CÁC HÌNH THÁI tổn THƯƠNG xâm hại TÌNH dục tại VIỆN PHÁP y QUỐC GIA TRONG 6 năm 2013 – 2018

Các nạn nhân nghi bị xâm hại tình dục sẽ được cơ quan điều tra trưngcầu giám định tại các đơn vị pháp y để khám, xác định những tổn thương ở bộphận sinh dục và trên cơ thể nạn nhân, đồng

NGUYỄN ANH TUẤN

CÁC HÌNH THÁI TỔN THƯƠNG XÂM HẠI TÌNH DỤC TẠI VIỆN PHÁP Y QUỐC GIA TRONG 6 NĂM 2013 – 2018

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP BÁC SỸ Y KHOA

KHÓA 2013 – 2019

Hà Nội – 2019

NGUYỄN ANH TUẤN

CÁC HÌNH THÁI TỔN THƯƠNG XÂM HẠI TÌNH DỤC TẠI VIỆN PHÁP Y QUỐC GIA TRONG 6 NĂM 2013 – 2018

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP BÁC SỸ Y KHOA

KHÓA 2013 – 2019

Người hướng dẫn khoa học:

TS.BS Nguyễn Đức NhựThS.BS Nguyễn Sỹ Lánh

Hà Nội – 2019

Bằng tất cả sự kính trọng và tình cảm của mình, em xin bày tỏ lòng biết

ơn sâu sắc tới TS.BS Nguyễn Đức Nhự, Viện trưởng Viện Pháp Y quốc gia, người thầy đã luôn quan tâm, chỉ bảo và dìu dắt em tận tình trong suốt quá trình nghiên cứu để hoàn thành khóa luận này Em xin chân thành cám ơn tới ThS.BS Nguyễn Sỹ Lánh, Phó Trưởng Bộ môn Y pháp Trường Đại học Y Hà Nội, người thầy đã dành nhiều thời gian và tâm huyết góp ý cũng như tạo mọi điều kiện tốt nhất để em có thể hoàn thiện nghiên cứu này.

Em xin gửi tới toàn thế các thầy cô và các anh, chị kỹ thuật viên tại Viện Pháp Y Quốc Gia lời cảm ơn đã tạo mọi điều kiện thuận lợi, chia sẻ và giúp đỡ nhiệt tình cho em trong suốt thời gian thực hiện khóa luận

Em xin cảm ơn Phòng Đào tạo Đại học Trường Đại học Y Hà Nội đã tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình học tập, hoàn thành khóa luận.

Cuối cùng, em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới những người thân trong gia đình và bạn bè đã luôn sát cánh, động viên em trong suốt thời gian thực hiện khóa luận này.

Hà Nội, ngày tháng 5 năm 2019

Sinh viên

Nguyễn Anh Tuấn

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các sốliệu, kết quả trong nghiên cứu này là trung thực và chưa từng được công bốtrong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác.

Sinh viên

Nguyễn Anh Tuấn

LỜI CAM ĐOAN

DANH MỤC BẢNG

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 3

1.1 Các khái niệm liên quan về xâm hại tình dục 3

1.1.1 Khái niệm xâm hại tình dục 3

1.1.2 Khái niệm – định nghĩa hiếp dâm 3

1.1.3 Một số khái niệm trong Bộ luật hình sự 4

1.2 Đặc điểm giải phẫu bộ phận sinh dục nữ 4

1.2.1 Cơ quan sinh dục trong của nữ 4

1.2.2 Cơ quan sinh dục ngoài nữ 7

1.3 Giám định pháp y tình dục 9

1.3.1 Giám định pháp y 9

1.3.2 Giám định pháp y tội phạm tình dục 10

1.3.3 Phương pháp tiến hành giám định pháp y tình dục 11

1.4 Các tốn thương thường gặp trong giám định y pháp tình dục 17

1.4.1 Tổn thương tại cơ quan sinh dục 17

1.4.2 Tổn thương ngoài cơ quan sinh dục 18

1.5 Tình hình xâm hại tình dục và các nghiên cứu về giám định pháp y tình dục trên thế giới và Việt Nam 20

1.5.1 Trên thế giới 20

1.5.2 Tại Việt Nam: 22

CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 25

2.1 Đối tượng nghiên cứu 25

2.2 Phương pháp nghiên cứu 25

2.2.1 Thiết kế nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả hồi cứu 25

2.2.2 Cỡ mẫu 25

2.2.3 Phương pháp thu thập số liệu 25

2.2.4 Các chỉ số nghiên cứu 25

2.2.5 Địa điểm và thời gian nghiên cứu 27

2.2.6 Phương pháp phân tích số liệu 27

2.3 Cách thức tiến hành nghiên cứu 27

2.3.1 Nghiên cứu hồi cứu 27

2.3.2 Lựa chọn nạn nhân 27

2.3.3 Nhập thông tin vào phiếu nghiên cứu 27

2.3.4 Lập phần mềm nhập các số liệu 27

2.3.5 Phân tích kết quả 27

2.4 Sai số và cách khống chế 28

2.5 Đạo đức trong nghiên cứu 28

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 29

3.1 Các yếu tố dịch tễ liên quan đến nạn nhân bị xâm hại tình dục 29

3.1.1 Tình hình giám định xâm hại tình dục từ năm 2013 đến 2018 29

3.1.2 Đặc điểm về giới các đối tượng bị xâm hại 30

3.1.3 Đặc điểm về tuổi các đối tượng xâm hại 30

3.1.4 Đặc điểm về dân tộc nạn nhân bị xâm hại tình dục 31

3.1.5 Đặc điểm về địa điểm xâm hại tình dục: 31

3.1.6 Đặc điểm về thời gian bị xâm hại 32

3.1.7 Đặc điểm về đối tượng xâm hại 32

3.1.10 Đặc điểm về số lần giám định của các nạn nhân bị xâm hại tình

dục 34

3.2 Đặc điểm tổn thương cơ thể ở những nạn nhân bị xâm hại tình dục: 34 3.2.1 Đặc điểm tổn thương âm hộ, tầng sinh môn 34

3.2.2 Đặc điểm tổn thương màng trinh, vị trí và số vị trí rách màng trinh 35 3.2.3 Đặc điểm tổn thương âm đạo 36

3.2.4 Đặc điểm các dấu hiệu tổn thương khác trên cơ thể 36

3.2.5 Đặc điểm kết quả xét nghiệm tinh dịch ở âm đạo các nạn nhân bị xâm hại tình dục 37

3.2.6 Đặc điểm kết quả siêu âm thai các nạn nhân bị xâm hại tình dục 37 CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN 38

4.1 Về đặc điểm của đối tượng bị xâm hại tình dục từ năm 2013 đến năm 2018 38

4.1.1 Về tình hình xâm hại tình dục 38

4.1.2 Về đặc điểm tuổi, giới, dân tộc nạn nhân bị xâm hại tình dục 39

4.1.3 Về địa điểm, thời gian bị xâm hại và đối tượng xâm hại tình dục .42 4.1.4 Về thời gian đi giám định sau khi bị xâm hại, tỷ lệ các nạn nhân đã được đi khám ở BV trước khi đi giám định và số lần giám định của các nạn nhân bị xâm hại tình dục 44

4.2 Đặc điểm tổn thương cơ thể của những nạn nhân bị xâm hại tình dục 46

4.2.1 Đặc điểm tổn thương âm hộ, âm đạo, tầng sinh môn 46

4.2.2 Đặc điểm tổn thương màng trinh, vị trí và số vị trí rách màng trinh 47

4.2.3 Đặc điểm các dấu hiệu tổn thương khác trên cơ thể: 48

KẾT LUẬN 51 KIẾN NGHỊ 52 TÀI LIỆU THAM KHẢO 53

Bảng 3.1 Đặc điểm về giới các đối tượng bị xâm hại 30

Bảng 3.2 Đặc điểm về dân tộc nạn nhân bị xâm hại tình dục 31

Bảng 3.3 Đặc điểm nạn nhân trước khi được đi giám định 33

Bảng 3.4 Đặc điểm tổn thương âm hộ, tầng sinh môn 34

Bảng 3.5 Đặc điểm tổn thương âm đạo 36

Bảng 3.6 Đặc điểm các dấu hiệu tổn thương khác trên cơ thể……… 36

Bảng 3.7 Đặc điểm kết quả xét nghiệm tinh dịch ở dịch âm đạo các nạn nhân bị xâm hại tình dục 37 Bảng 3.8 Đặc điểm kết quả siêu âm thai các nạn nhân bị xâm hại tình dục .37

ĐẶT VẤN ĐỀ

Trước những tác động nhiều mặt của đời sống xã hội, số vụ tội phạmtình dục hiện đang tăng nhanh và ngày càng đa dạng trên phạm vi toàn cầucũng như ở Việt Nam Với mỗi quốc gia sẽ có những quy định khác nhau vànhững khung xử phạt khác nhau đối với loại tội phạm này tùy thuộc vào thểchế chính trị, đặc điểm kinh tế - xã hội - văn hóa Tại Hàn Quốc, hình thức xửphạt đối với loại tội phạm này ngày càng được siết chặt, trong đó hình thức xửphạt “thiến hóa học” đã được đưa ra Đây cũng là hình thức được nhiều quốcgia áp dụng trong đó có Mỹ, Thụy Điển và Đức Tại Việt Nam, tội phạm tìnhdục đặc biệt với các nạn nhân nữ và trẻ em trong nhiều năm gần đây đã nổilên như một vấn nạn xã hội, tuy không phải là vấn đề mới nhưng có chiềuhướng gia tăng, nhiều vụ có tính chất đặc biệt nghiêm trọng, trở thành nỗi

nhức nhối của toàn xã hội

Các nạn nhân nghi bị xâm hại tình dục sẽ được cơ quan điều tra trưngcầu giám định tại các đơn vị pháp y để khám, xác định những tổn thương ở bộphận sinh dục và trên cơ thể nạn nhân, đồng thời thu thập những dấu vết phục

vụ cho quá trình điều tra, truy tố và xác định rõ tội danh của đối tượng gây án,trừng trị nghiêm khắc nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của phụ nữ

Từ thực trạng về tình hình tội phạm tình dục trong cả nước, cùng vớimay mắn có cơ hội quan sát và tìm hiểu thực tế tại Viện Pháp y quốc gia, tôi

lựa chọn đề tài: “Các hình thái tổn thương xâm hại tình dục tại Viện Pháp

Y Quốc gia trong 6 năm 2013 - 2018” làm đề tài khóa luận tốt nghiệp của

mình với mong muốn nghiên cứu của tôi sẽ đóng góp một phần vào nhữngnghiên cứu về lĩnh vực này- một lĩnh vực không mới nhưng vẫn là chủ đềnhạy cảm và chưa được nghiên cứu phổ biến tại Việt Nam

Với khả năng và góc độ chuyên môn chúng tôi thực hiện đề tài nàynhằm mục tiêu: Mô tả đặc điểm tổn thương ở các đối tượng trẻ em gái và phụ

nữ bị xâm hại tình dục được giám định tại Viện Pháp Y Quốc Gia trong 6năm 2013 – 2018

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU1.1 Các khái niệm liên quan về xâm hại tình dục

1.1.1 Khái niệm xâm hại tình dục

Dù luật pháp mỗi nơi định nghĩa mỗi khác, nhưng cụm từ “xâm hại tìnhdục” có thể được hiểu là hành vi tình dục không tự nguyện, trong một sốtrường hợp còn dùng đến vũ lực Xâm hại tình dục có thể bao gồm việc lạmdụng tình dục trẻ vị thành niên, loạn luân, cưỡng hiếp và bóc lột tình dục bởinhững người được xem là đáng tin cậy Các nạn nhân bị quấy rối tình dục, dùqua lời nói hay về thể chất, thường bị đe dọa hãm hại nếu nói ra sự việc

Theo định nghĩa của Tổ chức Y tế thế giới (WHO): “Xâm hại tình dụctrẻ em là sự tham gia của một đứa trẻ vào hoạt động tình dục mà đứa trẻ đókhông có ý thức đầy đủ, không có khả năng đưa ra sự chấp thuận tham gia,hoặc hoạt động tình dục mà đứa trẻ đó chưa đủ phát triển cả về mặt tâm sinh

lý để tham gia và không thể chấp thuận tham gia, hoặc hoạt động tình dục tráivới các quy định của pháp luật hoặc các thuần phong mĩ tục của xã hội”

Luật trẻ em năm 2016, sửa đổi bổ sung năm 2018 đã đưa ra khái niệm

xâm hại tình dục trẻ em tại Điều 4, Điểm 8:“Xâm hại tình dục trẻ em là việc

dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực, ép buộc, lôi kéo, dụ dỗ trẻ em tham gia vàocác hành vi liên quan đến tình dục, bao gồm hiếp dâm, cưỡng dâm, giao cấu,dâm ô với trẻ em và sử dụng trẻ em vào mục đích mại dâm, khiêu dâm dướimọi hình thức”

1.1.2 Khái niệm – định nghĩa hiếp dâm

Hiếp dâm là hành vi phạm tội của một người dùng vũ lực hoặc lợi dụngtình trạng không thể tự vệ của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác giao cấu với nạnnhân trái với ý muốn của họ

1.1.3 Một số khái niệm trong Bộ luật hình sự

1.1.3.1 Tội cưỡng dâm:

Cưỡng dâm là hành vi phạm tội của một người dùng mọi thủ đoạnkhiến người lệ thuộc mình hoặc đang ở trong tình trạng quẫn bách phải miễncưỡng giao cấu

1.1.3.2 Loạn luân:

Loạn luân là hành vi của một người đã giao cấu với người cùng dòngmáu về trực hệ, anh chị em cùng cha mẹ, anh chị em cùng cha khác mẹ hoặccùng mẹ khác cha

1.1.3.3 Quấy rối tình dục:

Quấy rối tình dục là là một hình thức quấy nhiễu mà đặc biệt là hướng

về giới tính của người có liên can, khi một thái độ có liên quan đến giới tính thểhiện ở hình thức có từ ngữ, không từ ngữ hay bằng cơ thể có mục đích hay có tácđộng làm tổn thương đến phẩm giá của một người hay tạo nên một môi trườngmang nhiều dọa dẫm, thù địch, hạ thấp, lăng nhục, xúc phạm hay bối rối

1.1.3.4 Giao cấu:

Giao cấu là một người chủ động dùng bộ phận sinh dục của mình tiếpxúc với các bộ phận khác trên cơ thể của đối phương, bất kể là đồng giới haykhác giới

1.1.3.5 Tội dâm ô:

Dâm ô là dùng mọi thủ đoạn có tính chất loạn dâm dục nhằm thỏamãn dục vọng của mình nhưng không có ý định giao cấu với nạn nhân

1.2 Đặc điểm giải phẫu bộ phận sinh dục nữ

1.2.1 Cơ quan sinh dục trong của nữ

1.2.1.1 Buồng trứng

Buồng trứng là tuyến sinh dục của nữ Có 2 buồng trứng: phải và trái.Khi bé gái ra đời buồng trứng đã có rất nhiều nang noãn nguyên thủy, phần

lớn bị thoái hóa dần Sau dậy thì, một số nang noãn phát triển hàng tháng tiếntới chín, vỡ ra gây hiện tượng rụng trứng, nhờ vậy người phụ nữ có khả năngthụ thai và sinh đẻ

Âm đạo bám vào xung quanh cổ tử cung, chia cổ tử cung thành 2phần: phần trên âm đạo và phần âm đạo Phần âm đạo của cổ tử cung thò vàotrong âm đạo, chính giữa là lỗ vào cổ tử cung Ở người chưa sinh đẻ, lỗ này

có hình tròn Ở người đã đẻ thì lỗ bè ngang và có nhiều vết rách

Vòm âm đạo quây xung quanh phần âm đạo của cổ tử cung tạo thànhvòm âm đạo, phần sau sâu nhất và có liên quan với túi cùng trực tràng – tửcung Khi thăm khám có thể cho ngón tay tới phần sau vòm âm đạo để thămkhám tình trạng túi cùng trực tràng – tử cung Các sang chấn tác động có thểlàm tổn thương rách đến túi cùng này

Hình 1.1: Hình ảnh tử cung, buồng trứng

1.2.1.4 Âm đạo

Âm đạo là một ống cơ mạc rất đàn hồi đi từ cổ tử cung đến tiền đình

âm hộ, chạy chếch xuống dưới ra trước Hai thành âm đạo áp sát nhau Âmđạo là nơi trực tiếp chịu ảnh hưởng của việc xâm hại tình dục và rất dễ bị tổn

thương Thành trước âm đạo liên quan với bàng quang, niệu quản, niệu đạo,khi có sang chấn gây rách thành trước âm đạo có thể gây tổn thương rách đếnbàng quang, gây rò bàng quang – âm đạo Thành sau liên quan với trực tràng,

do vậy sang chấn gây rách thành sau âm đạo có thể làm tổn thương tới váchtrực tràng

Đầu dưới âm đạo mở vào tiền đình âm hộ Ở trinh nữ, lỗ của đầu dưới

âm đạo được đậy bởi một nếp niêm mạc thủng ở giữa gọi là màng trinh Có

nhiều loại màng trinh, phổ biến là loại màng trinh hình vành khăn có một lỗ ởtrung tâm Bờ tự do của màng trinh là chu vi của lỗ màng trinh, có bề dàykhông thay đổi, và có thể có một vài khe nông Gốc của màng trinh là nơimàng trinh dính vào âm đạo Các loại màng trinh khác có thể thấy như màngtrinh có một lỗ dọc hình bán nguyệt, màng trinh có hai lỗ dọc, màng trinh cókhe dọc, màng trinh có một lỗ hình hoa, màng trinh có nhiều lỗ nhỏ như sàng,màng trinh vách kín không lỗ Sau khi sinh đẻ, màng trinh mất dần, sần sùinhư mào gà vùng chân của màng trinh

Ở mặt trong âm đạo, niêm mạc tạo nên những nếp ngang gọi là cácnếp nhăn âm đạo Niêm mạc dính chặt vào lớp cơ và được cấu tạo bởi lớpbiểu mô vảy lát tầng không sừng hóa Sau tuổi dậy thì, biểu mô này dày lên

và chứa nhiều glycogen, glycogen tăng lên sau khi rụng trứng và giảm dầncho tới cuối kỳ kinh Đây là cơ sở để áp dụng kỹ thuật nhuộm sử dụng xanhtoluidine tương phản để làm nổi bật các tổn thương rách và dập mất lớp biểu

mô trong giám định pháp y

1.2.2 Cơ quan sinh dục ngoài nữ

1.2.2.1 Âm hộ

Âm hộ gồm một chỗ lõm ở giữa mà đáy của nó có lỗ đổ của niệu đạo,

âm đạo Nơi âm đạo mở vào gọi là tiền đình âm đạo, có các tuyến tiền đìnhlớn và nhỏ Mỗi bên tiền đình có 2 môi: môi lớn ở ngoài và môi bé ở trong

Hai môi lớn gặp nhau ở trước và sau tương ứng tại mép trước môi, mép saumôi Môi bé nhỏ hơn, ở trong, đầu trước tách ra bọc lấy âm vật và tạo hãm âmvật, đầu sau gặp nhau tại hãm môi âm hộ

Hình 1.2 Hình ảnh âm hộ, tầng sinh môn

khoa học về những vấn đề có liên quan đến tính mạng, sức khoẻ, nhân phẩmcủa con người để phục vụ yêu cầu của các cơ quan pháp luật Mục đích củagiám định pháp y là thu thập tài liệu, chứng cứ, tìm ra nguyên nhân, xác định,đánh giá mức độ thương tích, hậu quả do chấn thương, do bệnh, xác định khảnăng lao động hoặc giải đáp những vấn đề có liên quan đến sinh mạng, sứckhoẻ con người phục vụ yêu cầu của cơ quan điều tra

Giám định pháp y là một loại giám định tư pháp và phải được tiếnhành theo đúng thủ tục pháp luật Trong giám định pháp y, giám định viên cóquyền dùng tất cả các phương tiện khám nghiệm nhằm đạt được yêu cầu củacuộc khám nghiệm, nếu cần gửi đi nơi khác để xét nghiệm phải niêm phongmẫu vật phủ tạng cần xét nghiệm Sau khi khám nghiệm, giám định viên phảilàm báo cáo viết Nội dung và kết luận của báo cáo phải ngắn gọn, đầy đủ vàgiải đáp đúng các điểm nghi vấn mà cơ quan điều tra đã yêu cầu Giám địnhviên phải giữ bí mật về kết quả của cuộc giám định và những điều mà cơ quanđiều tra đã cho mình biết

1.3.2 Giám định pháp y tội phạm tình dục

Giám định pháp y liên quan đến xâm hại tình dục do các giám địnhviên được bổ nhiệm tiến hành giám định tại các tổ chức giám định pháp y cônglập theo quy định của Luật Giám định tư pháp

Việc giám định pháp y liên quan đến các vụ xâm hại tình dục được thựchiện khi có quyết định trưng cầu giám định của các cơ quan tiến hành tố tụng,

mà chủ yếu là cơ quan cảnh sát điều tra

Kết luận giám định pháp y về tình dục cung cấp những chứng cứ có ýnghĩa rất quan trọng đối với các cơ quan tiến hành tố tụng, giúp xác định rõtội danh của đối tượng gây án và trừng trị nghiêm khắc nhằm bảo vệ quyền vàlợi ích hợp pháp của người bị xâm hại

Mọi thăm khám tại cơ sở y tế khác không phải là khám giám định,

do tính chất đặc biệt phức tạp liên quan đến loại tội phạm này nên các nạnnhân thường được đưa đến cơ quan giám định trước khi khám và điều trịnếu cần thiết

1.3.3 Phương pháp tiến hành giám định pháp y tình dục

Căn cứ Thông tư số 47/2013/TT-BYT ngày 31/12/2013 của Bộ Y tếban hành quy trình giám định, trong đó có quy trình giám định pháp y tìnhdục như sau:

- Hồ sơ giám định:

Nhận hồ sơ từ người trưng cầu, yêu cầu giám định trực tiếp hoặc giántiếp qua bưu điện, gồm:

 Quyết định trưng cầu, yêu cầu giám định

 Bản sao hợp pháp tất cả hồ sơ liên quan đến giám định

 Các hồ sơ về y tế có liên quan giám định pháp y

 Biên bản lời khai của bị hại, nghi can, nhân chứng

- Nghiên cứu hồ sơ:

 Nghiên cứu hồ sơ, đối chiếu với Nội dung trưng cầu, yêu cầugiám định

 Tính pháp lý của hồ sơ giám định, những tài liệu cần bổ sung,thời hạn bổ sung

 Năng lực chuyên môn, phương tiện, thời gian, cán bộ, Nội dungtrưng cầu, yêu cầu giám định, vấn đề cần đề xuất

- Từ chối giám định:

 Hồ sơ không đủ tính pháp lý

 Yêu cầu của cơ quan giám định không được đáp ứng

 Nội dung trưng cầu, yêu cầu giám định vượt quá khả năng vềchuyên môn, cán bộ, phương tiện, thời gian

 Người được giám định khác với người trong hồ sơ giám định

 Người được giám định không hợp tác

 Không đảm bảo về an ninh trong khi thi hành nhiệm vụ:

 Từ chối giám định bằng văn bản nêu rõ lý do

 Làm thủ tục giao người được giám định theo quy định

 Trả toàn bộ hồ sơ cho cơ quan trưng cầu

 Giám định lại lần thứ hai: Ngoài số giám định viên theoQuyết định thành lập Hội đồng giám định lại lần thứ haicủa Bộ trưởng Bộ Y tế, bổ sung thêm 03 người giúp việc

 Trường hợp giám định phải hội chẩn: Ngoài số giám địnhviên và số người giúp việc được quy định tại điểm a, điểm

b hoặc điểm c nêu trên, bổ sung thêm chuyên gia đượcmời dự hội chẩn, số chuyên gia được mời dự hội chẩn tối

đa không quá 07 người cho một trường hợp giám định

 Ống nghe, bộ đo huyết áp, búa gõ phản xạ, nhiệt kế

 Cân, thước đo chiều cao, thước dây, thước tỷ lệ

 Máy chụp ảnh, máy quay phim

 Đèn rọi để chụp ảnh

 Đèn đọc phim X-quang

 Giấy bút để ghi chép

 Tiếp xúc cán bộ cơ quan trưng cầu đưa người đến giám định:

 Nhận người được giám định

 Phối hợp trong giám định

 Khám chuyên khoa, làm các kỹ thuật cận lâm sàng

 Bảo đảm an ninh cho người giám định và người đượcgiám định

 Tiếp xúc người được giám định và gia đình người được giámđịnh:

 Kiểm tra nhân thân người được giám định và hồ sơ giámđịnh

 Làm công tác tư tưởng cho người được giám định

 Giải thích cho người được giám định biết các bước giámđịnh

 Đề nghị người được giám định phối hợp

 Đề nghị gia đình người được giám định phối hợp

- Các bước giám định:

 Khám tổng quát:

 Ghi lời trình bày của người được giám định Nếu là trẻ emdưới 13 tuổi phải có người giám hộ

 Tinh thần kinh: Tỉnh, mê, lú lẫn, thái độ tiếp xúc

 Thể trạng: Chiều cao, cân nặng, béo, trung bình, gầy

 Đánh giá sự phát triển của môi lớn, môi bé, các thươngtích trên môi lớn, môi bé

 Phát hiện mùi khi thăm khám

 Khám âm hộ, ghi nhận tổn thương, bệnh lý kèm theo

 Khám màng trinh: Xác định loại màng trinh, đường kínhcủa màng trinh, độ giãn của màng trinh, vị trí vết ráchmàng trinh, độ sâu của vết rách trên màng trinh, vết rách

cũ hay mới

 Khám âm đạo: Có dịch từ âm đạo chảy qua lỗ màng trinh

ra ngoài không, tính chất dịch dính vào găng khi khám

 Dùng tăm bông quệt túi cùng âm đạo

 Quan sát thành âm đạo, tình trạng lỗ cổ tử cung

 Tùy trường hợp mà sử dụng mỏ vịt hay không, khi sửdụng nên lựa chọn kích cỡ phù hợp

 Khám hậu môn:

 Ghi nhận tình trạng hậu môn, các nếp gấp hậu môn

 Ghi nhận tình trạng tầng sinh môn

 Siêu âm bụng tổng quát, siêu âm bìu đối với nam

 Xét nghiệm HIV, vi khuẩn lậu, giang mai, các bệnh lây quađường tình

dục

 Xét nghiệm tinh trùng trong âm đạo, trong nước súc miệng, trongphết hầu họng

 Xét nghiệm ADN

 Xét nghiệm tế bào niêm mạc âm đạo trên phết rãnh quy đầu

 Xét nghiệm lông thu được

 Khi cơ quan giám định trưng cầu

 Khi không có sự phù hợp giữa tổn thương thực thể và các hànhđộng do thủ phạm gây nên, giám định viên đề nghị cơ quan trưngcầu đưa nghi can đến giám định để có bằng chứng

- Các dấu hiệu tổn thương chính:

 Kết quả khám lâm sàng

 Kết quả kỹ thuật cận lâm sàng

 Nghề nghiệp, tuổi, tình trạng hôn nhân, con cái

 Không xếp tỷ lệ tổn thương cơ thể trong các vụ án hiếp dâm khichỉ tổn thương màng trinh đơn thuần

 Dựa vào bản tỷ lệ tổn thương cơ thể hiện hành nếu có tổn thươngcác bộ phận khác đi kèm

- Kết luận giám định:

Kết luận giám định pháp y theo mẫu quy định tại Thông tư số 47/2013của Bộ Y tế.

1.4 Các tốn thương thường gặp trong giám định y pháp tình dục

1.4.1 Tổn thương tại cơ quan sinh dục

Người còn trinh khi bị hiếp có thể có những thương tích nặng ở đườngsinh dục dưới dạng các vết xây xát và vết rách ở lỗ âm đạo, giãn âm đạo vàrách màng trinh Âm hộ và vú là vị trí rất dễ bị tổn thương do xâm hại tìnhdục, đa số có thể quan sát bằng mắt thường như trầy xước, chảy máu, rách, tụmáu… cần thăm khám cẩn thận và chi tiết, tránh bỏ sót

Hình 1.4 Lấy dịch âm đạo

Màng trinh rách cũ có những đặc điểm sau: bờ tự do của màng trinhdày mỏng không đều do sẹo cũ Vết rách là một khe bờ không đều chạy từ bờ

tự do tới gốc của màng trinh và niêm mạc âm đạo

Màng trinh mới rách, bờ ngấm máu, có thể nhiễm trùng mủ, hoặcđóng vẩy chưa bong Vết rách bờ sắc và hồi phục trong khoảng 7 – 10 ngày,phụ thuộc vào độ rách Do vậy việc thăm khám phát hiện sớm các tổn thương

là rất quan trọng trong giám định y pháp tình dục

Ở trẻ em, đôi khi không thấy rõ thương tích ở bộ phận sinh dục, bởi vìhung thủ có thể dụ dỗ trẻ, và lướt dương vật qua phía ngoài bộ phận sinh dục,nên không gây thương tích nặng ở bộ phận sinh dục.

Có thai và mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục là những hậu quảthường thấy sau khi bị xâm hại tình dục và có thể phát hiện được qua giámđịnh y pháp Các nạn nhân của xâm hại tình dục trong độ tuổi từ sau dậy thìđến hết mãn kinh đều có nguy cơ mang thai ngoài ý muốn Nếu sau khi bịxâm hại, trứng được thụ tinh và làm tổ tại vòi tử cung thì nạn nhân của xâmhại tình dục sẽ phải đối mặt với bệnh lý chửa ngoài tử cung, gây hậu quả lớn

có thể đe dọa tính mạng Việc bị cưỡng ép quan hệ dù chỉ một lần cũng có thểlàm lây lan bệnh truyền nhiễm từ hung thủ sang nạn nhân, có nhiều trườnghợp nạn nhân đến giám định khi đã có các biểu hiện của bệnh truyền nhiễm

Nếu khám ngay sau khi bị hiếp có thể thấy máu và tinh dịch trênngười hay quần áo nạn nhân Vết máu và vết tinh dịch phải gửi ngay xétnghiệm xác định nhóm để so sánh với nhóm máu và tinh dịch của hung thủ.Nếu đã qua nhiều ngày từ khi xảy ra hiếp dâm, vết thương đường sinh dục cóthể mất đi, nhưng nạn nhân có thể có dấu hiệu của bệnh hoa liễu như bệnh lậuhay giang mai Nếu bị cáo có bệnh hoa liễu hoặc có thai, thì đó là một bằngchứng chống lại hung thủ

1.4.2 Tổn thương ngoài cơ quan sinh dục

Vết bầm máu và vết xây xát có thể thấy trên cánh tay, đùi và bất kỳnơi nào khác trên người Đối với phụ nữ đã có chồng, có khả năng bộ phậnsinh dục ít thấy thương tích, nhưng có những thương tích khác trên cơ thể cóthể cho biết có sự xâm hại Những thương tích rách nặng nhất không phải dodương vật mà do tay của hung thủ gây ra

Tổn thương trên cơ thể thường gặp những nơi chịu tác động trực tiếpcủa sự tấn công như tay, chân, mặt… hoặc ở những nơi gần với bộ phận sinh

dục như mông, đùi, vai… Các dạng tổn thương có thể từ nhẹ như trày xước,

tụ máu nhỏ cho đến các mức độ nặng hơn như bầm máu, rách, chảy máu…Các tổn thương có thể phối hợp với nhau và có thể gặp đồng thời ở nhiều vịtrí trên cơ thể

Chú ý vùng mũi, miệng có thể tìm thấy dấu vết bịt mũi, miệng Dấuvết của sự chống đỡ Dấu vết tổn thương ở hậu môn của nạn nhân

Cũng giống như tổn thương tại cơ quan sinh dục, các tổn thương tạimọi vị trí trên cơ thể đều có thể hồi phục theo thời gian sau khi bị xâm hại, vìvậy trong bất kỳ tình huống nào cũng phải thăm khám không chậm trễ

Ảnh 1.1 Vết xây xát da vùng cổ Ảnh 1.2 Vết xây xát da hình

cung răng ở vai trái

Nếu nạn nhân được khám giám định muộn sẽ rất khó khăn vì các dấu vết thương tích thường bị thay đổi rất nhiều, thậm chí không còn

1.5 Tình hình xâm hại tình dục và các nghiên cứu về giám định pháp y

tình dục trên thế giới và Việt Nam

âm đạo 3 phụ nữ, 7 người bị ép quan hệ đường hậu môn, và 2 người siết cổkhông thành Hầu hết các tổn thương sinh dục được mô tả là nhẹ, bao gồmrách, tụ máu, cào xé và trầy xước

Nghiên cứu “Các tổn thương cơ quan sinh dục ở phụ nữ có hoặc không có kinh nghiệm tình dục sau bạo hành tình dục” (Genital injuries following sexual assault of women with and without prior sexual intercourse experience) [2] của Marleen Biggs, MEd; Lana E Stermac, PhD; Miriam

Divinsky, MD năm 1998 trên CMAJ, tập 159, trang 33-37 Nghiên cứu xâydựng biểu đồ tổng quan về 132 phụ nữ bị bạo hành và được điều trị y tế tạiTrung tâm chăm sóc bạo hành tình dục SACC, Bệnh viện Phụ nữ ở Torontotrong vòng 10 ngày sau khi bị tấn công Một nửa (66) số phụ nữ báo cáo rằngtại thời điểm bị tấn công, họ chưa từng quan hệ tình dục trước đó Các tổnthương được phân loại thành 3 nhóm: Tổn thương mô mềm không xuyên

thủng, rách hoặc đang chảy máu và trị trí phân thành 6 loại (môi lớn và môi

bé, mép sau âm hộ, màng trinh, âm đạo, cổ tử cung và hậu môn) Kết quả: Cómột số đáng kể các phụ nữ chưa có quan hệ tình dục trước đó được quan sátthấy có tổn thương sinh dục nhìn thấy được (65,2% v.25,8%, p<0,01) Tuyvậy trong số đó chỉ có 9,1% bị thủng màng trinh Nghiên cứu các dữ liệu chỉcủa các phụ nữ có tổn thương sinh dục nhận thấy rằng không có sự khác biệtgiữa nhóm chưa có và có quan hệ tình dục đối với số vị trí tổn thương nóichung (1,65 và 1,47) hoặc đối với vị trí trung bình của tổn thương phần mềmkhông xuyên thủng (0,349 và 0,706) rách (0,953 và 0,471) và chảy máu(0,279 và 0,294)

Nghiên cứu “Hiếp dâm: Khía cạnh xã hội và pháp y” (Rape: Its medicolegal and social aspect) [3] của U.B RoyChowdhury và cộng sự đã

đăng trên tạp chí J Indian Acad Forensic Med nghiên cứu hồi cứu về mặt xãhội và pháp y về 80 nạn nhân bị hiếp dâm đã được thực hiện tại Phòng Pháp

y, Đại học Kolkata trong giai đoạn 2005-2007 37% nạn nhân nữ ở tuổi 16-20,77% có gia cảnh nghèo, 45% mù chữ, 72,5% có vết rách màng trinh mới.30/80 trường hợp nghiên cứu thuộc về nhóm tuổi 16-20 (37,5%) trong khi28/80 trường hợp (35%) thuộc nhóm 10-15% Chỉ 2 trường hợp (2,5%) trên

30 tuổi Trong khi xem xét tình trạng kinh tế - xã hội của nạn nhân, nhận thấy

có 62 trường hợp (77,5%) có gia đình nghèo, chỉ 6 trường hợp (7,3%) từ tầnglớp trên và gia đình giàu có Xem xét tình trạng giáo dục của nạn nhân có 36trường hợp (45%) mù chữ, 34 trường hợp (42,5%) nhận giáo dục tiểu học, 8trường hợp (10%) có trình độ cấp 3 và chỉ có 2 trường hợp (2,5%) tốt nghiệp.Đối với nơi cư trú của nạn nhân thì có 52 trường hợp (65%) từ khu vực thànhthị và có 28 trường hợp (35%) từ khu vực nông thôn Về tôn giáo, thì nhiềuhơn cả là đạo Hindu là 46 trường hợp (57%) Số đông trường hợp (22,5%)xảy ra vào tháng 4 và ít nhất vào tháng 10,11 (2,5% mỗi tháng) 86% nạn

nhân chưa kết hơn trong 89 trường hợp 42% (52,5%) là thành viên phụ thuộcvào gia đình và 8 trường hợp (10%) là các bà nội trợ Đối với nơi xảy ra thì

62 trường hợp (77,5%) xảy ra ngoài nhà và 18 trường hợp (22,5%) xảy ratrong nhà của các cô gái Có 78 % là có 1 hung thủ Trong 1 trường hợp có 2người bị buộc tội Trong 64 trường hợp (80%) người phạm tội đã biết nạnnhân trước đó Trong 1 trường hợp cha của nạn nhân chính là thủ phạm Tuổibắt đầu có kinh nguyệt được nghiên cứu Trong đó có 25% trường hợp vàonăm 12 tuổi và 20% trường hợp vào năm 13 tuổi 58 trường hợp (72,59%) cótìm thấy bằng chứng rách màng trinh mới Trong 8 trường hợp (10%) chothấy màng trinh rách cũ, có 14 trường hợp (17,5%) có màng trinh nguyên vẹn

và 4 trường hợp (5%) có tổn thương sinh dục khác như là rách màng trinh.Các bệnh hoa liễu rõ ràng ở 8 trường hợp (10%)

Nghiên cứu “Tần suất các vụ tấn công tình dục tại Virginia trong giai đoạn 10 năm” (Frequency of Serial Sexual Homicide Victimization in Virginia for a Ten-Year Period) [4] được thực hiện bởi James J McNamara,1

M.S and Robert J Morton,1 M.S và đăng trên tạp chí khoa học J ForensicSci vào tháng 5 năm 2004, chương 49, tập 3 Quần thể đích của nghiên cứunày bao gồm tất cả các nạn nhân bị sát hại tại bang Virginia từ 1/1/1987 đến31/12/1996 Tần số các nạn nhân bị sát hại vì tình dục được tìm thấy là rấtthấp (0,5%) Tổng số vụ sát nhân tại bang Virginia trong giai đoạn 10 năm là

5183 Số các nạn nhân bị sát hại vì tình dục trong cùng giai đoạn này là 28

1.5.2 Tại Việt Nam:

Nghiên cứu “Tình hình hiếp dâm trẻ em tỉnh Long An năm 2004 – 2008” [5] do bác sĩ Phan Thị Thùy Trang thực hiện trên 274 trường hợp trẻ

em bị hiếp dâm tại tỉnh Long An trong 5 năm Nghiên cứu hồi cứu cho kếtquả: 1- Đối tượng hiếp dâm trẻ em 1 lần chiếm tỷ lệ lớn nhất (96.82) Gây chotrẻ có thai 2,53%, gây dấu vết thương tích 11.91% Tuổi của người hiếp dâm

chủ yếu từ 18 đến 50 chiếm 57.24% Trình độ văn hóa của đối tượng hiếpdâm phần lớn là cấp I (56,18%), cấp II ( 28.97%) 71.02% đối tượng hiếp dâmlàm nghề nông và làm thuê Đối tượng bị hiếp dâm nhiều nhất từ 13 đến 16(38.99%), thứ hai là có tuổi đời 13 (35,74%), chủ yếu nạn nhân đang học tiểuhọc (55,23%), 31.05% học trung học cơ sở Hầu hết (86,03%) trẻ bị hiếp dâmđang sống chung với cha mẹ, chủ yếu thuộc gia đình nghèo (44,85%) 2-Nguyên nhân và yếu tố làm dể gây hiếp dâm dựa vào gia đình vắng nhà là33.93%, liên quan với phim sex là 5.41%, uống rượu 14,08% Hậu quả của trẻ

bị hiếp dâm: Bị tổn thương về mặt sức khoẻ, gây hậu quả về sau: 53.07%: Bịmặc cảm mất niềm tin: 40.43%; Bị suy sụp tinh thần, mất niềm tin và muốnrời khỏi quê nhà, bỏ học 7.22%; Có biểu hiện tâm thần 5,55%; Làm trẻ cóthai 2.89%; Bị giết chết: 0.72%

Đề tài “Tội phạm tình dục tại Đồng Nai qua giám định pháp y trong 3 năm 2010-2012” [6] được thực hiện bởi tác giả Trần Văn Hoàng năm 2012.

Nghiên cứu mô tả bao gồm hồi cứu và tiến cứu (Nghiên cứu hồi cứu từ01/1/2010 đến 30/10/2011 và tiến cứu : từ 1/11/2011 đến 30/10/2012) trên

354 trường hợp là những nạn nhân được Trung tâm Pháp Y tỉnh Đồng Naigiám định trong thời gian từ 01/1/2010 đến 30/10/2012, toàn bộ số nạn nhânđều là nữ giới Kết quả cho thấy: Số nạn nhân tập trung chủ yếu ở lứa tuổidưới 15 với tỷ lệ 63,1%, tiếp đó các nạn nhân từ 16 - 25 là 33,3% Từ 36 đếntrên 60 tuổi hiếm gặp Số vụ việc xảy ra ở vùng xa xôi hẻo lánh chiêm 42,9%

Có 4,8 % số nạn nhân đến khám ngay sau khi bị nạn, trong 12h là 18,6%, sau24h là 15,1% Có 13% nạn nhân đến khám sau 1 tháng Số nạn nhân bịthương tích ở các vị trí ngoài vùng sinh dục chiếm 4,9%, chủ yếu gặp xây sát

da tay, chân Màng trinh hình chóp chiếm 31,1%, tiếp đến là màng trinh hìnhbán nguyệt 23,7% Màng trinh hình tròn, hoa khế, bán nguyệt có tỷ lệ ngang

nhau Tỷ lệ rách cũ màng trinh chiếm đa số với 53,1%, rách mới là 13,8% Có

33,1% số nạn nhân không rách màng trinh Đa số các trường hợp rách ở vị trí3h – 6h và 9h.

Tác giả Nguyễn Hoài An “Nghiên cứu tình hình xâm hại tình dục ở trẻ

vị thành niên tại Thừa Thiên Huế trong 3 năm 2009-2011” Kết quả cho thấy:Nhóm tuổi từ 13 đến dưới 16 có tỷ lệ bị xâm hại cao nhất 45,2 %; Vùng nôngthôn có tỷ lệ bị xâm hại tình dục cao nhất 46,7%; Về quan hệ với đối tượngphạm tội: nhóm quen biết từ trước tỷ lệ cao chiếm 72,6% và trực tiếp làmquen cao nhất chiếm 43,5% [10]