Mục tiêu của đề tài là Nâng cao trình độ, năng lực cảm thụ văn học cho học sinh là một việc làm khó, đòi hỏi người giáo viên ngoài lòng kiên trì, chịu khó thì phải có trình độ, năng lực tốt. Phải thường xuyên kích thích hứng thú cho học sinh tiếp xúc với thơ văn. Đồng thời kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh thường xuyên hơn để có biện pháp khắc phục và uốn nắn kịp thời.
Trang 1Văn h c là m t b môn ngh thu t sáng t o ngôn t đ y giá tr Có thọ ộ ộ ệ ậ ạ ừ ầ ị ể
2.1. Th c tr ng d y và h c c m th văn h c thông qua vi c phânự ạ ạ ọ ả ụ ọ ệ
tích giá tr bi u c m c a các bi n pháp NTTT trong chị ể ả ủ ệ ương trình ngữ
Trang 2b ng t o nên nh ng khúc nh c làm cho cu c s ng đ i thổ ạ ữ ạ ộ ố ờ ường thêm ch tấ
th V y làm th nào cho h c sinh mình c m nh n đơ ậ ế ọ ả ậ ược ch t th c a cu cấ ơ ủ ộ
đã h c, đã c m nh n đọ ả ậ ược và t o nên nh ng tác ph m ngh thu t “ bé conạ ữ ẩ ệ ậ
Th t v y qua th c t gi ng d y tôi nh n th y vi c d y văn, h c vănậ ậ ự ế ả ạ ậ ấ ệ ạ ọ đòi h i c ngỏ ả ườ ại d y và ngườ ọi h c ph i nghiên c u, ti p thu nó b ng c tríả ứ ế ằ ả
óc l n tâm h n. Đ c bi t ngẫ ồ ặ ệ ười th y giáo ph i hầ ả ướng h c sinh đi vào khaiọ thác, phát hi n nh ng đi m sáng v ngh thu t đ t đó c m nh n đệ ữ ể ề ệ ậ ể ừ ả ậ ượ c
ng n l a c a s đam mê h ng thú th c s ọ ử ủ ự ứ ự ự
Nhà văn Nguy n Kh i đã vi t:ễ ả ế “Giá tr c a m t tác ph m ngh thu t ị ủ ộ ẩ ệ ậ
tr ướ c h t là giá tr t t ế ở ị ư ưở ng c a nó. Nh ng ph i là t t ủ ư ả ư ưở ng đã đ ượ c rung lên các cung b c tình c m ch không ph i là cái t t ở ậ ả ứ ả ư ưở ng n m đ ằ ơ trên trang gi y” ấ
ph m văn h c m t cách t t nh t. T vi c n m b t lí thuy t đ n quá trìnhẩ ọ ộ ố ấ ừ ệ ắ ắ ế ế
v n d ng trong t ng bài t p c th s giúp h c sinh phát huy t i đa và cóậ ụ ừ ậ ụ ể ẽ ọ ố
hi u qu vi c c m th văn h c qua nh ng đo n th , đo n văn c th ệ ả ệ ả ụ ọ ữ ạ ơ ạ ụ ể
Nói đ n bi n pháp ngh thu t tu t đó là ph m vi khá r ng rãi và cácế ệ ệ ậ ừ ạ ộ
em đã được làm quen b c ti u h c nh so sánh, nhân hóa…Tuy v y ti uở ậ ể ọ ư ậ ở ể
h c các em ch m i d ng l i m c đ phát hi n, nh n di n chúng thôngọ ỉ ớ ừ ạ ở ứ ộ ệ ậ ệ qua m t s ví d c th ch ch a bi t v n d ng vào phân tích giá tr bi uộ ố ụ ụ ể ứ ư ế ậ ụ ị ể
c m c a các bi n pháp ngh thu t tu t đ vi t nên nh ng đo n văn, bàiả ủ ệ ệ ậ ừ ể ế ữ ạ văn hay. Chính vì v y h u h t các em thậ ầ ế ường l thu c nhi u vào nh ng bàiệ ộ ề ữ
sáng t o, thi u d u n cá nhân. ạ ế ấ ấ
Bước vào l p 6 là l p đ u c p, các em còn nhi u b ng v i phớ ớ ầ ấ ề ỡ ỡ ớ ươ ngpháp h c THCS đ c bi t là vi c ti p c n phọ ở ặ ệ ệ ế ậ ương pháp h c t p b mônọ ậ ộ
Ng văn hoàn toàn m i so v i ti u h c. ữ ớ ớ ể ọ
c p tôi nh n th y: Đa s các em n m các bi n pháp tu t ch a chu n xác,ấ ậ ấ ố ắ ệ ừ ư ẩ còn b nh m l n gi a các phép tu t v i nhau d n đ n hi u sai, v n d ngị ầ ẫ ữ ừ ớ ẫ ế ể ậ ụ sai.
M t s em kh năng v n d ng, phân tích giá tr c a các bi n pháp nghộ ố ả ậ ụ ị ủ ệ ệ thu t tu t trong m t s đo n th , đo n văn còn nhi u h n ch Nhi u emậ ừ ộ ố ạ ơ ạ ề ạ ế ề trong quá trình vi t bài t p làm văn h u nh các em r t ít khi s d ng bi nế ậ ầ ư ấ ử ụ ệ
khan, các hình nh, s v t đả ự ậ ược đ c p đ n còn đ n đi u t nh t, thi u s cề ậ ế ơ ệ ẻ ạ ế ứ thuy t ph c.ế ụ
Trang 3Đ giúp các em phát huy để ược năng l c c m th văn h c thông quaự ả ụ ọ
vi c phân tích giá tr c a các bi n pháp ngh thu t tu t trong nh ng đo nệ ị ủ ệ ệ ậ ừ ữ ạ văn th c th và bi t cách v n d ng linh ho t, thành th o các bi n pháp tuơ ụ ể ế ậ ụ ạ ạ ệ
t trong khi vi t bài t p làm văn, giúp các em h c t t h n b môn Ng văn 6ừ ế ậ ọ ố ơ ộ ữ
văn h c cho h c sinh l p 6 thông qua m t s bi n pháp ngh thu t tu t ọ ọ ớ ộ ố ệ ệ ậ ừ
”
1.2 Đi m m i c a đ tài:ể ớ ủ ề
đang đ t loài ngặ ười hòa trong xu hướng phát tri n c a n n kinh t m i, n nể ủ ề ế ớ ề kinh t tri th c và m t xã h i m i t m cao h n d a vào ngu n thông tinế ứ ộ ộ ớ ở ầ ơ ự ồ
và tri th c.Vì l đó mà c i cách giáo d c luôn là đòi h i c p bách nh m t oứ ẽ ả ụ ỏ ấ ằ ạ
ra nh ng con ngữ ười tài năng, trí tu V n đ c t lõi c a c i cách giáo d c làệ ấ ề ố ủ ả ụ
m i phớ ương pháp d y h c là y u t quy t đ nh đ n s thành công c a m tạ ọ ế ố ế ị ế ự ủ ộ
gi h c, t o ni m h ng thú, say mê cho h c sinh.ờ ọ ạ ề ứ ọ
ngh thu t tu t trong b môn Ng văn song ch y u thiên v khai thác cácệ ậ ừ ộ ữ ủ ế ề
giá tr bi u đ t, v n d ng các bi n pháp NTTT vào tìm hi u và t o l p vănị ể ạ ậ ụ ệ ể ạ ậ
b n nên h c sinh còn m h , ch a vi t đả ọ ơ ồ ư ế ược đo n văn, bài văn c m th ạ ả ụ
h c sinh phân tích giá tr c a các bi n pháp ngh thu t tu t tôi k t h pọ ị ủ ệ ệ ậ ừ ế ợ
ch t ch ba phân môn văn t p làm văn ti ng vi t. Trên c s v a cungặ ẽ ở ậ ế ệ ơ ở ừ
c p cho h c sinh m t s tri th c v ti ng vi t (các t lo i, các bi n phápấ ọ ộ ố ứ ề ế ệ ừ ạ ệ
năng l c th c hành nh : v n d ng các bi n pháp tu t vào vi t đo n văn,ự ự ư ậ ụ ệ ừ ế ạ
môn đ c hi u văn b n. Đ ng th i b i đ p cho các em năng l c vi t bài t pọ ể ả ồ ờ ồ ắ ự ế ậ
h n.ơ
đ ng nghi p đã có nhi u s thay đ i theo chi u hồ ệ ề ự ổ ề ướng tích c c.ự
1.3. Ph m vi áp d ng c a đ tài .ạ ụ ủ ề
trong đi u ki n th i gian có h n, v i đ tài này tôi ch nghiên c u trongề ệ ờ ạ ớ ề ỉ ứ
Trang 4Sáng ki n kinh nghi m đế ệ ược áp d ng nghiên c u th c hi n t i l pụ ứ ự ệ ạ ớ 6A,B trường THCS n i tôi đang tr c ti p gi ng d y.ơ ự ế ả ạ
2. N I DUNGỘ
Nhìn m t cách bao quát, vi c d y h c b môn Ng văn l p đ u c pộ ệ ạ ọ ộ ữ ở ớ ầ ấ
hi n nay nhà trệ ở ường chúng tôi đã có m t s chuy n bi n khá tích c c soộ ố ể ế ự
v i nh ng năm trớ ữ ước đây. Ch t lấ ượng gi lên l p, ch t lờ ớ ấ ượng ch m bài đãấ
có nh ng ti n b nh t đ nh. Đ c bi t m t b ph n giáo viên nh t là nh ngữ ế ộ ấ ị ặ ệ ộ ộ ậ ấ ữ
ngườ ừi v a có trình đ , v a có tâm huy t v i ngh đã có ý th c tìm tòi, thộ ừ ế ớ ề ứ ể
thành qu bả ước đ u r t đáng trân tr ng.ầ ấ ọ
Bên c nh đó các em h c sinh l p 6 nhìn chung r t ngoan, bi t nghe l i,ạ ọ ớ ấ ế ờ
có ý th c xây d ng n n p h c t p t t.ứ ự ề ế ọ ậ ố
Tuy v y đ nhìn nh n m t cách th u đáo vi c d y h c và ti p c n bậ ể ậ ộ ấ ệ ạ ọ ế ậ ộ
cho h c sinh thông qua các bi n pháp ngh thu t tu t , tôi nh n th y trongọ ệ ệ ậ ừ ậ ấ quá trình d y h c v n còn nhi u h n ch và b t c p. C th là:ạ ọ ẫ ề ạ ế ấ ậ ụ ể
2.1.1. V phía giáo viên: ề
được “đi m sáng ể ” mà tác gi mu n đ c p đ n trong tác ph m. Và khôngả ố ề ậ ế ẩ
hi m nh ng trế ữ ường h p ngợ ườ ại d y đã ph công tìm tòi, sáng t o c a tác giụ ạ ủ ả
hóa bài gi ng ả ” .
Ngượ ạc l i khi d y các ti t v bi n pháp tu t giáo viên thạ ế ề ệ ừ ường chỉ
phân tích tác d ng ngh thu t v i vi c g i tên các bi n pháp ngh thu t;ụ ệ ậ ớ ệ ọ ệ ệ ậ không nh n th c đ y đ r ng cho dù g i đúng tên các bi n pháp ngh thu tậ ứ ầ ủ ằ ọ ệ ệ ậ thì vi c y cũng ch ng có giá tr đáng k m t khi ch a phân tích và ch raệ ấ ẳ ị ể ộ ư ỉ
được các bi n pháp ngh thu t đó đã giúp tác gi th hi n sâu s c n i dungệ ệ ậ ả ể ệ ắ ộ
nh th nào. Đ c bi t nhi u giáo viên ít cho h c sinh th c hành b ng cáchư ế ặ ệ ề ọ ự ằ
v n d ng các bi n pháp ngh thu t tu t vào đ t câu, vi t đo n văn. Ngoàiậ ụ ệ ệ ậ ừ ặ ế ạ
Trang 5TLV c a các em thủ ường r t khô khan, thi u sáng t o, ch a phát huy đấ ế ạ ư ượ cnăng l c c m th văn h c c a h c sinh.ự ả ụ ọ ủ ọ
Bên c nh đó v n còn m t s giáo viên d y h c theo l i thuy t trình,ạ ẫ ộ ố ạ ọ ố ế
gi d y tr m, giáo viên nói nhi u, h c sinh làm ít, giáo viên ch a có s đ uờ ạ ầ ề ọ ư ự ầ
t v gi d y, bài so n. Chính vì v y ch a phát huy đư ề ờ ạ ạ ậ ư ược b n ch t sáng t oả ấ ạ
c a vi c gi ng d y theo tinh th n đ i m i.ủ ệ ả ạ ầ ổ ớ
2.1.2.V phía h c sinh ề ọ :
Khi tìm hi u c th t ng đ i tể ụ ể ừ ố ượng h c sinh, tôi nh n th y: Đa s h cọ ậ ấ ố ọ
văn luôn tr thành n i lo s , n ng n v m t tâm lí m t s h c sinh.ở ỗ ợ ặ ề ề ặ ở ộ ố ọ
H u h t năng l c c m th văn h c c a các em còn nhi u h n ch ,ầ ế ự ả ụ ọ ủ ề ạ ế
vi c n m b t, nh n di n các bi n pháp ngh thu t tu t còn nh m l n d nệ ắ ắ ậ ệ ệ ệ ậ ừ ầ ẫ ẫ
đ n vi c hi u sai ho c hi u ch a rõ v giá tr ngh thu t cũng nh n iế ệ ể ặ ể ư ề ị ệ ậ ư ộ dung c a các phép tu t Đ c bi t kh năng v n d ng các ki n th c đã h củ ừ ặ ệ ả ậ ụ ế ứ ọ
Nhi u em v n t nghèo, kĩ năng di n đ t v ng v , lề ố ừ ễ ạ ụ ề ười suy nghĩ, lệ
M t s em thi u ý th c h c t p, ch a xác đ nh độ ố ế ứ ọ ậ ư ị ược đ ng c h c t pộ ơ ọ ậ
nhi u thi u th n cũng làm nh hề ế ố ả ưởng không nh đ n ch t lỏ ế ấ ượng gi d y.ờ ạ
D u bi t r ng “ẫ ế ằ có b t m i g t nên h ộ ớ ộ ồ” nên ngay t khi nh n l p tôi đãừ ậ ớ
ti n hành phân lo i đ i tế ạ ố ượng h c sinh. K t qu kh o sát ch t lọ ế ả ả ấ ượng và yêu
Nhìn vào s li u kh o sát năng l c c m th văn h c c a h c sinh tôi th tố ệ ả ự ả ụ ọ ủ ọ ậ
s lo l ng b i vì h u nh các em còn r t b ng v i ki u bài này. Các emự ắ ở ầ ư ấ ỡ ỡ ớ ể
ch quen v i vi c tr l i nh ng câu h i có tính g i m mà ch a quen v iỉ ớ ệ ả ờ ữ ỏ ợ ở ư ớ
Trang 6nh ng câu h i có tính khái quát, tr u tữ ỏ ừ ượng. Do v y suy nghĩ còn nông c nậ ạ
d n đ n bài vi t t n m n, khô khan, có khi sai l ch h n ý nghĩa c a bài.ẫ ế ế ả ạ ệ ẳ ủ
Qua tìm hi u h c sinh cũng nh các đ ng nghi p trên đ a bàn huy n tôiể ọ ư ồ ệ ị ệ
nh n th y: S dĩ có th c tr ng trên là do m t s nguyên nhân sau:ậ ấ ở ự ạ ộ ố
trình h t s c khó khăn và ph c t p. b c ti u h c kh năng t duy c aế ứ ứ ạ Ở ậ ể ọ ả ư ủ
h c sinh m i d ng l i m c đ đ n gi n, tr c quan nên năng l c c m thọ ớ ừ ạ ở ứ ộ ơ ả ự ự ả ụ văn h c c a các em còn nhi u h n ch Bọ ủ ề ạ ế ước vào l p 6, các em đớ ược ti pế xúc v i nhi u khái ni m tr u tớ ề ệ ừ ượng h n đòi h i ph i có cách vi t, cách nghĩơ ỏ ả ế
“già d n”, sinh đ ng h n so v i ti u h c. Đi u này không ph i ngày m tặ ộ ơ ớ ở ể ọ ề ả ộ ngày hai là làm được. Th c t , ti u h c các em đã quá quen v i vi c th cự ế ở ể ọ ớ ệ ự hành vi t d ng văn b n m u và tái t o văn b n tế ạ ả ẫ ạ ả ương t m u. Cho nên vi cự ẫ ệ sáng t o m t văn b n ngh thu t đ i v i các em h c sinh l p 6 là m t vi cạ ộ ả ệ ậ ố ớ ọ ớ ộ ệ
c a các em h c sinh bây gi qu là ít i. Có em h u nh không h đ c m tủ ọ ờ ả ỏ ầ ư ề ọ ộ
cu n hút gi i tr nh m t c n l c. Đi u đó đố ớ ẻ ư ộ ơ ố ề ương nhiên làm nghèo nàn v nố ngôn t ngh thu t quý giá c a văn h c trong m i h c sinh.ừ ệ ậ ủ ọ ỗ ọ
M t khác ch t lặ ấ ượng đ i ngũ giáo viên ch a th c s đ ng b , ch a cóộ ư ự ự ồ ộ ư
phương pháp gi ng d y m t cách hi u qu nh t cho nên trong các gi h cả ạ ộ ệ ả ấ ờ ọ
ch a t o đư ạ ược h ng thú cho các em. H n n a m t s giáo viên ch a th cứ ơ ữ ộ ố ư ự
s tâm huy t v i ngh , thi u s đ u t cho bài d y nên ch a kh i d yự ế ớ ề ế ự ầ ư ạ ư ơ ậ
được m ch ngu n c m xúc sau m i bài h c, ch a truy n đạ ồ ả ỗ ọ ư ề ược ng n l aọ ử
khó cho giáo viên trong vi c theo sát, kèm c p t ng đ i tệ ặ ừ ố ượng h c sinh trongọ
m t ti t d y.ộ ế ạ
còn ph i ph giúp gia đình vì th ph n nào nh hả ụ ế ầ ả ưởng đ n ch t lế ấ ượng h cọ
t p.ậ
2.3. Gi i phápả
2.3.1. Rèn kĩ năng nh n bi t và phân tích tác d ng c a các bi n pháp ậ ế ụ ủ ệ ngh thu t tu t trong m t s đo n th , văn ệ ậ ừ ộ ố ạ ơ
M t trong nh ng bi n pháp giúp h c sinh có năng l c c m th văn h cộ ữ ệ ọ ự ả ụ ọ
Trang 7tích giá tr bi u c m c a các bi n pháp NTTT trong m t s bài, đo n văn,ị ể ả ủ ệ ộ ố ạ
th c th đòi h i h c sinh th c hi n t t các yêu c u sau đây:ơ ụ ể ỏ ọ ự ệ ố ầ
hóa, n d , hoán d ).ẩ ụ ụ
Phát hi n nh ng tín hi u ngh thu t đệ ữ ệ ệ ậ ược tác gi th hi n trong bàiả ể ệ văn, bài th (các t ng , hình nh tiêu bi u, đ c s c). Thông qua h th ngơ ừ ữ ả ể ặ ắ ệ ố
đúng nh ng bi n pháp ngh thu t tu t đữ ệ ệ ậ ừ ược s d ng. Đ làm t t đử ụ ể ố ượ c
đi u đó tôi hề ướng d n các em c n: ẫ ầ
Đ c k đ bài, n m ch c yêu c u c a bài t p, bi t đ t ra nh ng câuọ ỹ ề ắ ắ ầ ủ ậ ế ặ ữ
h i nh : Bài này yêu c u gì ? C n nêu b t đỏ ư ầ ầ ậ ược cái gì ?
H th ng câu h i ph i g i đệ ố ỏ ả ợ ược c m xúc, g i liên tả ợ ưởng, phát huy trí tưởng tượng c a h c sinh. Giáo viên c n thoát kh i các câu h i tìm hi uủ ọ ầ ỏ ỏ ể
câu h i kh i g i h c sinh tìm hi u v v n đi u, t ng , hình nh, nhân v t,ỏ ơ ợ ọ ể ề ầ ệ ừ ữ ả ậ hành đ ng trong t ng bài h c. ộ ừ ọ
Đ c và hi u v câu th , câu văn ho c đo n trích đọ ể ề ơ ặ ạ ược nêu trong đề bài.
(D a vào yêu c u c th c a bài t p đ tìm hi u. Ví d : Cách dùng t , đ tự ầ ụ ể ủ ậ ể ể ụ ừ ặ câu; cách dùng hình nh chi ti t; cách s d ng bi n pháp tu t nh so sánh,ả ế ử ụ ệ ừ ư
sâu s c.)ắ
a, Phép tu t so sánh ừ
Trước h t tôi cho các em hi u th nào là ngh thu t so sánh r i hế ể ế ệ ậ ồ ướ ng
So sánh là đ i chi u s v t, s vi c này v i s v t, s vi c khác có nétố ế ự ậ ự ệ ớ ự ậ ự ệ
tương đ ng đ làm tăng s c g i hình, g i c m cho s di n đ t.ồ ể ứ ợ ợ ả ự ễ ạ
c u trúc c th c a nó. M i d ng c u trúc giáo viên hấ ụ ể ủ ỗ ạ ấ ướng d n h c sinh tìmẫ ọ nhanh m t ví d đ minh h a.ộ ụ ể ọ
Ví d 1ụ : “ Quê h ươ ng là chùm kh ng t ế ọ
Cho con trèo hái m i ngày…” ỗ
* H c sinh xác đ nh đọ ị ược : Bi n pháp ngh thu t đệ ệ ậ ượ ử ục s d ng trong câu th trên là : Ngh thu t so sánh ơ ệ ậ
* GV đ nh hị ướng cho sinh c m nh n đả ậ ược: Quê hương là cái tr uừ
tượng được so sánh v i chùm kh ng t, là hình nh quen thu c, g n gũi v iớ ế ọ ả ộ ầ ớ làng quê, g n bó v i con ngắ ớ ười Vi t Nam. Đ c bi t là g n li n v i nh ngệ ặ ệ ắ ề ớ ữ
kĩ ni m c a th i th u m i ngệ ủ ờ ơ ấ ỗ ười. Nhà th Đ Trung Quân đã bi n cái vôơ ỗ ế
hương là t t c , m i ngấ ả ỗ ười có th c m nh n v quê hể ả ậ ề ương theo nh ng c mữ ả
Trang 8xúc, kí c riêng. Qua đó cho ta th y hình nh quê hứ ấ ả ương trong tâm trí c aủ
Ví d 2ụ : “ D ượ ng H ươ ng Th nh m t pho t ư ư ộ ượ ng đ ng đúc, các b p ồ ắ
th t cu n cu n, hai hàm răng c n ch t, quai hàm b nh ra, c p m t n y l a ị ồ ộ ắ ặ ạ ặ ắ ả ử ghì trên ng n sào gi ng nh m t hi p sĩ c a Tr ọ ố ư ộ ệ ủ ườ ng S n oai linh, hùng vĩ” ơ
*H c sinh xác đ nh đọ ị ược :
Bi n pháp ngh thu t đệ ệ ậ ượ ử ục s d ng trong câu th trên là : Ngh thu t so ơ ệ ậsánh
D ượ ng H ươ ng Th nh m t pho t ư ư ộ ượ ng đ ng đúc… ồ
D ượ ng H ươ ng Th gi ng nh m t hi p sĩ c a Tr ư ố ư ộ ệ ủ ườ ng S n oai linh, ơ hùng vĩ.
d ượ ng H ươ ng Th hi n lên nh th nào? ) ư ệ ư ế
Hình nh dùng đ so sánh này g i cho ngả ể ợ ườ ọi đ c liên tưởng đ n v đ p thế ẻ ẹ ể
ch t kh e m nh, r n r i và s dũng mãnh, qu c m c a dấ ỏ ạ ắ ỏ ự ả ả ủ ượng Hương Thư
đ p nh t, đ c đáo nh t góp ph n đ cao s c m nh c a con ngẹ ấ ộ ấ ầ ề ứ ạ ủ ười lao đ ngộ trên sông nước mi n Trung đ ng th i v a bi u hi n tình c m quý tr ng c aề ồ ờ ừ ể ệ ả ọ ủ
ngoài đ i dỞ ờ ượng Hương Th nói năng nh nh , tính n t nhu mì, aiư ỏ ẹ ế
Vi t Nam v n bình thệ ố ường trong cu c s ng b ng l n d y v i v đ p phiộ ố ổ ớ ậ ớ ẻ ẹ
GV đ c và chép đ bài lên ọ ề
b ng. ả
Bài yêu c u ta ch ra cái gì? ầ ỉ
Câu 1 tác gi so sánh cái gì v i ả ớ
Trang 9* Giáo viên s a ch a, u n n n cho h c sinh: ử ữ ố ắ ọ
Ví d : B ng ngh thu t so sánh giúp ta hi u kĩ và hi u sâu h n đ i tụ ằ ệ ậ ể ể ơ ố ượng
Đúng vì : "tr em ẻ " và "búp trên cành" đ u là nh ng s v t còn non n t, đangề ữ ự ậ ớ phát tri n. "ể Bà" và "qu ng t chín r i ả ọ ồ " đ u là nh ng s v t phát tri n đ n ề ữ ự ậ ể ế
đ già d n, có giá tr cao.ộ ặ ị
Hay vì: Hình nh đ a ra làm chu n đ so sánh "ả ư ẩ ể búp trên cành" là hình nh ả
r t đ p, còn non n t, đang phát tri n, đáng đấ ẹ ớ ể ược nâng niu, giúp ta liên tưở ng
t i ớ "tr em ẻ " đ y s c s ng, ch a chan hy v ng. ầ ứ ố ứ ọ
Hình nh đ a ra làm chu n so sánh "ả ư ẩ qu ng t chín r i ả ọ ồ " r t đáng quý, có giá ấ
tr cho cu c s ng, giúp ta có nh ng liên tị ộ ố ữ ưởng đ p và giàu ý nghĩa v "ẹ ề bà"
T đó giáo viên đ nh hừ ị ướng cho các em khi so sánh, c n bi t l a ch n ầ ế ự ọ
nh ng s v t, hình nh quen thu c, g n gũi, s có tác d ng g i hình nh đữ ự ậ ả ộ ầ ẽ ụ ợ ả ể cho l i nói hay câu văn thêm sinh đ ng h n. Đ ng th i giáo d c các em bi t ờ ộ ơ ồ ờ ụ ế
hay và sáng t o .ạ
b, Phép tu t nhân hóa ừ
s d ng ngh thu t nhân hóa. T đó hi u đử ụ ệ ậ ừ ể ược tác d ng c a vi c s d ngụ ủ ệ ử ụ
t nhân hóa trong văn, th ừ ơ
Nhân hoá là g i ho c t con v t, cây c i, đ v t, b ng nh ng t ng v nọ ặ ả ậ ố ồ ậ ằ ữ ừ ữ ố
được dùng đ g i ho c t con ngể ọ ặ ả ười; làm cho th gi i loài v t, cây c i, đế ớ ậ ố ồ
v t, tr nên g n gũi v i con ngậ ở ầ ớ ười, bi u th để ị ược nh ng suy nghĩ, tình c mữ ả
Trang 10Ki n ế
Hành quân
Đ y đ ầ ườ ng.”
( M a Tr n Đăng Khoa.)ư ầ
Hãy nêu nh ng c m nh n c a em v nét đ c đáo c a c nh v t trữ ả ậ ủ ề ộ ủ ả ậ ước c nơ
m a đư ược g i t trong đo n th trên. ợ ả ạ ơ
* H c sinh xác đ nh đọ ị ược :
Ngh thu t đệ ậ ượ ử ục s d ng : Ngh thu t nhân hóa .ệ ậ
* GV đ nh hị ướng h c sinh c m nh n : ọ ả ậ
Đ c đo n th ta có c m giác nh s p có m t tr n chi n d d i x y ra trongọ ạ ơ ả ư ắ ộ ậ ế ữ ộ ả
tr i đ t. T ông tr i đ n nghìn cây mía, đàn ki n, t t c đ u ra tr n, đ uờ ấ ừ ờ ế ế ấ ả ề ậ ề
nh ng đám mây đen che ph c b u tr i nh m t l p áo giáp c a m t dũngữ ủ ả ầ ờ ư ộ ớ ủ ộ
sĩ c a m t đ i quân đông đ o. Ki n t ng hàng kéo đi nh nh ng chi n sĩủ ộ ộ ả ế ừ ư ữ ế
người. Và tài tình h n là các hình nh nhân hóa đơ ả ược “li t kê” n i ti p nhauệ ố ế
đ ng nh th t. C th gi i thiên nhiên tr nên g n gũi hòa l n vào th gi iộ ư ậ ả ế ớ ở ầ ẫ ế ớ
Bão bùng thân b c l y thân ọ ấ Tay ôm tay níu tre g n nhau thêm ầ
Th ươ ng nhau tre ch ng riêng ẳ ở Lũy thành t đó mà nên h i ng ừ ỡ ườ i”
(Tre Vi t Nam – Nguy n Duy)ệ ễ
* Yêu c u tr l i ầ ả ờ : Phát hi n đệ ược bi n pháp ngh thu t tu t nhân hóa, chệ ệ ậ ừ ỉ
ra được các t ng , hình nh nhân hóa đ c s c sau đó phân tích giá tr bi uừ ữ ả ặ ắ ị ể
văn
* GV đ nh h ị ướ ng h c sinh làm bài: ọ Đo n th trên hình nh cây tre đạ ơ ả ượ cnhân hóa. Tác gi dùng nh ng t ng v n ch ho t đ ng, tính cách c a conả ữ ừ ữ ố ỉ ạ ộ ủ