý và đối tượng quản lý.
- Khi nói đến hoạt động quản lý chúng ta chủ yếu nói đến hoạt động quản lý con người
- Hệ thống quản lý được hiểu như sự phối hợp có tổ chức và thống nhất.Qua các cách giải thích về quản lý của các tác giả trong và ngoài nước,tuy có nhiều cách hiểu, cách diễn đạt khác nhau, song có thể hiểu một cách khái
quát: Quản lý là sự tác động có định hướng, có mục đích, có kế hoạch và có hệ thống của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý, nhằm đạt tới mục đích chung của tổ chức, phù hợp với quy luật khách quan.
Điều 2, Quy chế sinh viên đối với chương trình đào tạo hệ chính quy(Ban hành kèm theo Thông tư số 10/2016/TT-BGDĐT ngày 5 tháng 4 năm
2016 của Bộ GD&ĐT) nêu rõ: “Sinh viên được quy định trong quy chế này là người đang học chương trình đào tạo Đại học hệ chính quy tại các cơ sở giáo dục Đại học”[7].
Theo khoản 3, Điều 80 Luật giáo dục ban hành ngày 14 tháng 6 năm
2019 quy định về người học ghi rõ sinh viên được quy định trong luật này
là:“Người đang theo học chương trình đào tạo hệ chính quy trong các trường Cao đẳng, trường Đại học”
Do nhu cầu phát triển nguồn nhân lực trong xã hội hiện nay, việc học tậpnâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ đối với đội ngũ lao động ngày cànggia tăng Các trường Cao đẳng, Đại học mở rộng cửa cho tất cả những ai cónguyện vọng và điều kiện không phân biệt lứa tuổi, giới tính, giàu nghèo đều
có thể học bằng nhiều con đường, hình thức khác nhau: Chính quy, chuyên tu,tại chức, liên thông, văn bằng 2 Do đó, với khái niệm sinh viên như trên thìngoại diên của nó rất rộng
Trang 24Tuy nhiên, trong giới hạn của đề tài này chỉ nghiên cứu với đối tượng là sinh viên hệ chính quy thì có thể thu hẹp nội hàm của khái niệm này như sau:
- Đó là những người đã tốt nghiệp trung học phổ thông
- Họ đã vượt qua kỳ thi tuyển sinh vào trường Đại học, Cao đẳng và đỗ vào trường
- Họ thuộc nhóm thanh niên, nam nữ từ 18 tuổi trở lên
- Họ chưa có nghề nghiệp, việc làm xác định do đó còn lệ thuộc gia đình
về kinh tế
- Họ là nhóm xã hội đặc biệt gồm những thanh niên xuất thân từ các tầnglớp xã hội khác nhau đang trong quá trình học tập, chuẩn bị nghề nghiệpchuyên môn để bước vào một nhóm xã hội mới là tầng lớp tri thức trẻ
Như vậy có thể hiểu: Sinh viên là những người đã tốt nghiệp chương trình giáo dục phổ thông, vượt qua kỳ thi tuyển sinh và theo học hệ chính quy tại các trường Cao đẳng và Đại học nhằm trau dồi trình độ chuyên môn, nghiệp vụ thuộc một ngành nghề nào đó, để chuẩn bị bước vào cuộc sống và lao động nghề nghiệp.
1.2.3 Công tác sinh viên
Công tác sinh viên trong các trường đào tạo là một trong những công táctrọng tâm của Hiệu trưởng Hiệu trưởng các trường đào tạo chịu trách nhiệm tất
cả các khâu trong công tác sinh viên, tạo điều kiện để sinh viên thực hiện đầy
đủ quyền và nghĩa vụ của mình
Làm tốt công tác sinh viên có ý nghĩa tiên quyết đối với việc thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ của nhà trường
Từ đó có thể hiểu: Công tác sinh viên là một trong những công tác trọng tâm của cơ sở giáo dục, bao gồm tổng thể các hoạt động giáo dục, tuyên truyền, quản lý, hỗ trợ và dịch vụ đối với sinh viên nhằm đảm bảo các mục tiêu của giáo dục nhà trường, được thực hiện theo đúng chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các quy định của ngành, trên cơ
sở đảm bảo tính dân chủ, khách quan, công bằng, công khai, minh bạch trong
Trang 251.2.4 Quản lý công tác sinh viên
Từ các khái niệm về quản lý, sinh viên và công tác sinh viên có thể hiểu: Quản
lý công tác sinh viên là hoạt động có mục đích, có tổ chức của chủ thể quản lý
(phòng Công tác HSSV) tác động đến nội dung công tác sinh viên bằng hệ thống những biện pháp quản lý, nhằm nâng cao chất lượng công tác sinh viên; Qua đó giúp nhà trường quản lý toàn diện và nâng cao chất lượng đào tạo đáp ứng yêu cầu xã hội đề ra.
1.3 Công tác sinh viên ở các trường Cao đẳng, Đại học
1.3.1 Nội dung công tác sinh viên ở các trường Cao đẳng, Đại học
Qua nghiên cứu các quy định hiện hành của Bộ GD&ĐT ban hành về quychế học sinh sinh viên trong các trường Đại học, Cao đẳng Công tác sinh viên ởcác trường Cao đẳng, Đại học được thể hiện qua các nội dung chính như:
1.3.1.1 Công tác tổ chức hành chính
Việc thực hiện nội dung công tác tổ chức hành chính trong công tác sinhviên là nhiệm vụ được Hiệu trưởng ủy quyền cho Phòng có chức năng thựchiện công tác sinh viên (Gọi tắt là Phòng Công tác HSSV)[4, điều 15] Đây lànhiệm vụ đầu tiên trong công tác sinh viên, do đó để đảm bảo nội dung côngtác tổ chức hành chính trong công tác sinh viên, Trưởng phòng Công tác HSSVcần phối hợp với các đơn vị trong và ngoài nhà trường thực hiện tốt các nộidung cụ thể sau [4, điều 7]:
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với Phòng QLĐT&QLKH, Ban tuyểnsinh nhà trường tổ chức tiếp nhận sinh viên trúng tuyển vào học theo quy địnhcủa Bộ GD&ĐT và nhà trường;
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với giảng viên chủ nhiệm, cố vấn họctập sắp xếp bố trí sinh viên vào các lớp; Chỉ định Ban cán sự lớp lâm thời (lớptrưởng, lớp phó) trong thời gian đầu khóa học;
- Phòng Công tác HSSV thực hiện làm thẻ và cấp thẻ cho sinh viên;
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với Phòng QLĐT&QLKH, các khoa chuyên môn thống kê, tổng hợp dữ liệu, quản lý hồ sơ sinh viên;
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với Phòng QLĐT&QLKH tổ chức phát bằng tốt nghiệp cho sinh viên;
Trang 26- Phòng Công tác HSSV trực tiếp giải quyết các công việc hành chính khác có liên quan cho sinh viên;
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với ban quản lý KTX thực hiện tiếp nhận sinh viên vào ở nội trú theo quy định và chế độ nội trú của nhà trường;
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với chính quyền địa phương thực hiện
rà soát, thống kê và giới thiệu các khu ngoại trú và hướng dẫn sinh viên các thủtục ngoại trú theo quy định
1.3.1.2 Công tác tổ chức quản lý hoạt động học tập và rèn luyện của sinh viên
Công tác tổ chức quản lý hoạt động học tập và rèn luyện của sinh viên doPhòng QLĐT&QLKH trực tiếp tổ chức thực hiện dưới sự ủy quyền của Hiệutrưởng Tổ chức quản lý hoạt động học tập và rèn luyện của sinh viên là nhiệm
vụ trọng tâm của công tác sinh viên, công tác này có ảnh hưởng trực tiếp đếnkết quả học tập, rèn luyện của sinh viên và chất lượng đào tạo của mỗi nhàtrường Để đảm bảo nội dung này một cách có hiệu quả, Phòng Công tác HSSVcần phối hợp với Phòng QLĐT&QLKH và các phòng chức năng, khoa chuyênmôn, giảng viên chủ nhiệm, cố vấn học tập các khối lớp thực hiện các nội dung
cụ thể sau [4, điều 8]:
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với Phòng QLĐT&QLKH, với cáckhoa chuyên môn, giảng viên bộ môn, giảng viên chủ nhiệm theo dõi, đánh giá
ý thức học tập, rèn luyện của sinh viên;
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với Phòng QLĐT&QLKH, các khoa,giảng viên chủ nhiệm tiến hành xét kết quả học tập, rèn luyện của sinh viên vàtổng hợp, phân loại, xếp loại sinh viên cuối mỗi học kỳ, năm học, khóa học;
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với Phòng QLĐT&QLKH, hội đồngthi đua khen thưởng nhà trường tổ chức thi đua khen thưởng cho tập thể và cánhân sinh viên có thành tích cao trong học tập và rèn luyện;
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với Phòng QLĐT&QLKH, giảng viên chủ nhiệm lớp, xử lý kỷ luật đối với sinh viên vi phạm quy chế, nội quy;
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với Phòng QLĐT&QLKH chủ trì xâydựng kế hoạch, nội dung, hình thức và phân công giảng viên tổ chức “Tuầnsinh hoạt chính trị công dân” cho sinh viên vào đầu khóa học, đầu năm và cuốikhóa học;
Trang 27- Phòng Công tác HSSV phối hợp với Phòng QLĐT&QLKH, giảng viênhướng dẫn tổ chức cho sinh viên tham gia các hoạt động nghiên cứu khoa học,thi Olympic các môn học, thi sáng tạo tài năng trẻ và các hoạt động khuyếnkhích học tập như Văn nghệ, Thể dục Thể thao và các hoạt động ngoài giờ lênlớp khác; tổ chức đối thoại định kỳ giữa Hiệu trưởng nhà trường với sinh viên;
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với chi bộ đoàn sinh viên theo dõicông tác phát triển Đảng trong sinh viên, tạo điều kiện thuận lợi cho sinh viêntham gia tổ chức Đảng, đoàn thể trong nhà trường; phối hợp với Đoàn TNCS
Hồ Chí Minh, Hội sinh viên và các tổ chức chính trị - xã hội khác có liên quantrong các hoạt động phong trào của sinh viên, tạo điều kiện cho sinh viên cómôi trường phấn đấu rèn luyện;
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với Phòng QLĐT&QLKH, các khoa,phòng chuyên môn theo dõi, đánh giá ý thức học tập, kết quả rèn luyện của sinhviên, giám sát việc thực hiện các quy chế, quy định của sinh viên;
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với Phòng QLĐT&QLKH, với Đoàn thanh niên tổ chức tư vấn học tập, nghề nghiệp, việc làm cho SV
1.3.1.3 Công tác y tế, thể thao
Công tác y tế, thể thao là một nội dung với nhiều hoạt động được Hiệutrưởng nhà trường giao cho nhiều bộ phận đảm nhiệm thực hiện bao gồm:Phòng Y tế, Phòng Tài chính, Bộ môn Giáo dục thể chất, giảng viên chủ nhiệm
và các phòng ban có liên quan Để đảm bảo công tác y tế, thể thao trong quản
lý công tác sinh viên đạt hiệu quả, Phòng Công tác HSSV cần đứng ra chủ trìphối hợp với các phòng, ban chức năng thực hiện các nội dung cụ thể sau[4,điều 9]:
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với Phòng Y tế xây dựng kế hoạch và
tổ chức thực hiện công tác y tế trường học theo đúng quy định của ngành vàcủa nhà trường;
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với Phòng Y tế, các cơ sở y tế có đủ các điều kiện để tổ chức khám sức khoẻ sinh viên khi vào nhập học;
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với Phòng Y tế, các cơ sở y tế, Đoànthanh niên, Hội sinh viên chăm sóc, phòng chống dịch bệnh và khám sức khỏeđịnh kỳ cho sinh viên trong thời gian học tập theo quy định;
Trang 28- Phòng Công tác HSSV phối hợp với Phòng Y tế, Phòng QLĐT&QLKH
xử lý những trường hợp không đủ tiêu chuẩn sức khỏe để học tập;
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với Phòng Hành chính tổng hợp nhàtrường rà soát và trình Hiệu trưởng bổ sung và tạo điều kiện cơ sở vật chất chosinh viên luyện tập thể dục, thể thao; tổ chức cho sinh viên tham gia các hoạtđộng thể dục, thể thao;
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với Phòng Tài chính tổ chức thực hiệncác chế độ chính sách của Nhà nước quy định đối với sinh viên về học bổng,học phí, trợ cấp xã hội, bảo hiểm, tín dụng đào tạo và các chế độ khác có liênquan đến sinh viên;
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với các phòng, khoa chức năng, giảngviên phụ trách các lớp cần tạo điều kiện giúp đỡ sinh viên tàn tật, khuyết tật, sinhviên diện chính sách, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn trong các hoạt động;
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với Bộ môn Giáo dục thể chất, Đoànthanh niên, Hội sinh viên xây dựng kế hoạch, tổ chức cho sinh viên tham giacác hoạt động thể thao, văn hóa, văn nghệ và bồi dưỡng các kỹ năng chăm sócsức khỏe gia đình và cộng đồng
1.3.1.4 Thực hiện công tác an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội
Công tác an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trong nhà trường đượcHiệu trưởng trực tiếp ủy quyền cho Phòng Công tác HSSV phối hợp với cácphòng chức năng, các tổ chức chính trị, xã hội và cơ quan chức năng đảmnhiệm Để đảm bảo an ninh, trật tự an toàn xã hội trong nhà trường PhòngCông tác HSSV cần thực hiện tốt các nội dung sau [4, điều 11]:
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với các ngành, các cấp chính quyền địaphương trên địa bàn nơi trường đóng, khu vực có sinh viên ngoại trú xây dựng
kế hoạch đảm bảo an ninh chính trị, trật tự và an toàn cho sinh viên; giải quyếtkịp thời các vụ việc liên quan đến sinh viên ngoại trú;
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với Đoàn thanh niên, Hội sinh viên,khoa Lý luận chính trị, cơ quan an ninh trên địa bàn thực hiện tuyên truyền,phổ biến, giáo dục pháp luật về an toàn giao thông, phòng chống tội phạm, matúy, mại dâm, HIV/AIDS và các hoạt động khác có liên quan đến sinh viên;hướng dẫn sinh viên chấp hành pháp luật và nội quy, quy chế;
Trang 29- Phòng Công tác HSSV phối hợp với các khoa chuyên môn và trung tâm
tư vấn thực hiện tư vấn pháp lý, tâm lý xã hội cho sinh viên;
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với các phòng chức năng, các tổ chứcchính quyền tổ chức giáo dục chính trị tư tưởng: Giáo dục, tuyên truyền để sinhviên nắm vững và thực hiện đúng chủ trương, đường lối của Đảng; Có lýtưởng, tri thức pháp luật và bản lĩnh chính trị vững vàng;
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với các phòng chức năng, các tổ chứcchính quyền tổ chức giáo dục đạo đức, lối sống: Giáo dục, tuyên truyền vềnhững giá trị, truyền thống đạo đức tốt đẹp của dân tộc Việt Nam, chuẩn mựcđạo đức chung của xã hội, đạo đức nghề nghiệp; Lối sống lành mạnh, văn minhphù hợp với bản sắc văn hóa dân tộc; Ý thức trách nhiệm của cá nhân đối vớitập thể, cộng đồng;
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với các phòng, khoa và các đoàn thểtrong nhà trường tạo điều kiện, giúp đỡ sinh viên phấn đấu, rèn luyện để đượcđứng trong hàng ngũ của Đảng Cộng sản Việt Nam và tham gia các tổ chứcđoàn thể trong Nhà trường
1.3.2 Yêu cầu đối với công tác sinh viên ở các trường Cao đẳng, Đại học trong giai đoạn hiện nay
Dựa vào các quy định hiện hành về công tác sinh viên trong các trườngĐại học, Cao đẳng; Dựa vào các tri thức về khoa học giáo dục và bối cảnh kinh
tế xã hội hiện nay, đòi hỏi thực hiện công tác sinh viên phải có những điềuchỉnh, linh hoạt, đảm bảo các yêu cầu cơ bản sau đây:
* Yêu cầu đối với công tác tổ chức hành chính
Công tác tổ chức hành chính trong công tác sinh viên ở các trường Đạihọc, Cao đẳng hiện nay có những thuận lợi đó là: Bộ GD&ĐT có những vănbản pháp quy hướng dẫn cụ thể việc thực hiện công tác tổ chức hành chính đốivới công tác sinh viên, các trường Cao đẳng, Đại học có các phòng chức năngchuyên trách thực hiện nhiệm vụ công tác tổ chức hành chính, sự kết hợp giữacác trường Cao đẳng, Đại học với các cơ quan, tổ chức, chính quyền địaphương khá chặt chẽ, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý công tácsinh viên, lưu trữ hồ sơ, dữ liệu sinh viên được các trường đầu tư khá đầy đủ Tuy nhiên, đứng trước yêu cầu đổi mới toàn diện giáo dục, trong đó có giáo
Trang 30gia tăng, công tác tuyển sinh đối với các trường đều gặp nhiều khó khăn do sựbiến động của thí sinh khi nhập học, trước những khó khăn trong quản lý nhânkhẩu, hộ khẩu, tạm trú và tạm vắng ở các địa phương cũng như sự khó khăntrong công tác quản lý nội trú, ngoại trú của sinh viên đối với các trường Caođẳng, Đại học
Trong bối cảnh thuận lợi và khó khăn đó, công tác tổ chức hành chínhtrong công tác sinh viên ở các trường Cao đẳng, Đại học đứng trước nhiều thời
cơ song cũng không ít thách thức Do vậy, công tác tổ chức hành chính trongcông tác sinh viên ở các trường Cao đẳng, Đại học hiện nay cần đảm bảo cácyêu cầu:
- Các trường Cao đẳng, Đại học cần có sự phân cấp, phân quyền đối vớicác phòng chức năng chuyên trách thực hiện công tác tổ chức hành chính trongcông tác sinh viên Đội ngũ chuyên trách này cần có sự nghiên cứu, nắm vữngcác văn bản quy định về nội dung công tác tổ chức hành chính, phối hợp chặtchẽ với các đơn vị, tổ chức trong và ngoài nhà trường trong thực hiện các nộidung công tác tổ chức hành chính
- Thành lập hội đồng tuyển sinh và ban tuyển sinh của nhà trường đểđảm bảo thực hiện công tác tuyển sinh theo chỉ tiêu, thực hiện công tác tư vấnviệc làm cho sinh viên, tạo niềm tin cho sinh viên khi nhập học vào trường.Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong thiết lập, lưu trữ hồ sơ, dữ liệuđối với công tác sinh viên
- Các trường Cao đẳng, Đại học cần có sự kết hợp chặt chẽ với chínhquyền địa phương trong quản lý công tác sinh viên ngoại trú, lập hồ sơ sinhviên ngoại trú, theo dõi tình hình biến động của sinh viên ngoại trú, thực hiệnchính sách đăng ký tạm trú theo quy định của pháp luật
* Yêu cầu đối với công tác tổ chức hoạt động học tập và rèn luyện
Đối với các trường Cao đẳng, Đại học hiện nay hầu hết đã chuyển đổi từviệc đào tạo theo niên chế sang đào tạo theo học chế tín chỉ dưới những mức độ
và cách làm khác nhau Việc chuyển đổi hình thức đào tạo đã có những tácđộng rất lớn đến công tác tổ chức hoạt động học tập và rèn luyện của sinh viên
do có những đặc điểm khác biệt trong tổ chức giảng dạy và học tập Vì vậy,công tác tổ chức hoạt động học tập và rèn luyện ở các trường Cao đẳng, Đại
Trang 31sinh viên theo chuẩn đầu ra đáp ứng yêu cầu của các đơn vị tuyển dụng lao động ngày càng cao.
Do đó, yêu cầu đối với công tác tổ chức hoạt động học tập và rèn luyện của sinh viên hiện nay phải đảm bảo các yêu cầu:
- Tăng cường công tác quản lý việc học tập và rèn luyện của sinh viênbằng các văn bản, quy chế cụ thể để sinh viên nắm được các yêu cầu và thựchiện theo quy chế đào tạo theo tín chỉ
- Tăng cường đổi mới phương pháp dạy và học, hướng tới phát triển năng lực người học đáp ứng yêu cầu xã hội
- Phát triển các dịch vụ hỗ trợ học tập, tư vấn học tập, tư vấn nghề
nghiệp và việc làm cho sinh viên
* Yêu cầu đối với công tác y tế, thể thao
Trước áp lực học tập và việc làm sau khi ra trường hiện nay, nhiều sinhviên ít quan tâm đến các hoạt động chăm sóc sức khỏe bản thân, tham gia vàocác hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao Thêm vào đó là một bộ phậnsinh viên đam mê đối với các trò chơi công nghệ thời đại 4.0 dẫn đến sức khỏesuy giảm, không đảm bảo việc học tập và rèn luyện
Chính vì vậy để nâng cao hiệu quả công tác y tế, thể thao cần đảm bảo các yêu cầu sau:
- Các trường cần đầu tư đầy đủ và đồng bộ cơ sở vật chất phục vụ hoạt động y tế, thể thao
- Có sự phối hợp với các trung tâm y tế, thể thao tổ chức kiểm tra sứckhỏe sinh viên định kỳ, tổ chức các hoạt động thể thao lành mạnh để sinh viên
có cơ hội tham gia luyện tập
- Tăng cường vai trò của Bộ môn Giáo dục thể chất, Đoàn thanh niên,Hội sinh viên trong tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao.Chú trọng đổi mới cả nội dung và hình thức hoạt động để lôi cuốn đông đảosinh viên tham gia
* Yêu cầu đối với công tác an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội Trong
thời đại kinh tế thị trường, sự hợp tác kinh tế sâu rộng và sự du
nhập của nhiều nền văn hóa, lối sống mới Bên cạnh những mặt tích cực của
nó thì cũng để lại không ít những hệ lụy, sinh viên cũng là tầng lớp được các
Trang 32lực lượng thù địch, chống phá nhà nước hướng tới lợi dụng để truyền bá các tưtưởng phản động làm mất an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội Do vậy,trong giai đoạn hiện nay, công tác an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trongcác trường Cao đẳng, Đại học cần đảm bảo các yêu cầu:
- Tăng cường công tác giáo dục tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sốngtrong sinh viên, giúp sinh viên có hệ tư tưởng vững vàng, có niềm tin vào Đảng
và chế độ, phấn đấu và đóng góp sức mình cho sự nghiệp cách mạng thànhcông của Đảng
- Phòng Công tác HSSV chủ động phối hợp với chính quyền địa phương,Công an phường để bảo đảm an ninh trật tự, ngăn chặn kịp thời có hiệu quả cácphần tử xấu lôi kéo sinh viên vi phạm kỷ luật; Thường xuyên tổ chức Hội nghịgiao ban công tác đảm bảo giữ gìn an ninh trật tự trong nhà trường để chủ độngnắm tình hình, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý sinh viên vị phạm kỷ luật
1.3.3 Mối liên hệ giữa công tác sinh viên với chất lượng đào tạo
Công tác sinh viên là công tác trọng tâm của các cơ sở giáo dục Caođẳng, Đại học, đây là một trong những nội dung then chốt để đảm bảo chấtlượng đào tạo Mối liên hệ giữa công tác sinh viên với chất lượng đào tạo đượcthể hiện cụ thể như sau:
* Với công tác tổ chức hành chính.
Thực hiện tốt công tác hành chính sẽ giúp sinh viên ổn định về mặt tưtưởng, ổn định chỗ ở, có chế độ sinh hoạt và học tập hợp lý, thực hiện tốt cácnội quy, quy chế của nhà trường và địa phương trong công tác nội ngoại trú.Đảm bảo việc học tập và rèn luyện, nâng cao chất lượng đào tạo nhà trường
Đảm bảo quản lý hồ sơ, dữ liệu thống kê của sinh viên khoa học, thuậnlợi cho việc cấp phát bằng, rà soát và cấp phát lại chứng nhận tốt nghiệp cũngnhư báo cáo dữ liệu sinh viên với cơ quan quản lý cấp trên
* Với công tác tổ chức hoạt động học tập và rèn luyện
Làm tốt công tác tổ chức hoạt động học tập và rèn luyện cho sinh viên sẽgiúp cho sinh viên có cách nhìn đúng đắn về cuộc sống, về quyền lợi và nghĩa
vụ của mình từ đó sinh viên chủ động tích cực học tập trau dồi kiến thức khoa
Trang 33học, để sau khi tốt nghiệp trở thành người lao động có phẩm chất, có năng lựcgiúp ích cho xã hội.
Tạo môi trường học tập và rèn luyện an toàn, tránh được những tác độngxấu của môi trường xung quanh Nắm bắt được một cách thường xuyên cáchoạt động của sinh viên trong thời gian sinh viên theo học tại trường để trợgiúp cho sinh viên trong học tập và rèn luyện cũng như kịp thời xử lý các viphạm, giảm thiểu ảnh hưởng xấu đến sinh viên cũng như nhà trường và xã hội
Hỗ trợ sinh viên trong học tập, rèn luyện, trong quá trình tham gia các hoạtđộng, là cơ sở để đảm bảo và duy trì nề nếp, chất lượng đào tạo các nhà trường
* Với công tác y tế, thể thao
Thực hiện tốt công tác y tế học đường giúp tăng cường chăm lo sứckhỏe, phòng bệnh ở sinh viên Giúp sinh viên có đủ sức khỏe để tham gia hoạtđộng học tập, rèn luyện và các hoạt động Đoàn, Hội… tăng cường hiệu quảcông tác GD&ĐT trong nhà trường
Thực hiện tốt công tác thể thao sẽ huy động được sự tham gia của đôngđào sinh viên Các hoạt động này đóng vai trò bổ trợ cho hoạt động đào tạo,xây dựng được môi trường học tập vui tươi, lành mạnh, bổ ích, đưa sinh viênvào các hoạt động này còn giúp sinh viên rèn luyện các kỹ năng sống, kỹ năng
xã hội, giúp sinh viên không chỉ nắm vững kiến thức, kỹ năng chuyên ngànhđào tạo mà còn phát triển hài hòa cân đối giữa thể chất và tinh thần Nâng caotay nghề cho sinh viên, đảm bảo chuẩn đầu ra của các cơ sở đào tạo
* Với công tác an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội
Đảm bảo được môi trường an toàn cho sinh viên học tập và rèn luyện,giúp sinh viên có kiến thức, kỹ năng phòng tránh các tệ nạn xã hội, xây dựnglối sống trong sáng và có ý chí vươn lên trong học tập và rèn luyện Thực hiệnđược các quyền và nhiệm vụ của sinh viên là nền tảng để đạt được các mục tiêuchất lượng của nhà trường
Giúp nhà trường khắc phục được những hạn chế trong giáo dục tư tưởng,đạo đức, lối sống cho sinh viên Đảm bảo tính toàn diện trong sứ mệnh đào tạocủa nhà trường, đó là phát triển hài hòa người học về phất chất và năng lực, đápứng được các yêu cầu của xã hội về nguồn lực lao động trước yêu cầu hiện nay
Trang 341.4 Quản lý công tác sinh viên ở các trường Đại học, Cao đẳng
Sử dụng tiếp cận quản lý các nội dung công tác sinh viên có thể xác địnhnội dung quản lý công tác sinh viên ở các trường Đại học, Cao đẳng với chủ thểquản lý chính là Phòng Công tác HSSV thông qua việc thực hiện các chức năngquản lý, phối hợp với các chủ thể quản lý khác bao gồm các nội dung sau:
1.4.1 Quản lý công tác tổ chức hành chính
Quản lý công tác tổ chức hành chính là nhiệm vụ đầu tiên của các nhàtrường trong quản lý công tác sinh viên Quản lý mảng công tác này đối vớisinh viên ở các trường Đại học, Cao đẳng, phòng Công tác HSSV cần tiến hànhcác nội dung sau:
- Phòng công tác HSSV phối hợp với các phòng, khoa xây dựng kếhoạch chi tiết cụ thể và phối hợp với các lực lượng, chính quyền địa phươngtrong quản lý công tác sinh viên
- Phòng Công tác HSSV xây dựng, trình Hiệu trưởng phê duyệt cácchương trình, kế hoạch công tác tổ chức hành chính trong quản lý công tác sinhviên của ban quản lý công tác sinh viên, các phòng chức năng, giảng viên chủnhiệm và đội tự quản sinh viên
- Phòng Công tác HSSV tổ chức tham mưu và triển khai các văn bản chỉ đạo quản lý công tác sinh viên theo từng năm học, phân công, phân nhiệm chức năng và nhiệm vụ của từng cá nhân trong thực hiện quản lý công tác sinh viên của phòng.
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với các phòng, khoa chức năng thựchiện công tác thống kê, tổng hợp dữ liệu hồ sơ sinh viên, báo cáo về sinh viêncho cấp trên Chỉ đạo các khoa, giảng viên chủ nhiệm thực hiện báo cáo tháng
về công tác sinh viên như quy mô đào tạo, ý thức tham gia học tập, xử lý viphạm quy chế đối với sinh viên để kịp thời nắm bắt tình hình và có các văn bảnhành chính để chỉ đạo, hướng dẫn tổ chức thực hiện kịp thời
- Phòng Công tác HSSV tổ chức triển khai và theo dõi việc thực hiện chế
độ chính sách đối với sinh viên Hướng dẫn thực hiện các thủ tục hành chínhcho sinh viên làm các thủ tục miễn, giảm học phí, trợ cấp ưu đãi, trợ cấp xã hội,chương trình vay vốn học tập theo đúng quy định của Nhà nước, Bộ GD&ĐT,
Trang 35của nhà trường Đề xuất với Hiệu trưởng việc xét miễn giảm học phí, tạm hoãn đóng học phí cho sinh viên thuộc đối tượng chính sách và gia đình khó khăn.
- Phòng Công tác HSSV tiếp nhận và giải quyết mọi đơn từ, khiếu nại, khiếu tố liên quan đến sinh viên hoặc báo cáo Hiệu trưởng giải quyết
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với các đơn vị phòng, ban, khoa trong kiểm tra, đánh giá nội dung quản lý công tác tổ chức hành chính
- Phòng Công tác HSSV thực hiện báo cáo quản lý công tác hành chínhtheo định kỳ và có văn bản gửi về Hiệu trưởng nhà trường Từ đó, nhà trường
có những định hướng và điều chỉnh quản lý công tác hành chính đối với sinhviên kịp thời, hiệu quả
1.4.2 Quản lý hoạt động học tập, rèn luyện
Quản lý hoạt động học tập, rèn luyện của sinh viên trong các trường Caođẳng, Đại học là một nhiệm vụ quan trọng để thực hiện mục tiêu nâng cao chấtlượng đào tạo của nhà trường Quản lý hoạt động học tập và rèn luyện của sinhviên đạt hiệu quả đòi hỏi các nhà trường phải thực hiện nhiều nội dung quản lý,
có sự chỉ đạo từ Hiệu trưởng và sự phối hợp tham gia của các phòng, ban, khoa,các tổ chức đoàn thể trong và ngoài nhà trường Để quản lý hoạt động học tập,rèn luyện của sinh viên, Phòng Công tác HSSV cần thực hiện có hiệu quả cácnội dung quản lý sau:
- Phòng Công tác HSSV tham mưu và tổ chức triển khai các văn bản chỉđạo công tác học tập và rèn luyện của sinh viên một cách cụ thể đối với từngkhoa chuyên môn như: Quy chế đào tạo, quy chế xét kết quả học tập rèn luyệncủa sinh viên, quy định công tác chủ nhiệm lớp…
- Phòng Công tác HSSV phối hợp các đơn vị phòng, ban, khoa và các tổchức đoàn thể xây dựng kế hoạch học tập và rèn luyện của sinh viên và báo cáoHiệu trưởng nhà trường theo kỳ học, năm học
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với Phòng QLĐT&QLKH, Đoànthanh niên tổ chức và quản lý quá trình học tập và rèn luyện của sinh viên nhưtheo dõi việc thực hiện thời khoá biểu, kiểm tra việc học tập của sinh viên trênlớp, phối hợp với các khoa và giảng viên đứng lớp để triển khai các hình thứcđiểm danh tại lớp học
Trang 36- Phòng Công tác HSSV tham gia tổ chức thực hiện đánh giá kết quả họctập rèn luyện của sinh viên, chuẩn bị tư liệu cho hội đồng xét tiến độ học tập vàxét tốt nghiệp, là thường trực hội đồng xét học bổng khuyến khích và hội đồngxét thi đua, khen thưởng, kỷ luật sinh viên.
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với các phòng chức năng, Đoàn thanhniên, các khoa xây dựng kế hoạch và tổ chức chỉ đạo cho sinh viên tham gianghiên cứu khoa học, thi olympic các môn học, thi sáng tạo tài năng trẻ và cáchoạt động khuyến khích hoạt động học tập khác
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với phòng Kế hoạch tài chính, giảngviên chủ nhiệm triển khai, đôn đốc sinh viên đóng học phí theo kế hoạch thuhọc phí của trường từng kỳ học trong năm
- Phòng Công tác HSSV tổ chức, chỉ đạo đối với Đoàn thanh niên quản
lý các loại hình câu lạc bộ, các hoạt động văn hoá, văn nghệ, thể dục thể thaocủa sinh viên Chú trọng các nội dung hoạt động mang tính thiết thực, bổ trợcho việc học tập và rèn luyện của sinh viên
- Phòng Công tác HSSV thường xuyên phối hợp với Hội đồng khenthưởng, kỷ luật sinh viên nhà trường, Hội đồng đánh giá kết quả rèn luyện củasinh viên, các khoa, giảng viên chủ nhiệm để nắm bắt thông tin về sinh viên
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với Phòng QLĐT&QLKH và các khoa
đề xuất trình Hiệu trưởng xét quyết định: chuyển đi, chuyển đến, nghỉ học tạm thời, tiếp tục học, thôi học, kỷ luật sinh viên theo quy định hiện hành
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với các phòng, ban, khoa và các tổ chức đoàn thể kiểm tra và đánh giá việc học tập và rèn luyện của sinh viên
- Phòng Công tác HSSV thực hiện báo cáo quản lý hoạt động học tập vàrèn luyện của sinh viên theo định kỳ và có văn bản gửi về Hiệu trưởng nhà trường
1.4.3 Quản lý công tác y tế, thể thao
Công tác y tế và thể thao là một hoạt động rất cần thiết trong các trườngCao đẳng, Đại học Hoạt động này có tính chất bổ trợ cho nhiệm vụ đào tạo củanhà trường Việc quan tâm đến quản lý công tác y tế, thể thao sẽ góp phần tạođiều kiện và môi trường thuận lợi cho sinh viên trong quá trình đào tạo Đểthực hiện quản lý công tác y tế, thể thao Phòng Công tác HSSV cần thực hiệncác nội dung sau:
Trang 37- Phòng Công tác HSSV dưới sự ủy quyền của Lãnh đạo nhà trường, banhành các văn bản về công tác y tế, thể thao đối với sinh viên đến các phòng,khoa chức năng và sinh viên để nắm bắt đầy đủ và có những hướng dẫn thựchiện hoạt động quản lý công tác y tế, thể thao.
- Phòng Công tác HSSV tham gia xây dựng kế hoạch thực hiện công tác
y tế, thể thao của các phòng chức năng, đoàn thể trong nhà trường trong thựchiện nhiệm vụ Tổ chức triển khai các nội dung quản lý công tác y tế, thể thaocủa các đơn vị đến sinh viên
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với Phòng Y tế thực hiện công tác y tếtrường học, chỉ đạo, triển khai khám sức khỏe cho sinh viên mới vào trường;Chăm sóc, phòng chống dịch bệnh và khám sức khỏe định kỳ cho sinh viêntrong thời gian học tập và ra trường theo quy định; Theo dõi tình hình sức khỏesinh viên và tham mưu cho Hiệu trưởng xử lý những trường hợp sinh viênkhông đủ tiêu chuẩn sức khỏe để học tập
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với Phòng Tài chính chỉ đạo giảngviên chủ nhiệm triển khai công tác bảo hiểm y tế, bảo hiểm thân thể cho sinhviên, phối hợp với cơ quan bảo hiểm, các phòng chức năng có liên quan giảiquyết các trường hợp sinh viên bị ốm đau, tai nạn rủi ro
- Phòng Công tác HSSV tham mưu với Lãnh đạo nhà trường chỉ đạoPhòng Y tế nhà trường chủ động phối hợp với các cơ sở y tế trong chăm sócsức khỏe cho sinh viên
- Phòng Công tác HSSV cùng Đoàn thanh niên phối hợp với các khoa tổchức cho sinh viên tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao;phối hợp với Bộ môn Giáo dục thể chất tổ chức thi đấu và tham gia các giải vănnghệ, thể thao do các cấp tổ chức
- Phòng Công tác HSSV tổng hợp rà soát, thống kê, báo cáo tình hình cơ sởvật chất phục vụ hoạt động thể thao của nhà trường Trao đổi với giảng viên Bộmôn Giáo dục thể chất, ban thể thao nhà trường về tình trạng cơ sở vật chất và cóbáo cáo, dự trù bổ sung, thay thế để phục vụ hoạt động thể thao cho sinh viên
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với các phòng, ban, khoa và các tổ chức đoàn thể kiểm tra và đánh giá quản lý công tác y tế, thể thao cho sinh viên
Trang 38- Phòng Công tác HSSV thực hiện báo cáo quản lý công tác y tế, thể thaocủa sinh viên theo định kỳ và có văn bản gửi về Hiệu trưởng nhà trường.
1.4.4 Quản lý công tác an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội
Công tác an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trong trường học là mộtnhiệm vụ không thể thiếu trong hoạt động của các nhà trường Để quản lý côngtác an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội có hiệu quả, Phòng Công tác HSSVcần tập trung vào các nội dung quản lý chủ yếu sau:
- Phòng Công tác HSSV nghiên cứu trình Hiệu trưởng ban hành các vănbản quy định về công tác an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội cho sinh viênđến các phòng, ban, khoa và sinh viên trong nhà trường
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với Phòng QLĐT&QLKH, Khoa Lýluận chính trị và các phòng ban liên quan tổ chức triển khai tuần sinh hoạtchính trị công dân cho sinh viên vào đầu các năm học với nội dung theo hướngdẫn của ngành và yêu cầu thực tiễn nhà trường
- Phòng Công tác HSSV chủ trì xây dựng kế hoạch và tổ chức triển khaihội nghị đối thoại với sinh viên, giải quyết những thắc mắc, khiếu nại của sinhviên về đánh giá điểm rèn luyện, về chế độ, chính sách đối với sinh viên trongthầm quyền hoặc trình Hiệu trưởng nhà trường giải quyết
- Phòng Công tác HSSV tham mưu với Hiệu trưởng việc phối hợp vớichính quyền và công an địa phương trên địa bàn trường đặt trụ sở và nơi sinhviên tạm trú xây dựng kế hoạch đảm bảo an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hộicho sinh viên, giải quyết các vụ việc liên quan đến sinh viên
- Phòng Công tác HSSV chỉ đạo Ban quản lý nội ngoại trú tổ chức vàquản lý tốt về an ninh chính trị, trật tự xã hội tại khu ký túc xá của nhà trường
và địa bàn có sinh viên ngoại trú
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với các khoa chuyên môn chỉ đạo,triển khai việc khảo sát việc làm sinh viên sau tốt nghiệp và khảo sát khả năngsinh viên đáp ứng nhu cầu xã hội
- Phòng Công tác HSSV phối hợp với các phòng, ban, khoa và các tổchức đoàn thể kiểm tra và đánh giá quản lý công tác an ninh chính trị, trật tự antoàn xã hội của các đơn vị và cá nhân
Trang 39- Phòng Công tác HSSV thực hiện báo cáo kết quả quản lý công tác anninh chính trị, trật tự an toàn xã hội theo định kỳ và có văn bản gửi về Hiệutrưởng nhà trường.
1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý công tác sinh viên
1.5.1 Điều kiện kinh tế xã hội
Phát triển kinh tế là xu thế tất yếu trong quá trình sản xuất vật chất của
xã hội Đẩy mạnh CNH - HĐH ở nước ta hiện nay là nhằm phát triển kinh tế,hướng tới mục tiêu: “Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, vănminh” Điều kiện kinh tế sẽ là bước đột phá trong sự phát triển của lực lượngsản xuất và đó cũng chính là cách thức để chúng ta “rút ngắn” quá trình CNH -HĐH Trong thời đại cách mạng khoa học và công nghệ, để phát triển GD&ĐTnhất thiết phải có sự đầu tư kinh tế Sở dĩ như vậy là vì, GD&ĐT là hoạt độngtrực tiếp tác động đến việc nâng cao trí tuệ, nâng cao sự hiểu biết và vận dụngnhững tri thức khoa học, kỹ thuật vào sản xuất của con người
Sự tương quan cộng sinh, tỷ lệ thuận, cùng chiều và chế định lẫn nhaugiữa phát triển giáo dục và phát triển kinh tế thể hiện thật đa dạng, song cũngthật rõ ràng và hội tụ trước hết ở chỗ: Nhờ kết quả phát triển kinh tế mà giáodục có điều kiện mở mang và phát triển nhanh hơn, đúng hướng hơn, do đó cóhiệu quả và uy tín hơn Chẳng phải ngẫu nhiên mà hầu như ở các nước có trình
độ phát triển hơn về kinh tế cũng đều có nền giáo dục tiên tiến và có sức thuhút mạnh mẽ hơn đối với học sinh, sinh viên toàn thế giới
Do vậy, điều kiện kinh tế phát triển là nguồn đầu tư cho công tác giáodục nói chung và quản lý công tác sinh viên nói riêng trong các trường Caođẳng, Đại học Điều kiện kinh tế xã hội phát triển thì đầu tư cho giáo dục khôngngừng tăng lên Chủ trương xã hội hóa giáo dục nhận được sự đồng tình, ủng
hộ của toàn xã hội Được sự quan tâm chăm lo của Đảng, Nhà nước và toàn xãhội, điều kiện sống và học tập của sinh viên không ngừng được cải thiện, chấtlượng đào tạo của các nhà trường sẽ đáp ứng được yêu cầu của xã hội đặt ra
Trang 401.5.2 Đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước
Quan điểm của Đảng về phát triển giáo dục là “Phát triển Giáo dục - Đàotạo là một trong những động lực quan trọng nhất để thúc đẩy sự nghiệp CNH -HĐH, là điều kiện tiên quyết để phát triển nguồn lực con người, yếu tố cơ bản
để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững”, nói cách khácsinh viên là nguồn lực quan trọng để phát triển đất nước
Mục tiêu phát triển đất nước (2015 - 2025) của Nghị quyết Đại hội Đại
biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng cộng sản Việt Nam đã chỉ ra: “Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu công cuộc CNH - HĐH, hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước” Nhà nước đã cụ thể hóa quan điểm của Đảng về
giáo dục bằng hệ thống các chính sách theo hướng ưu tiên, tạo môi trườngthuận lợi cho giáo dục phát triển Các chính sách này tập trung vào các vấn đềnhư chính sách đầu tư, học phí và phát triển hệ thống, mạng lưới các trường lớpcác chính sách đảm bảo công bằng xã hội trong giáo dục, ưu tiên phát triển giáodục vùng dân tộc và các vùng khó khăn; Đổi mới giáo dục toàn diện từ nộidung, phương pháp dạy và học, hệ thống trường lớp và hệ thống quản lý giáodục, chính sách đối với giảng viên và người học; Cải tiến cơ chế phối hợp giữanhà trường, gia đình và xã hội; Thực hiện cải cách hành chính, hợp tác quốc tếtrong giáo dục Đặc biệt chủ trương xã hội hóa giáo dục đã khuyến khích, huyđộng các cộng đồng, các tổ chức đoàn thể, các doanh nghiệp và cá nhân trong
và ngoài nước cùng chung tay sự nghiệp giáo dục Liên quan đến quản lý côngtác sinh viên, chính sách của nhà nước về học bổng, học phí, tín dụng đào tạo,
hỗ trợ sinh viên tạo việc làm, các chính sách khuyến khích sinh viên học tập,nghiên cứu khoa học và tham gia các hoạt động xã hội là những chính sáchthiết thực đã có tác động tích cực đến cuộc sống của sinh viên Nhìn chungnhững chính sách này đã thực sự tạo ra môi trường thuận lợi cho sinh viên cóđiều kiện học tập và rèn luyện