Phát triển du lịch homestay tại việt hải – cát bà

Du lịch homestay ơ nươc ta vâñ con la môṭkhai niêṃ mơi thơi gian gần đây cuṃ tư nay đa đươcp̣ nhắc đến kha nhiều ́̀ kinh nghiêṃ thưcp̣ tếvềphat triển du licḥ taịcac quốc gia trên

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

MỤC LUCC

MỞ ĐẦU 5

1 Tính cấp thiết nghiên cứu đề tài 5

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước đối với việc phát triển du lịch Homestay 6

3 Đối tượng và phạm vị nghiên cứu 9

4 Ph ươ ng pháp h ệ nhiên c ứ u 9

5 Đóng góp của đề tài 12

6 Kết cấu của luận văn 12

Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH HOMESTAY 13

1.1 Khái niệm, phân loại và đặc điểm của loại hình du lịch Homestay 13

1.1.1 Khái niệm du lịch, du lịch Homestay 13

1.1.1.1 Khái niệm du lịch 13

1.1.1.2 Khái niệm du lịch Homestay 14

1.1.2 Phân loại du lịch 15

1.1.2.1 Phân loại theo tiêu chí môi trường tài nguyên 15

1.1.2.2 Phân loại theo tiêu chí mục đích chuyến đi 15

1.1.2.3 Phân loại theo tiêu chí loại hình lưu trú: 16

1.1.3 Đặc điểm du lịch Homestay 16

1.2 Phát triển du lịch Homestay 17

1.2.1 Nội dung phát triển du lịch Homestay 17

1.2.2 Điều kiện phát triển du lịch Homestay 17

1.2.2.1 Điều kiện về chính sách, pháp luật 17

1.2.2.2 Điều kiện về không gian 18

1.2.2.3 Điều kiện về chủ thể tham gia 21

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển du lịch Homestay 24

1.3.1 Các yếu tố về cầu du lịch 24

1.3.1.1 Yếu tố thời gian rỗi của dân cư 24

1.3.1.2 Yếu tố về kinh tế 24

1.3.1.4 Yếu tốvềxãhôị 26

1.3.1.5 Tổchức và xúc tiến du licḥ ở nơi nhâṇ khách 27

1.3.2 Các yếu tố về cung du lịch 27

1.3.2.1 Yếu tố về tài nguyên du lịch 27

1.3.2.2 Nguồn tài nguyên du licḥ văn hoá – nhân văn: 27

1.3.2.3 Yếu tố về cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch 28

1.3.2.4 Các loại hình vận chuyển và phương tiêṇ vâṇ chuyển du khách 28

1.3.2.5 Yếu tố về nguồn nhân lực 29

1.3.2.6 Yếu tố về chính sách phát triển du lịch 29

1.4 Kinh nghiệm phát triển du lịch Homestay 29

1.4.1 Kinh nghiệm quốc tế 29

1.4.1.1 Kinh nghiệm tổ chức du lịch Homestay của Malaysia 29

1.4.1.2 Kinh nghiệm tổ chức du lịch Homestay của vùng Wallonie - Bỉ 32

1.4.2 Kinh nghiệm trong nước 34

1.4.2.1 Quá trình hình thành và phát triển của du lịch Homestay ở Việt Nam. 34

1.4.2.2 Điều kiêṇ phát triển du licḥ Homestay ởViêṭNam 36

Tiểu kết chương 1: 45

Chương 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH HOMESTAY TẠI VIỆT HẢI - CÁT BÀ 46

2.1 Khái quát tình hình và thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển du lịch Homestay Việt Hải - Cát Bà 46

2.1.1 Khái quát hoạt động của du lịch Cát Bà 46

2.1.1.1 Lịch sử Cát bà 46

2.1.1.2 Điều kiện tự nhiên 47

2.1.1.3.Tài nguyên du lịch nhân văn 47

2.1.1.4 Hiện trạng khai thác du lịch ở cát Bà: 48

2.1.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển du lịch Homestay Việt Hải -Cát Bà 54

2.1.2.1 Lịch sử phát triển của làng Việt Hải 54

2.1.2.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển du lịch Homestay Việt Hải - Cát Bà 55

2.2 Phân tích kết quả nghiên cứu 65

2.2.1 Phân tích kết quả nghiên cứu qua nguồn dữ liệu thứ cấp 65

2.2.1.1.Các mô hình Homestay tại Việt Hải – Cát Bà 65

2.2.1.2 Số lượng khách du lịch tham gia du lịch Homestay tại Việt Hải - Cát Bà 67

2.2.1.3 Hiệu quả kinh doanh du lịch Homestay taị ViêṭHải 68

2.3.1.4 Vềcông tác quản lý du licḥ Homestay taị ViêṭHải 71

2.3.1.5 Một số tour du lịch Homestay điển hình tại Việt Hải 75

2.2.2 Phân tích kết quả nghiên cứu qua nguồn dữ liệu sơ cấp 77

2.2.2.1 Khả năng phát triển du lịch Homestay tại Việt Hải Cát Bà – nguyên nhân và thực trangg 77

2.2.2.2 Sự sẵn sàng tham gia kinh doanh du licḥ homestay của ng ười dân điạ phương 79

2.2.2.3 Tác động của hoạt động du lịch và sự quan tâm của địa phương đến môi trường tự nhiên và môi trường xã hội ở Việt Hải 80

2.3 Các kết luận chung và nguyên nhân thực trạng 85

2.3.1 Các kết luận chung 85

2.3.2 Nguyên nhân thực trangg 87

Tiểu kết chương 2: 89

Chương 3: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT TRIỂN DU LỊCH HOMESTAY TẠI VIỆT HẢI - CÁT BÀ 90

3.1 Các giải pháp nhằm phát triển du lịch Homestay taịViêṭHải - Cát Bà 90

3.1.1 Các giải pháp về phía cơ quan quản lýNhànước 90

3.1.1.1 Giải pháp về tổ chức, quản lý 90

3.1.1.2 Giải pháp về cơ chế, chính sách 91

3.1.1.3 Giải pháp về đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng , cơ sở vật chất kỹ thuật phucg vu gcho phát triển du licḥ homestay ở điạ phương 91

3.1.1.4 Giải pháp phát triển nguồn nhân lực phục vụ du lịch 93

3.1.2 Các giải pháp về phía doanh nghiệp du lịch 94

3.1.2.1 Giải pháp về quảng bá du lịch homestay tại xã Việt Hải - Cát Bà 94 3.1.2.2 Chia sẻcông bằng lợi ích cho các bên tham gia 96

3.1.2.3 Xây dựng sản phẩm du licḥ homestay đa dangg, đôcg đáo 96

3.1.3 Các giải pháp về phía dân cư điạ phương 97

3.1.3.1 Bảo tồn các giá trị tài nguyên du lịch và nh ững nét văn hoá truyền thống 97

3.1.3.2 Tạo môi trường an ninh và an toàn cho khách 99

3.1.3.3 Thu hút côngg đồng dân cư tham gia vào hoaṭ đôngg du licḥ 99

3.1.3.4 Bảo vệ và giữ gìn kiến trúc truyền thống 100

3.1.3.5 Nâng cao ýthức của côngg đồng dân cư 101

3.1.4 Các giải pháp khác 102

3.1.4.1 Giải pháp về bảo vệ môi trường 102

3.1.4.2 Xây dựng các chương trình du lịch, các tour du lịch, những sản phẩm du lịch mới 103

3.2 Các kiến nghị 105

3.2.1 Kiến nghi gđối với cơ quan nhànước vềquản lýdu lich 105

3.2.2 Kiến nghi gđối với chính quyền điạ phương 105

3.2.3 Kiến nghi gđối với doanh nghiêpg du lich 105

3.2.4 Kiến nghi gđối với hô gkinh doanh du lich Homestay 106

3.2.5 Kiến nghi gđối với côngg đồng điạ phương 106

3.2.6 Kiến nghi gđối với khách du lich 106

Tiểu kết Chương 3: 107

KẾ T LUÂN 108

TÀI LIỆU THAM KHẢO 110

PHỤ LỤC

MỞ ĐẦU

Những thập kỷ trở lại đây trên thế giới có nhiều quốc gia đạt mức tăng

trưởng kinh tế nhanh nên chất lượng cuộc sống của người dân được nâng cao, du

lich đã trở thành nhu cầu phổ biến trong đời sống xã hội, hoạt động kinh doanh du

lịch đã phát triển mạnh mẽ được coi là nghành kinh tế năng động quan trọng mang

lại hiệu qủa kinh tế xã hội cao

Như chung ta đa biết , du licḥ la môṭtrong nhưng nganh kinh tế “hết sưc phu

dọa môi trường sinh thái và nên văn hóa

ảnh hưởng đến sự phát triển lâu dài của ngành du lịch

yêu cầu nghiên cưu “phat triển du licḥ bền vưng” nhằm haṇ chếtac

của hoạt động du licḥ, đam bao cho sư p̣phat triển bền vưng

đa đươcp̣ ra đơi bươc đầu quan tâm đến khia canḥ môi trương va văn hoa ban điạ

như: du licḥ sinh thai ,

phá, du lịch homestay đa gop phần nâng cao hiêụ qua cua mô hinh du licḥ co trach

nhiêṃ, đam bao cho sư p̣phat triển bền vưng

Du lịch homestay ơ nươc ta vâñ con la môṭkhai niêṃ mơi

thơi gian gần đây cuṃ tư nay đa đươcp̣ nhắc đến kha nhiều

́̀

kinh nghiêṃ thưcp̣ tếvềphat triển du licḥ taịcac quốc gia trên thếgiơi ,

môṭphương thưc du licḥ co trach nhiêṃ vơi môi trương , có tác dụng nâng cao hiểu

́́biết vàchất lươngp̣ cuôcp̣ sống cho côngp̣ đồng , giữ gin bản sắc văn hóa địa phương đa

̃ xuất hiêṇ taịViêṭNam

Nhằm “bảo tồn tài nguyên du licḥ taịcác điểm du licḥ vìsư p̣phát triển bền vững

dài haṇ, đồng thời khuyến khich́ vàtaọ các cơ hôịtham gia của người dân điạ phương”,

trong những năm qua , loại hình du lịch này đã và đang được triển khai tại nhiều điạ

Tiên - Phú Lôcp̣ (Thừa Thiên Huế), vườn quốc gia Ba Bể, thôn Siń Chải - Sa Pa, đảoCát Bà (thành phố Hải Phòng ) Tuy nhiên viêcp̣ phat triển môṭsốmô hinh taịcacđiạ phương con mang tinh thi nghiêṃ ,

Thành phố Hải Phòng là một trong những điểm có tiềm năng to lớn v

lịch homestay , đăcp̣ biêṭla đao Cat Ba ,

hình du lịch sinh thái Bên canḥ viêcp̣ phát triển những loaịhinh ̀ du licḥ sinh thái ,trong những năm gần đây, thành phố triển khai mô hình du licḥ homestay taịxã Viêṭ Hải Mô hình nhằm đưa du lịch homestay thành hướng đi cho vấn đềthoát nghèo và phát triển bền vững Đây làhinh̀ thức xa ̃hôịhóa hoaṭđôngp̣ du licḥ môt cách triêṭ

để nhất mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất, không chỉtaọ công ăn viêcp̣ làm đem laịthu nhâpp̣ cho người dân điạ phương màqua đócòn giáo ducp̣ ýthức giữgiǹ nhữngnét văn hóa truyền thống của dân tộc mình Tuy nhiên, đến nay mô hình này đangbôcp̣ lô p̣nhiều haṇ chếcần giải quyết kipp̣ thời đểphát triển hơn nữa du licḥ homestay tại xã Việt Hải

Xuất phát từ lýdo thưcp̣ tiêñ trên đây , tác giả đã chọn đề tài : “Phát triển du

Làm khoá luận tốt nghiệp của mình, hy vọng thông qua đề tài này em có thểgóp một phần nhỏ vào vịệc quy hoạch phát triển du lịch tại làng Việt Hải – Cát Bànhằm đưa hoạt động du lịch ở đây phát triển theo hướng bền vững

triển du lịch Homestay.

Khác hẳn với hình thức du lịch nghỉ dưỡng thường chọn những nơi nghỉ cóchất lượng dịch vụ tốt, du lịch homestay chọn nhà dân bản địa cho khách du lịchnghỉ chân Như vậy đồng nghĩa với việc khách du lịch sẽ cùng sinh hoạt với gia chủmọi hoạt động trong gia đình, từ giờ giấc nghỉ ngơi, ăn uống đến hoạt động vui chơigiải trí… Tùy theo từng mục đích của du khách mà du lịch homestay có những thiết

kế tour chuyên biệt Nhưng hầu hết đều chọn cách ba trong một, tức “cùng ăn, cùng

nghỉ, cùng chơi” Bởi đối tượng khách du lịch của loại hình du lịch này rất háo hứctiếp cận triệt để văn hóa, con người, ẩm thực của điểm đến đã chọn Homestaymang lại cảm giác gần gũi cho khách du lịch khi trực tiếp tham gia vào từng hoạtđộng của người dân địa phương Do đây là loại hình khá nhạy cảm, vì thế nhữngnhà dân được chọn làm homestay cho du khách cũng phải đáp ứng rất nhiều yêucầu từ phía các công ty hoặc tổng cục du lịch của nước sở tại, vì lí do an ninh và antoàn cho du khách.

Homestay (du lịch và ở cùng gia đình người bản địa) ở Việt Nam không phảixuất phát từ ý tưởng của các công ty lữ hành, mà từ nhu cầu của các vị khách Tây

ba lô Nhiều người đã nhờ môi giới, hướng dẫn viên hoặc tự liên hệ để thâm nhập,tìm hiểu đời sống người dân Việt

Anh Gary Melone, người Ireland, chuyên gia tin học làm việc tại Australia,

đã từng homestay ở Việt Nam Anh đi du lịch dài ngày, đặt chân tới nhiều địa danhnổi tiếng của nước Việt Bất cứ nơi đâu có thể ở cùng người dân là anh tham giangay "Homestay là cách tốt nhất để tôi có những hiểu biết sâu về đất nước các bạn.Nếu ở khách sạn tôi sẽ không thể hiểu rõ về cuộc sống của người dân Việt Nam Khi tôi ở Bản Lác, Mai Châu (Hòa Bình), tôi đã được sinh hoạt cùng người dân địaphương, xem họ dệt vải chứng kiến cách họ sinh hoạt, đối xử với nhau Qua quansát, nói chuyện tôi cũng hiểu được nhiều điều về bản sắc của người dân tộc Thái ",Melone nói Nhiều vị khách nước ngoài cũng cho rằng nếu Việt Nam tổ chức tốtloại hình homestay thì vào những dịp đặc biệt, cảnh "sốt” phòng khách sạn, nhànghỉ sẽ được giải quyết đáng kể

Không chỉ người nước ngoài đến Việt Nam homestay mà cũng đã có những

du khách trong nước tích cực tham gia loại hình này Qua hai lần diễn ra FestivalHuế thì cả hai lần đều có hình thức homestay Chỉ những gia đình giữ được nếpsống mang bản sắc Huế, nhà cửa tương đối cổ kính, có vườn rộng rãi mới đượcchọn làm điểm tiếp nhận khách "3 cùng" tại những gia đình Huế như thế là cáchhiệu quả nhất để du khách tiếp nhận chiều sâu tinh thần, văn hóa Huế

Đến nay một số công ty lữ hành đã bắt tay kinh doanh loại hình du lịch

chuyên tổ chức cho khách nước ngoài đi du lịch kết hợp hình thức ở cùng tại nhữngđịa điểm như Mai Châu (Hòa Bình), vườn quốc gia Ba Bể (Bắc Cạn) Công tyThương mại và du lịch quốc tế Việt Nam (Study tours) tại Hà Nội đã tổ chức chokhách hàng học sinh, sinh viên những chuyến homestay ở nước ngoài để vừa dulịch vừa học ngoại ngữ Trong dịp hè này, Study tours bắt đầu tiến hành chươngtrình homestay xuyên Việt cho các em tiếp cận, khám phá các địa điểm du lịch nhưThác Đa, Quan Lạn - Vân Đồn, hồ Núi Cốc, Huế, Đà Nẵng, Nha Trang Tết QuýMùi vừa qua, Saigon Tourist đã tổ chức cho khách nước ngoài đến ăn tết tại một sốnhà dân; dù chưa nhiều nhưng được đánh giá khá thành công.

Trên thếgiới du licḥ Homestay tuy làmôṭloaịhinh̀ du licḥ mới nhưng hinh̀

thức sơ khai của nóđa ̃xuất hiêṇ từ t hời cổđaị Thời kỳđótuy du licḥ chưa phải là hoạt động dành cho đại bộ phận quần chúng nhân dân , nhưng viêcp̣ đi du licḥ xa nhà

và ở lại nơi đến là phổ biến Trong thời kỳnày du licḥ hành hương , du licḥ tôn giáo

là một trong những loaịhinh̀ du licḥ chinh́ Khách hành hương thường nghỉ tại các nhà dân ven đường Chủ nhà phục vụ khách ăn nghỉ tận tình không phải vì mục đíchkinh tếmàchủyếu làxuất phát từ bổn phâṇ của các con chiên v ới đấng toàn năng Khách trước khi đi có tặng chủ nhà một hiện vật hay một khoản tiền tượng trưngnhư môṭsư p̣tỏlòng biết ơn

Hiêṇ nay , du licḥ đa ̃vàđang trởthành môṭnhu cầu không thểthiếu của nhiều người, đăcp̣ biêṭnhững con người của thếgiới hiêṇ đaịvàxa ̃hôịvăn minh Họ

muốn thoat khoi cuôcp̣ sống bâṇ rôṇ va nhưng căn phong đầy ắp tiêṇ nghi đểđi , đến

́́

và khám phá những vùng đất mới lạ với những nền văn hoá đậm đà bản sắc Không chỉ dừng lại ở sự gặp gỡ hay tiếp xúc mà khách du lịch còn muốn trải nghiệm bằng cách hoà nhập vào nền văn hoá đó , gắn bóvới những con người bản xứ đểđươcp̣ làm người bản xứ trong thời gian của chuyến đi Nhu cầu trên đa ̃mởđường cho du licḥ Homestay ra đời vàphát triển Từ sau chiến tranh thếgiới thứ 2 ở Châu Âu, viêcp̣ đi du licḥ ởtaịnhàdân , trải nghiệm cuộc sống trở thành sự lựa chọn của nhiều người Áo là

nước đầu tiên ở Châu Âu đưa ra các chương trinh̀ kỳnghỉtaịcác ngôi nhàxây trong trang traị Nhiều nước sau đóđa ̃áp dungp̣ sáng kiến này vàtổchức các chương trình tương tư.p̣ Môṭsốnước cóloaịhinh̀ du licḥ này tương đối phát triển nh ư Ailen,

Bỉ hay Thái Lan, Malaysia ởkhu vưcp̣ Đông Nam Áđa ̃thu đươcp̣ nguồn lơị rất lớn từloại hình du lịch này.

3 Đối tượng và phạm vị nghiên cứu

- Điều kiện phát triển du lịch Homestay ở xã Việt Hải, đảo Cát Bà

- Các mô hình Homestay

- Cộng đồng địa phương tham gia phát triển loại hình Homestay

Đề tài khóa luận chủ yếu tập trung nghiên cứu trên địa bàn đảo Cát Bà,

xã Việt Hải nơi phát triển loại hình du lịch Homestay

- Mục đích, ý nghĩa của đề tài (Lý do lựa chọn đề tài, ý nghĩa khoa học và thực tiễn)

- Lịch sử nghiên cứu vấn đề (trong nước và ngoài nước)

- Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu (phương pháp, cơ sở lý luận, giả thuyết khoa học)

- Cấu trúc của luận văn (Nội dung chính của từng chương)

Thu thâpp̣ các thông tin , dữliêụ cơ bản từ các nguồn nghiên cứu chinh́ thốngtrước đóvềCát Bà, vềhoaṭđôngp̣ du licḥ ở Cát Bà , vềloaịhinh̀ du licḥ Homestay nói chung trên thế giới và Việt Nam , vềloaịhinh̀ du licḥ Homestay ởViêṭHải – Cát Bà

và đặc biệt là điều kiện phát triển du lịch Homestay ở Việt Hải Những thông tin này được th u thâpp̣ từ năm 2003 đến hết 2012 và là dữ liệu phục vụ cho việc phân tích và dẫn luận tại chương 1 và chương 2

Dữliêụ thứ cấp đươcp̣ thu thâpp̣ từ các nguồn:

- Sách, giáo trình

- Báo, tạp chí chuyên ngành và báo , tạp chí có nội dung liên quan

- Công trinh̀ khoa hocp̣ như báo cáo, luâṇ văn…

- Báo cáo của chính quyền địa phương và cơ quan quản lý nhà nước về

du lịch tại Cát Bà

- Các thông tin, bài báo trên Internet

- Phương pháp quan sát

Quan sát là phương pháp ghi lại có kiểm soát các sự kiện hoặc các hành vi

ứng xử của con người Phương pháp này thường được dùng kết hợp với các

phương pháp khác để kiểm tra chéo độ chính xác của dữ liệu thu thập

Phương pháp này đươcp̣ thưcp̣ hiêṇ thông qua những chuyến điền da ̃từ tháng

7 năm 2011 đến tháng 10 năm 2012 Các chuyến điền dã bao gồm 03 đơṭ:

Đợt 1: 15/07/2011 – 16/07/2011

Đợt 2: 30/04/2012 – 01/05/2012

Đợt 3: 02/09/2012 – 03/09/2012

Phương pháp quan sát gồm 02 hình thức là phương pháp quan sát trực tiếp

và phương pháp quan sát gián tiếp

Quan sát trưcp̣ tiếp làngười quan sát trưcp̣ tiếp tham gia vào hoaṭđôngp̣ du licḥ

Homestay ởViêṭHải đểtừ đóđưa ra những cảm nhâṇ , ý kiến cá nhân về đối tượng

nghiên cưu Phương phap nay đươcp̣ thưcp̣ hiêṇ taịmôṭsốnha dân ơ ViêṭHai co tổ

Homestay taịnha cua anh Trần Đinh Long ơ thôn

gian 1 ngày 1 đêm trong hai đơṭ làtừ

01/05/2012

Quan sat không tham dư p̣la quan sat hiêṇ trangp̣

nghiên cưu đểtư đo đưa ra nhưng nhâṇ xet đinḥ tinh

́́

hiêṇ trong cac chuyến điền da t ại một số nhà dân có tổ chức hoạt động du lịch

́́Homestay taịViêṭHải Đồng thời phương pháp này cũng được tiến hành đối với cơ

quan quản lýdu licḥ Cát Bà, chính quyền địa phương tại xã Việt Hải , các công ty lữ

hành có chương trinh̀ du licḥ liên quan đến du licḥ Homestay ởViêṭHải

- Phương pháp bảng hỏi

Phương pháp bảng hỏi nhằm thu thâpp̣ sốliêụ sơ cấp đáp ứng những nhu

cầu của hoạt động điều tra Bảng hỏi được thiết kế thành 03 loại:

- Bảng hỏi điều tra về sự sẵn sàng tham gia của cộng đồng địa phương tại

xã ViêṭHải đang triển khai hoaṭđôngp̣ du licḥ Homestay bao gồm 20 bản

- Bảng hỏi dành cho khách du lịch (khách du lịch quốc tế và nội địa ) đi du

lịch Homestay ởViêṭHải bao gồm 25 bản, trong đó15 bản điều tra về khách du lịch

quốc tế, 10 bản điều tra về khách du lịch nội địa

-Bảng hỏi dành cho công ty du lịch ở Hà Nội và Cát Bà bao gồm 10 công ty

Các bảng hỏi đươcp̣ tiến hành điều tra taịViêṭHải , Cát Bà, Hà Nội từ tháng

07/2011 đến tháng 09/2012

- Phương pháp phỏng vấn

Phỏng vấn là công cụ điều tra , nghiên cứu hiêụ quảnhằm thu thâpp̣ những

thông tin mong muốn vàphùhơpp̣ với từn g đối tươngp̣ phỏng vấn màbảng hỏi chưa

đap ưng đươcp̣ Phương phap nay đươcp̣ ap dungp̣ vơi côngp̣ đồng điạ phương , cơ quan

́́ ́

quản lý về du lịch ,

lịch và khách du lịch Mỗi đối tươngp̣ đươcp̣ phong vấn đều

chí đầy đủ và phù hợp để phục vụ yêu cầu điều tra

Phương phap phong vấn đươcp̣ chinh thưc tiến hanh bao gồm:

́́

- 10 cuôcp̣ phong vấn ngươi dân điạ phương vềsư p̣sẵn sang tham gia hoaṭ

đôngp̣ du licḥ Homestay taịxa ViêṭHai – Cát Bà

- 02 cuôcp̣ phỏng vấn dành cho 02 đơn vi kinḥ doanh du licḥ Homestay

ởViêṭ

Hải - Cát Bà đó là đơn vị APN Hà Nội và đơn vị Đồng Ninh Tiếp (của một người

Pháp), 04 cuôcp̣ phỏng vấn dành cho hô p̣kinh doanh du licḥ Homestay

- 05 cuôcp̣ phỏng vấn khách du licḥ (trong đócó 02 nhà báo của Báo kinh tế

mới) tham gia chương trinh̀ du licḥ Homestay ởViêṭHải

- 02 cuôcp̣ phỏng vấn dành cho chinh́ q uyền điạ phương làcuôcp̣ phỏng vấn

đối vơiông Phaṃ Hưu Cơ nguyên Bi thư xa ViêṭHai va ông Nguyêñ văn Quyết

Phó chủ tịch xã Việt Hải

- 03 cuôcp̣ phỏng vấn cho các công ty lữhành vềsư p̣sẵn sàng tổchức du licḥ Homestay làCông ty Saigontourist , Hanoi Travels, Công ty du licḥ Nam Phương (Cát Bà).

- 02 cuôcp̣ phỏng vấn đaịdiêṇ cơ quan quản lýnhànước vềdu licḥ cấp huyêṇ

là cuộc phỏng vấn đối với ông Nguyễn Quang Phổ

và ông Trần Đình Tuyền Phó Trưởng phòng du lịch Cát Bà

Phương phap nay đươcp̣ tiến hanh trong ca 3

́́ ̀

- Các phương pháp khác

Phương pháp phân tich́ vàtổng hơpp̣ , phương pháp chuyên gia , phương pháp dư p̣báo đươ p̣c sử dungp̣ chủyếu trong quátrinh̀ hoàn thành luâṇ văn nhằm kiểm tra tính logic và chính xác của kết quả điều tra và tính khả thi của các giải pháp

Đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, nguyên nhân, thực trạng và đề xuất một số giảipháp nhằm phát triển du lịch Homestay tại Việt Hải - Cát Bà

6 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần Mở đầu , Kết Luâṇ, Danh mucp̣ tài liêụ tham khảo , Phụ lục, khóaluâṇ gồm ba chương như sau:

Chương 1: Một số vấn đề lý luận về phát triển du lịch Homestay

Chương 2: Thực trạng phát triển du lịch Homestay tại Việt Hải - Cát Bà Chương 3: Đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển du lịch Homestay tại Việt Hải - Cát Bà

Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN DU

LỊCH HOMESTAY

1.1 Khái niệm, phân loại và đặc điểm của loại hình du lịch Homestay

1.1.1 Khái niệm du lịch, du lịch Homestay

1.1.1.1 Khái niệm du lịch

Ngày nay du lịch đã trở thành một hiện tượng kinh tế xã hội phổ biến khôngchỉ ở các nước phát triển mà ở cả các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam.Hiện nay trên thế giới có nhiều khái niệm du lịch về du lịch của nhiều cá nhân và tổchức

Theo PTS Trần Nhạn : du lịch là quá trình hoạt động của con người rời khỏiquê hương đến một nơi khác với mục đích là được thẩm nhận những giá trị vật chất

và tinh thần đặc sắc, độc đáo, khác lạ với quê hương, không nhằm mục đích sinh lờiđược tính bằng đồng tiền

Hay năm 1963 hội nghị liên hợp quốc về du lịch họp tại Roma, các chuyêngia đã đưa ra khái niệm về du lịch như sau : Du lịch là tổng hợp các mối liên hệ,hiện tượng và các hoạt động kinh tế bắt nguồn từ các cuộc hành trình và lưu trú cuả

cá nhân hay tập ttể ở bên ngoài nơi ở thường xuyên của họ hay ngoài nước họ vớimục đích hoà bình, nơi họ đến lưu trú kkhông phải là nơi làm việc của họ Có rấtnhiều khái niệm về du lịch việc thống nhất một khái niệm du lịch chung là rất khókhăn

Theo luật du lịch Việt Nam ( năm 2005) thì “du lịch là hoạt động của conngười ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm thoả mãn nhu cầu thăm quan,giải trí, nghỉ ngơi trong một thời gian nhất định” Tuy tồn tại nhiều khái niệm khácnhau nhưng nhìn chung mọi khái niệm đều có điểm giống nhau và du lịch đượchiểu là:

Một hiện tượng xã hội : nghĩa là du lịch là sự di chuyển và lưu trú tạm thờitrong thời gian rảnh rỗi của cá nhân hay tập thể ngoài nơi cư trú, nhằm mục đíchphục hồi sức khoẻ, nâng cao nhận thức, có hoặc không kèm theo việc tiêu thụ một

số giá trị tự nhiên, kinh tế, văn hoá và một số dịch vụ do các cơ sở cung cấp

Một hiện tượng kinh tế, một lĩnh vực kinh doanh các dịch vụ nhằm thoả mãnnhu cầu nẩy sinh trong quá trình di chuyển của cá nhân hay tập thể ngoài nơi cư trúthường xuyên

Việc phân định rõ ràng hai nội dung cơ bản trong khái niệm du lịch sẽ gópphần thúc đẩy du lịch phát triển lành mạnh và đúng đắn Cho đến nay không ítngười thậm chí cả đội ngũ nhân viên đang công tác trong trong ngành du lịch chỉcho rằng du lịch là một ngành kinh tế Do đó mục tiêu quan tâm hàng đầu là manglại hiệu quả kinh tế Điều đó cũng có nghĩa tận dụng mọi nguồn tài nguyên, mọi cơhội để kinh doanh Trong khi đó du lịch còn là một hiện tượng xã hội, nó góp phầnnâng cao dân trí, phục hồi sức khoẻ và giáo dục, vì vậy toàn xã hội phải có tráchnhiệm hỗ trợ đóng góp và đầu tư cho du lịch như các lĩnh vực văn hoá, thể thao,giáo dục

1.1.1.2 Khái niệm du lịch Homestay

Vũ Thanh Minh (hướng dẫn viên du lịch chuyên tổ chức tour kiểu

Homestay):

“Homestay là hình thức du lịch bền vững, quảng bá văn hoá, con người vàcảnh đẹp một cách chân thật, rút ngắn khoảng cách giữa khách với cư dân bảnđịa.Du lịchHomestayđặc biệt phù hợp với quốc gia đa văn hóa như Việt Nam”

(Du lịch Homestay hút giới trẻ - báo VietNamnet.vn)

Ở một số nước mà loại hình du lịch này tương đối phát triển như Ai Lenhay Thái Lan, khái niệm du lịch Homestay được hiểu như sau: “Du lịch Homestay

là loại hình du lịch cộng đồng, dành cho các đối tượng khách thích được trảinghiệm cuộc sống cùng với các hộ gia đình tại nhà của họ, nhằm tìm hiểu về cộngđồng và phong cách sống của người dân địa phương cũng như năng cao hiểu biết

về điều kiện tự nhiên và những nét văn hóa đặc sắc thông qua các hộ gia đình đó

“Hiểu một cách “bình dân” thì “Homestay” là hình thức du lịch nghỉ ngơi vàsinh hoạt với những cư dân bản địa ngay chính trong nhà của họ Hiểu rộng hơn,Homestay là cách mà nhiều du khách lựa chọn để có cơ hội trải nghiệm cuộc sống,tìm hiểu văn hóa của từng vùng, từng miền một cách cặn kẽ nhất.”

(Du lịch Homestay tại Hội An – Hoian.vn)

“Từ cách hiểu của nhiều người, nhất là "dân Tây" thì Homestay chínhlà việc

“xâm nhập” vào đời sống gia đình của người dân bản xứ thông qua con đường họctập, lịch, tham quan, tìm hiểu văn hóa….Đặc biệt theo hình thức này du khách sẽđược “cùng ăn, cùng ở và cùng làm” với chủ nhà cũng như luôn được xem làngười nhà Có thể nói, đây thật sự là một sự hòa nhập hấp dẫn và thú vị trongnhững chuyến lữ hành sang một vùng đất mới.”

(Du lịch Homestay ở Việt Nam – Chí Hùng)

“Homestay là một thuật ngữ trong du lịch cộng đồng để chỉ hình thức du lịch

cư trú tại nhà của người dân địa phương Du lịch Homestay thường hình thành ởnhững vùng mà không đủ điều kiện để xây dựng khách sạn, nhà nghỉ hay nhà hàngquán ăn phục vụ nhu cầu của khách du lịch”

( Du lịch cộng đồng –được và mất Nguyễn Hữu Đệ)

Khái niệm du lịch Homestay dưới góc độ một loại hình du lịch “ Du lịchHomestay là một loại hình du lịch mà khách du lịch đến sinh sống tạm thời và thamgia trực tiếp vào một số hoạt động hàng ngày của gia đình người dân bản địa trongthời gian chuyến du lịch để thỏa mãn nhu cầu tìm hiểu, khám phá giá trị văn hóabản địa

1.1.2 Phân loại du lịch

1.1.2.1 Phân loại theo tiêu chí môi trường tài nguyên

Theo tiêu chí môi trường tài nguyên bao gồm loại hình du lịch dựa trên yếu

tố tài nguyên du lịch văn hóa và loại hình du lịch dựa trên yếu tố tài nguyên du lịchtự nhiên Du lịch Homestay thuộc loại hình du lịch văn hóa vì hoaṭ động du lịchHomestay diễn ra chủ yếu trong môi trường nhân văn và khai thác các tài nguyên

du lịch nhân văn, đặc biệt là văn hóa bản địa của cộng đồng địa phương

1.1.2.2 Phân loại theo tiêu chí mục đích chuyến đi

Du lịch Homestay là loại hình du lịch tham quan, khám phá những nét vănhóa độc đáo của cộng đồng địa phương thông qua những hoạt động cùng ăn - cúng

ở - cùng sinh hoạt với gia đình người dân bản địa tại điểm đến giúp khách du lịch

mở rộng hiểu biết, nâng cao nhận thức về thế giới xung quanh

1.1.2.3 Phân loại theo tiêu chí loại hình lưu trú:

Du lịch Homestay là loại hình du lịch ở nhà dân nghĩa là nhà người dânchính là cơ sở phục vụ khách du lịch trong chuyến du lịch Việc nhà dân chính là cơ

sở lưu trú cho khách du lịch không chỉ góp phần đa dạng hóa các loại hình lưu trú

mà ngôi nhà với những nét sinh hoạt của các thành viên chính là tài nguyên du lịchnhân văn vô giá mà khách du lịch khám phá trong chuyến đi

1.1.2.4 Phân loại theo đặc điểm địa lý của điểm du lịch

Khó có thể xác định du lịch Homestay thuộc loại hình du lịch nông thôn nhưcách hiểu như cách hiểu của nhiều người trước đây Vì khái niệm du lịch Homestaykhông phải để chỉ đặc điểm địa lý của một điểm du lịch mà đơn giản để chỉ nhàngười dân bản địa; vì vậy, du lịch Homestay hoàn toàn có thể được tiến hành ở địabàn thành phố nếu nhà tổ chức đáp ứng đầy đủ các điều kiện cho hoạt động du lịchHomestay

1.1.3 Đặc điểm du lịch Homestay

- Là hình thức du lịch mà khách du lịch cùng ăn, cùng ngủ, cùng sinh hoạt vớingười dân bản địa Khách du lịch theo dạng Homestay sẽ được bố trí đến ở một nhàdân tại địa phương, được ăn, nghỉ và tham gia các công việc trong gia đình cũng nhưcác lễ hội của địa phương Với Homestay, khách du lịch sẽ được tự khám phá nhữngnét đẹp còn giữ nguyên vẻ hoang sơ của thiên nhiên, tìm hiểu những nét văn hóa đặcsắc của văn hóa bản địa, cùng sống cùng sinh hoạt với người dân bản địa, tham gia cáchoạt động của chính gia đình đó, được dạy cách nấu ăn, bắt cá, làm bánh , mỗi người

sẽ phải vận động như những thành viên trong cùng một gia đình Cách tiếp cận gần gũinhất với văn hóa địa phương này giúp các thành viên có

ý thức hơn trong việc bảo tồn và phát triển các giá trị văn hóa của dân tộc; trải nghiệm, sâu sắc hơn về cuộc sống

- Là một phương thức hoạt động kinh doanh mà cộng đồng dân cư là ngườicung cấp chính các sản phẩm dịch vụ cho khách du lịch Khi đi du lịch Homestay dukhách sẽ được hòa mình vào cuộc sống của cư dân bản địa với các dịch vụ du lịchđược cung cấp bởi chính những người dân nơi đây Đó chính là dịch vụ “ăn

bản, ngủ bản”, người dân bản địa cung cấp dịch vụ lưu trú và ăn uống cho khách.không những thế người dân địa phương còn giữ vai trò là hướng dẫn viên du lịch,hướng dẫn du khách tìm hiểu đời sống văn hóa cũng như tinh thần, các danh lamthắng cảnh, vẻ đẹp hoang sơ nơi du khách đến thăm.

- Các khu điểm tổ chức du lịch Homestay là các khu vực có tài nguyênhoang dã đang được hủy hoại cần bảo tồn, các khu vực dân cư có tài nguyên vănhóa đa dạng, phong phú, có những nét đặc trưng cơ bản về văn hóa tộc người, cáckhu vực không đủ điều kiện để xây dựng nhà nghỉ, khách sạn

- Phát triển du lịch Homestay tại điểm đang có sức hút khách du lịch tham quan

- Cộng đồng dân cư là người dân địa phương sinh sống, làm ăn trong hoặcliền kề các điểm tài nguyên Homestay là hình thức du lịch mà khách du lịch ăn, ở,sinh hoạt cùng với người dân bản địa để tìm hiểu văn hóa, phong tục tập quán của

họ Chính vì thế cộng đồng dân cư phải là người dân địa phương, sinh sống làm ăntrong hoặc liền kề các điểm tài nguyên

- Du lịch Homestay là loại hình du lịch có mức giá rẻ Thay bằng phải tốnnhiều tiền ở các khách sạn, nhà hàng sang trọng khi đi du lịch, đặc biệt trong nhữngngày cháy phòng khách sạn, nhà hàng, du khách được ăn, ở cùng người dân bảnđịa với mức giá rất rẻ

ư

1.2 Phát triển du lịch Homestay

1.2.1 Nội dung phát triển du lịch Homestay

- Du lịch Homestay phải góp phần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và văn hóa bao gồm sự đa dạng về sinh học, tài nguyên nước, rừng, bản sắc văn hóa…

- Du lịch Homestay phải đóng góp vào phát triển kinh tế địa phương thông qua tăng doanh thu về du lịch và và những lợi ích khác cho cư dân bản địa

- Du lịch Homestay phải có sự tham gia ngày càng tăng của cộng đồng địa phương

1.2.2 Điều kiện phát triển du lịch Homestay

1.2.2.1 Điều kiện về chính sách, pháp luật

Chính trị có ảnh hưởng lớn đến hoạt động du lịch nói chung và du lịch Homestay nói riêng Bất cư sự xáo trộn chính trị nào, dù lớn hay nhỏ cũng là vấn đề

rất nhạy cảm đối với hoạt động du lịch Chính trị là một trong những yếu tố khách

du lịch quan tâm hàng đầu khi đến tham quan một đất nước, đặc biệt là đối với loạihình du lịch Homestay khi khách du lịch không chỉ tham quan một đất nước, mộtvùng đất mà còn cùng ăn – cùng ở - cùng sinh hoạt với gia đình người bản địa Vìvậy khách du lịch yêu cầu một môi trường chính trị ổn định, xã hội an toàn và họchỉ đi du lịch khi thật sự an tâm rằng mình được bảo vệ Một quốc gia hay mộtvùng muốn phát triển du lịch Homestay thì trước hết phải chứng minh và khẳngđịnh sự ổn định sự ổn định về chính trị, an toàn về xã hội mới có thể thu hút đượckhách du lịch

Hệ thống chủ trương, chính sách tạo nên những tiền đề vững chắc để địnhhướng sự phát triển bền vững của du lịch Homestay Ngay cả giai đoạn đầu khi dulịch Homestay mới chỉ dừng lại ở những hoạt động mang tính riêng lẻ, tự phát haygiai đoạn sau khi du lịch Homestay đã được định hình rõ nét thì một chính sáchphát triển phù hợp sẽ tạo động lực mạnh mẽ để du lịch Homestay phát triển đúnghướng, đem lại những hiệu quả kinh tế xã hội và môi trường bền vững cho cộngđồng địa phương và các chủ thể khác Một chính sách phù hợp là một chính sáchđịnh hướng du lịch Homestay phát triển theo hướng thúc đẩy những mặt tích cực,hạn chế những mặt tiêu cực, khai thác tối đa các tài nguyên du lịch và đem lại lợinhuận tối ưu cho tất cả các chủ thể tham gia

Hệ thống pháp luật là yếu tố quan trọng để phát triển du lịch nói chung và dulịch Homestay nói riêng tạo thuận lợi cho các chủ thể tham gia vào hoạt động này

Để hoạt động du lịch Homestay đạt hiệu quả về nhiều mặt cần một hệ thống phápluật kiểm soát và hỗ trợ phát triển Du lịch Homestay do đặc thù riêng nên mối quan

hệ giữa khách du lịch và cộng đồng địa phương khá gần gũi Vì vậy, việc xây dựng

hệ thống pháp luật để duy trì an ninh, an toàn trong du lịch Homestay là một yêucầu cần thiết nhằm tạo ra những chuẩn mực hành vi để các bên tham gia tự điềuchỉnh cho phù hợp với khuôn phép đảm bảo một sự phát triển bền vững

1.2.2.2 Điều kiện về không gian

Du lịch Homestay phát triển thì phải có không gian để tổ chức thực hiện.Không gian của du lịch Homestay bao gồm không gian vùng và không gian nhà

Hai không gian này có mối quan hệ gắn bó mật thiết với nhau Không gian vùngbao hàm không gian nhà hay nói cách khác, không gian nhà là yếu tố cấu thànhkhông gian vùng Hai không gian này bổ trợ và làm nổi bật giá trị của nhau Du lịchHomestay phát triển phải có sự kết hợp hài hòa của hai không gian này Nếu khônggian vùng hấp dẫn mà không gian nhà đơn điệu hay ngược lại, không gian nhà độcđáo mà không gian vùng sơ sài thì rất khó thu hút khách du lịch.

* Không gian vùng

Trước hết, vùng phải là môi trường sống an toàn, không tiềm tàng các nguy

cơ, sự cố thiên tai như lũ quét, nhiễm xạ…Bên cạnh đó, không khí trong lành cũng

là một trong các điều kiện quy định cho không gian vùng Môi trường sống phảiđảm bảo yếu tố vệ sinh môi trường thể hiện ở nguồn nước sạch, chuồng trại gia súc

xa nhà…

Thứ hai, cảnh quan sạch đẹp, mang đạm sắc thái vùng Thị thành phải khácvới nông thôn, làng đồng bằng phải khác với làng miền núi, làng người Thái phảikhác làng người Mông Cảnh quan phải có những đặc trưng riêng Đặc trưng nàythể hiện ở cấu trúc không gian vật chất vùng: đường xá, không gian ở, không giansản xuất (nương rẫy, cánh đồng lúa…)

Thứ ba, vùng phải có hệ thống cơ sở hạ tầng thuận tiện cho việc đi lại củakhách du lịch: giao thông trong vùng và giao thông từ vùng này đến vùng khác Dulịch ngày nay phát triển một phần cũng do khoảng cách giữa các vùng miền ngàycàng được rút ngắn với sự thuận lợi về giao thông và các phương tiện vận chuyển.Đây là yếu tố quan trọng trong việc thu hút khách

Thứ tư, vùng phải chứa đựng tài nguyên du lịch tự nhiên và nhân văn phongphú, độc đáo, hấp dẫn khách du lịch Tài nguyên du lịch tự nhiên đối với du lịchHomestay không phải là điều kiện tiên quyết nhưng cũng là yếu tố bổ trợ nhằmthúc đẩy, lôi cuốn khách du lịch để họ quyết định tham gia hoạt động du lịchHomestay Hoạt động tham quan thắng cảnh, khám phá những thành tạo của thiênnhiên sẽ làm chuyến du lịch phong phú và thú vị hơn bên cạnh hoạt động ở nhà dâncủa khách du lịch

Tài nguyên du lịch nhân văn, đặc biệt là truyền thống văn hóa bản địa là chìakhóa quan trọng nhất để phát triển loại hình du lịch Homestay Văn hóa bản địa baogồm cả văn hóa vật thể và văn hóa vô thể là hệ thống những giá trị vật chất và tinhthần được sáng tạo và tích lũy bởi một tộc người nhất định tại một vùng đất nhấtđịnh trải dài trong suốt qua trình sinh hoạt và sản xuất như: công trình sinh hoạt,công trình tôn giáo, lễ hội, trang phục, ẩm thực, phong tục tập quán…Văn hóa bảnđịa mang tính đặc trưng vùng và đặc trưng tộc người, là một vệt màu riêng biệttrong bức tranh văn hóa đa sắc màu Đó là nguyên liệu chính tạo nên sự thành côngcủa hoạt động du lịch Homestay, là điểm hấp dẫn của chuyến đi, là mục đích củakhách du lịch khi tham gia chương trình du lich này Thông qua việc ở nhà dân,cùng ăn - cùng ở - cùng sinh hoạt với gia đình người dân bản địa để tìm hiểu, khámphá những nét văn hóa đặc sắc của tộc người đó tại vùng đất đó Văn hóa bản địachính là cái đích cuối cùng mà khách du lịch muốn khám phá Vì vậy, văn hóa bảnđịa càng độc đáo thì càng thu hút và hấp dẫn được đông đảo khách du lịch tham gia

du lịch Homestay

* Không gian nhà

Trước hết đó phải là những ngôi nhà mang nét đặc trưng của vùng về cảnhquan, kiến trúc Cảnh quan và kiến trúc của ngôi nhà phải đậm tính văn hóa truyềnthống của cộng đồng và là hình ảnh đại diện của vùng

Thứ hai, ngôi nhà phải đảm bảo yếu tố an ninh và vệ sinh Yếu tố độc đáotrong kiến trúc, xây dựng phải được bổ sung bởi yếu tố an toàn, thuận tiện chokhách du lịch trong ăn ở, sinh hoạt Đặc biệt, vấn đề vệ sinh phải được quan tâm vàđầu tư đúng mức như vấn đề nước sạch hay thiết bị vệ sinh…Dù kiến trúc nhà độcđáo, văn hóa nhà có hấp dẫn nhưng không có nước sạch hay không có nhà vệ sinhtiện nghi thì cũng không thể núi chân khách du lịch, càng không thể kéo dài thờigian lưu trú Vì vậy, muốn tổ chức du lịch Homestay thì chủ nhà và chính quyền địaphương trước hết phải chú trọng đến vấn đề vệ sinh cho không gian nhà

Thứ ba, không gian phải mang đậm nét văn hóa bản địa Văn hóa bản địađược thể hiện từ nội thất, cách bài trí, ẩm thực đến trang phục, cách ứng xử, sinh

hoạt hàng ngày của các thành viên trong gia đình Mỗi một tộc người lại có nhữngphong tục tập quán và hành vi ứng xử khác nhau, tùy thuộc vào quan niện của họ vềthể giới và con người xung quanh Đó chính là văn hóa bản địa được thể hiện trongkhông gian nhà Những nét văn hóa bản địa này là tài sản vô giá của cộng đồng và

là tài nguyên du lịch tiên quyết để tạo nên sức hấp dẫn của một điểm du lịch Vănhóa bản địa càng độc đáo thì càng có giá trị và thu hút khách du lịch tham gia dulịch Homestay

Thứ tư, không gian nhà nên có những khoảng không riêng biệt dành chokhách du lịch Đặc trưng của loại hình du lịch homstay là khách du lịch cùng ăn -cùng ở - cùng sinh hoạt với chủ nhà nhưng một không gian riêng tư sẽ tạo chokhách du lịch cảm giác thoải mái, đặc biệt là đối với khách du lịch có tập quán sinhhoạt trái ngược với chủ nhà

Như vậy, không gian dành cho du lịch Homestay đòi hỏi những điều kiệnriêng mang tính độc đáo, truyền thống mà không phải không gian nào cũng đủ tiêuchuẩn đáp ứng Việc tổ chức không gian này cần có sự phối kết hợp của các bêntham gia nhằm đem lại hiệu quả môi trường, kinh tế - xã hội cho vùng và cho nhà

1.2.2.3 Điều kiện về chủ thể tham gia

* Cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức phi chính phủ

Cơ quan quản lý nhà nước bên cạnh việc ban hành hệ thống pháp luật và chủtrương chính sách cần có những hành động cụ thể nhằm hỗ trợ và kiểm soát hoạtđộng du lịch Homestay hướng tới sự phát triển bền vững Cơ quan quản lý nhànước cần có những hoạt động kiểm tra, phân cấp các cơ sở lưu trú nhà dân theonhững tiêu chuẩn, thứ hạng cụ thể; phải có những hoạt động giám sát thực trạng củahoạt động du lịch này kịp thời đưa ra những điều chỉnh phù hợp với thực tiễn Các

cơ quan quản lý cũng phải có sự hợp tác với các tổ chức phi chính phủ để học hỏikinh nghiệm, tiếp cận công nghệ và tranh thủ vốn đầu tư để đem lại nguồn lợi tối

ưu cho các chủ thể tham gia Bên cạnh đó, cơ quan quản lý nhà nước cũng cần hợptác với các chủ thể khác để nghiên cứu thị trường nguồn khách nhằm mục đích giớithiệu, quảng bá hiệu quả sản phẩm du lịch Homestay

* Chính quyền địa phương

Chính quyền địa phương phải xây dựng những chủ trương, chính sách phùhợp tạo điều kiện thuận lợi cho du lịch Homestay phát triển

Bên cạnh đó, chính quyền địa phương thúc đẩy, phát huy các nguồn lực sẵn

có của vùng nhằm phục vụ hoạt động du lịch Homestay Hoạt động chính của dulịch Homestay là ở nhà dân để tìm hiểu, khám phá những nét văn hóa bản địanhưng bên cạnh đó, để đa dạng hóa hoạt động du lịch Homestay, tạo sự hấp dẫnhơn cho loại hình du lịch này thì chính quyền địa phương cần và phải tổ chức cáchoạt động bổ trợ như lễ hội, các buổi sinh hoạt văn hóa, biểu diễn văn nghệ dângian vùng luôn có sức cuốn hút đối với khách du lịch tham gia du lịch Homestay

Với chức năng quản lý nhà nước, chính quyền địa phương cũng phải kiểmtra, giám sát hoạt động du lịch tại từng hộ gia đình và đại diện cho các hộ tham giakinh doanh đề đạt nguyện vọng, ý kiến với các ban ngành có liên quan

Chính quyền địa phương cũng hợp tác với các tổ chức để tranh thủ nguồn lợitừ bên ngoài trong việc khai thác hiệu quả các nguồn tài nguyên du lịch, xây dựng

và cải tạo cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch, nâng cao trình độ hiểu biết

và nghiệp vụ cho các hộ dân tham gia kinh doanh du lịch Homestay

* Công ty du lịch

Công ty du lịch phải nhận thức vai trò của mình là đồng lợi ích với cộngđồng trong hoạt động du lịch nói chung và hoạt động du lịch Homestay nói riêng.Lợi ích của cộng đồng là lợi ích của công ty và ngược lại Công ty có chức năngsản xuất, kinh doanh các sản phẩm du lịch Homestay phục vụ nhu cầu của khách dulịch Bên cạnh đó, công ty du lịch còn đảm nhiệm thêm chức năng kích thích nhucầu của khách du lịch và quảng bá các sản phẩm du lịch Homestay đến đông đảokhách du lịch Với vai trò là cầu nối giữa khách du lịch và chủ nhà, công ty du lịchphải tư vấn cho chủ nhà để nâng cao chất lượng phục vụ khách du lịch và cùng vớicác cơ quan, tổ chức và chính quyền địa phương tập huấn, truyền đạt những kỹnăng, nghiệp vụ cho người dân tham gia kinh doanh du lịch Homestay Hoạt động

du lịch Homestay để trở thành một sản phẩm mũi nhọn của vùng cần phải có hậu

* Chủ nhà và những quy định với khách

Trong du lịch Homestay chủ nhà đóng vai trò đặc biệt Nếu không có sự ưngthuận và hợp tác của chủ nhà thì loại hình du lịch này không thể được tổ chức thựchiện Chủ nhà là người quyết định sự thành công hay thất bại của chuyến du lịch vàkhách du lịch có ấn tượng tốt hay xấu cũng phụ thuộc vào thái độ của chủ nhà Họkhông chỉ là chủ nhà mà còn là hình ảnh đại diện cho vùng, thậm chí cho quốc gia,cho dân tộc

Trước hết, họ cần phải thể hiện là những chủ nhà hiếu khách Sự tiếp đãi củachủ nhà, truyền thống, lối sống hay không khí, nền nếp gia đình ảnh hưởng sâu sắcđến chất lượng chương trình du lịch và tâm lý khách du lịch Chủ nhà sẽ phải tiếpnhận một thành viên mới vào trong gia đình mình mà thành viên mới này không cóbất kỳ mối quan hệ nào trước đó với chủ nhà, có sự khác biệt thậm chí mâu thuẫn,xung đột về lối sống, văn hóa…Chủ nhà phải là chiếc cầu nối dung hòa hai nền vănhóa, hai cách ứng xử giữa chủ nhà với khách, giúp khách nhanh chóng hòa nhậpvào không khí gia đình và tạo cho khách sự tự tin, thoải mái khi tham gia vào cáchoạt động sinh hoạt trong nhà và trong vùng

Thứ hai, chủ nhà phải là một hướng dẫn viên nghiệp dư nhưng đầy tâmhuyết cho chuyến du lịch của khách du lịch Những phong tục tập quán, văn hoátruyền thống đã ăn sâu vào trong nếp sống, nếp nghĩ của từng người dân bản địa

Họ cất tiếng khóc chào đời trong cái nôi văn hóa đó, lớn lên ở đó, hấp thụ hàngngày nền văn hóa đó Họ trở thành hướng dẫn viên chuyên nghiệp dư, họ giới thiệucho khách du lịch nét bản sắc văn hóa thông qua cách ứng xử hàng ngày mà ngônngữ nhiều khi không thể lột tả hết cái hay, cái đẹp Những ứng xử, những sinh hoạthàng ngày của các thành viên trong gia đình tự bản thân nó đã là một lời giới thiệuhấp dẫn, lôi cuốn hơn bất cư mọi lời giới thiệu Từ đó, khách du lịch được khámphá trọn vẹn những nét bản sắc văn hóa một cách trực tiếp và sinh động Như vậy,chủ nhà với vai trò đặc biệt quan trọng đã góp phần quyết định sự thành bại của mộtchuyến du lịch

* Khách du lịch

Trong du lịch Homestay thì khách du lịch phải là những khách du lịch cótrình độ nhận thức nhất định, ưa tìm kiếm những nét văn hóa độc đáo, thú vị từnhững cuộc sống khác Họ không ngừng đến những vùng đất mới lạ để khám phánhững điều mới lạ, đó chính là cái đích hướng đến của họ trong các chuyến du lịch.Khách du lịch phải là người có ý kiến tôn trọng môi trường và các nền văn hóa bảnđịa Khách du lịch khi tham gia du lịch Homestay bên cạnh việc tuân thủ luật phápthì họ còn phải tôn trọng các tập tục của nơi đến Người Việt có câu: “Nhập gia tùytục”, khi tham gia du lịch Homestay khách du lịch phải tuân thủ quy định cũng nhưnền nếp gia phong của gia đình chủ nhà Những thói quen sinh hoạt nếu khác biệthoặc mâu thuẫn với nơi đến thì phải có sự chấp thuận của chủ nhà Nếu có nhữngcấm kỵ thì chủ nhà sẽ giải thích, hướng dẫn cho khách du lịch để tránh những hiểulầm đáng tiếc về sau

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển du lịch Homestay

1.3.1 Các yếu tố về cầu du lịch

1.3.1.1 Yếu tố thời gian rỗi của dân cư

Quỹ thời gian rỗi của dân cư nói chung, của lao động nói riêng đang có xuhướng tăng lên bởi Nhà nước ở hầu hết các nước trên thế giới thừa nhận quyềnnghỉ phép năm (vẫn hưởng nguyên lương) đối với lao động Ngoài ra, trong ngắnhạn và trung hạn, đang có xu hướng giảm giờ làm trong ngày, giảm ngày làm trongtuần đối với lao động và quan trọng hơn, người ta đang có xu hướng sử dụng hữuích thời gian nhàn rỗi Đây là cơ sở khách quan tạo ra điều kiện thuận lợi cho cưdân đi du lịch nhiều hơn

1.3.1.2 Yếu tố về kinh tế

Trước tiên phải kể đến thu nhập cá nhân (hay gia đình) đã liên tiếp tăng lên ởnhiều nước trên thế giới trong bốn thập kỷ qua, và theo dự báo của Ngân hàng thếgiới (WB – the World Bank), sẽ tiếp tục tăng trong vài thập kỷ tới Ở Việt Nam, thunhập bình quân theo đầu người (tính theo GDP bình quân đầu người /năm) tăng từ

323 (USD) năm 1997 lên tới gần 500 (USD) năm 2003 và dến 2012 đa ̃gần 1600

(USD) Và ở các nước phát triển bình quân thu nhập còn lớn hơn

nhiều cho phép moịtầng lớp dân cư đi du licḥ ngày càng nhiều

Viêcp̣ đinḥ giácảtương đối (đinḥ giátheo chất lươngp̣ dicḥ vu )p̣ cho các tour du lịch trọn gói , đăcp̣ biêṭlàtrong du licḥ quốc tế , góp phần phát triển các chuyến du lịch xa nhà

Viêcp̣ đinḥ giáđồng nôịtê p̣(hay tỷgiáhối đoái ) ở mức thấp ở những nước tiền

tê p̣ổn đinḥ va kinh tếtăng trương (như Trung Quốc năm 2003) là nhân tố kích thích

́̀

xuất khẩu, và tất nhiên có lợi cho cầu du lịch tơi cac nươc đo

Sư p̣giam gia (tuyêṭđối hoăcp̣ tương đối

Lứa tuổi cũng chi phối manḥ đến quyết đinh đi du licḥ Trẻ em thì hoàn to àn

phụ thuộc vào quyết định của bố mẹ Thanh niên thìthich́ tim̀ tòi , khám phá, thích

đi tới những điạ điểm mới , thích tự mình trải nghiệm , không cần sư p̣quan tâm đăcp̣ biêṭđến sinh hoaṭcác n hân, và do đó họ thích lo hình du licḥ maọ hiểm , du licḥ thể thao, du licḥ ba - lô, du licḥ homesaty Ở lứa tuổi trung niên khi đã có địa vị xã hội nhất đinḥ vàcóthu nhâpp̣ ổn đinḥ, người ta thường đi du licḥ công vu p̣hoăcp̣ đi du licḥ

nghỉ ngơi cùng vợ co n Ở lứa tuổi già , do sức năngp̣ của tuổi tác , người ta it́ đi du lịch Nhưng khi đa ̃quyết đinḥ đi du licḥ , người ta thích đi du lịch nghỉ dưỡng cùngcác bạn cao tuổi và cần sự chăm sóc đặc biệt đến sinh hoạt các nhân

Điều đó

Đối vơi phu p̣nư co gia đinh , do phân công giơi tinh

ngày càng được cải thiện trong xã hội hiện đại

hơn so vơi trươc đây

Những người có trình độ học vấn cao hoặc có chuyên môn cao thường có địa

nhóm người khác Họ thường đánh giá khách quan các hiện tượng xảy ra , có quyết

tâm cao đi tới những nơi xa la p̣ Tuy nhiên, họ là những du khách khó chiều , có tạo

cho ho p̣những kinh nghiêṃ mới khi đi du licḥ

1.3.1.4 Yếu tốvềxãhôị

Trong thếgiới mởrôngp̣ ngày nay , người ta cóxu hướng bắt chước lối sống và

kiểu chi tiêu của nhóm xã hội có thu nhập cao Khác với trước đây, sư p̣bắt chước

này bây gi ờ diễn ra hoàn toàn tự nguyện và mang tính chất hoà nhập , vươṭ ra ngoài

khuôn khổvềđiạ lývàchinh́ tri p̣Măṭkhác, sư p̣xich́ laịgần nhau của các quốc gia và các

dân tộc còn được thúc đẩy bàng sự toàn cầu hoá về mặ t kinh tếthông qua sư p̣kết

nối, hoà nhập tiền tệ , tài chính và thị trường Ngoài ra, từ lâu rồi , du licḥ đa ̃làmôṭ

nhân tốthúc đẩy sư p̣xich́ laịgần nhau của thếgiới

Trong quátrinh̀ xich́ laịgần nhau giữa các quốc gi a vàcác dân tôcp̣ , người ta

có xu hướng tôn trọng những giá trị chân chính của mỗi quốc gia và mỗi dân tộc ,

học hỏi lẫn nhau như là một sự bổ sung , chư không phai sư p̣đanh mất nhưng giá trị

́́

truyền thống Ngươcp̣ laị, sư p̣xích laịgần nhau giữa các quốc gia vàcác dân tôcp̣ laịlà

nhân tốthúc đẩy manḥ me ̃hoaṭđôngp̣ du licḥ

Bước sang thềm thiên niên kỷmới , thếgiới bi chấṇ đôngp̣ manḥ bởi vu p̣khủng

bố11/9/2001 tại Mỹ, vụ khủng bố trên đảo B a – li (thuôcp̣ Inđônêxi a năm 2002, sư p̣

tràn lan của đại dịch SARS năm 2003)…Đây lànhững biểu hiêṇ măṭtrái của toàn

cầu hoá, tác động tiêu cưcp̣ đến hoaṭđôngp̣ du licḥ Tuy nhiên, thếgiới laịxich́ laịgần

nhau hơn đểchống khủn g bố, để ngăn chặn thảm hoạ đại dịch SARS , đaịdich cúm

gia cầm vànhững vấn naṇ toàn cầu khác (như ô nhiêm̃ môi trường , nạn đói

nghèo…), và nền kinh tế thế giới vẫn tiếp tục tăng trưởng Như vâỵ, măṭtrái của

toàn cầu hoá không phải là nhân tố cản trở lớn hoạt động du lịch trong dài hạn

1.3.1.5 Tổchức và xúc tiến du licḥ ởnơi nhâṇ khách

Du licḥ làmôṭngành kinh tếvàmôṭhiêṇ tươngp̣ xa ̃hôịrôngp̣ lớn , thường đươcp̣

nhà nước quan tâm đăcp̣ biêṭ Trong luâṭdu licḥ ViêṭNam , nhà nước ta đã nhấn

mạnh: “du licḥ làmôṭngành kinh tếtổng hơpp̣ quan trongp̣ , mang nôịdung văn hoá

sâu sắc cótinh́ liên ngành , liên vùng vàxa ̃hôịhoácao : phát triển du lịch nhằm đá p ứng

nhu cầu tham quan , giải trí, nghỉ dưỡng của nhân dân và khách du lịch quốc tế , góp

phần nâng cao dân trí , tạo việc làm và phát triển kinh tế xã hội của đất nước”

Như vâỵ, du licḥ đươcp̣ nha nươc coi như môṭcông cu p̣để

́̀

mục tiêu kinh tế - xã hội, văn hoa giao ducp̣ va chinh tri.p̣

1.3.2 Các yếu tố về cung du lịch

1.3.2.1 Yếu tố về tài nguyên du lịch

Nguồn tai nguyên du licḥ cua môṭquốc gia hay cua môṭvung bao gồm

́̀

nhưng ta i nguyên tư p̣nhiên hấp dâñ du khach

lịch, như yếu tốđiạ hinh̀ (núi đồi, đồng bằng, sông suối, hang đôngp̣ vàbaĩ biển ) tạo

ra cảnh quan kỳthú; yếu tốkhíhâụ (nhiêṭđô,p̣ đô p̣ẩm của không khí, đô p̣chiếu sáng của

mặt trời…) thích hợp với từng loại hình du lịch; hê p̣thưcp̣ vâṭphong phú, đôcp̣ đáo và

các loại động vật (cú, chim, cá, côn trùng… ) đa dangp̣ , điển hinh̀ cho từng vùng

tạo ra sự tò mò, sư p̣quyến ru đối vơi du khach; nhưng vung hồ, bãi biển, nguồn nươc

cùng quan trongp̣ trong viêcp̣ đón tiếp du khách , có thể để lại ấn tượng tốt đẹp trong

lòng du khách Nguồn tài nguyên du licḥ văn hoá – nhân văn bao gồm các yếu tố

như lòng hiếu khách , phong tucp̣ dân tôcp̣ , di sản văn hoá, kiến trúc điạ phương, lê ̃

hôị, ẩm thực….Các vùng, các quốc gia thường thu hút du khách bằng cách sử dụng

kết hơpp̣ chúng thông qua viêcp̣ tổchức các festival du licḥ , các lễ hội kỷ niệm Ở Việt

Nam, với sư p̣tham gia đồng tổchức của người Pháp, các kỳ festival Huế đã thu hút

Khi nói tới nguồn tài nguyên du licḥ văn hoá– nhân văn của môṭvùng, trướctiên phai noi đến long hiếu khach cua nhân viên hai quan , nhân viên du licḥ va dân

điạ phương Co sơ vâṭchất đepp̣ đe se trơ lên vô hồn

lạnh nhạt trong sự tiếp đón Viêcp̣ giao tiếp vơi khach co y nghia vô cung quan trongp̣

để tạo nên sức hấp dẫn của khu du lịch

Tiếp đến, phải nói tới những di sản văn hoá , đăcp̣ biêṭla nhưng di san văn hoaxếp hangp̣ thếgiơi như cac di tich licḥ sư va

́́

phương, các công trình kỷ niệm lịch sử có sức hấp dâñ đối vơi du khach

1.3.2.3 Yếu tố về cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch

Cơ sơ ha p̣tầng du licḥ cua môṭquốc gia hoăcp̣ môṭvung bao gồm

- Các khu nghỉ mát và khách sạn là yếu tố quan trọng nhất trong cơ sở hạtầng du licḥ Chúng phải được quy hoạch và xây dựng phù hợp với cảnh quan tự nhiên, với kiến trúc điạ phương

- Trang bi nộịthất phòng nghỉrất cần thiết cho sinh hoaṭcủa du khách Những phòng nghỉđươcp̣ trang tríbằng chất liêụ giàu tinh́ văn hoábản điạ thườngtạo ra sự ngạc nhiên thú vị đối với du khách

1.3.2.4 Các loại hình vận chuyển và phương tiện vận chuyển du khách Cùng

với sự phát triển của khoa học công nghệ , các phương tiện vận chuyểnkhông ngừng đươcp̣ nâng cao cảvềsốlươngp̣ vàchất lươngp̣ Điều đótaọ điều kiêṇ cho khách du lịch đi được nhiều hơn và đến những nơi xa hơn

1.3.2.5 Yếu tố về nguồn nhân lực

Du licḥ sử dungp̣ yếu tốchiều sâu của lao đôngp̣ Do đó, nhân lưcp̣ của ngành du lịch phải được lựa chọn và đào tạo bài bản về chuyên môn tại các trường lớp, tại các

cơ sởkinh doanh du licḥ

1.3.2.6 Yếu tố về chính sách phát triển du lịch

Du licḥ Homestay nói riêng và du lịch nói chung là một lĩnh vực kinh tế -xãhôịmang tinh́ liên ngành Hơn nữa , du licḥ Homestay là một loại hình du lịchhướng tới sư p̣phát triển bền vững Vì vậy, viêcp̣ quản lýhơpp̣ lýđóng vai trònhư kimchỉ nam không chỉ đem lại hiệu quả cho loại hình du lịch Homestay không chỉlànhiêṃ vu p̣của môṭngành , môṭcấp, môṭtổchức hay cánhân màcần cósư p̣phối kếthơpp̣ của tất cảcác chủthểcóliên quan

Cơ chếchinh́ sách quản lý là điều kiện cần cho sự phát triển của du lịch

homstay Nếu môṭđiạ phương cótài nguyên du licḥ phong phú, người dân điạphương chấp thuâṇ màthiếu sư p̣hâụ thuâñ của cơ chếchinh́ sách quản lýthìcũng không đủđiều kiêṇ đểphát triển du licḥ Homestay

1.4 Kinh nghiệm phát triển du lịch Homestay

1.4.1 Kinh nghiệm quốc tế

1.4.1.1 Kinh nghiệm tổ chức du lịch Homestay của Malaysia

Malaysia làđất nước nằm ởkhu vưcp̣ Đông Nam Ácónhững điều kiêṇ phát triển du licḥ Homestay tương đồng với ViêṭNam Malaysia đang làmôṭđiểm đến

của du lịch Homestay trong khu vực Những chinh́ sách vàphương thức tổchức dulịch Homestay của Malaysia sẽ là kinh nghiệm cho Việt Nam trong quá trình phát triển Môṭsốkinh nghiêṃ phát triển du licḥ Homestay của Malaysia đó là:

Bô p̣văn hoánghê p̣thuâṭvàdu licḥ vàUỷban kếhoacḥ kinh tếquốc gia

Malaysia đa ̃thành lâpp̣ Hiêpp̣ hôịdu licḥ Homestay nhằm tăng cường sư p̣hơpp̣ tác giữagiữa các hô p̣kinh doanh vàcấp giấy chứng nhân cho các hô p̣gia đinh̀ có dịch vụHomestay, triển khai các chương trinh̀ quảng bá… Hơn nữa, Malaysia còn áp dungp̣những chinh́ sách khuyến khich́ vàlấy chương trinh̀ du licḥ Homestay ở Desa Muni

làm mô hình điểm thành công và từ đó nhân rộng ra các đị a phương khác trong cả

nước Ngoài những chính sách ưu đãi để phát triển loại hình du lịch này , chính phủ

khuyến khich́ những người dân tham gia chương trinh̀ trưcp̣ tiếp quảng bátaịnước

ngoài Theo chương trinh̀ du licḥ Homestay, khác sẽ ở cùng với chủ nhà , thưởng

thức các món ăn điạ phương…Bên canḥ đó, khách du lịch có cơ hội học hỏi phong

tục tập quán , cách sinh hoạt hàng ngày của người dân Malaysia thông qua việc học

nấu ăn , đóng vai cô dâu , chú rể , học các điệu nhảy truyền thống sản xuất cùng

người dân điạ phương…Ngoài ra , chính phủ Malaysia còn ban hành nhiều chính

sách ưu đãi để thu hút đầu tư vào phát triển du lịch ở nhà dân như vay vốn lãi suất

thấp, vốn bảo lanh̃ của chính phủ , hỗtrơ p̣vềthuế, hỗtrơ p̣nhàđầu tư trong viêcp̣ thuê

chuyên gia tư vấn , nghiên cưu thi p̣trương , thành lâpp̣ cac khu vưcp̣ ưu tiên phat triển

du lich Homestay… [12,tr24-34]

Đểquan ly du licḥ Homestay, Malaysia đa tiến hanh cac bươc thống nhất

́̉Tất ca qua trinh triển khai đều

cách hiệu quả ,

trách các mảng công việ c khác nhau:Uỷ ban hành động phát triển du lịch Homestay

quốc gia , uỷ ban du lịch Homestay của bang và uỷ ban du lịch Homestay tại địa

phương Cơ cấu tổchức quản lýdu licḥ Homestay phải hài hoà và phù hợp với cơ

cấu phát triển du licḥ chung Viêcp̣ quản lýdu licḥ Homestay đươcp̣ triển khai hiêụ

quả tại tất cả các cấp từ Liên b ang, Bang đến Tinh̉ Du licḥ Homestay đươcp̣ quản lý

theo nguyên tắc thông nhất tư trên xuống dưới , tuy nhiên vai tròcôngp̣ đồ ng vâñ là

vai tròtrung tâm

Nhâṇ thức đươcp̣ tầm quan trongp̣ của du licḥ homestray , chính phủ Malaysia đa

̃đầu tư 100 triêụ ringgit tâpp̣ trung vào các hangp̣ mucp̣ như đầu tư cơ sởlưu trúhằm tạo

ra những cơ sở lưu trú có chất lượng , đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của khách du

licḥ, tạo ra sản phẩm du lịch Homestay có tính đặc thù , nâng cao kha năng canḥ

tranh, xây dưngp̣ cac khu vưcp̣ ưu tiên phat triển du licḥ Homestay trên cơ sơ kết hơpp̣

́́

các điểm du lịch có

trương va nâng cấp cơ sơ ha p̣tầng

* Cơ sởlưu trú còn nhiều haṇ chế

Nhà dân cho thuê lưu trú du lịch có các tiêu chuẩn cụ thể về vị trí , phòngngủ, nhà tắm , nhà vê p̣sinh , an ninh, trang thiết bi p̣ Tuy nhiên, tại làng Kampung Pelegong, nhà dân vẫn tồn tại một số hạn chế Thứ nhất, nhà tắm, nhà vệ sinh , nhà bếp chưa đaṭtiêu chuẩn tối thiểu Các trang thiết bị trong nhà tắm , nhà vệ sinh còn nghèo nàn và đặc biệt còn thiếu nướ c nóng sinh hoaṭ Nhà tắm ở xa phòng nghỉ củakhách, khách phải đi qua phòng nghỉ , phòng bếp của chủ nhà mới sử dụng nhà tắm

và nhà vệ sinh chung Môṭsốnhàvê p̣sinh nằm ở ngoai trời gây ra những bất tiêṇ đối với khách du licḥ Hơn nữa, trong các phòng nghỉcho khách du licḥ vâñ còn đồđacp̣ của chủ nhà [12,tr.68]

Malaysia làmôṭt rong những quốc gia thành công trong viêcp̣ xây dưngp̣

thương hiêụ đăcp̣ trưng phát triển du licḥ Homestay Viêcp̣ phát triển du licḥHomestay thu hut sư p̣quan tâm cua chinh phu , bô p̣du licḥ , các bang và chính quyền

́́

điạ phương Trong kếho ạch phát triển lần thứ

xúc tiến “Du lịch

nguồn lưcp̣ vao viêcp̣ xuc tiến quang ba thông qua cac bươc sau đây:

́̀

- Kêu goịchinh ́ quyền , nhân dân điạ phương tich ́ cưcp̣ tham gia vào kếhoacḥ

xúc tiến , quảng bá , xây dưngp̣ các chương trinh̀ du licḥ Homestay đăcp̣ sắc , kéo dàithời gian lưu trúcủa khách du licḥ Tất cảcác thành viên tham gia chương trinh̀ sửdụng một logo chung, logo này se ̃xuất hiêṇ trên tất cảtâpp̣ gấp , tờrơi, chương trinhquảng cáo

- Tổchức chương trinh̀ quảng báxúc tiến du licḥ Homestay rầm rô p̣taịcác thi p̣ trường đươcp̣ xác đinḥ làtrongp̣ điểm

- Thông qua các chương trinh̀ xúc tiến, quảng bá, Malaysia đa ̃nghiên cứu kỹ

nhưng phan hồi , ấn tượng của khách du lịch Homestay tại Malaysia như thế nào ,

* Đào taọ nguồn nhân lưcg tâpg trung

Malaysia đăcp̣ biêṭcoi trongp̣ công tac đao taọ

chuyên môn cho ngươi tham gia trư p̣

- Đào taọ cán bô p̣du licḥ : thông tin vềdu licḥ cũng như vai trò, tác động củ a loại hình du lịch Homestay, kiến thức cơ bản vềchất lươngp̣ sản phẩm du licḥ

Homestay… [12,tr.58]

1.4.1.2 Kinh nghiệm tổ chức du lịch Homestay của vùng Wallonie - Bỉ

Vùng Wallonie - Bỉ làmôṭtrong những vùng tổchức du licḥ Homestay nổitiếng ởChâu Âu Từ lýdo đó, Tổng cucp̣ Du licḥ ViêṭNam đa ̃hơpp̣ tác cùng Tổng cucp̣

Du licḥ vùng Wallonie - Bỉ tổchức mô hinh̀ Homestay thí điểm tại Huế từ 2004

-2006 Vì vậy, kinh nghiêṃ phát triển Homestay của vùng là những cơ sởhữu ich́ đểViêṭNam tim̀ hiểu vàhocp̣ hỏi Những kinh nghiêṃ đócóthểđươcp̣ tổng kết như sau:

Tổng cucp̣ Du licḥ vùng Wallonie - Bỉ đa ̃ban hành các chinh́ sách như biển hiêụ nhànghỉ của vùng, điều kiêṇ gia nhâpp̣ Hiêpp̣ hôịnhànghỉtrong dân của vùng và các chính sách hỗ trợ của nhà nghỉ

Trước tiên, để được cấp biển hiệu nhà nghỉ Wallonie , các nhà nghỉ phải thực hiêṇ đầy đủba điều kiêṇ do Tổng cục Du lịch vùng Wallonie quy định như : giấy chứng nhâṇ làthành viên , hình thức đón tiếp tại nhà nghỉ và chất lượng nhà nghỉ vùng Wallonie

Điều kiêṇ đầu tiên đểđươcp̣ cấp biển hiêụ nha nghi la cac chu nha phai

Tổng cucp̣ Du licḥ vung

́̀

chất lươngp̣ nhànghỉdo Tổng cucp̣ Du licḥ quy đinḥ

Vềhinh̀ thức đón tiếp taịnhànghỉ, chủ nhà nghỉ phải có sự tự nguyện khi trở thành hội viên của Hiêpp̣ hôị Hôịviên đón tiếp khách taịnhàtừ lúc khách đến cũng

như trong suốt kỳnghỉ, đồng thời phucp̣ vu p̣bữa sáng hoăcp̣ bữa chinh́ yếu khi khách yêu cầu Chủ nhà luôn phải tạo cho khách một kỳ nghỉ thoải má i qua viêcp̣ giới thiêụ, cung cấp thông tin vềcác hoaṭđôngp̣ văn hoá, các sự kiện của vùng để khách cóthể tham gia Môṭyêu cầu khác làmỗi chủnhàchỉđươcp̣ sử dungp̣ tối đa năm buồng và trong trường hơpp̣ thừa khách, chủ nhà có thể thuê các nhà nghỉ khác nằm trong danh sách hội viên của Hiệp hội Giá cả dịch vụ phải được niêm yết rõ ràng

Vềchất lươngp̣ , vùng Wallonie quy định nhà nghỉ phải nằm trong khuôn viênđepp̣, không khítrong lành , không cótiếng ồn , kiến trúc đăcp̣ thù Nhà nghỉ cần cótrang thiết bi nộịthất tiêṇ nghi , hài hoà và đảm bảo chất lượng Điều đăcp̣ biêṭtrongchuyến du licḥ làkhách du licḥ đươcp̣ phucp̣ vu p̣bữa sáng bằng các sản phẩm điạ phương hoăcp̣ gia đinh̀ tư p̣làm Vấn đềvê p̣sinh cũng làmôṭtrong những yêu cầu nghiêm ngăṭnhư viêcp̣ lau chùi, quét dọn phải được thực hiện thường xuyên

Ngoài ra, Tổng cucp̣ Du licḥ vùng Wallonie áp dungp̣ chinh́ sách hỗtrơ p̣các ch ủnhà nghỉ trong việc xây dựng , cải tạo, sưa chưa, nâng cấp nha nghi Sơ di Tổng cucp̣

Du licḥ cókinh phíhỗtrơ p̣làdo theo quy đinḥ

30% sốtiền cho thuê phong đểsư dungp̣ cho công tac qua

́̀

bảo vệ môi trường , an ninh vàhỗtrơ p̣xây dưngp̣ Các chủ nhà nghỉ được quyền xinhỗtrơ p̣kinh phímôṭlần trong thời gian 10 năm ngay cảkhi thay đổi chủnhànghỉvàsốtiền hỗtrơ p̣không vươṭ quá 30% tổng sốtiền thưcp̣ hiêṇ Tổng cucp̣ Du licḥ vùngquy đinḥ sốtiền hỗtrơ p̣không thấp hơn 500 EURO vàkhông cao hơn 1.225 EURO[12,tr.22-28]

* Quy hoach homesay cu gthể

Vùng Wallonie quy hoạch phát triển dựa trên tiềm năng du lịch Homestaycủa vùng thành ba chủ đề: câu cá, khám phá thiên nhiên và đua ngựa

* Phân loaị cơ sởlưu trú ro ̃ràng

Vùng Wallonie phân loại nhà nghỉ Homestay từ môṭđến bốn bông lúa vớimục đích tạo hình ảnh cho hệ thống nhà ng hỉ Homestay của vùng cũng như cungcấp thông tin cho khách du licḥ , đinḥ hướng cho ho p̣trong viêcp̣ lưạ choṇ thứ hangp̣nhà nghỉ phù hợp Hơn nữa viêcp̣ xếp hangp̣ nhànghỉlàcông cu p̣nhằm đánh giáđinḥkỳ chất lượng nhà nghỉ Biển hiệu nhà dân cho thuê lưu trú du lịch gồm có : tênTổng cucp̣ Du licḥ vung Wallonie , tên vung Wallonie , chư W – viết tắt cua vung va

́̀

hình tượng con gà trống

tưng thư hangp̣ Biển hiêụ cua vung đươcp̣ đanh gia la môṭtrong nhưng biển hiêụ

sắc của Châu Âu [12,tr22-28]

Tổng cucp̣ Du licḥ vùng Wallonie rất coi trongp̣ đào taọ nguồn nhân lưcp̣ Trongnôịdung đào ta ọ cho các chủthểliên quan , Tổng cucp̣ du licḥ vùng đa ̃đưa ra 13 nôịdung chinh́ như sau:

- Cơ cấu tổchức du licḥ vùng Wallonie

- Quy đinḥ liên quan đến hoaṭđôngp̣ lưu trú

- Giáo dục nâng cao sự hiểu biết về khách du lịch

- Kỹ năng đón tiếp khách du licḥ

- Dịch vụ đặc biệt của chủ nhà dành cho khách du lịch

- Nôịthất trong nhànghỉ

- Thiết bi vệ p̣sinh

- Hướng dâñ phucp̣ vu p̣bữa ăn sáng

- Giới thiêụ Hiêpp̣ hôịcác chủnhànghỉ

- Đào taọ vềkinh doanh Du licḥ

- Xúc tiến quảng bá

- Tính toán hiệu suất của nhà nghỉ

- Đào taọ ngoaịngữ[12,tr59-61]

1.4.2 Kinh nghiệm trong nước

1.4.2.1 Quá trình hình thành và phát triển của du lịch Homestay ở Việt Nam

Người ViêṭNam biết đến hinh̀ thức Homestay qua hành trinh̀ thường niên

của con tàu Thanh Niên Đông Nam Á (SSEAYP), câpp̣ cảng lần đầu tiên ởThành

phốHồChíMinh vànăm 1995, con tàu mang tên NIPPON MARU này cósư p̣tham gia

của hàng trăm thanh niên các nước ASIAN vàNhâṭBả n, lần lươṭ câpp̣ cảng biển của

các nước thành viên Khi câpp̣ cảng môṭnước , các thành viên trên tàu ngoài việc

cùng tham các hoạt động văn hoá cộng đồng sẽ được bố trí đến ở tại nhà các người

dân ban xư Qua nhưng năm th am gia tau Thanh niên Đông Nam Ánhiều baṇ tre

ViêṭNam đa đươcp̣ sống trong cac gia đinh ngươi

́̃

Ngươcp̣ laị, nhiều baṇ tre nươc ngoai đa đươcp̣ ơ taịcac gia đinh ngươi

hỏi và tìm hiểu về văn hoa,

tên goịcua môṭloaịhinh du licḥ Homestay

́̉

Tuy nhiên, sư p̣hinh thanh du licḥ Homestay ơ ViêṭNam không phai xuất phat

tư y tương cua cac công ty lư hanh ma tư

lịch “Tây ba lô” Nhiều khach du licḥ đến

viên hoăcp̣ tư p̣liên hê p̣đểđươcp̣ nghi Homestay ơ nhưng gia đinh ngươi

vơi mucp̣ đich tim hiểu, khám phá những nét văn hoá bản địa

hiêṇ môṭsốchươ ng trinh du licḥ Homestay taịcac điểm du licḥ miền nui phia Bắc

hay vung sông nươc phương Nam , chương trinh du licḥ “môṭngay lam dân phốcổ”

ở phố cổ Hội An hay “ăn tết với người Sài Gòn” nhân dịp tết âm lịch hàng năm

Du licḥ Homestay đa bắt đầu phat triển ơ môṭsốnơi như : SaPa, Mai Châu,

Ba Bể, HôịAn , Huế, Sài Gòn , Đồng bằng Sông Cửu Long… Như vậy

Homestay đa đươcp̣ triển khai taịcac

́̃

đô thi, p̣nông thôn, đồng bằng, miền nui…

Hiêṇ nay , vơi mucp̣ đich phat triển nganh du licḥ phat triển bền vưng

́́

góp nhiều hơn vào công tác xoá đói giảm nghèo ở Việt Nam

chưc quốc tếđa danh nhiề u trơ p̣giup tai chinh va ky thuâṭcho du licḥ ViêṭNam

nhằm xây dưngp̣ mô hinh thi điểm cho du licḥ côngp̣ đồng

́̀phát triển hệ thống nhà khách

án đều có chung mục tiêu là bảo vệ môi trường

văn hoákết hơpp̣ với phát triển du licḥ Dư p̣án khuyến khich ́ côngp̣ đồng dân cư tham

gia vao hoaṭđôngp̣ du licḥ vơi cac hoaṭđôngp̣ như cung cấp dicḥ vu p̣ lưu tru, sản phẩm

Homestay Luâṭdu licḥ quy đinḥ nha nươc co chinh sach khuyến khich

đất đai , tài chính , tín dụng đối với tổ chức

nhân nươc ngoai đầu tư vao cac linh vưcp̣ phat triển d

điạ phương; giữgiǹ an ninh , trâṭtư,p̣ an toàn xa ̃hôị, vê p̣sinh môi trường đểhấp dâñ

khách du lịch” và “cộng đồng dân cư được tạo điều kiện để đầu tư phát triển du lịch ,khôi phucp̣ vàphát huy các loaịhinh̀ văn hoá , nghê p̣thuâṭdân gian , ngành nghề thủ

công truyền thống ; sản xuất hàng hoá của địa phương phục vụ khách du lịch , gópphần nâng cao đời sống vâṭchất vàtinh thần của người dân điạ phương”

Tiêu chuẩn nhàởcóphòng cho khách du lịch thuê TCVN 7800:2008 Tổngcục du lịch xây dựng và thực thi tiêu chuẩn nhà ở có phòng cho khách du lịch

thuê, quy đinḥ các yêu cầu của hangp̣ tiêu chuẩn nhàởcóphòng cho khách du licḥ

thuê, không áp dungp̣ đểxếp hangp̣ cho c ác loại hình lưu trú khác Tiêu chuẩn này

có thể được áp dụng khi thiết kế xây dựng mới , cải tạo nhà ở có phòng cho khách

du licḥ thuê

Trong phaṃ vi tiêu chuẩn nay nha ơ co phong cho khach du licḥ thuê

đươcp̣ hiểu la “nơ i sinh sống cua ngươi sơ hưu nha hoăcp̣ sư dungp̣ nha hơpp̣ phap

́̀

trang thiết bi p̣,

nhất đinḥ

Tiêu chuẩn cóhai loaịyêu cầu làyêu cầu chung vàyêu cầu cu p̣t

chung vềnha co phong cho khach du licḥ thê

́̀

ở nơi dễ thấy ; dê ̃tiếp câṇ ,

đươcp̣ xây dưngp̣ vưng chắc , không dôṭ, không thấm nươc ,

và các trang thiết bị phòng chống cháy nổ

diêṇ tich vềtrang thiết bi p̣tiêṇ nghi ,

́́

cầu vềbao vê p̣môi t rương, an ninh , an toan phong chay chưa chay va vê

́̉

toàn thực phẩm

- Tài nguyên du lịch tự nhiên

ViêṭNam cóđường bờbiển trải dài 3260km với khoảng gần 300 bãi biển đã

và sẽ được khai thác phucp̣ vu p̣du licḥ Vùng biển nước ta còn có gần 3000 hòn đảolơn nho va nhiều quẩn đao gần bơ va xa bơ vơi nhiều phong canh va bai tắm đepp̣

Trên cac đao va vung ven nhiều đao va quần đao con bao tồn đươcp̣ nh

thái với đa dạng sinh học cao ,

vươn quốc gia như Khu dư p̣trư sinh quyển Cat Ba

́̀

Giang, Khu dư p̣trư sinh quyển ngâpp̣ nươc ven biển liên ti

VQG PhúQuốc, VQG Côn Đảo, VQG Bái Tử Long Đảo PhúQuốc, Đảo Cát BàvàCôn Đao la nhưng đao co diêṇ tich rông nhất trong nhưng đao ơ nươc ta , có đa dạng

sinh hocp̣ cao , nhiều bai tắm , nhiều phong canh

gần vơi đương biển quốc tế, có nhiều lợi thế cho phát triển du lịch

tạo nên cho nước ta nhiều vùng cóphong cảnh đepp̣ , thuâṇ lơị cho viêcp̣ phát triển nhiều loaịhinh̀ du licḥ Điạ hinh̀ núi góp phần taọ nên hai di sản thiên nhiên thếgiới

là Vịnh Hạ Long và Vườn Quốc Gia Phong Nha Kẻ Bàng

Nước ta cóba dangp̣ đi p̣ a hinh̀ đồng bằng chinh́ : đồng bằng châu thổ , đồng bằng duyên hải , đồng bằng giữa núi Đồng bằng dặc biệt là dạng đồng bằng châu thổđất đai phìnhiêu , nguồn nước dồi dào làđiều kiêṇ thuâṇ lơị cho cư trúcủa con người Vì vậy , các đồng bằng của nước ta là yếu tố tự nhiên quan trọng cho việc hình thành, nuôi dưỡng các giátri văṇ hoá Sư p̣kết hơpp̣ giữa điạ hinh̀ đồng bằng với cảnh quan đồng ruộng, non xanh, làng mạc, miêṭvườn, sông nước tạo nên bức tranhthiên nhiên trữtinh̀ , nên thơ, thanh binh̀, hấp dâñ khách du licḥ Do vâỵ, đồng bằng

ở nước ta rất thuận lợi cho việc phát triển loại hình du lịch văn hoá , trong đócódu lịch Homestay [14,tr.199-200]

- Tài nguyên du licḥ nhân văn

+ Tài nguyên du lịch nhân văn tập thể ở Việt Nam phong phú , đa dangp̣ , đăcp̣sắc mang các giátri lịcḥ sử văn hoá , gắn liền với licḥ sử hinh̀ thành vàphát triển củadân tộc , bao gồm: di tich́ licḥ sử văn h oá, các thắng cảnh cấp Quốc gia và địa phương, các công trình đương đại và các di sản văn hoá thế giới Di sản văn hoáthếgiơi bao gồm Cốđô Huế , Thánh địa Mỹ Sơn , phốcổHôịAn , hoàng thành Thăng

+ Tài nguyên du lịch nhân văn phi vật thể

ViêṭNam cókhoảng 380 lê ̃hôịlớn Lê ̃hôịlàsinh hoaṭvăn hoácôngp̣ đồngdiêñ ra vào các thời điểm cốđinḥ trong năm gắn liền với sư p̣tôn vinh các sư p̣kiêṇlịch sử và tưởng nhớ các vị anh hùng dân tộc và thường diễn ra tại các di tích lịch sửvăn hoa Đa sốnhưng lê ̃hôịthi phần lê ̃quan trongp̣ hơn phần hôịnhưng co nhưng lê ̃

́́

hôịthìp hần hôịlaịquan trongp̣ hơn phần lê ̃như HôịLim

(Đồ Sơn), hôịhat