Bài 28 - ĐIỆN THẾ NGHỈ VÀ ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG (PRO)

ĐIỆN THẾ NGHỈ: * Điện thế nghỉ Điện thế tĩnh, điện thế màng : là khi ở trạng thái nghỉ ngơi, mặt trong của màng nơron tích điện âm - và mặt ngoài tích điện dương +... - Có sự chênh lệch

I ĐIỆN THẾ NGHỈ:

- Dùng 2 vi điện cực nối với 1 điện kế cực nhạy

- Đặt 1 điện cực gần mặt ngoài của màng nơron.

- Điện cực thứ 2 đâm xuyên qua màng vào trong tế bào, gần mặt trong của màng.

 Kim điện kế lệch đi 1 khoảng  chứng tỏ có sự chênh lệch điện thế giữa trong và ngoài màng.

* Cách đo điện thế nghỉ:

1 Khái niệm:

I ĐIỆN THẾ NGHỈ:

* Điện thế nghỉ (Điện thế tĩnh, điện thế màng) : là khi ở trạng thái nghỉ ngơi, mặt trong của màng nơron tích điện âm (-) và mặt ngoài tích điện dương (+).

Quan sát hình sau

Giải thích cơ chế hình thành điện thế nghỉ ?

I ĐIỆN THẾ NGHỈ:

2 Cơ chế hình thành điện thế nghỉ:

Do 3 yếu tố sau:

- Có sự chênh lệch điện

thế giữa trong và ngoài

màng sinh chất của nơron

bào lớn hơn ngoài dịch

mô  Na+ vào trong

màng

Phân bố ion và tính thấm của của màng tế bào

anion (-) bị giữ lại bên

trong màng đã tạo nên lực

hút tĩnh điện giữa các ion

trái dấu, nên K+ cũng

không thể đi ra một cách

thoải mái (và cũng không

thể đi xa khỏi màng)

- Hoạt động của bơm Na+/

K+ : thường xuyên chuyển

Na+ ra và K+ vào (theo tỉ

lệ 3Na+ ra và 2K+ vào)

nên duy trì được tính ổn

định tương đối của điện

thế nghỉ (-70mV đối với

thần kinh mực ống)

II ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG:

1 Khái niệm:

- Điện thế hoạt động là sự biến đổi điện thế nghỉ ở màng nơron từ phân cực  mất phân cực  đảo cực  tái phân cực.

a Khái niệm và đồ thị của điện thế hoạt động:

-100 -70 -50

0

+30 +50

l l l l l l l l

mV

mS

i n th

Điện thế ện thế ế ngưỡng Điện thế nghỉ

GĐ đảo cực

GĐ tái phân cực

GĐ m t phân ất phân cực

Hình: Cơ chế hình thành điện thế hoạt động

Giai đoạn đảo cực

Giai đoạn tái phân cực

II ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG:

1 Khái niệm và đồ thị của điện thế hoạt động:

b Cơ chế hình thành điện thế hoạt động:

Các GĐ Kênh ion Ion qua

+ Na+ tích điện (+) làm trung hòa

(-) ở mặt trong của tb gây ra mất phân cực

Na+ vào nhiều dẫn đến dư thừa  làm cho mặt trong của tb tích điện (+), mặt ngoài tích điện (-)

+ K+ ra ngoài màng, khi đi mang

theo (+) nên làm cho mặt ngoài màng tb tích điện (+), mặt trong thì tích điện (-)

2 Sự lan truyền xung thần kinh trên sợi

không có bao miêlin:

- Trong thành phần của bao miêlin có khoảng 20% prôtêin và

80% lipit (phôtpholipit, glicôlipit và colestêron) nên có màu trắng bóng

Chiều lan truyền của dòng điện

?

Trên sợi TK không có

bao Miêlin thì xung

TK sẽ lan truyền như

thế nào

- Xung TK lan truyền dọc

theo sợi TK liên tục từ

vùng màng này đến vùng

màng kế tiếp

- Cơ chế: do xảy ra các

giai đoạn mất phân cực,

đảo cực, tái phân cực liên

tiếp hết vùng này đến

vùng khác trên sợi thần

kinh

Trong sư lan truyền xung

TK trên sợi TK không có

bao Miêlin cần lưu ý

những điểm gì

* Lưu ý:

- Xung thần kinh chỉ gây

nên sự thay đổi tính thấm ở

vùng màng kế tiếp, còn nơi

điện thế hoạt động vừa sinh

ra, màng đang ở vào giai

đoạn trơ tuyệt đối nên không

tiếp nhận kích thích

- Nếu kích thích ở giữa

sợi thần kinh thì xung thần

kinh truyền đi theo cả hai

chiều kể từ điểm xuất phát

3 Sự lan truyền xung thần kinh trên sợi có bao

miêlin:

Đặc điểm cấu tạo của sợi TK có bao Miêlin ?

3 Sự lan truyền xung thần kinh trên sợi có bao

miêlin:

- Bao miêlin bao bọc không liên tục mà ngắt quãng trên sợi TK, tạo thành các eo Ranvie, bao miêlin có tính chất cách điện.

3 Sự lan truyền xung thần kinh trên sợi có bao

miêlin:

- Bao miêlin bao bọc không liên tục mà ngắt quãng trên sợi TK, tạo thành các eo Ranvie, bao miêlin có tính chất cách điện.

- Sự lan truyền xung TK theo lối “nhảy cóc” từ eo Ravie này sang eo Ranvie khác.

- Sự thay đổi tính thấm của màng chỉ xảy ra tại các eo.

- Cơ chế: do xảy ra các giai đoạn mất phân cực, đảo cực, tái phân cực liên tiếp từ eo Ravie này sang eo Ranvie khác trên sợi TK.