Đối tượng nghiên cứu Các biểu hiện của 3 loại động cơ học tiếng Anh và các yếu tố tác động đến động cơ học tiếng Anh của sinh viên trường Cao đẳng Bình Định... Các nghiên cứu nước ngoài
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
Trang 2LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các dữ liệu, kếtquả nghiên cứu trong luận văn là hoàn toàn trung thực và chưa từng công bố trongbất kỳ công trình nào khác Trong quá trình nghiên cứu và hoàn thiện luận văn, tôiluôn chấp hành nghiêm túc các nguyên tắc đạo đức nghiên cứu, các kết quả nghiêncứu là của riêng cá nhân tôi, các tài liệu tham khảo đều được trích dẫn tường minhtheo đúng quy định của luận văn thạc sĩ
Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về tính trung thực của số liệu và các nộidung khác trong luận văn này
Hà Nội, ngày 10/10/2015
Tác giả luận văn
Nhữ Thị Anh
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm trân trọng và lòng biết ơn sâu sắc, cho phép tôi gửi lời cảm ơn đến:
- Thầy giáo - T.S Tâm lý học Nguyễn Văn Lượt – Trường Đại học Khoa
học xã hội & Nhân văn- ĐHQGHN Người thầy tâm huyết đã trực tiếp hướng dẫn,luôn tận tình chỉ bảo cho tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn
- Các thầy cô giáo trong Khoa Tâm lý học - Trường Đại học Khoa học xã hội
& Nhân văn- ĐHQGHN đã trang bị cho tôi những kiến thức, kỹ năng quý báu
trong suốt khóa học cùng với sự tận tình chỉ bảo, góp ý trong thời gian tôi hoàn thiệnluận văn
- Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn các đồng nghiệp và các em sinh viêncủa trường Cao đẳng Bình Định cùng gia đình đã luôn tạo điều kiện, giúp đỡ, độngviên tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thiện luận văn
Luận văn không tránh khỏi những thiếu sót và hạn chế nhất định, kính mongnhận được sự chỉ bảo và góp ý của quý thầy cô, bạn bè và đồng nghiệp để công trìnhđược hoàn thiện hơn
Hà Nội, tháng 10/2015
Nhữ Thị Anh
Trang 4MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU 1 1.
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 2
3 Nhiệm vụ nghiên cứu 2
4 Đối tượng nghiên cứu 2
5 Khách thể nghiên cứu 2
6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu 3
7 Giả thuyết khoa học 3
8 Phương pháp nghiên cứu 3
9 Cấu trúc của luận văn 4
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 5
1.1 Sơ lược lịch sử nghiên cứu vấn đề 5
1.1.1 Các nghiên cứu về động cơ 5
1.1.2 Các nghiên cứu về động cơ học tiếng Anh 7
1.2 Một số khái niệm công cụ 10
1.2.1 Định nghĩa động cơ 10
1.2.2 Đặc điểm của động cơ hoạt động 12
1.2.3 Các chỉ báo đo động cơ hoạt động 13
1.2.4 Mối quan hệ giữa động cơ và các khái niệm liên quan 14
1.3 Hoạt động học tiếng Anh của sinh viên trường cao đẳng Bình Định 15
1.3.1 Khái niệm sinh viên 15
1.3.2 Đặc điểm hoạt động học tập của sinh viên trường cao đẳng Bình Định 16
Trang 51.3.3 Đặc điểm tâm lý của sinh viên trường cao đẳng Bình Định 17
1.4 Động cơ học tiếng Anh của sinh viên trường cao đẳng Bình Định…………17
1.4.1 Khái niệm động cơ học tiếng Anh 17
1.4.2 Đặc điểm động cơ học tiếng Anh 18
1.4.3 Hệ thống động cơ học tiếng Anh sinh viên 19
1.4.4 Các mặt biểu hiện của động cơ học tiếng Anh của sinh viên 23
1.5 Các yếu tố tác động đến động cơ học tiếng Anh của sinh viên trường cao đẳng Bình Định 25
1.5.1 Các yếu tố chủ quan 25
1.5.2 Các yếu tố khách quan 27
CHƯƠNG 2 TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 32
2.1 Đặc điểm của mẫu nghiên cứu 32
2.2 Tổ chức nghiên cứu 34
2.3 Phương pháp nghiên cứu 34
2.3.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận 34
2.3.2 Phương pháp nghiên cứu điều tra bằng bảng hỏi 35
2.3.3 Phương pháp phỏng vấn sâu 39
2.3.4 Phương pháp thảo luận nhóm 41
2.3.5 Phương pháp thống kê toán học 42
2.4 Cách tính điểm thang đo và tiêu chí đánh giá 43
CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG ĐỘNG CƠ HỌC TIẾNG ANH CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG BÌNH ĐỊNH 46
3.1 Thực trạng động cơ học tiếng Anh của SV trường cao đẳng Bình Định 46
3.1.1 Các dạng động cơ học tiếng Anh của SV 46
Trang 63.1.2 Khái quát động cơ học tiếng Anh của SV trường cao đẳng Bình Định 70
3.2 Các yếu tố tác động đến động cơ học tiếng Anh của SV trường cao đẳng Bình Định 75
3.2.1 Các yếu tố chủ quan 75
3.2.2 Các yếu tố khách quan 80
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 90
1 Kết luận 90
2 Kiến nghị 91
TÀI LIỆU THAM KHẢO 94
PHỤ LỤC
Trang 7Danh mục các từ viết tắt trong đề tài
Trang 8Danh mục bảng số liệu STT
theo các nhóm sinh viên
tác động đến động cơ học tiếng Anh
Trang 915 Bảng 3.14: Đánh giá của các nhóm sinh viên về các yếu
tố khách quan tác động đến động cơ học tiếng Anh
tố khách quan tác động đến động cơ học tiếng Anh
8
Trang 10Danh mục các biểu đồ
STT
STT
của sinh viên
Anh của sinh viên
Trang 11MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Hiện nay trước xu thế hội nhập toàn cầu hóa, rất nhiều nhà tuyển dụng cầnnguồn nhân lực sử dụng thông thạo ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh Việt Nam cũngkhông nằm ngoài xu thế này Việc đào tạo tiếng Anh hiện nay được coi trọng, thểhiện qua phương châm “giảng dạy tiếng Anh như một ngôn ngữ quốc tế” trong cáctrường cao đẳng, đại học Sinh viên khối không chuyên ngữ đều được học tiếng Anhnhưng khả năng sử dụng tiếng Anh trong các tình huống thực tế rất hạn chế và cóthể nói rằng phần lớn không sử dụng được Tình trạng chung là quá trình học tiếngAnh trong nhà trường đa số sinh viên học chỉ để đối phó với thầy cô, để qua môn và
đủ điều kiện tốt nghiệp nên chưa đủ trình độ và kĩ năng nghe-nói-đọc-viết tiếngAnh Kết quả khảo sát 59 trường đại học, cao đẳng không chuyên ngữ trong cảnước cho thấy có tới 51,7% sinh viên tốt nghiệp không đáp ứng được yêu cầu về kỹnăng tiếng Anh [6] Tính theo trình độ chuyên môn, tỷ lệ thất nghiệp cao nhất nằm ởnhóm có trình độ cao đẳng chuyên nghiệp và cao đẳng nghề, tương ứng 7,2% [14]
Thực tế, hoạt động học tiếng Anh của sinh viên không chuyên ngữ trườngCao đẳng Bình Định cho thấy số sinh viên say mê, hứng thú và sử dụng thành thạotiếng Anh trong quá trình học không nhiều; tỉ lệ sinh viên thi lại môn tiếng Anh caonhất trong tất cả các môn của chương trình học, chiếm 21.5% [34] Có rất nhiều lý
do dẫn đến thực trạng này, song lý do quan trọng nhất chính là sinh viên chưa hìnhthành được cho mình động cơ học tập ngoại ngữ đúng đắn và phù hợp, điều đó dẫnđến các em học ngoại ngữ một cách đối phó và thụ động
Ở Việt Nam dưới góc độ Tâm lý học chưa có những công trình nghiên cứumang tính hệ thống về động cơ học Tiếng Anh của sinh viên trong các trường caođẳng Tại trường Cao đẳng Bình Định, chưa có một công trình nghiên cứu khoa họcnào về vấn đề động cơ học tiếng Anh của sinh viên
Chính vì vậy, nghiên cứu động cơ học tiếng Anh của sinh viên trường Caođẳng Bình Định có ý nghĩa cả về lý luận lẫn thực tiễn Góp phần xây dựng cơ sở lýluận về động cơ học tiếng Anh của sinh viên trong các trường cao đẳng và chỉ ra
Trang 12những đặc trưng về động cơ học ngọai ngữ của sinh viên Kết quả nghiên cứu của đềtài là cơ sở cho việc tạo động lực, kích thích, động viên sinh viên học tập nhằm nângcao chất lượng nguồn nhân lực cao cho đất nước.
Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi chọn vấn đề “Động cơ học tiếng Anh của sinh viên trường Cao đẳng Bình Định” làm đề tài luận văn thạc sĩ.
2. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu thực trạng 3 loại động cơ học tiếng Anh của sinh viên trường Caođẳng Bình Định; phân tích các yếu tố tác động đến các loại động cơ học tiếng Anhcủa sinh viên Cao đẳng Bình Định Trên cơ sở đó, đề xuất một số kiến nghị nhằm tạođộng lực học tiếng Anh cho sinh viên trường Cao đẳng Bình Định
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Khái quát hóa những công trình nghiên cứu có liên quan về vấn đề động cơhọc tiếng Anh của các tác giả đi trước, từ đó xác định cơ sở lý luận cho vấn đề nghiên cứu của đề tài
- Khảo sát, đánh giá thực trạng 3 loại động cơ học tiếng Anh của sinh viêntrường Cao đẳng Bình Định, phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến 3 loại động cơ họctiếng Anh của sinh viên trường Cao đẳng Bình Định
- Đề xuất một số kiến nghị nhằm tạo động lực học tiếng Anh cho sinh viêntrường Cao đẳng Bình Định
4 Đối tượng nghiên cứu
Các biểu hiện của 3 loại động cơ học tiếng Anh và các yếu tố tác động đến động cơ học tiếng Anh của sinh viên trường Cao đẳng Bình Định
5 Khách thể nghiên cứu
Tổng số khách thể chính nghiên cứu là 340 sinh viên của trường Cao đẳngBình Định, trong đó bao gồm:
+ 116 SV Khoa CNTT (40 SV năm 1, 39 SV năm 2, 37 SV năm 3)
+ 105 SV Khoa QTDL (33 SV năm 1, 34 SV năm 2, 38 SV năm 3)
+ 119 SV Khoa SPTH (45 SV năm 1, 40 SV năm 2, 34 SV năm 3)
Trang 13Ngoài ra, chúng tôi còn tiến hành phỏng vấn sâu và thảo luận nhóm với 15 giáoviên dạy tiếng Anh, 09 giáo viên chủ nhiệm, 06 cán bộ hỗ trợ học tập.
Ngoài ra, chúng tôi tiến hành phỏng vấn sâu và thảo luận nhóm với 15 giáoviên dạy tiếng Anh, 09 GVCN và 06 CBHTHT đang làm việc tại trường Cao đẳngBình Định
6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung nghiên cứu: 3 loại động cơ học tiếng Anh của sinh viên trường
Cao đẳng Bình Định hệ chính quy
- Về khách thể nghiên cứu: Khách thể chính: Nghiên cứu trên 340 sinh viên
hệ chính quy theo học tiếng Anh tại trường Cao đẳng Bình Định và 30 khách thểphụ
- Về địa bàn nghiên cứu: Tại trường Cao đẳng Bình Định.
7 Giả thuyết khoa học
- Hoạt động học tiếng Anh của sinh viên trường Cao đẳng Bình Định đượcthúc đẩy bởi nhiều loại động cơ; trong đó, động cơ hoàn thành môn học thúc đẩy mạnh mẽ nhất hoạt động học tiếng Anh của sinh viên trường Cao đẳng Bình Định
- Có các yếu tố chủ quan và khách quan tác động đến động cơ học tiếng Anh củasinh viên trường Cao đẳng Bình Định Trong các yếu tố chủ quan đặc biệt yếu tố
hứng thú học tập tác động đến động cơ học tiếng Anh của sinh viên trường Caođẳng Bình Định mạnh mẽ hơn Trong các yếu tố khách quan thì yếu tố môi trườnghọc tập môn tiếng Anh tác động mạnh mẽ nhất đến động cơ học tiếng Anh của sinhviên trường Cao đẳng Bình Định
- Có sự khác nhau về động cơ học tiếng Anh giữa các nhóm sinh viên xéttheo ngành học, năm học, kết quả học tập và giới tính; trong đó, sự khác biệt vềngành học và năm học là rõ rệt nhất
8 Phương pháp nghiên cứu:
Luận văn được tiến hành nghiên cứu theo các phương pháp sau:
- Phương pháp nghiên cứu văn bản, tài liệu
- Phương pháp thảo luận nhóm
Trang 14- Phương pháp điều tra bằng phiếu trưng cầu ý kiến
- Phương pháp phỏng vấn sâu
- Phương pháp xử lý số liệu nghiên cứu bằng thống kê toán học
Cách sử dụng từng phương pháp được trình bày cụ thể trong chương 2
9 Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và phần phụ lục; luận văn gồm 3 chương:
- Chương 1: Cơ sở lý luận của đề tài nghiên cứu
- Chương 2: Tổ chức và phương pháp nghiên cứu
- Chương 3: Kết quả nghiên cứu thực trạng động cơ học tiếng Anh của sinhviên trường Cao đẳng Bình Định
Trang 15CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
1.1 Vài nét tổng quan vấn đề nghiên cứu
1.1.1 Các nghiên cứu về động cơ
1.1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài
- Theo hướng tiếp cận phân tâm học: Các đại diện tiêu biểu của hướng tiếpcận này là: Sigmund Freud, Alfred Adler, Erick Erikson, Erich Fromm , Heinz
Hartmann, Carl Jung…cho rằng: Toàn bộ hành vi đều bắt nguồn từ bản năng, nhữngbản năng này đầu tiên xuất hiện để hoạt động trong một hình thái đơn giản vànguyên thủy…[4; tr 60-71] Hình thái đơn giản và nguyên thủy này chính là tình dục
và vô thức hoạt động dưới nguyên tắc thỏa mãn Trong việc đề xướng một mô hìnhnhân cách mới bao gồm các yếu tố xung động bản năng, bản ngã và siêu ngã, cácnhà Phân tâm học đã đặc biệt chú ý đến khái niệm động cơ thúc đẩy vô thức Nhưvậy, các nhà Phân tâm học nhấn mạnh đến những yếu tố nằm bên trong bản thân mỗingười là động lực thôi thúc con người hành động
- Theo hướng tiếp cận hành vi: Các đại diện tiêu biểu cho hướng tiếp cận này
là J Watson, B.F.Skinner, Clark Hull, J.Dollard, Neal Miller, E.C.Tolman, AlbertBandura…Họ giải thích động cơ bằng các khái niệm củng cố, phần thưởng và sựtrừng phạt Với thuyết học tập xã hội thì Bandura đã cho rằng chúng ta thực hiệnmột hành vi nào đó không chỉ vì cái chúng ta nhận được mà còn vì sự nhận thức,đánh giá của chúng ta về hậu quả của hành vi mà cá nhân có thể nhận được khi thựchiện hành vi đó [4; tr 137]
- Theo hướng tiếp cận nhân văn: Các đại diện tiêu biểu là Carl Rogers,Abraham Maslow…Cho rằng cái thúc đẩy con người hoạt động xuất phát từ nhữngnguồn lực bên trong, việc thỏa mãn các nhu cầu của họ [4; tr 213] Những sức mạnhnày là bẩm sinh nhằm thực hiện hóa tiềm năng con người, làm cho họ trưởng thành,trở thành người tốt hơn, có giá trị hơn với đầy đủ chức năng
- Theo hướng tiếp cận hoạt động: Các đại diện tiêu biểu là L.X.Vugotxky,
Trang 16con người nảy sinh và hình thành trong quá trình cá nhân tham gia hoạt động, giaotiếp và nhận thức [3; tr 116] Khi xem xét vấn đề động cơ của cá nhân phải xem xét
nó trong mối quan hệ với nhu cầu Động cơ là sự phản ánh chủ quan của chủ thể vềđối tượng nào đó có khả năng thỏa mãn nhu cầu cho chủ thể
- Theo hướng tiếp cận nhận thức: Đại diện tiêu biểu là J.Piaget…Cho rằngtính định hướng tích cực, có chọn lọc của hành vi tạo thành bản chất của hiện tượngđược xác định là động cơ; động cơ của hoạt động gắn liền với nhận thức của cá nhân
về đối tượng của hoạt động [25; tr 170]
Tóm lại, qua việc tìm hiểu về các nghiên cứu của các tác giả ở nước ngoàicho thấy, động cơ là vấn đề trung tâm của khoa học Tâm lý và đã được đông đảo cácnhà khoa học tâm lý quan tâm nghiên cứu từ rất sớm
1.1.1.2 Các nghiên cứu ở trong nước về động cơ
Ơ Việt Nam, các nhà tâm lý học chủ yếu nghiên cứu động cơ theo quan điểm của trường phái hoạt động, với các hướng nghiên cứu cơ bản như sau:
- Hướng nghiên cứu về động cơ nói chung, bao gồm các tác giả tiêu biểu như:Phạm Minh Hạc, Ngô Công Hoàn, Nguyễn Quang Uẩn, Lê Đức Phúc, Trần TrọngThủy …đều nghiên cứu vấn đề động cơ chủ yếu theo hướng tiếp cận hoạt động, đềucho rằng động cơ được hình thành, phát triển trong quá trình con người tham giavào các hoạt động và giao tiếp đa dạng và phong phú, trong các mối quan hệ xã hội
mà cá nhân đó là thành viên [dẫn theo 23; tr 12]
- Hướng nghiên cứu về các yếu tố tác động đến động cơ học tập, bao gồm cáctác giả Nguyễn Kế Hào, Phan Trọng Ngọ, Nguyễn Thạc, Phạm Thành Nghị, NguyễnHồi Loan, Bùi Minh Huệ, Lý Minh Tiên…Họ cho rằng các yếu tố bên ngoài và bêntrong có ảnh hưởng nhất định đến động cơ học tập của người học Vì vậy, muốnhình thành động cơ học tập cho học sinh, sinh viên cần chú trọng đến các yếu tố này [12, 25, 29, 22,13]
- Hướng nghiên cứu về mối quan hệ giữa động cơ học tập và xu hướng nhâncách, bao gồm các tác giả Lê Văn Hồng, Lê Ngọc Lan, Nguyễn Văn Thàng, LêThanh Hương Đặng Xuân Hoài, Phạm Thị Đức, Khampan Khăm On… Các tác giả
Trang 17đều thống nhất cho rằng động cơ có mối liên hệ chặt chẽ tới xu hướng nhân cáchcủa mỗi cá nhân Động cơ có mối quan hệ với nhiều yếu tố tâm lý, tuy nhiên mốiquan hệ mật thiết nhất là giữa động cơ với nhu cầu [15,17,8,28].
- Hướng nghiên cứu về các giải pháp nâng cao động cơ học tập cho ngườihọc, bao gồm các tác giả: Vũ Thị Nho, Dương Thị Kim Oanh, Đặng Thị Lan, TrầnThị Thìn….Các tác giả cho rằng cần nâng cao nhận thức, đặt ra mục tiêu cụ thể, cảitiến phương pháp giảng dạy nhằm nâng cao động cơ học tập cho người học[24,29,21,31]
Tóm lại, vấn đề động cơ được các tác giả trong nước quan tâm nghiên cứutheo các mức độ và khía cạnh khác nhau Tuy nhiên, điểm chung là các tác giả đềucho rằng động cơ có vai trò rất quan trọng, tạo động lực thúc đẩy tính tích cực hoạtđộng của con người
1.1.2 Các nghiên cứu về động cơ học tiếng Anh
1.1.2.1 Các nghiên cứu nước ngoài về động cơ học tiếng Anh
- Hướng nghiên cứu về thực trạng động cơ học tiếng Anh: Tác giả Zoltal
Dornyei, (2001) với công trình nghiên cứu “Động cơ học tập ngôn ngữ thứ 2 củasinh viên đại học” đã tiến hành khảo sát nghiên cứu 8 loại động cơ học tiếng Anh -ngôn ngữ thứ 2 của các sinh viên đại học và cho rằng 3 yếu tố tác động đến việc họcngôn ngữ thứ 2 là: thái độ, tính tích cực và lòng mong muốn hội nhập [47]; Tác giảJohn Body & Huit.W (2005) với công trình nghiên cứu “Động cơ học tập ngoại ngữcủa sinh viên Cao đẳng” đã khảo sát thực trạng học ngoại ngữ của sinh viên ở mứcthấp là do mục tiêu học tập đặt ra thấp [dẫn theo 1; tr 17]; Chang, H-H (2005),
“Động cơ học tiếng Anh của sinh viên cao đẳng Đài Loan”, đã tiến hành khảo sát vànghiên cứu các loại động cơ cơ bản, hiện hữu trong sinh viên cao đẳng là động cơphát triển sự nghiệp, động cơ hội nhập và động cơ thực dụng [42]; Tác giả Wen den
& Blanka FrydrychoVaklimova (2011) với công trình nghiên cứu “Động cơ họctiếng Anh của sinh viên đại học”[50]
- Hướng nghiên cứu về các yếu tố tác động đến động cơ học tiếng Anh: Ames
& Ames (1989) với công trình nghiên cứu “Những yếu tố thúc đẩy hoạt động học
Trang 18ngôn ngữ thứ 2”, cho rằng động cơ học ngôn ngữ thứ hai là sự thúc đẩy để tạo ra vàduy trì những ý định và các hành động tìm kiếm mục tiêu Như vậy, động cơ rấtquan trọng vì nó quyết định mức độ tham gia và thái độ tích cực của sinh viên đốivới việc học Họ đã xem động cơ là một trong những yếu tố chính quyết định sựthành công trong sự phát triển ngôn ngữ thứ hai/ngoại ngữ [dẫn theo 1; tr 28];Oxford và Shearin (1994) với công trình nghiên cứu “Mối quan hệ giữa động cơ vàtính tích cực trong việc học ngoại ngữ” và cho rằng động cơ (motivation) quyết địnhmức độ tích cực tham gia của cá nhân vào việc học ngôn ngữ thứ hai [46]; Tác giảNada Alrifai (2009) với công trình nghiên cứu “Sự khác biệt về trình độ khi họcTiếng Anh - những yếu tố ảnh hưởng đến động cơ học tiếng Anh” Tác giả cho rằng
sự khác biệt về trình độ là một trong những yếu tố cơ bản tạo sự khác biệt khi họctiếng Anh [48]
- Hướng nghiên cứu về các giải pháp tạo động lực cho người học tiếng Anh:
Frederick (1989), có công trình nghiên cứu “Học tiếng Anh - động lực để làm việc”cho rằng chính nhu cầu, mong muốn tìm được việc làm sau khi ra trường chính làmột trong những giải pháp quan trọng để người học tích cực nỗ lực hơn khi họctiếng Anh [40]; Djigunovie, J.M (2001), “Động lực cụ thể - chiến lược học tiếngAnh”, cho rằng việc giúp người học xác định được mục tiêu cụ thể của từng giaiđoạn trong cuộc đời chính là giải pháp mang tính chiến lược nhằm nâng cao hiệuquả của việc học tiếng Anh [44]; Bernaus M.and Gardner R C ( 2008), có công trìnhnghiên cứu “Chiến lược tạo động lực cho sinh viên học tiếng Anh”, đã nêu ra một sốgiải pháp giúp sinh viên nâng cao động lực khi học tiếng Anh [39]; Yesin Bektas(2009), “Tạo động lực học tiếng Anh cho học sinh Thổ Nhĩ Kỳ” [49]
Thực tế, có rất nhiều các nghiên cứu về vai trò của động cơ trong việc họctiếng Anh và hầu hết những nghiên cứu này cho thấy thái độ tích cực và động cơ họctập của người học có liên quan đến sự thành công trong quá trình học tiếng Anh
1.1.2.2 Các nghiên cứu trong nước về động cơ học tiếng Anh
Động cơ học ngoại ngữ được coi như một loại động cơ đặc trưng, có tác dụngthúc đẩy con người hoạt động để vươn tới mục đích học tập Ở Việt Nam, đã có
Trang 19những công trình nghiên cứu vấn đề động cơ học tiếng Anh được đề cập ở một số khía cạnh khác nhau Cụ thể như sau:
- Hướng nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến việc học tiếng Anh Bao
gồm các tác giả như : Vũ Mai Giang (2009) có công trình nghiên cứu “Môi trườnglàm việc với vai trò là yếu tố thúc đẩy tự hoàn thiện học tiếng Anh”; Vũ Thị Hiền(2010) có công trình nghiên cứu “Yếu tố xã hội- giáo dục ảnh hưởng đến động cơhọc tiếng Anh của học sinh trường THPT Sơn Thịnh, Văn Chấn, Yên Bái”; NguyễnThị Tuyến (2012) có công trình nghiên cứu “Những nhân tố ảnh hưởng đến độnglực học kỹ năng nghe tiếng Anh của học sinh THPT An Lão” Các tác giả đều cóđiểm chung khi cho rằng các yếu tố chủ quan và khách quan có tác động đến động
cơ học tiếng Anh của người học
- Hướng nghiên cứu về hứng thú khi học ngoại ngữ bao gồm các tác giả: Trịnh
Phương Linh (2010) có công trình nghiên cứu “Nghiên cứu các hoạt động nhằm tăngcường hứng thú học phát âm tiếng Anh cho sinh viên năm thứ nhất hệ cao đẳng tiếngAnh tại trường Cao đẳng sư phạm Hà Nam”; Vũ Thị Huyền (2011) có công trìnhnghiên cứu “Sự mất hứng thú học tiếng Anh của học sinh THPT Lý Thái Tổ, Bắc Ninh”;Nguyễn Thị Hạnh (2012) có công trình nghiên cứu “Sử dụng phương pháp đánh giátuyển tập bài làm nhằm tăng hứng thú cho học sinh khối lớp 9 trường THPT Nam Hảihọc môn tiếng Anh”… Các tác giả đều thống nhất khi cho rằng hứng thú đóng vai trò rấtquan trọng giúp việc học tiếng Anh trở nên hiệu quả hơn
- Hướng nghiên cứu về động lực học ngoại ngữ của học sinh, sinh viên bao
gồm các tác giả: Trần Xuân Điệp (1998) có công trình nghiên cứu “Bàn về động lựcdạy - học ngoại ngữ”; Bùi Hồng Ánh (2004) có công trình nghiên cứu “Bàn về thái
độ và động cơ học ngoại ngữ của sinh viên năm thứ nhất ở trường Đại học Khoa học
Xã hội và Nhân văn”; Hoàng Văn Hợi (2013) có công trình nghiên cứu “Động lựcthấp trong việc học tiếng Anh của học sinh trường THPT Ngô Trí Hòa: Các nguyênnhân và giải pháp”… Các tác giả đều có quan điểm chung khi cho rằng sở dĩ họcsinh, sinh viên học tiếng Anh trong nhà trường chưa hiệu quả là do họ chưa xâydựng cho mình hệ thống động cơ đúng đắn và phù hợp Vì vậy, muốn cải thiện và
Trang 20nâng cao hiệu quả học tiếng Anh, cần thiết phải giúp học tạo cho mình hệ thốngđộng cơ phù hợp hơn.
Như vậy, qua việc khái quát lại các công trình nghiên cứu ở trong và ngoàinước cho thấy các nghiên cứu về động cơ thì nhiều nhưng các công trình nghiêncứu về động cơ học ngoại ngữ của sinh viên ở các trường cao đẳng còn chưa đượcnghiên cứu một cách có hệ thống Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu trên đã đưa
ra những gợi ý, định hướng nhất định cho đề tài này
1.2 Khái niệm động cơ
1.2.1 Định nghĩa động cơ
Động cơ là vần đề trung tâm của Tâm lý học, khái niệm động cơ thực sự rấtkhó để đưa ra một định nghĩa chung Có các quan niệm sau đây về động cơ:
Khái niệm động cơ theo nhà Tâm lý học người Nga, A.N.Leonchiev cho rằng
có 3 khía cạnh cần phải đề cập khi nói tới động cơ: “Mối quan hệ giữa nhu cầu vàđộng cơ, động cơ chính là đối tượng có khả năng thỏa mãn các nhu cầu của chủ thể,động cơ có khả năng thúc đẩy và định hướng hoạt động nhằm thỏa mãn nhu cầu”[3;117] Như vậy, tác giả cho rằng động cơ và nhu cầu có quan hệ mật thiết, đan xenvào nhau Khi nhu cầu của chủ thể gặp được đối tượng và có được sức mạnh thúcđẩy, định hướng hoạt động của con người nhằm thỏa mãn nhu cầu
Tác giả X.L.Rubinxtein cho rằng “Động cơ là sự quy định về mặt chủ quanhành vi của con người bởi thế giới Sự quy định này được thực hiện gián tiếp quaquá trình phản ánh động cơ đó” [35; tr 189] Như vậy, tác giả cho rằng động cơ cóliên quan chặt chẽ và quy định hành vi con người Sự quy định này diễn ra gián tiếpthông qua việc thực hiện hành vi của chủ thể
Tác giả Vũ Dũng cho rằng: “Động cơ là cái thúc đẩy hành động, gắn liền vớiviệc thỏa mãn những nhu cầu của chủ thể, là toàn bộ những điều kiện bên trong vàbên ngoài có khả năng khơi dậy tính tích cực của chủ thể và xác định xu hướng củanó” [5;tr 182] Như vậy, tác giả đã chỉ rõ cái thúc đẩy động cơ, dẫn đến nguyên nhâncủa hành vi và quy định chiều hướng của hoạt động, động cơ gắn liền với việc thỏamãn nhu cầu của chủ thể
Trang 21Tác giả Nguyễn Khắc Viện cho rằng: “Động cơ hành vi bao giờ cũng hàmngụ: một sự khởi động; một sự định hướng xích gần hay né tránh mục tiêu; ít nhiềunăng lượng đầu tư vào đấy thể hiện qua cảm xúc, sự chăm chú Tổng hòa gọi làđộng cơ thôi thúc hành động” [37; tr 115] Như vậy, tác giả đã chỉ ra vai trò và chứcnăng của động cơ gắn liền với tính chủ quan của chủ thể khi thực hiện hành vi.
Tác giả Lê Khanh khi nghiên cứu về động cơ cho rằng “Động cơ là sức mạnhtinh thần được nảy sinh từ một nhu cầu, mà đối tượng thỏa mãn nó đã được xuấthiện một cách rõ ràng trong đầu óc con người dưới hình thức biểu tượng, thúc đẩymột hành động có hướng nhằm thỏa mãn nhu cầu của chính chủ thể” [20; tr 157].Như vậy, tác giả cho rằng động cơ và nhu cầu có mối liên hệ chặt chẽ với nhau,động cơ thúc đẩy chủ thể hành động nhằm thỏa mãn nhu cầu của chính họ
Tác giả Lê Thanh Hương cho rằng “Động cơ là phản ánh tâm lý về đối tượng
có khả năng thỏa mãn nhu cầu của chủ thể, khi đối tượng thỏa mãn nhu cầu và đượcchủ thể nhận thức, đạt được khả năng thúc đẩy và định hướng hoạt động của chủ thể
sẽ trở thành động cơ” [17; tr 9]
Tác giả Nguyễn Văn Lượt khi nghiên cứu về động cơ đã cho rằng: “Động cơ
là cái thúc đẩy, tạo ra sức mạnh tinh thần, được nảy sinh từ những nhu cầu mà đốitượng thỏa mãn nó đã được chủ thể nhận thức rõ ràng, có chức năng định hướng,thúc đẩy và duy trì chủ thể nhằm chiếm lĩnh nó” [23; tr 34]
Như vậy, các tác giả đã đưa ra những khái niệm khác nhau về động cơ theocác mức độ khác nhau Tuy nhiên, điểm chung của các tác giả khi bàn về động cơđều cho rằng động cơ là một thuộc tính tâm lý có chức năng thúc đẩy, định hướnghoạt động của con người, động cơ bao gồm rất nhiều kích thích bên trong và bênngoài chủ thể thúc đẩy họ hoạt động để thõa mãn nhu cầu Trên cơ sở phân tích cácquan điểm khác nhau về động cơ, trong luận văn này, chúng tôi đồng tình với ý kiếncủa tác giả Lê Thanh Hương Chúng tôi nêu khái niệm động cơ như sau:
Động cơ là cấu trúc tâm lý phản ánh đối tượng có khả năng thỏa mãn nhu cầu của chủ thể, nó có vai trò định hướng, thúc đẩy và duy trì hoạt động của chủ thể nhằm chiếm lĩnh đối tượng đó.
Trang 221.2.2 Đặc điểm của động cơ
Dựa vào quan điểm của các nhà Tâm lý học A.N.Leonchiev, L.X.Rubinstein,Herbert L.Petri và John M.Govem về vấn đề động cơ, động cơ hoạt động của conngười gồm có các đặc điểm cơ bản sau:
- Tính định hướng của động cơ: Động cơ của con người thường hướng đến mộtmục đích nhất định khi họ thực hiện hoạt động Chính tính định hướng của động
cơ đã quy định mọi hoạt động của con người nhằm phục vụ mục đích đó trở thành hiện thực
- Tính thúc đẩy của động cơ: Trong các động cơ của một cá nhân hướng tớiviệc đạt được mục đích Động cơ cao nhất đã tạo ra hành vi, hành vi này hoặc làhành động hướng đích hoặc là hành động thực hiện mục đích Vì không thể nào đạtđược tất cả các mục đích, các cá nhân không phải lúc nào cũng đạt tới hành độngthực hiện mục đích, động cơ thôi thúc, thúc đẩy chủ thể tích cực hoạt động để đạtđược mục đích
- Tính ý thức của động cơ: Hệ thống động cơ của con người được dần dầnhình thành và phát triển trên cơ sở cá nhân tham gia tham gia các hoạt động và
giao lưu đa dạng và phức tạp trong xã hội.Tiếp thu các giá trị của nhân loại biếnchúng thành những gái trị riêng của bản thân Động cơ hoạt động của con ngườiđược hình thành và phát triển cùng với quá trình cá nhân gia nhập vào các quan hệ
xã hội Chủ thể ý thức được những gì thôi thúc mình hoạt động Do đó động cơmang tính ý thức
- Tính thứ bậc của động cơ: Có nhiều động cơ khác nhau cùng tồn tại, pháttriển trong nhân cách của chủ thể; tuy nhiên, vị trí thứ bậc của các động cơ là khácnhau, sự phân chia các chức năng khác nhau của động cơ trong từng tính chất hoạtđộng tạo nên tính thứ bậc của động cơ Trong một thời điểm chủ thể bao giờ cũng bịthúc đẩy bởi nhiều động cơ khác nhau, vì thế thường có sự sắp xếp thứ tự ưu tiênkhác nhau của các động cơ đó Dẫn đến sự ưu tiên các hoạt động khác nhau của chủthể trong cùng một thời điểm, trong đó sẽ có sự nổi trội của một số động cơ sẽ chiphối các động cơ còn lại
Trang 23- Tính biến đổi của động cơ: Trong mỗi thời kì, mỗi giai đoạn nhất định, có
sự biến đổi trong sự sắp xếp thứ tự động cơ chiếm ưu thế trong hoạt động của chủthể Đây là sự kế tiếp của tính thứ bậc của động cơ
- Tính ổn định và bền vững tương đối của động cơ: Là một thuộc tính tâm lýnên động cơ mang tính tương đối ổn định và bền vững Trong quá trình chủ thể hoạtđộng có thể xảy ra những trở ngại, khó khăn do điều kiện chủ quan và khách quantác động đến Khi đó, chủ thể có thể thay đổi chút ít nội dung của động cơ cho phùhợp với điều kiện của hoạt động Như vậy, trong quá trình hoạt động, động cơ có sựbiến đổi hoặc nảy sinh những động cơ mới
1.2.3 Các chỉ báo đo động cơ hoạt động
Có rất nhiều quan điểm khác nhau của các nhà nghiên cứu về các chỉ báo để
đo động cơ hoạt động của con người, tiêu biểu như sau :
Theo V.G.Axeev [dẫn theo 36; tr 21] động cơ hoạt động của con người có cácyếu tố sau:
- Yếu tố hành động tích cực và yếu tố cảm xúc giá trị
- Yếu tố liên tục, quá trình và yếu tố đứt đoạn
- Yếu tố cấu trúc tình thái: dương tính và âm tính
- Sự thống nhất giữa các khía cạnh nhận thức và khía cạnh lực của động cơ
- Các khía cạnh của động cơ có tính tương đối độc lập
Động cơ hoạt động của con người biểu hiện ở 3 mặt: Nhận thức, thái độ - xúccảm và tính tích cực của hành động [dẫn theo 23;24] Ba mặt này không tồn tại riêng
rẽ mà chúng tác động qua lại, gắn kết, thống nhất với nhau tạo thành một thể thốngnhất trong động cơ hoạt động của con người
- Mặt nhận thức: Khi con người tham gia vào hoạt động nào đó, cái thúc đẩy họ tiếnhành hoạt động đó là động cơ Để hình thành động cơ thúc đẩy hành động của conngười thì chủ thể đó phải nhận thức một cách chính xác và đầy đủ về đối tượng củanhu cầu một cách có ý thức Chính nhận thức đó đã thúc đẩy, điều khiển, điều chỉnhhành động của chủ thể đạt được mục đích nhằm thỏa mãn nhu cầu của họ
Trang 24- Mặt thái độ - xúc cảm của động cơ: Thái độ - xúc cảm là đại diện chủ quancủa động cơ, là biểu hiện gián tiếp của động cơ, qua đó, hành động đang diễn ra sẽđược điều khiển, điều chỉnh cho phù hợp Nói cách khác sự vận hành của động cơhoạt động gắn liền với quá trình diễn biến cảm xúc, thái độ của con người làm thànhmột thể thống nhất không thể tách rời.
- Mặt tích cực của hành động: Một động cơ hoạt động phát triển ở mức độmạnh mẽ bao giờ cũng biểu hiện rõ nhất ở tính tích cực của hành động Thể hiện ởtính kiên trì thực hiện hành động để đạt được mục đích Ngược lại, một động cơ ởmức độ thấp sẽ dẫn tới sự thủ tiêu mọi lực đẩy đối với hành động nhằm hiện thựchóa đối tượng của nhu cầu
Theo Weiner (1984) khi nói đến cấu trúc động cơ cho rằng trong thành phầnđộng cơ có 3 yếu tố: nhận thức, xúc cảm và ý chí [dẫn theo 18; tr 8]
Theo tác giả Lê Thanh Hương khi xem xét cấu trúc động cơ đã cho rằng
“Trong cấu trúc động cơ của con người có ít nhất hai thành phần, hai khía cạnh khácnhau là khía cạnh nhận thức và khía cạnh lực” [17; tr 9]
Như vậy, các nghiên cứu trên đều cho rằng động cơ có vai trò thúc đẩy nhậnthức và hành động của chủ thể khi tiến hành hoạt động nhằm thỏa mãn nhu cầu củabản thân Các thành phần tạo nên động cơ nổi lên hai yếu tố cơ bản là khía cạnhnhận thức và khía cạnh lực
Từ cơ sở lý luận trên, chúng tôi đồng ý với quan điểm của tác giả V.G.Axeev
cho rằng có thể tiến hành đo động cơ trên hai mặt/hai khía cạnh cơ bản là: nhận thức và tính tích cực hành động.
1.2.4 Mối quan hệ giữa động cơ và một số khái niệm liên quan
1.2.4.1 Mối quan hệ giữa động cơ và nhu cầu
Trong Tâm lý học, động cơ và nhu cầu luôn được nghiên cứu trong mối liên
hệ chặt chẽ với nhau, đan xen nhau Khi bàn về động cơ không thể không bàn tớinhu cầu với tư cách là nguồn gốc trực tiếp dẫn đến việc hình thành động cơ Đồngthời khi bàn về nhu cầu không thể không nói đến các lực thúc đẩy là động cơ conngười nhằm thỏa mãn nhu cầu Nhu cầu là hiện tượng tâm lý của con người, sự cần
Trang 25thiết được thỏa mãn những đòi hỏi của chủ thể về một đối tượng ngoài nó Nhu cầu
là sự đòi hỏi tất yếu của chủ thể mà họ cần được thỏa mãn để tồn tại và phát triển.Còn động cơ là sự phản ánh chủ quan về đối tượng thỏa mãn nhu cầu TheoLeonchiev, quá trình diễn biến nhu cầu trong tâm lý con người từ một trạng thái cótính chất nhu cầu sang một nhu cầu đích thực, đó là lúc nhu cầu gặp được đối tượng
và có sức mạnh thúc đẩy, định hướng hoạt động của con người nhằm thỏa mãn nhucầu [20; tr 153] Nói cách khác, ở thời điểm đó nhu cầu đã trở thành động cơ củahoạt động
1.2.4.2 Mối quan hệ giữa động cơ và định hướng giá trị
Ở trên chúng tôi đã khẳng định: Động cơ hình thành khi đối tượng có khả năngthỏa mãn nhu cầu của chủ thể được xuất hiện và có sức mạnh thúc đẩy một hoạt động
có định hướng nhằm hiện thực hóa nó trong đời sống thực hàng ngày dưới hình thứcmột sản phầm cụ thể Yếu tố thúc đẩy hoạt động đó là định hướng giá trị
Định hướng giá trị là một trong những yếu tố rất quan trọng đối với đời sống tâm lýcủa chủ thể (sinh viên); nó có mối quan hệ khăng khít và chặt chẽ tới động cơ và nhucầu Định hướng giá trị là những giá trị được chủ thể nhận thức, ý thức và đánh giácao Định hướng giá trị có ý nghĩa điều chỉnh thái độ, nhận thức, hành vi của chủ thểnhằm đạt được những giá trị đó Mỗi chủ thể sẽ có những định hướng hệ thống giátrị khác nhau Điều này phụ thuộc sự nhận thức và tính tích cực hoạt động của bảnthân mỗi người Nếu chủ thể có sự nhìn nhận đúng đắn, khoa học về nhân sinh quan
sẽ có định hướng về mục tiêu phấn đấu rõ ràng, phù hợp và thường trở thành nhữngngười có ích cho gia đình, xã hội và cho đất nước [24; tr 159]
1.3 Hoạt động học tập của sinh viên trường Cao đẳng Bình Định
1.3.1 Khái niệm sinh viên
Theo tác giả Nguyễn Thạc và Phạm Thành Nghị [29;154], khái niệm sinhviên được hiểu như sau: “Sinh viên là những người được đào tạo theo những ngànhnghề nhất định trong các trường đại học và cao đẳng nhằm bổ sung nguồn nhân lựclao động chất lượng cao cho công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc”
Trang 26Thông thường, sinh viên là những người đang theo học các trường đại học,cao đẳng (độ tuổi từ 18-25) ở lứa tuổi thanh xuân nên đạt tới trình độ cao của sựtrưởng thành về thể chất, tâm lý và các quan hệ xã hội.
1.3.2 Đặc điểm hoạt động học tập của sinh viên trường Cao đẳng Bình Định
Theo tác giả Lê Văn Hồng [15; tr 106], hoạt động học tập của sinh viên là:Học tập theo phương thức nhà trường là hoạt động đặc thù của con người, đượcđiều khiển bởi mục đích tự giác là lĩnh hội những tri thức kĩ năng, kĩ xảo mới, nhữnghình thức hành vi và những dạng hoạt động nhất định, những giá trị
Đặc điểm hoạt động học tập của sinh viên trường Cao đẳng Bình Định mangnhững nét chung và đặc trưng sau:
- Bản chất hoạt động học tập của sinh viên là chuyên sâu tìm hiểu những mônhọc, những chuyên ngành khoa học cụ thể để nắm được đối tượng, nhiệm vụ, quyluật, của các khoa học với mục đích trở thành chuyên gia về một lĩnh vực nhất định
- Hoạt động học tập của sinh viên diễn ra một cách có mục đích, kế hoạch, cónội dung, chương trình, phương pháp được đào tạo theo thời gian chặt chẽ nhưngvẫn có tính mở rộng khả năng theo năng lực, sở trường để họ có thể phát huy đượctối đa năng lực nhận thức của mình trên nhiều lĩnh vực
- Phương tiện học tập của sinh viên được mở rộng và phong phú với thưviện, phòng thí nghiệm, phòng thực hành…với những thiết bị học tập cần thiết vớingành đào tạo giúp cho họ vừa lĩnh hội tri thức, vừa hình thành kĩ năng, rèn luyện kĩxảo nghề nghiệp một cách bài bản
- Hoạt động học tập của sinh viên mang tính độc lập, tự chủ, sáng tạo Hoạtđộng tư duy của sinh viên trong quá trình học tập chủ yếu theo hướng phân tích,khái quát, diễn giải, chứng minh các định đề khoa học…Và tham gia công tácnghiên cứu khoa học
- Điều quan trọng là họ phải tự tìm ra cho mình phương pháp học tập phù hợpvới bản thân và môn học Vì khối lượng kiến thức, kĩ năng, kĩ xảo mà họ phải lĩnh
Trang 27hội trong những năm học ở trường cao đẳng là rất lớn Nếu không tìm ra được phương pháp tự học thích hợp, họ sẽ không có một kết quả học tập tốt.
1.3.3 Đặc điểm tâm lý đặc trưng của sinh viên trường Cao đẳng Bình Định
Lứa tuổi sinh viên trường Cao đẳng Bình Định có những nét tâm lý điển hìnhcủa sinh viên nói chung và mang những nét đặc thù riêng của vùng miền Cụ thể là:
- Lứa tuổi sinh viên - đây là thế mạnh của họ so với các lứa tuổi khác như: tự
ý thức cao, có tình cảm nghề nghiệp, có năng lực và tình cảm trí tuệ phát triển (khaokhát đi tìm cái mới, thích tìm tòi, khám phá), có nhu cầu, khát vọng thành đạt, nhiều
mơ ước và thích trải nghiệm, dám đối mặt với thử thách …
- Sinh viên theo học trường Cao đẳng Bình Định chủ yếu là con em trongtỉnh Trường Cao đẳng Bình Định không tổ chức tuyển sinh mà tuyển sinh từnguyện vọng đăng ký của các em khi đăng kí thi đại học, cao đẳng Vì thế, có thểnói chất lượng đầu vào của sinh viên ở mức độ trung bình Tuy nhiên, phần lớn các
em đều rất ngoan, chăm chỉ học hành và có ý thức vươn lên trong cuộc sống
1.4 Động cơ học tiếng Anh của sinh viên trường Cao đẳng Bình Định
1.4.1 Khái niệm động cơ học tiếng Anh
Để hình thành động cơ học tiếng Anh, trước hết phải có đối tượng có khảnăng kích thích, hấp dẫn sinh viên chiếm lĩnh nó Từ đó, sinh viên xuất hiện nhu cầu
và có ý thức tìm kiếm và chiếm lĩnh để thỏa mãn nhu cầu bản thân, lúc này đốitượng trở thành động cơ thúc đẩy sinh viên định hướng và duy trì hoạt động họctiếng Anh Điều này cho thấy động cơ học tiếng Anh được hình thành trong chínhquá trình học tập của sinh viên Động cơ học tiếng Anh của sinh viên là một cấu trúcphức tạp, với tư cách là một hệ thống các yếu tố, vừa có tính chất định hướng giátrị, vừa có tính chất thúc đẩy và duy trì hoạt động học tập tiếng Anh của sinh viên.Trong nghiên cứu này, chúng tôi đưa ra khái niệm động cơ học tiếng Anh của sinhviên như sau:
Động cơ học tiếng Anh của sinh viên là cấu trúc tâm lý phản ánh đối tượng có khả năng thỏa mãn nhu cầu học tiếng Anh của chủ thể, nó có vai trò
Trang 28định hướng, thúc đẩy và duy trì hoạt động học tiếng Anh của sinh viên nhằm chiếm lĩnh đối tượng đó.
1.4.2 Đặc điểm động cơ học tiếng Anh của sinh viên trường Cao đẳng Bình Định.
Căn cứ vào đặc trưng của động cơ hoạt động học tập nói chung, có thể nêulên những đặc điểm cơ bản của động cơ học tiếng Anh của sinh viên trường Caođẳng Bình Định như sau:
- Tính thúc đẩy: Động cơ học tiếng Anh của sinh viên trường Cao đẳng BìnhĐịnh nhằm hướng tới việc đạt được mục đích Động cơ cao nhất đã tạo ra hành vi,hành vi này hoặc là hành động hướng đích hoặc là hành động thực hiện mục đích,động cơ thôi thúc, thúc đẩy chủ thể tích cực hoạt động để lĩnh hội và tiếp thu kiếnthức và các kỹ năng sử dụng tiếng Anh nhằm đạt được mục đích nào đó
- Tính ý thức: Trong quá trình tham gia học tập và giao tiếp ở trường học và
xã hôi Sinh viên luôn có ý thức tiếp thu các kiến thức về ngữ pháp tiếng Anh, cáchphát âm, các kỹ năng nghe-nói-đọc-viết để biến chúng thành những giá trị riêng củabản thân nhằm sử dụng thành thạo chúng
- Tính thứ bậc: Việc học tiếng Anh của sinh viên trường Cao đẳng Bình Định
có nhiều loại động cơ khác nhau cùng tham gia thúc đẩy vào quá trình học; tuynhiên, vị trí thứ bậc của các động cơ là khác nhau, sự phân chia các chức năng khácnhau của động cơ trong từng tính chất hoạt động tạo nên tính thứ bậc của động cơhọc tiếng Anh Trong mỗi thời điểm khác nhau sẽ có sự nổi trội của một số động cơ
sẽ chi phối các động cơ còn lại trong quá trình học tiếng Anh của sinh viên
- Tính biến đổi: Trong quá trình học tiếng Anh của sinh viên trường Cao đẳngBình Định; tại mỗi thời kì, mỗi giai đoạn nhất định, có sự biến đổi trong sự sắp xếpthứ tự động cơ chiếm ưu thế trong hoạt động học của chủ thể Lúc thì loại động cơbên ngoài chiếm ưu thế, lúc loại động cơ bên trong chiếm ưu thế trong suốt quátrình học tiếng Anh
- Tính định hướng: Động cơ học tiếng Anh của sinh viên trường Cao đẳngBình Định thường hướng đến một mục đích nhất định Chẳng hạn như để qua môn
Trang 29học, để tích lũy tín chỉ hay để ra trường kiếm việc làm… Chính tính định hướng củađộng cơ đã quy định mọi hoạt động của sinh viên nhằm phục vụ mục đích đó trởthành hiện thực.
- Tính ổn định và bền vững tương đối: Trong quá trình sinh viên trường Caođẳng Bình Định học tiếng Anh luôn xảy ra những trở ngại, khó khăn do điều kiệnchủ quan và khách quan tác động đến Vì thế, họ sẽ có sự thay đổi, sắp xếp và nảysinh những loại động cơ mới để phù hợp với từng hoàn cảnh, từng điều kiện cụ thểnào đó.…để đạt được mục tiêu môn học
1.4.3 Hệ thống động cơ học tiếng Anh của sinh viên trường Cao đẳng Bình Định
1.4.3.1 Những nghiên cứu về phận loại hệ thống động cơ học tập của sinh viên
Khi phân tích về động cơ học tập, chúng tôi thấy các tác giả đều có cách nhìnnhận riêng, song nhìn chung động cơ học tập được phân chia theo 3 tiêu chí sau:
+ Căn cứ vào thời gian tác động của động cơ tới hoạt động học tập của
người học; A.N.Leonchiep, X.L.Rubinxtein, B.M.Chieplop [dẫn theo 27, tr 20] chiađộng cơ thành 2 loại:
- Động cơ học tập khái quát: Đây là loại động cơ học tập khá bền vững, có tácdụng chi phối người học trong thời gian dài và tương đối ổn định
- Động cơ học tập riêng lẻ: Đây là loại động cơ học tập có tác động tương đốingắn, phụ thuộc vào hoàn cảnh trước mắt, loại động cơ này tác động trực tiếp đếnhành động học tiếng Anh của người học
+ Căn cứ vào mục đích học tập của người học; hai tác giả Nguyễn Thạc &
Phạm Thành Nghị chia động cơ học tập của sinh viên [29] thành 5 loại là:
- Động cơ đồng nhất xã hội: Thể hiện ý thức về các nhu cầu và quyền lợi xã hội, các chuẩn mực xã hội
- Động cơ nhận thức khoa học: Thể hiện ở thái độ của sinh viên đối với quá trình nhận thức chính nội dung của vấn đề được nghiên cứu
- Động cơ nghề nghiệp: Thể hiện ở chuẩn bị kiến thức, kĩ năng, thái độ cho nghề nghiệp tương lai của chủ thể
Trang 30- Động cơ tự khẳng định: Thể hiện tự bản thân ý thức về năng lực của chính mình và mong muốn thể hiện.
- Động cơ vụ lợi: Thể hiện trong hoạt động nhằm mong muốn có lợi cho bản thân
+ Căn cứ vào hướng tác động của động cơ đến hoạt động học tập của người
học, hai tác giả Nguyễn Kế Hào & Phan Trọng Ngọ chia động cơ làm 2 loại sau:
- Động cơ bên trong: Là loại động cơ xuất phát từ nhu cầu, lòng ham hiểubiết, niềm tin…của người học đến đối tượng (kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo) của hoạtđộng học tập
- Động cơ bên ngoài: Là loại động cơ gắn liền với các tác động từ bên ngoàiđến hoạt động học tập của người học như: phần thưởng, điểm số, bằng tốt nghiệp, lời khen chê của cha mẹ hay giáo viên…[dẫn theo 27; tr 22]
1.4.3.2 Những nghiên cứu về phân loại hệ thống động cơ học tiếng Anh của sinh viên
+ Căn cứ vào các yếu tố tác động của động cơ đến hoạt động học tiếng Anh
của người học, tác giả Lieury Fenouillet, (1996), đã chia thành 3 loại:
- Động cơ bên trong: Là loại động cơ có quan hệ trực tiếp đến từ niềm vui củabản thân việc học tập mang lại cho người học
- Động cơ bên ngoài: Là loại động cơ liên quan đến những lợi ích thực tế, cụthể mà người học mong muốn có được thông qua việc học tập
- Động cơ sư phạm: Là loại động cơ có liên quan đến những niềm vui, lợi ích
từ lớp học và quá trình học tập mang lại cho người học [dẫn theo 1; tr 21]
Sự phân biệt 3 loại động cơ này chỉ mang tính chất tương đối vì trong thực tếchúng có quan hệ liên quan hỗ trợ qua lại lẫn nhau
+ Căn cứ vào mục đích của người học khi học tiếng Anh, tác giả Gardner và
Lambert [45] đã phân loại động cơ thành 2 loại là:
- Động cơ hội nhập (integrative motivation) Ông định nghĩa động cơ hội nhập(Integrative motivation) như sau: định hướng hội nhập (integrative orientation) là sự
Trang 31thích thú trong học ngôn ngữ thứ hai do sự quan tâm chân thành của cá nhân đối với con người và văn hóa thuộc nhóm ngôn ngữ khác.
- Động cơ thực dụng (instrumental motivation) Đối lập với động cơ hội nhập
là động cơ thực dụng (instrumental motivation) Động cơ này thể hiện ở sự mongmuốn phải đạt được cái gì đó thực tế hay cụ thể từ quá trình học ngôn ngữ tiếngAnh Với động cơ thực dụng, mục đích của việc tiếp nhận ngôn ngữ trở nên thiếtthực hơn, chẳng hạn như để đáp ứng những yêu cầu của trường học hay để tốtnghiệp đại học, xin việc làm, yêu cầu được trả lương cao hơn dựa vào năng lựcngôn ngữ, đọc tài liệu kỹ thuật hoặc đạt được vị thế xã hội cao hơn
+ Căn cứ vào hướng tác động của động cơ đến hoạt động tiếng Anh của
người học, theo thuyết tự chủ của Deci và Ryan [43] Ông đã phân loại động cơthành 2 loại cơ bản nhất là:
- Động cơ trong (intrinsic motivation) là những hoạt động không có phầnthưởng gì ngoại trừ chính bản thân hoạt động ấy và nó duy trì đước sự nỗ lực trongquá trình học Tuy nhiên, chúng vẫn mang lại những phần thưởng nội tại, chẳng hạnnhư cảm giác tự hào về bản thân…
- Động cơ ngoài (extrinsic motivation) là những hoạt động xuất phát từ lòngmong muốn có phần thưởng nào đó từ bên ngoài, đó có thể là tiền bạc, giải thưởng,điểm học, những lời khen ngợi thậm chí là nhằm tránh bị trừng phạt…
1.4.3.3 Hệ thống động cơ học tiếng Anh của sinh viên trường Cao đẳng Bình Định.
Qua sự tham khảo cách phân loại động cơ học tập của L.I.Bozhovic, NguyễnThạc & Phạm Thành Nghị, Gardner & Lambert; đồng thời qua quan sát thực tiễn vàđiều tra thử trên tổng số 60 khách thể là sinh viên trường Cao đẳng Bình Định,chúng tôi nhận thấy có những loại động cơ sau hiện hữu phổ biến trong quá trìnhhọc tiếng Anh của sinh viên:
- Động cơ tự khẳng định bản thân
Đây là loại động cơ nhằm giúp người học hoàn thiện nhân cách và khẳng định giá trị của bản thân mình thông qua việc nỗ lực học tập Biểu hiện đặc trưng
Trang 32của động cơ này là người học không phải vì người khác mà vì chính mình, cho nên
họ học say mê, tích cực và tự giác Họ tự đề ra mục tiêu và cố gắng đạt được, vượtqua khó khăn, thử thách để hoàn thành kế hoạch đã xác định trước Qua đó, ngườihọc khẳng định được giá trị của bản thân với thầy cô, cha mẹ, bạn bè và xã hội
- Động cơ đáp ứng yêu cầu nghề nghiệp tương lai
Đây là loại động cơ phổ biến nhằm giúp người trang bị cho mình đầy đủ kiếnthức, kỹ năng để đáp ứng yêu cầu của nghề nghiệp tương lai Hầu hết sinh viên theohọc ở trường cao đẳng đều có mục đích nhằm chuẩn bị cho mình được hành nghề
mà bản thân mong muốn sau khi ra trường, để tìm kiếm một việc làm phù hợp màbản thân theo đuổi Động cơ này đóng vai trò rất quan trọng giúp họ nâng cao trình
độ tiếng Anh không ngừng và đáp ứng yêu cầu của nhà trường, của môn học, của xãhội về nguồn nhân lực Vì những lý do đó, loại động cơ này rất có tác động trongviệc thôi thúc sinh viên nỗ lực học tiếng Anh để có trình độ tương đương khi ratrường Nó thúc đẩy chủ thể học tập và rèn luyện, phấn đấu không mệt mỏi để đạtđược mong muốn của bản thân khi ra trường là có việc làm phù hợp với ngành nghề
đã học
- Động cơ hoàn thành môn học
Tiếng Anh là một môn học không thể thiếu của chương trình học ở cáctrường cao đẳng, đại học Đối với bất kì một sinh viên nào nếu muốn có được tấmbằng tốt nghiệp, bắt buộc sinh viên phải đạt được trình độ nhất định của môn học.Đây là loại động cơ rất quan trọng đối với sinh viên Vì mục đích các em theo học ởtrường cao đẳng Bình Định là học nghề và hành nghề sau khi ra trường Vì vậy, đểđạt được mục đích này sau 3 năm học, buộc các em phải tích lũy đủ các tín chỉ, hoànthành chương trình học và phải qua môn tiếng Anh theo chuẩn chung để đánh giánăng lực học tập Động cơ này bắt buộc các em phải học tiếng Anh và hoàn thànhmôn học trong thời gian theo học ơ nhà trường
Trên thực tế hoạt động học tiếng Anh của SV còn có thể có những động cơ khácnữa nhưng trong khuôn khổ luận văn thạc sỹ này chúng tôi chỉ tập trung nghiên cứu 3dạng động cơ trên Sự phân chia các dạng/loại động cơ trên cũng chỉ mang
Trang 33tính chất tương đối vì trên thực tế, hoạt động học tiếng Anh của SV không bao giờchỉ hướng tới 1 động cơ duy nhất.
1.4.4 Các mặt biểu hiện động cơ học tiếng Anh của sinh viên trường Cao đẳng Bình Định
Động cơ học tiếng Anh của sinh viên trường Cao đẳng Bình Định được biểuhiện dưới nhiều góc độ, hình thức và nội dung Căn cứ vào quan điểm của nhà Tâm
lý học A.N Leeonchiep, A.A.Bodalov, V.V.Stolin về các tiêu chí đánh giá động cơ.Dựa trên quan điểm của V G Axeep về các khía cạnh biểu hiện của động cơ hoạtđộng, bao gồm khía cạnh nội dung và khía cạnh lực Đồng thời dựa trên sự phân tíchhoạt động học của sinh viên nói chung, hoạt động học ngoại ngữ nói riêng của sinh
viên trường Cao đẳng Bình Định nói riêng; Chúng tôi cho rằng, động cơ học tiếng Anh của sinh viên trường Cao đẳng Bình Định, bao gồm ở hai khía cạnh/ mặt biểu hiện sau: Mặt nhận thức (khía cạnh nội dung của động cơ) và mặt tích cực hành động (khía cạnh lực của động cơ) Động cơ biểu hiện ở khía cạnh/mặt nhận thức
(mặt nội dung) cho ta biết chủ thể nhận thức về cái thúc đấy hoạt động trong việchọc tiếng Anh của mình cũng như cách thức để thực hiện hoạt động ấy, những khókhăn và thuận lợi trong việc học tiếng Anh Động cơ biểu hiện ở khía cạnh/mặt tíchcực hành động (mặt lực) cho ta biết những hành động, thao tác của họ khi tiến hànhhọc tiếng Anh
Xuất phát từ sự phân tích trên, chúng tôi cho rằng có thể đo động cơ học tiếngAnh của sinh viên trường cao đẳng Bình Định được biểu hiện thông qua 2 mặt sau:(1) nhận thức và (2) tính tích cực hành động Cụ thể như sau:
1.4.4.1 Động cơ học tiếng Anh của sinh viên trường Cao đẳng Bình Định được biểu hiện qua mặt nhận thức
Sinh viên nhận thức về:
- Cái thúc đẩy hoạt động học tiếng Anh của bản thân;
- Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động học tiếng Anh;
- Cách thức thực hiện để đạt được cái thúc đẩy;
- Những khó khăn trong quá trình hoạt động để đạt được cái thúc đẩy;
Trang 34- Nhận thức của sinh viên về mục đích, ý nghĩa, tầm quan trọng của học tiếngAnh đối với bản thân chủ thể: đó là những cái mà sinh viên mong muốn đạt đượckhi học tiếng Anh;
- Nhận thức về yêu cầu, đòi hỏi của nghề nghiệp tương lai đối với học tiếngAnh; trình độ tiếng Anh của sinh viên khi tốt nghiệp ra trường;
- Nhận thức về điều kiện, phương tiện để đạt được mục đích học tiếng Anh
mà chủ thể đã xác định
Từ những nhận thức trên, sinh viên sẽ xây dựng cho mình những biểu tượngcủa mình về mục đích hành động, từ đó thúc đẩy hoạt động học tiếng Anh của sinhviên trong thực tiễn để chiếm lĩnh biểu tượng đó
1.4.4.2 Động cơ học tiếng Anh của sinh viên trường Cao đẳng Bình Định được biểu hiện qua mặt tích cực hành động
Mặt tích cực hành động của sinh viên học tiếng Anh có thể thông qua các chỉbáo như:
- Sinh viên đi học môn tiếng Anh đầy đủ, đúng giờ;
- Sinh viên tham gia làm bài tập môn tiếng Anh đầy đủ ở trên lớp và ở nhà;
- Sinh viên chuẩn bị bài đầy đủ trước khi đến lớp học môn tiếng Anh;
- Sinh viên nhiệt tình, chăm chú ghi chép, lắng nghe thầy cô giảng bài trongtiết tiếng Anh;
- Sinh viên nêu các câu hỏi, thắc mắc với giáo viên khi không hiểu về phầnnào đó của bài giảng tiếng Anh;
- Sinh viên tham gia làm các bài kiểm tra đầy đủ và đạt điểm tốt hay điểm xấu trong bài kiểm tra tiếng Anh;
- Sinh viên tích cực lên thư viện, lên mạng internet để tìm tài liệu học tiếng Anh;
- Sinh viên tham gia các câu lạc bộ, nhóm bạn do trường, lớp cùng tổ chứcgiúp đỡ nhau trong việc học tiếng Anh;
- Sinh viên vận dụng những điều đã học từ môn tiếng Anh vào cuộc sống
Trang 35Từ những hành động tích cực trên, sinh viên sẽ xác định cho mình hệ thốngđộng lực thúc đẩy hoạt động học tiếng Anh của họ trong thực tiễn để chiếm lĩnh kỹnăng, kĩ xảo thông qua môn học này.
1.5 Các yêu tố tác động đến động cơ học tiếng Anh của sinh viên trường cao đẳng Bình Định
Động cơ học tiếng Anh của sinh viên trường Cao đẳng Bình Định chịu tácđộng bởi nhiều yếu tố khác nhau, khái quát lại có thể thấy có 2 nhóm yếu tố tác động
là nhóm các yếu tố chủ quan và nhóm các yếu tố khách quan
1.5.1 Các yếu tố chủ quan
1.5.1.1 Hứng thú học tập
Hứng thú học tập của sinh viên là yếu tố chủ quan có tác động đến hoạt độnghọc tiếng Anh của sinh viên Hứng thú học tập vừa là điều kiện vừa là hệ quả củaquá trình học tập môn tiếng Anh của sinh viên
Theo tác giả Nguyễn Khắc Viện: Hứng thú là biểu hiện của một nhu cầu, làmcho chủ thể tìm cách thỏa mãn nhằm tạo ra khoái cảm, sự thích thú Nói đến hứngthú tức nói đến một mục tiêu mà chủ thể phải huy động cả thể chất và tâm lý để cốgắng thực hiện Hứng thú gây sự tập trung và nỗ lực thực hiện được mục tiêu [37; tr161]
Hứng thú học tập là thái độ tích cực đặc biệt của người học đối với hoạt độnghọc tập, vừa có ý nghĩa với cuộc sống vừa có khả năng mang lại khoái cảm chochính chủ thể trong quá trình học tập
Hứng thú học tiếng Anh của sinh viên trường Cao đẳng Bình Định là thái độđặc biệt tích cực của người học đối với môn tiếng Anh, được thể hiện qua cảm xúc,mong muốn, tìm hiểu, khám phá và đạt được kết quả học tập cao đối với môn họcnày Hứng thú học tập có vai trò to lớn đối với quá trình học tập môn tiếng Anh, bởichính hứng thú học tập là yếu tố quan trọng có tính chất quyết định để sinh viên họctốt hay không tốt môn học đó Nếu thiếu đi hứng thú người học không thể có thái độsáng tạo, say mê trong học tập Hứng thú học tập còn góp phầm nâng cao kết quả
Trang 36học tập môn tiếng Anh của người học Như vậy, hứng thú học tập là một biểu hiệnquan trọng và cơ bản ảnh hưởng đến động cơ học tập tiếng Anh của sinh viên.
Như vậy, khi nói đến hứng thú học tiếng Anh tức là nói đến thái độ tích cựccủa người học đối với môn học này Thái độ tích cực này được biểu hiện qua cảmxúc, nhận thức và hành động tích cực của chủ thể đối với môn tiếng Anh trong quátrình học tập
Hứng thú học tiếng Anh còn được biểu hiện rõ nhất qua hành động tích cực,
nỗ lực vươn lên của chủ thể nhằm đạt kết quả cao trong học tập môn này
Hứng thú học tập tiếng Anh tác động trực tiếp và gián tiếp đến động cơ họctiếng Anh của họ thông qua các thái độ, cảm xúc và hành động tích cực trong quátrình học môn tiếng Anh và giúp họ đạt được mục tiêu mà họ đã xác định
Vì những lý do trên, hứng thú học tập có liên quan chặt chẽ tới động cơ họctiếng Anh của sinh viên Nó vừa là điều kiện, vừa là chất xúc tác, vừa là hệ quả củaviệc tác động đến động cơ học tiếng Anh một cách tích cực nhất
Hứng thú học tiếng Anh của sinh viên trường cao đẳng Bình Định giúp họhọc tập say mê và chủ động, tự giác thực hiện các hành động học tập mà cảm thấynhẹ nhàng mà hiệu quả nhất Vì thế hứng thú học tập là yếu tố không thể thiếu ttrongviệc hình thành động cơ học tiếng Anh của sinh viên trường cao đẳng Bình Định
1.5.1.2 Định hướng giá trị
Định hướng giá trị là những giá trị được chủ thể nhận thức, ý thức và đánhgiá cao, có ý nghĩa định hướng, điều chỉnh thái độ, hành vi, lối sống của chủ thểnhằm vươn tới những giá trị đó [37; tr 64] Với những ý nghĩa như vậy, định hướnggiá trị có liên quan chặt chẽ tới việc hình thành nội dung cơ bản của xu hướng vàđộng cơ học tập của cá nhân
Định hướng giá trị có liên quan chặt chẽ tới việc hình thành hệ thống động cơhoạt động của cá nhân Định hướng giá trị của sinh viên hiện nay bộc lộ xu hướngmới của thời đại trong tiến trình hội nhập của thế giới Vừa thể hiện những giá trịtruyền thống lẫn xen kẽ những giá trị hiện đại Một số công trình nghiên cứu đã chỉ
ra định hướng giá trị của sinh viên hiện nay được nhấn mạnh như: tính dám nghĩ,
Trang 37dám làm, chấp nhận phiêu lưu mạo hiểm, sử dụng thành thạo một vài ngoại ngữ, sửdụng thành thạo công nghệ, có tính năng động,tính thích ứng, sáng tạo, nhu cầu thểhiện bản thân và hoàn thiện nhân cách thông qua học tập và lao động được nhấnmạnh…
Định hướng giá trị trong học tiếng Anh của sinh viên hiện nay được hiểunhư sau: Sinh viên muốn hình tượng tương lai của họ như thế nào khi học tiếngAnh? Họ muốn trở thành người lao động có chất lượng cao? Nếu như vậy, đòi hỏi
họ phải sử dụng thành thạo một vài ngoại ngữ Trong đó tiếng Anh hiện nay đượccoi là một ngôn ngữ chung của thị trường lao động thế giới Vì vậy, khi sinh viênnhận thức được tầm quan trọng của việc học tiếng Anh đối với tương lai của chínhmình thì hiển nhiên, những giá trị sống của họ cũng bị ảnh hưởng theo Và do đóđịnh hướng giá trị sẽ ảnh hưởng đến động cơ học tiếng Anh của họ Nó gián tiếpthúc đẩy, kích thích họ nỗ lực trong học tiếng Anh ở hiện tại để trở thành biểu tượngcủa bản thân mà họ đã hình dung và đạt được mong muốn đó
Trong thời kỳ hội nhập kinh tế hiện nay, xã hội đề cao giá trị vật chất, hướngtới sự phát triển cá nhân-cái tôi, đây cũng là xu hướng nổi bật trong định hướng giátrị của sinh viên trường Cao đẳng Bình Định Vì vậy, hệ thống định hướng giá trịcủa sinh viên vừa có sự đan xen giữa những giá trị truyền thống và những giá trịhiện đại Do định hướng giá trị được biểu hiện rất phong phú và đa dạng nên ởtrong phạm vi đề tài này, chúng tôi nghiên cứu yếu tố này theo hướng nhìn nhận củasinh viên về xu thế quốc tế hóa, xu thế hội nhập thế giới của đất nước, năng lựcthích ứng, năng lực sử dụng ngoại ngữ và làm chủ công nghệ mới của sinh viên đốivới học tiếng Anh
1.5.2 Các yếu tố khách quan
1.5.2.1 Môi trường học tập
Môi trường học tập có tác động rất lớn đến động cơ học tiếng Anh của sinhviên trường Cao đẳng Bình Định Môi trường học tập bao gồm các thành phần nhưgia đình, bạn bè xung quanh, lớp học, môi trường xã hội vĩ mô…
Trang 38Trong đó, gia đình tác động đến động cơ học tiếng Anh của sinh viên đó làthông qua sự định hướng, áp lực và truyền thống gia đình sẽ ảnh hưởng đến thànhtích học tập tiếng Anh của sinh viên Ngoài ra còn có sự quan tâm, động viên, phầnthưởng mà cha mẹ dùng để khuyến khích con em mình có thành tích học tập tốt hơn.Bởi thực tế cho thấy, đa phần sinh viên quyết tâm học tập tốt môn tiếng Anh nóiriêng và các môn khác nói chung đều chịu ảnh hưởng bởi việc muốn làm hài lòngcha mẹ, nhiều sinh viên tham gia học cao đẳng, đại học là vì cha mẹ muốn họ nhưthế Vì vậy, muốn trở thành một người con có hiếu, một người con ngoan bặt buộc
họ phải cố gẳng làm hài lòng cha mẹ, làm theo nguyện vọng của cha mẹ Ngoài ra,nghề nghiệp của cha mẹ, thái độ sống, chí tiến thủ của cha mẹ cũng ảnh hưởng đếnđộng cơ học tập của con cái họ Tuy nhiên ở nghiên cứu này, chúng tôi tìm hiểu thái
độ, hành vi, sự định hướng của cha mẹ và các thành viên trong gia đình có ảnhhưởng đến động cơ học tập của sinh viên
Bạn bè có ảnh hưởng không nhỏ đến động cơ học tiếng Anh của sinh viên.Thực tế cho thấy không ít sinh viên lựa chọn ngành học, trường học còn theo tâm lý
số đông Tức là đa phần bạn bè mình chọn ngành gì, học trường nào thì mình cũnghọc theo ngành ấy, trường ấy cho có bạn có bè thêm vui Điều này dẫn tới các emchọn nghề đôi khi không phù hợp với nhu cầu, năng lực và hứng thú của bản thân.Trong quá trình học tập ở trường cao đẳng, sinh viên đa phần sống xa nhà nên thamgia rất nhiều nhóm bạn bè trong các hoạt động học tập, vui chơi, lao động…Sự giaotiếp đa dạng đó một mặt giúp sinh viên hình thành kỹ năng giao tiếp và có thêm vốnkinh nghiệm sống, một mặt khác nó cũng ảnh hưởng đến thái độ học tập của sinhviên theo hai khả năng: Nếu nhóm bạn này hướng tới việc lĩnh hội kiến thức, kỹnăng nghề nghiệp và hoàn thiện bản thân thì sinh viên thường cùng nhau phấn đấu,thi đua nỗ lực trong học tập và ngược lại nếu nhóm bạn chỉ lo ăn chơi thì bản thânsinh viên thường a dua chơi theo, ít chú ý đến học tập Do vậy, có thể nói bạn bè lànhân tố ảnh hưởng đến động cơ học tiếng Anh của sinh viên
Trang 39Ngoài ra, các quan hệ xã hội, nhu cầu của xã hội đối với nghề nghiệp của sinhviên, sự phát triển của ngành nghề, xu thế của thời đại…cũng có ảnh hưởng đếnđộng cơ học tiếng Anh của sinh viên theo những mức độ khác nhau.
1.5.2.1 Điều kiện cơ sở vật chất phục vụ học tập
Điều kiện cơ sở vật chất phục vụ học tiếng Anh của sinh viên trường Caođẳng Bình Định cũng góp phần ảnh hưởng ít nhiều đến động cơ học tiếng Anh củasinh viên
Trong thời đại hiện nay, bất kỳ lĩnh vực nào cũng có sự hỗ trợ không nhỏ về
cơ sở vật chất đến mọi hoạt động của các lĩnh vực của đời sống Với tính chất đặcbiệt của hoạt động học tập nhất là môn tiếng Anh, đòi hỏi cần phải có điều kiện vậtchất hỗ trợ như: thư viện, phòng lad, mạng intenet…Các phương tiện này rất cầnthiết để giúp cho hoạt động học tập của sinh viên trở nên tiện lợi hơn, dễ dàng hơn
và đa dạng hơn Các em có thể học cả lý thuyết và thực hành tốt hơn, rèn các kỹnăng nghề nghiệp gần với thực tiễn hơn Với đặc thù của môn tiếng Anh, nếu nhàtrường kết nối mạng internet thì đây là điều kiện đảm bảo cho hoạt động học tiếngAnh của sinh viên diễn ra ở mọi nơi, mọi lúc; tạo điều kiện cho các em có ý thức tựgiác để tự tổ chức hoạt động học của mình ngoài giờ lên lớp Như vậy điều kiện cơ
sở vật chất càng đầy đủ, càng hiện đại và tiện nghi thì càng tạo điều kiện thuận lợicho sinh viên học tập và thực hành
Thông qua việc trang bị đầy đủ điều kiện cơ sở vật chất sẽ góp phần giúp sinhviên say mê và hứng thú thực hiện các nhiệm vụ học tập Với ý nghĩa như vậy, cácđiều kiện có sở vật chất phục vụ học tập có tác động tới việc thúc đẩy sinh viên họctập và ảnh hưởng đến động cơ học tiếng Anh của sinh viên
1.5.2.3 Giảng viên giảng dạy tiếng Anh
Giảng viên giảng dạy tiếng Anh là một trong những yếu tố khách quan tácđộng lớn đến động cơ học tiếng Anh của sinh viên trường Cao đẳng Bình Định Baogồm: phương pháp giảng dạy, cách thức kiểm tra-đánh giá, các phẩm chất đạo đức,mối quan hệ giao tiếp với sinh viên Trong đó, cơ bản nhất là phương pháp giảngdạy của giảng viên
Trang 40Phương pháp dạy học tiếng Anh được hiểu là cách thức tổ chức quá trìnhtruyền đạt và lĩnh hội nội dung dạy học môn tiếng Anh của giáo viên và sinh viên.Dưới sự tổ chức, điều khiển các hành động học của giáo viên, sinh viên tự giác, tíchcực thực hiện các hành động học của mình nhằm lĩnh hội nội dung học tập, hìnhthành các kỹ năng và phát triển nhân cách Phương pháp dạy học ở các trường đạihọc, cao đẳng hiện nay cùng với sự trợ giúp của phương tiện dạy học hiện đại có ýnghĩa to lớn trong việc kich thích sinh viên tích cực học tập và tự giải quyết cácnhiệm vụ học tập Vì động cơ học tập được thể hiện ở mục đích học tập, mà muốnthực hiện được mục đích học tập, người học phải tiến hành các hành động để giảiquyết các nhiệm vụ học tập Do đó, quá trình tổ chức dạy học là sự thiết lập, tổ chức
và hướng dẫn cho người học thực hiện các nhiệm vụ tương ứng với mục đích họctập Và đó cũng chính là quá trình thực hiện hóa động cơ học tập Vì vậy, phươngpháp giảng dạy có ảnh hưởng không nhỏ đến động cơ học tập tiếng Anh của sinhviên trường Cao đẳng Bình Định Phương pháp dạy học của giáo viên có thể tácđộng đến động cơ học tiếng Anh của sinh viên theo hai hướng tích cực hoặc tiêucực
- Khi giáo viên có phương pháp dạy học tích cực, sinh động để tổ chức cáchành động học thành công thì sẽ góp phần làm nảy sinh cảm xúc, nhu cầu, hứng thú,nhận thức của người học Tức là tạo ra được động cơ của quá trình học tập ấy mộtcách tích cực.Động cơ đó kích thích chủ thể học tiếng Anh một cách say mê, hàohứng
- Ngược lại, khi giáo viên không có phương pháp dạy học phù hợp, sử dụngcác phương pháp thiếu linh động, sẽ góp phần trực tiếp làm cho sinh viên không cóhứng thú, nhu cầu, cảm xúc cần thiết để lĩnh hội nội dung dạy học Làm cho họ cảmthấy chán nản, mệt mỏi và căng thẳng trong quá trình học tiếng Anh Và do đó kếtquả học tiếng Anh vì thế mà cũng bị ảnh hưởng theo Bên cạnh phương pháp dạyhọc, còn phải kể đến cách thức kiểm tra-đánh giá, các phẩm chất đạo đức và mốiquan hệ giao tiếp của giảng viên với sinh viên…cũng góp phần tác động đến động
cơ học tiếng Anh của sinh viên