Đơn vị: Trường THPT Trấn Biên SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM: VẬN DỤNG GIÁO DỤC STEM VÀO HOẠT ĐỘNG SÁNG TẠO TRONG BÀI CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO PHÔI MÔN CÔNG NGHỆ 11 Chủ đề STEM: Chế tạo phôi bằng p
Trang 1SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
Đơn vị: Trường THPT Trấn Biên
Mã số:
(Do HĐCNSK cấp trên ghi)
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
Người thực hiện: NGUYỄN THỊ THÙY TRANG
Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in sáng kiến
Mô hình Đĩa CD (DVD) Phim ảnh Hiện vật khác
Năm học: 2019 – 2020
Trang 2Đơn vị: Trường THPT Trấn Biên
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
VẬN DỤNG GIÁO DỤC STEM VÀO HOẠT ĐỘNG SÁNG TẠO TRONG BÀI CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO PHÔI
MÔN CÔNG NGHỆ 11
(Chủ đề STEM: Chế tạo phôi bằng phương pháp đúc
trong khuôn thạch cao)
Người thực hiện: NGUYỄN THỊ THÙY TRANG
Trang 3MỤC LỤC
1
1 Tổng quan những thông tin cần thiết về vấn đề cần
nghiên cứu
1
1.2 Vai trò, ý nghĩa của giáo dục STEM 2
1.3 Các đặc trưng của một bài học, chủ đề STEM 2
1.4 Các bước thực hiện xây dựng chủ đề dạy học
2
1 Các bước/ quy trình thực hiện giải pháp mới 7
1.2 Kế hoạch, giáo án thực hiện chủ đề 10
Trang 42 Những kiến nghị, đề xuất điều kiện để triển khai, ứng
dụng sáng kiến vào thực tiễn
26
3 Cam kết không sao chép hoặc vi phạm bản quyền 27
5
PHỤ LỤC Phụ lục 1 : Mẫu phiếu học tập từng bước của quá trình thiết
kế kỹ thuật Phụ lục 2: Bảng các tiêu chí đánh giá học sinh Phụ lục 3: Phiếu thăm dò ý kiến học sinh Phụ lục 4 : Một số hình ảnh quá trình thực hiện đề tài
Trang 5DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT
TT Chữ cái viết tắt Viết đầy đủ
Trang 61 Tên sáng kiến:
VẬN DỤNG GIÁO DỤC STEM VÀO HOẠT ĐỘNG SÁNG TẠO TRONG
BÀI CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO PHÔI
MÔN CÔNG NGHỆ 11 (Chủ đề STEM: Chế tạo phôi bằng phương pháp đúc trong khuôn thạch cao)
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giảng dạy môn Công Nghệ
3 Tác giả:
- Họ và tên: Nguyễn Thị Thùy Trang Nam (nữ): Nữ
- Trình độ chuyên môn: Thạc sĩ Lý Luận và phương pháp dạy hoc KT
- Chức vụ, đơn vị công tác: Trường THPT Trấn Biên
- Điện thoại: 0908933789 Email: ntttrang1812@gmail.com
- Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến (%): 100%
4 Đồng tác giả (nếu có)
- Họ và tên: ……… …… Nam (nữ):
- Trình độ chuyên môn: …
- Chức vụ, đơn vị công tác: …
- Điện thoại: …… ……… Email:
- Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến (%):
(Ghi số lượng % đồng tác giả đóng góp vào sáng kiến)
Trang 71
A PHẦN MỞ ĐẦU
I BỐI CẢNH CỦA GIẢI PHÁP
1 Tổng quan những thông tin cần thiết về vấn đề cần nghiên cứu
1.1 Giáo dục STEM là gì?
STEM là cụm từ viết tắt của các từ Science (khoa học), Technology
(công nghệ), Engineering (kỹ thuật) và Math (toán học)
- Science (Khoa học): Là lĩnh vực phát triển các khả năng vận dụng các kiến thức, kỹ năng khoa học (vật lý, hóa học, sinh học và khoa học trái đất ) của học sinh
- Technology (Công nghệ): Là lĩnh vực phát triển khả năng hiểu và đánh giá công nghệ của học sinh
- Engineering (Kỹ thuật): Là lĩnh vực nhằm phát triển sự hiểu biết của học sinh
về cách công nghệ đang phát triển thông qua quy trình thiết kế kỹ thuật
- Maths (Toán): Là lĩnh vực nhằm phát triển ở học sinh khả năng phân tích biện luận và truyền đạt ý tưởng một cách hiệu quả thông qua việc tính toán và giải thích các giải pháp giải quyết các vấn đề toán học trong các tình huống đặt ra.[4;tr12]
Giáo dục STEM được phát triển nhằm trang bị cho người học những kiến
thức và kỹ năng cần thiết liên quan đến các lĩnh vực kể trên Những kiến thức và
kỹ năng này phải được tích hợp, lồng ghép và bổ trợ cho nhau nhằm giúp học sinh không chỉ hiểu biết về nguyên lý mà còn có thể áp dụng để thực hành và tạo
ra được những sản phẩm trong cuộc sống hằng ngày Giáo dục STEM đề cao phong cách học tập sáng tạo Đặt người học vào vai trò của một nhà phát minh, người học sẽ phải hiểu thực chất của các kiến thức được trang bị; phải biết cách
mở rộng kiến thức; phải biết cách sửa chữa, chế biến lại chúng cho phù hợp với tình huống có vấn đề mà người học đang phải giải quyết [Theo Hiệp hội các Giáo viên dạy khoa học Mỹ - NSTA.]
Trang 81.2 Vai trò, ý nghĩa của giáo dục STEM
Việc vận dụng giáo dục STEM vào trường học đã mang lại nhiều ý nghĩa, phù hợp với định hướng đổi mới giáo dục Cụ thể là:
- Đảm bảo giáo dục toàn diện: Bên cạnh các môn học đang được quan
tâm như Toán, Khoa học, các lĩnh vực Công nghệ, Kỹ thuật cũng sẽ được quan tâm, đầu tư trên tất cả các phương diện về đội ngũ giáo viên, chương trình, cơ
sở vật chất
- Nâng cao hứng thú học tập các môn học STEM: Các dự án học tập
trong giáo dục STEM hướng tới việc vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các vấn đề thực tiễn, học sinh được hoạt động, trải nghiệm và thấy được ý nghĩa của tri thức với cuộc sống, nhờ đó sẽ nâng cao hứng thú học tập của học sinh
- Hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất cho học sinh: Khi
triển khai các dự án học tập STEM, học sinh hợp tác với nhau, chủ động và tự lực thực hiện các nhiệm vụ học; được làm quen hoạt động có tính chất nghiên cứu khoa học Các hoạt động nêu trên góp phần tích cực vào hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh
- Kết nối trường học với cộng đồng: Để đảm bảo triển khai hiệu quả
giáo dục STEM, cơ sở giáo dục thường kết nối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đại học tại địa phương nhằm khai thác nguồn lực về con người, cơ sở vật chất triển khai hoạt động giáo dục STEM Bên cạnh đó, giáo dục STEM cũng hướng tới giải quyết các vấn đề có tính đặc thù của địa phương
- Hướng nghiệp, phân luồng: Tổ chức tốt giáo dục STEM ở trường, học
sinh sẽ được trải nghiệm trong các lĩnh vực STEM, đánh giá được sự phù hợp,
năng khiếu, sở thích của bản thân với nghề nghiệp thuộc lĩnh vực STEM [6] 1.3 Các đặc trưng của một bài học, chủ đề STEM
Để có sự định hướng tổ chức dạy học một chủ đề, một bài học STEM chúng ta có thể dựa vào các đặc trưng sau:
- Thứ nhất, chủ đề, bài học STEM phải gắn với vấn đề thực tiễn
- Thứ hai, chủ đề, bài học STEM thường được phỏng theo quy trình thiết
Trang 93
- Thứ năm, chủ đề, bài học STEM có các nội dung toán học và khoa học được liên kết chặt chẽ
- Thứ sáu, chủ đề, bài học STEM không có câu trả lời đúng duy nhất, kể
cả việc thiết kế - thử nghiệm - điều chỉnh cũng là một phần cần thiết của bài học
- Thứ bảy, chủ đề, bài học STEM hướng tới việc phát triển phẩm chất
năng lực của học sinh [4; tr15, 16]
1.4 Các bước thực hiện xây dựng chủ đề dạy học STEM
Quy trình xây dựng chủ đề giáo dục STEM có nhiều cách xây dựng các bước khác nhau dưới đây giới thiệu một số quy trình xây dựng mà tác giả sáng kiến tìm hiểu được:
Theo tác giả Nguyễn Văn Biên, Tưởng Duy Hải, Quy trình xây dựng chủ
đề giáo dục STEM gồm 7 bước: Lựa chọn chủ đề → Xác định các vấn đề cần giải quyết → định các kiến thức cần thiết để giải quyết vấn đề → Xây dựng mục tiêu dạy học của chủ đề → Xây dựng nội dung các hoạt động dạy học của chủ đề
→ Lập kế hoạch dạy học chủ đề → Tổ chức dạy học và đánh giá chủ đề [4; tr 92]
Theo tác giả Nguyễn Thanh Nga và cộng sự (2017): Quy trình thiết kế chủ đề giáo dục STEM gồm 5 bước: Vấn đề thực tiễn → Ý tưởng chủ đề STEM
→ Xác định kiến thức STEM cần giải quyết → Xác định mục tiêu chủ đề STEM
→ Xây dựng bộ câu hỏi định hướng chủ đề STEM [5; tr 34]
Theo tác giả Lê Xuân Quang (2017), quy trình xây dựng chủ đề STEM gồm 5 bước: Lựa chọn nội dung cụ thể trong môn học → Kết nối với những sản phẩm, vật phẩm ứng dụng trong thực tế → Phân tích ứng dụng → Chỉ ra các kiến thức liên quan trong các môn thuộc lĩnh vực STEM → Hình thành chủ đề
[3; tr 43]
2 Thực trạng việc thực hiện giáo dục STEM hiện nay
Những năm qua, Bộ GD và ĐT không ngừng khuyến khích việc triển khai giáo dục STEM vào dạy học ở các trường trên toàn quốc và đã đem lại nhiều kết quả tích cực, có rất nhiều đề tài và ngày hội STEM được diễn ra Bên cạnh những mặt tích cực mà giáo dục STEM mang lại thì tác giả vẫn nhận thấy rằng việc thực hiện giáo dục STEM hiện nay chỉ diễn ra trong khuôn khổ từng trường riêng lẻ, đặc biệt diễn ra mạnh ở các trường làm tốt công tác xã hội hóa Vậy điều gì, những khó khăn nào đã làm cho giáo dục STEM chưa được ứng dụng rộng rãi trong các trường học?
Theo một kết quả khảo sát nhận thức về giáo dục STEM trong giáo viên trung học tại thành phố Hồ Chí Minh do Sở GD - ĐT về việc thành phố thực
Trang 10hiện mới đây cho thấy, trên tổng số 5.331 giáo viên được khảo sát có đến 51,5% cho biết chỉ biết sơ qua về phương pháp giáo dục này; 62,3% giáo viên cho biết phải tự tìm hiểu, nghiên cứu qua sách, báo, tạp chí, Internet, hoặc học hỏi kinh nghiệm từ đồng nghiệp.[7]
Cũng theo kết quả khảo sát nói trên, có đến 30,5% giáo viên nói rằng gặp khó khăn với chương trình, sách giáo khoa hiện tại khi triển khai phương pháp giáo dục STEM; 34,9% giáo viên gặp khó khăn với cơ sở vật chất, trang thiết bị
ở trường học trong tổ chức dạy học theo định hướng STEM [7]
Bên cạnh đó, Theo tác giả nhận thấy cái khó của việc thực hiện giáo dục STEM không chỉ về giáo viên, chương trình, tài chính, kinh phí mà quan trọng hơn là vấn đề quan điểm và con người, rất nhiều phụ huynh lo lắng khi con em mình học theo phương pháp giáo dục mới thì sẽ không đạt thành tích cao trong các kỳ thi, học sinh vẫn còn mang tâm lý chi phối bởi nhiều mục tiêu liên quan đến điểm số, thành tích học tập, nguyện vọng của gia đình …
II LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Như chúng ta đã biết thời gian gần đây, thuật ngữ STEM, giáo dục STEM được đề cặp rất nhiều, không chỉ bởi các thầy cô giáo, các chuyên gia giáo dục, mà còn có cả các chính trị gia, lãnh đạo các tập đoàn công nghệ toàn cầu, điều này cho thấy vai trò và ý nghĩa quan trọng của giáo dục STEM Ở nước ta, giáo dục STEM đã chính thức được đưa vào chương trình giáo dục phổ thông mới và được thể hiện cụ thể trong từng môn học Đăc biệt chỉ thị số 16/CT-TTg ngày 4 tháng 5 năm 2017 và Quyết định số 522/QĐ-TTg ngày 14 tháng 5 năm 2018 của Thủ Tướng Chính Phủ về việc tăng cường năng lực tiếp cận cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, trong đó có những giải pháp và nhiệm vụ thúc đẩy giáo dục STEM tại Việt Nam Một trong các giải pháp là:
“Thay đổi mạnh mẽ các chính sách, nội dung, phương pháp giáo dục và dạy nghề nhằm tạo ra nguồn nhân lực có khả năng tiếp nhận các xu thế công nghệ sản xuất mới, trong đó cần tập trung vào thúc đẩy đào tạo về khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM), ngoại ngữ, tin học trong chương trình giáo dục phổ thông…” Chỉ thị cũng giao nhiệm vụ cho Bộ GD và ĐT: “Thúc đẩy triển khai giáo dục về khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM) trong chương trình giáo dục phổ thông [1, 2]
Là một giáo viên THPT, Bản thân tôi nhận thấy Giáo dục STEM có ý nghĩa thiết thực trong dạy học nói chung và dạy học môn Công nghệ nói riêng Thông qua dạy học, STEM sẽ giúp HS phát triển phẩm chất, năng lực, khám phá tri thức và vận dụng tri thức vào giải quyết các vấn đề thực tiễn Trong quá trình giảng dạy môn công nghệ tôi nhận thấy môn công nghệ là môn học trang bị cho
Trang 115
HS một số kiến thức, kĩ năng cơ bản cần thiết để chuẩn bị hành trang cho HS tham gia vào hoạt động lao động sản xuất, là môn học giúp định hướng nghề nghiệp cho HS, là môn học vận dụng kiến thức khoa học vào thực tiễn sản xuất
và đời sống
Chính từ những lý do nêu trên nên bản thân tôi đã tìm hiểu và thử vận dụng một số phương pháp dạy học mới nhằm nâng cao hiệu quả dạy học môn công nghệ Một trong những phương pháp Tôi đã vận dụng và đạt được kết quả tích cực đó là dạy học theo định hướng giáo dục STEM Vì vậy, Tôi xin được đề
xuất sáng kiến kinh nghiệm “VẬN DỤNG GIÁO DỤC STEM VÀO HOẠT ĐỘNG SÁNG TẠO TRONG BÀI CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO PHÔI - MÔN CÔNG NGHỆ 11
(Chủ đề STEM: Chế tạo phôi bằng PP đúc trong khuôn thạch cao) III PHẠM VI VÀ ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU
1 Phạm vi nghiên cứu:
- Đề tài áp dụng đối với học sinh lớp 11 trong bài 16: Công nghệ chế tạo phôi, phần I: công nghệ chế tạo phôi bằng phương pháp đúc Công nghệ chế tạo phôi bằng phương pháp đúc là một đề tài tương đối rộng do đó tác giả giới hạn đề tài và cũng là chủ đề STEM tác giả xây dựng đó là: Công nghệ chế tạo phôi bằng phương pháp đúc trong khuôn thạch cao để tạo ra sản phẩm phôi bằng vật liệu sáp nến
- Trong khuôn khổ của đề tài tác giả sẽ hướng dẫn học sinh tìm hiểu kiến thức SGK, đồng thời hướng học sinh vận dụng kiến thức đã có tìm hiểu bản vẽ khuôn đúc, cách làm khuôn đúc trên thực tế, học sinh sẽ đi sâu vào thực tiễn sản xuất và bằng sự sáng tạo của mình học sinh sẽ tạo ra sản phẩm khuôn đúc và sản phẩm đúc theo ý mình muốn
2 Đối tƣợng nghiên cứu: Phương pháp dạy học theo chủ đề giáo dục
STEM vào môn công nghệ lớp 11 tại trường THPT Trấn Biên, Thành phố Biên Hòa tỉnh Đồng Nai
Trang 12IV MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Việc vận dụng giáo dục STEM vào giảng dạy môn công nghệ lớp 11 nhằm giúp quá trình dạy của GV và quá trình học của HS trở nên sinh động và
dễ hiểu hơn Thông qua đó, HS sẽ dễ dàng làm chủ được kiến thức, giúp HS năng động, tích cực, sáng tạo, nhiệt huyết hơn với công việc mà HS được giao
Đó là những phẩm chất rất cần thiết cho các em HS khi các em bước vào hoạt động nghề nghiệp trong tương lai Thông qua nội dung của sáng kiến tác giả cũng nhằm hướng đến phát triển một số kĩ năng sau đây cho học sinh:
- Kỹ năng tư duy sáng tạo
- Kỹ năng hoạt động nhóm
- Kỹ năng thực nghiệm và trải nghiệm
- Kỹ năng ứng dụng lý thuyết để giải quyết vấn đề thực tiễn
Trang 137
B PHẦN NỘI DUNG
I THỰC TRẠNG CỦA GIẢI PHÁP ĐÃ CÓ
Hiện nay, Cụm từ STEM hay việc vận dụng giáo dục STEM vào dạy học
đã không còn xa lạ với GV và HS khi Bộ GD và ĐT, các Sở GD đánh giá rất cao về vị trí vai trò của giáo dục STEM trong chương trình SGK mới, bằng chứng để tiếp cận với chương trình SGK mới Bộ GD và ĐT đã kết hợp với Sở
GD địa phương tổ chức các buổi tập huấn cho GV các cấp trong đó có giáo dục STEM Trước khi thực hiện sáng kiến tác giả cũng đã nhận thấy sự chuyển biến
về nhận thức, phương pháp dạy học ở một số GV rất nhiệt huyết, tích cực với những phương pháp dạy học mới nhằm phát huy tính tích cực, chủ động của HS Nhưng bên cạnh đó, tác giả cũng nhận thấy phần lớn GV hiện nay vẫn truyền thụ kiến theo phương pháp cũ tức là GV thường bám sát theo phân phối chương trình để soạn bài và lên lớp theo kiểu từng bài riêng lẻ đúng trình tự sách giáo khoa Các bài học còn rời rạc làm cho HS chưa thấy được sự liên kết giữa các bài học và hiểu được ứng dụng sản phẩm trong thực tiễn sản xuất nên chưa tạo được hứng thú, động lực học môn công nghệ cho HS HS lĩnh hội kiến thức một cách tương đối thụ động và chưa biết vận dụng lý thuyết học trên lớp để thực hiện những sản phẩm đơn giản gần gũi trong đời sống
Từ thực trạng trên và phần “Thực trạng việc thực hiện giáo dục STEM hiện nay” Tôi đã trình bày tại mục 2 của phần bối cảnh và giải pháp, kết hợp với việc tham khảo một số tài liệu của các tác giả, ý kiến đồng nghiệp Tôi đã nghiên cứu, thiết kế chủ đề dạy học theo quy trình thiết kế STEM để nâng cao hiệu quả cho dạy học phần công nghệ đúc môn Công nghệ 11 Qua quá trình áp dụng phương pháp dạy học vào giảng dạy tại một số lớp, tôi đã quan sát, theo dõi để xây dựng thành sáng kiến kinh nghiệm giảng dạy cho môn học Đối với giải pháp tôi đưa ra: Thiết kế bài học theo chủ đề STEM thì không phải giải pháp mới Nhưng thiết kế bài học theo chủ đề STEM phần công nghệ đúc môn công nghệ 11: “Công nghệ chế tạo phôi bằng phương pháp đúc trong khuôn thạch cao” thì tôi chưa tìm thấy tác giả nào thực hiện đề tài tương tự Trong quá trình thực hiện sáng kiến tôi nhận thấy sáng kiến của mình có mang lại hiệu quả cho dạy học môn công nghệ Đem lại hứng thú và những năng lực cần thiết cho
HS
II NỘI DUNG SÁNG KIẾN
1 Các bước / Quy trình thực hiện giải pháp mới
1.1 Quy trình thiết kế chủ đề STEM
Để xây dựng chủ đề STEM, Tôi đã nghiên cứu một số tài liệu tham khảo, học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm, góp ý của một số đồng nghiệp về quy trình thiết
Trang 14kế, thực hiện chủ đề Sau đây, Tôi xin đưa ra quy trình thiết kế kỹ thuật của chủ
đề STEM mà Tôi sẽ thực hiện như sau:
Trang 159 Tất cả các bước của quy trình thiết kế kỹ thuật này tác giả đã thiết kế các phiếu học tập riêng (được đính kèm tại phần phụ lục 1) mục đích của các phiếu học tập này để hướng học sinh theo mạch kiến thức logic giải quyết vấn đề đặt
ra một cách hiệu quả hơn theo thứ tự công việc HS phải hoàn thành.Tác giả xin làm rõ quy trình thiết kế kỹ thuật trên:
Ý tưởng
-HS suy nghĩ giải pháp thực hiện là gì?
-HS động não suy nghĩ một số ý tưởng có thể giải quyết vấn đề đặt ra
Kế hoạch
-HS chọn một ý tưởng tốt nhất
-HS sẽ vẽ sơ đồ phác họa cho ý tưởng trên
-Lập danh sách thiết bị cần dùng để thực hiện vấn đề đặt ra -Phân công công việc cho từng thành viên trong nhóm
Tạo dựng -HS thực hiện theo kế hoạch đã xây dựng
-Tính toán chi phí thực hiện sản phẩm
-Giới thiệu sản phẩm của nhóm
Trang 161.2 Kế hoạch, Giáo án thực hiện chủ đề STEM
Công nghệ (Technology) (T)
Kỹ thuật (Engineering) (E)
Toán học (Math) (M)
-Quá trình đông đặc và khô của thạch cao và sáp nến
-Cách tạo lòng
những mẫu có nhiều chi tiết, hình dạng phức tạp
-Tìm hiểu các loại sáp nến sử dụng phù hợp với khuôn thạch cao
-Lựa chọn vật liệu làm hòm khuôn phù hợp với vật liệu làm khuôn
chế tạo phôi bằng phương pháp đúc
cứu tỉ lệ trộn bột thạch cao với nước, chọn sáp nến, màu sắc để hình
phẩm
-Hs nghiên cứu pha màu cho khuôn hoặc sản phẩm có từ 2 màu trở lên, có thể pha thêm tinh dầu tạo mùi thơm vào
(Khuyến khích)
-Bản vẽ khuôn đúc
-Qui trình chế tạo khuôn, chế tạo sản phẩm
hoặc máy cắt cầm tay, súng bắn keo, súng bắn đinh gim, keo( hồ) để tạo
(HS được tự quyết định hình
thước của hòm khuôn)
-Tính toán kích thước
khuôn, hệ thống rót, thành khuôn, kích thước sản phẩm… -Kích thước khuôn dưới, khuôn trên -Khối lượng, kích thước khuôn, sản phẩm
-Tính toán,
dự trù kinh phí của sản phẩm
Trang 17Kiến thức tích hợp :
Thiết kế khuôn đúc
Chế tạo khuôn đúc
Chế tạo phôi đúc Câu hỏi định hướng kiến thức
+ Có thể làm phôi đúc từ những vật liệu có tính chất như thế nào?
+ Khuôn đúc bao gồm những bộ phận nào? Mỗi bộ phận đó có vai trò gì?
+ Nêu quy trình làm khuôn đúc và tạo ra phôi từ phương pháp đúc?
- Thực hành: Tạo được khuôn đúc bằng thạch cao
- Phản biện: Trao đổi, chia sẻ ý kiến cá nhân
một cách thuyết phục, lắng nghe và chấp nhận ý kiến của nhau
- Quản lý thời gian: Chủ động trong thời gian quy
định và phân công nhiệm vụ hợp lý để hoàn thành sản phẩm đúng tiến độ
Trang 18- Sáng tạo: Tạo được khuôn đúc bằng thạch cao và
sản phẩm đúc bằng sáp nến
- Định hướng nghề nghiêp: Có cái nhìn tổng quát
ngành kỹ thuật
- Quản lý tài chính: HS lựa chọn vật liệu, dụng
cụ có giá thành rẻ nhưng vẫn đảm bảo yêu cầu của sản phẩm
THÁI ĐỘ
- Yêu thích Giáo dục STEM
- Yêu ngôi trường đang học
- Biết bảo vệ môi trường
Bối cảnh/ vấn đề
Tiết trước chúng ta đã được nghiên cứu phần” Công nghệ chế tạo phôi bằng phương pháp đúc” Chúng ta đã được xem video clip quy trình làm khuôn đúc và đúc phôi trong ngành chế tạo kim loại Vậy các em nghĩ như thế nào nếu chúng ta tự tay thiết kế khuôn và tự tay làm ra một sản phẩm quà lưu niệm bằng phương pháp đúc để dành làm quà tặng bạn bè, người thân vào một dịp đặc biệt nào đó? Chắc chắn là sẽ rất thú vị đúng không nào! Vậy tiết này chúng ta
sẽ cùng nhau làm ra những sản phẩm đặc biệt của riêng chúng ta nhé! Chúng ta sẽ tiến hành các bước để làm ra những “Sản phẩm ngộ nghĩnh bằng sáp nến sử dụng khuôn đúc bằng thạch cao” do chính chúng ta tạo ra nhé!
Yêu cầu sản phẩm
Mỗi nhóm thực hiện chế tạo sản phẩm:
- Khuôn đúc bằng vật liệu thạch cao
- Sản phẩm bằng vật liệu sáp nến Lưu ý :
+ Hình dạng, kích thước của khuôn và sản phẩm do nhóm
tự quyết định
+ Khuôn đúc có 2 nửa: Khuôn trên và khuôn dưới Khi lắp ráp khuôn trên và khuôn dưới phải khít với nhau, khe hở nhỏ
+Lòng khuôn phải nhẵn, bóng, không bị bể, in hình rõ nét của mẫu
+Phôi tạo ra có hình dạng của lòng khuôn, không bị khuyết tật (rỗ khí, lõm, thiếu kích thước, lượng chỉnh sửa để tạo ra
sản phẩm là thấp nhất)
Trang 19Các lưu ý khác:
Tuân thủ tuyệt đối:
- Không đùa giỡn trong khi thực hành làm sản phẩm
Trang 203 Sinh hoạt từng nội dung với học sinh
b) Liên hệ kiến thức 5 phút HS hoàn thành 4 câu hỏi
tại mục 2 trong phiếu học sinh
GV quan sát , hỗ trợ HS nếu cần
c) Vật liệu / dụng cụ 2 Phút HS thực hiện nhiệm vụ
Check list vật liệu dụng
cụ
GV phát phiếu
và thùng vật liệu dụng cụ
2 KHẢO SÁT 7 phút HS dùng điện thoại tra
cứu và trả lời 5 câu hỏi
GV quan sát, hỗ trợ HS nếu cần
3 Ý TƯỞNG 7 phút
- HS viết hoặc vẽ ý tưởng
cá nhân vào phiếu (từ 2-4
ý tưởng)
- Nhóm thống nhất chọn
1 ý tưởng tốt nhất
GV quan sát, hỗ trợ hoặc định hướng cho HS nếu cần
Trang 2115
4 KẾ HOẠCH 7 phút HS lập kế hoạch theo
hướng dẫn trong phiếu
HS
GV quan sát, hỗ trợ HS nếu cần
Phần thuyết trình của
tiết 1
10 phút
Các nhóm cử đại diện lên trình bày các phiếu học tập của nhóm và giải
thích tại sao nhóm chọn ý tưởng khoanh tròn trên
phiếu học tập số 3.( Phần
ý tưởng)
-GV nhận xét -GV phát phiếu cho Hs để các nhóm nhận xét, đánh giá chéo giữa các nhóm
để thực hành tạo dựng sản phẩm ngoài giờ lên lớp
- Hs kiểm tra và nộp lại phiếu học tập
- Hs lắng nghe dặn dò
- GV kiểm tra
vệ sinh các nhóm
- Nhắc nhở
HS phải bảo quản tránh làm mất ,hỏng dụng cụ
- Gv thu lại phiếu học tập của các nhóm
- GV dặn dò các nhóm HS ngoài giờ lên lớp sẽ tạo dựng sản phẩm theo những quy trình đã được nghiên cứu khi học phần
lý thuyết của phương pháp đúc
Trang 22C TỰ ĐÁNH GIÁ VÀ RÚT KINH NGHIỆM CHO TIẾT HỌC VÀ GIÁO ÁN
Họ tên giáo viên: Trường:
Trang 231 Ổn định lớp
2.Chiếu ppt slide sinh hoạt nội quy tiết STEM
3 Sinh hoạt từng nội dung với học sinh
II TỔ CHỨC TIẾT HỌC
5 TẠO DỰNG
Từng nhóm
HS làm sản phẩm ngoài giờ lên lớp
HS tiến hành làm khuôn
và sản phẩm của nhóm trong thời gian ngoài giờ lên lớp
-GV hỗ trợ các nhóm thông qua zalo,face
messenger, mail, -Nhắc nhở HS chú ý về an toàn
6 KIỂM TRA
7 phút -HS quan sát sản phẩm
của nhóm và trả lời 3 câu hỏi Kiểm tra vào phiếu học tập của HS
-GV quan sát, hỗ trợ HS nếu cần
7 CẢI THIỆN
5 phút -HS thực hiện cải thiện
sản phẩm theo hướng dẫn trong phiếu học tập của
HS
-Nếu sản phẩm của HS
đã tốt, GV khuyến khích
HS sáng tạo thêm
-Nếu sản phẩm của HS cần cải
Trang 24thiện, yêu cầu
HS tiến hành cải thiện theo hướng dẫn trong phiếu
-HS tính chi phí làm sản phẩm vào phiếu HS
-HS chuẩn bị bài thuyết trình
- Các nhóm tham gia thuyết trình lần lượt
-Các nhóm còn lại tiến hành đánh giá chéo
-GV cung cấp bảng báo giá vật liệu, quan sát, hỗ trợ HS nếu cần
-GV quan sát, chấm điểm, nhận xét
-GV ghi nhận kết quả đánh giá của các nhóm, tổng hợp điểm -Tuyên dương các nhóm
-HS trả thùng dụng cụ cho GV, nộp phiếu học tập tiết 2
-Nộp lại phiếu học tập của tiết 2, phiếu đánh giá chéo của các nhóm lẫn nhau
-Nộp lại sản phẩm để trưng bày
- Hs lắng nghe dặn dò
-GV kiểm tra
vệ sinh các nhóm
-Kiểm tra, thu thùng vật liệu, dụng cụ
-Thu phiếu học tập, phiếu đánh giá chéo các nhóm -Thu sản phẩm
Trang 2519
C TỰ ĐÁNH GIÁ VÀ RÚT KINH NGHIỆM CHO TIẾT HỌC VÀ GIÁO ÁN
Họ tên giáo viên: Trường:
Trang 262 Những ƣu điểm, nhƣợc điểm của giải pháp mới
2.1 Về ƣu điểm
Là một giáo viên giảng dạy tại trường THPT Trấn Biên, theo tôi đây là ngôi trường có điều kiện cơ sở vật chất rất tốt: môn công nghệ có phòng thực hành riêng, tất cả các lớp đều được hỗ trợ bảng thông minh có cổng kết nối với máy tính và có kết nối Internet để giáo viên và học sinh dễ dàng học theo phương pháp mới, học sinh dễ dàng tìm kiếm tài liệu, hình ảnh phục vụ cho việc dạy và học Đó là những điều kiện rất tốt cho tôi thực hiện đề tài này Trong quá trình thực hiện đề tài tôi nhận thấy đề tài mà tôi xây dựng có những ưu điểm sau: Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao HS phải giải quyết những vấn đề phức tạp mang tính thực tế, học sinh phải khám phá, đánh giá, giải thích và tổng hợp thông tin một cách có khoa học, qua đó phát triển các
kỹ năng của HS Điều đó, thể hiện rõ nhất trong việc thực hiện nhiệm vụ được giao bằng những phiếu học tập tác giả chuẩn bị ( vì các phiếu học tập tác giả đưa ra ở từng bước của chủ đề tác giả đã thiết kế theo mạch kiến thức logic nên luôn hướng HS muốn đi tiếp các bước sau để tìm đến kết quả cuối cùng )
Trong khi HS thực hiện công việc được giao tôi nhận ra khi học tập theo chủ đề này HS được rèn luyện năng lực cộng tác, kỹ năng giao tiếp giữa học sinh với giáo viên và giữa các học sinh với nhau Đôi khi sự cộng tác còn được mở rộng ra các thành viên ngoài lớp học
Trong quá trình thực hiện đề tài tôi luôn hướng HS tiếp thu tri thức theo cách học của người lớn là học và ứng dụng tri thức thông qua đó phát triển năng lực sáng tạo, năng lực tự giải quyết vấn đề một cách đầy đủ, thúc đẩy suy nghĩ sâu hơn khi gặp các vần đề khác nhau.( điều đó thể hiện
ở các bản vẽ, phần lập kế hoạch thực hiện , cải thiện sản phẩm , tính toán chi phí sản phẩm )
Thông qua đề tài tôi nhận thấy học sinh có cơ hội để định hướng việc học của mình, họ coi trọng việc học hơn Do những nghiên cứu theo chiều sâu, việc học tập của học sinh được mở rộng ra khỏi những vấn đề trước
mắt
Sau khi hoàn thành chủ đề mà tác giả xây dựng HS tạo được những sản phẩm đúng yêu cầu nhưng vẫn mang tính mở (hình dáng, kích thước, màu sắc của khuôn và sản phẩm do HS tự quyết định) nên chủ đề kích thích động cơ, thúc đẩy mong muốn học tập của học sinh, phát huy khả năng làm việc, tính trách nhiệm và mong muốn được nhìn nhận, đánh giá sản phẩm của chính mình
Trang 2721 Sau khi làm xong sản phẩm, các thành viên cùng suy nghĩ cách trình bày, giới thiệu sản phẩm để hấp dẫn, giải đáp thắc mắc của người nghe Điều
này giúp tăng khả năng thuyết trình, phản biện cũng như tư duy khoa học
Lớp học sỉ số đông (42 HS) nên việc sâu sát từng học sinh chưa cao, số thành viên trong nhóm (6-7 HS) vẫn đông so với ý muốn của tác giả
(1 nhóm tối đa 4 HS) nên hiệu quả của đề tài vẫn chưa phát huy tối ưu
3 Đánh giá về sáng kiến đƣợc tạo ra
3.1 Tính mới
Qua thực nghiệm dạy theo phương pháp giáo dục STEM với chủ đề : Chế tạo phôi bằng phương pháp đúc trong khuôn thạch cao Tôi thu được những thông tin ngược được phản hồi từ phía HS:
HS rất hào hứng với phương pháp dạy học này.( Điều này thể hiện trong phiếu khảo sát học sinh mà tôi đã thống kê trong phần hiệu quả áp dụng: Mức độ hứng thú của học sinh.)
So với các phương pháp dạy học truyền thống, khi xây dựng chủ đề STEM trong dạy học, HS thảo luận sôi nổi hơn giữa các cá nhân trong nhóm, hay giữa các nhóm với nhau để hoàn thành nhiệm vụ được giao (Minh chứng là trong quá trình thực hiện chủ đề học sinh phải thảo luận nhóm, họp nhóm để trả lời các phiếu học tập qua từng bước của chủ đề
và tiến hành tạo dựng sản phẩm trong thời gian ngoài giờ lên lớp để hoàn thành công việc được giao Qua đó các em rèn luyện được một số kỹ năng như: quan sát, phân tích, tổng hợp, suy luận, khái quát hoá, đặc biệt là phát triển được kỹ năng tự học…)
Với phương pháp học này HS không chỉ thể hiện được chính kiến của mình mà còn chủ động, sáng tạo hơn trong quá trình khám phá tri thức để
áp dụng vào thực tế
Đồng thời, trong quá trình giải quyết các vấn đề HS còn tìm hiểu thêm các kiến thức mới mẻ và nâng cao, tự nhận định được các ý kiến đúng, sai khi lắng nghe lập luận của bạn khác nên dễ dàng sữa chữa những sai lầm trong nhận thức, qua đó không chỉ giúp học sinh hiểu bài mà còn nhớ lâu
Đa số học sinh được lôi cuốn vào nội dung bài học, các em không còn thụ