Giáo án vật lý 12 đánh giá năng lực

Biết vận dụng kiến thức đểthực hiện C1 Hoạt động 4: 7 phút Khái niện tần số góc , chu kì , tần số của dao động HS Từ mối liên hệ giữa tốc độ góc , chu kì , tần số giao viên hướng dẫn hs

Trang 1

Ngày soạn: ……… Tiết dạy: 1 Ngày dạy: ………

Chương I: DAO ĐỘNG CƠ HỌC

Bài 1: DAO ĐỘNG ĐIỀU HOÀ

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

[Thông hiệu]

- Phát biểu được định nghĩa dao động điều hoà

- Nêu được li độ, biên độ, pha, pha ban đầu là gì.

+ Ôn lại chuyển động tròn đều: Chu kỳ, tần số, mối liên quan tốc độ góc với T, f, v

+ Ôn lại đạo hàm, cách tính đạo hàm của các hàm số lượng giác

+ Ý nghĩa vật lý của đạo hàm

III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

Hoạt động 1 ( 10 phút) Ổn định, yêu cầu môn học, vào bài

- Ổn định, kiểm tra sĩ số

- Yêu cầu môn học

- Kiểm tra: Không

- Vào bài: trong đời sống ta nhạn thấy có vô số những chuyển động

Có những chuyển động phúc tạp, co những chuyển động tuân theo

một nguyên tắt Vậy làm thế nào để mô tả những chuyển động đó?

Nội dung chương sẽ cho ta một kiến thúc co bản để khảo sát những

chuyển động đó

- Báo học sinh vắng

- Ghi nhận, chuẩn bị cho các tiết sau

Hoạt động 2: ( 10 phút)Tìm hiểu dao động , dao động tuần hoàn

Dao động tuần hoàn?

Đơn giản nhất là dao

động đều hoà

Nhận xét về các đặc điểm

của các chuyển động: chuyển động qua lại quanh 1 vị trí đặc biệt

Phát biểuTrở về vị trí cũ sau một khoảng thời gian

Phát biểu

I DAO ĐỘNG CƠ

1 Thế nào là dao động cơ

Dao động cơ là chuyển động có giới hạn trong không gian, lặp đi lặp lại nhiều lần quanh một vị trí cân bằng.

- Ví dụ : Chuyển động của quả lắc đồng hồ , dây đàn ghi ta rung động …

2 Dao động tuần hoàn.

Dao động tuần hoàn: là dao động mà sau những khoảng thời gian bằng nhau gọi là chu kỳ vật trở lại vị trí cũ theo hướng cũ.

VD: Dao động của lắc đồng

hồ

P2,K1: Từ hiện

tượng thực tế, rút ra được kiến thức về dao động, dao động tuần hoàn

Hoạt động 3 ( 15 phút) Tìm hiểu phương trình dao động điều hòa , khái niệm dao động điều hòa

Xét một điểm M

chuyển động đều trên Vẽ hình minh họa chuyểnđộng tròn đều của chất II PHƯƠNG TRÌNH DAO ĐỘNG ĐIỀU HÒA K1;K3: Nắm được kiến thức về

Trang 2

M t M o

C P

y

x '

wt j

trên đường tròn Tại:

- Thời điểm ban đầu t =

Y/c HS trả lời C 1

Nêu ý nghĩa vật lý của

từng đại lượng trong

biểu thúc thức trên ?

Đơn vị các đại lượng?

A nhận giá trị nào?

ϕ nhận giá trị nào?

Mối quan hệ dao động

đều hoà và chuyển

Điều hoà Hàm cos điều hoà

Nêu định nghĩa dao động điều hòa

Trả lời C 1 : Thảo luận nhóm

Trả lời câu hỏi

DươngDương, âm, có thể là 0

Phát biểu

1Ví dụ

Xét một điểm M chuyển động đều trên một đường tròn tâm 0, bán kính OM = A, với vận tốc góc là ω (rad/s)

Thời điểm t ≠ 0, vị trí của điểm chuyển động là Mt, Xác định bởigóc (wt + )

: x = OP

=OMt cos(ωt + ϕ).

3 Phương trình x=Acos(ωt+ϕ)

+ x : li độ của vật ở thời điểm t (tính từ VTCB)

+A: gọi là biên độ dao động: là

li độ dao động cực đại ứng với cos(ωt+ϕ) =1

+(ωt+ϕ): Pha dao động (rad) + ϕ : pha ban đầu.(rad) + ω: Gọi là tần số góc của dao động.(rad/s)

dao động điều hòa, phương trìnhdao động điều hòa Biết vận dụng kiến thức đểthực hiện C1

Hoạt động 4:( 7 phút) Khái niện tần số góc , chu kì , tần số của dao động

HS

Từ mối liên hệ giữa tốc

độ góc , chu kì , tần số

giao viên hướng dẫn hs

đưa ra khái niệm chu kì

Đinh nghĩa các đại lượng chu kì tần số , tần

số góc

III CHU KÌ ,TẦN SỐ , TẦN

SỐ GÓC CỦA DAO ĐỘNG ĐIỀU HÒA

Trang 3

b Tần số (f)

Tần số của dao động điều hũa

là số dao động toàn phần thực hiện được trong một giõy

2 Tần số gúckớ hiệu là ω

đơn vị : rad/s Biểu thức :

- Phương trỡnh dao động đều hoà, ý nghĩa, đơn vị cỏc đại lượng?

- Yờu cầu học sinh hoàn thành phiếu học tập

+ Xem lại cỏch biểu diễn bằng đồ thị một hàm lương giỏc

+ Cỏch tớnh đạo hàm cỏc hàm lượng giỏc

+ Xem nội dung IV, V SGK

- Bài tập sỏch bài tập,Bài tập 7, 8, 9, 10 SGK

- Ghi vở bài soạn

Phiếu bài tập

1 Trong dao động điều hoà, vận tốc biến đổi nh thế nào?

2 Trong dao động điều hoà, gia tốc biến đổi nh thế nào?

3 Trong dao động điều hoà, gia tốc biến đổi:

C) Sớm pha π /2 so với vận tốc ; D) Trễ pha π /2 so với vận tốc.

4 Động năng trong dao động điều hoà biển đổi theo thời gian:

5 Tìm đáp án sai: Cơ năng của dao động điều hoà bằng:

điểm ban đầu ;

C) Thế năng ở vị trí biên; D) Động năng ở vị trí cân bằng.

Trang 4

IV RÚT KINH NGHIỆM BỔ SUNG

Ngày soạn: Tiết dạy: 2 Ngày dạy:

Bài 1: DAO ĐỘNG ĐIỀU HOÀ

+ Ý nghĩa vật lý của đạo hàm

Hoạt động 1: ( 10 phút) Ổn định, vào bài

- Ổn định, kiểm tra sĩ số

- Kiểm tra:

+ Thế nào là dao động đều hoà?

+ Viết phương trình dao động đều hoà, ý nghĩa các đại lượng?

+ Cho phương trình: x = 6 cos(10πt + π/6)cm Xác định biên độ, chu

kỳ, tần số, pha ban đầu, pha dao động, tốc độ góc

- Vào bài: Dao động đều hoà tương ứng với chuyển động tròn đều Ta đã

biết phương trình dao động đều hoà, còn vận tốc, gia tốc xác đinh thế

nào?

- 2 hs trả bài

Hoạt động 2 ( 11phút) Vận tốc và gia tốc trong dao động điều hòa

HS

LỰC

Hãy viết biểu thức vận tốc

trong giao động điều hòa?

Ở ngay tại vị trí biên, vị trí cân

bằng, vật nặng có vận tốc như

thế nào?

GV hướng dẫn học sinh sử

dụng vòng tròn lượng giác

chuyển đổi hàm lượng giác.

Pha của vận tốc v như thế nào

so với pha của ly độ x ?

Vận tốc nhanh pha π / 2 so với

KL : Gia tốc luôn luôn ngược

chiều (ng ược pha) với li độ và có

k1: nắm

được kiến thức về vận tốc và gia tốc của vật dao động

điều hòa.

Trang 5

v = -Aωsin( 2πT t)

a = -Aω2cos( 2πT t)

Xác định li độ , vận tốc , gia tốc tại các thời điểm t = 0 , t = T/4 ,

Hoạt động 4: (10 phút) Vận dụng

Giáo Viên đọc bài tập cho học sinh

- Yêu cầu học sinh hoàn thành phiếu học tập

- Cá nhân ghi bài tập

- Cá nhân trả lời

K3: Biết vận dụng kiến thức bài học để làm cácbài tập

Hoạt động 5 (4 phút) Củng cố, nhiệm vụ về nhà

- Liên hệ vận tốc, gia tốc, tốc độ góc, biên độ

- Làm bài tập sách bài tập

- BTVN: Một vật dao động điều hòa với biên độ A

= 24 cm và chu kì T = 4 s Tại thời điểm t = 0, vật có

li độ cực đại âm ( x = -A)

a Viết phương trình dao động của vật

b Tính vận tốc, gia tốc, li độ của vật tại thời điểm t =

0,5 s

c xác định thời điểm đầu tiên vật đi qua vị trí có li

độ x = - 12cm và tốc độ tại thời điểm đó

- Trả lời

- Suy nghĩ, thảo luận trả lời

- Ghi nhận bài tập, tiết sau làm bài tập

t T 2

O A

Trang 6

1 Một vật dao động điều hoà theo phơng trình x = 6cos(4πt)cm, biên độ dao động của

4 Một chất điểm dao động điều hoà theo phơng trình x = 5cos(2πt)cm, chu kỳ dao

động của chất điểm là

8 Một chất điểm dao động điều hoà theo phơng trình x = 5cos(2πt)cm, toạ độ của

chất điểm tại thời điểm t = 1,5s là

Trang 7

Ngày soạn:26/08/2018 Tiết 3 Ngày dạy:

2:Kỹ năng: - Lập được phương trỡnh dao động điều hoà, phương trỡnh vận tốc, gia tốc, từ cỏc giả thuyết

của bài toỏn Chỳ ý tỡm pha ban đầu dựa vào điều kiện ban đầu

Giải được cỏc bài toỏn đơn giản về dao động điều hoà

3:Thái độ: học sinh tích cực học tập, họat động theo yờu cầu của giỏo viờn

II Chuẩn bị:

1 Giỏo viờn: một số bài tập trắc nghiệm và tự luận

2 Học sinh: ụn lại kiến thức về dao động điều hoà

III.Tiến trỡnh bài dạy :

Hoạt động 1 Ổn định, kiểm tra sĩ số lớp, kiểm tra bài cũ

- Ổn định, kiểm tra sĩ số lớp 12cb3:

Kiểm tra bài cũ:- Nờu định nghĩa dao động điều hũa.

Viết phương trinh dao động diều hũa Nờu ý nghĩa của

cỏc đại lượng trong phương trỡnh

- Nờu khỏi niệm chu kỡ, tấn số, tần số gúc của vật dao

động điều hũa

- GV cho học sinh khỏc nhận xột và GV cho điểm học

sinh

- Lớp trưởng bỏo cỏo sĩ số lớp, tờn học sinh vắng

- Cỏ nhõn học sinh lờn bảng trả lời

x là li độ của dao động ( đơn vị là m,cm…);

A là biờn độ của dao động ( đơn vị là m,cm…);

ω là tần số gúc của dao động , cú đơn vị là rad/s;

(ωt + ϕ) là pha của dao động tại thời điểm t, cú

đơn vị là rad, cho phộp xỏc định trạng thỏi của daođộng tại thời điểm t bất kỳ;

ϕ là pha ban đầu của dao động

lượng liờn hệ với chu kỳ T hay với tần số f bằng cỏc

T

1 =

π

ω

2 , tần số

gúc ω cú đơn vị là rad/s;

Trang 8

Hoạt động 2: Giải bài tập trắc nghiệm SGK trang 9

án đúng

7.(C) 8.(A) 9(D) 10.A=2cm ;φ=-π/6 rad ; (ωt+φ)=(5t- π/6 ) rad11.vật đi được quãng đường =1 nửa chu kì

=>T=2.0,25= 0,5 s f=2 Hz ; biên độ A=18cm

Hoạt động 3: Giải bài tập tự luận về dao động điều hoà của vật năng,

Bài 1: Một vật được kéo lệch

* HS thảo luận giải bài toán

=> φ = -π/2Vậy p.trình dđ:x = 6cos(πt – π/2) cm

Giáo Viên đọc bài tập cho học sinh

- Yêu cầu học sinh làm việc nhóm

BÀI 1: ( N3,4) Một vật dao động điều hòa theo

phương trình x = 5cosπt (cm) Tìm biên độ, chu kì, tần

số của vật dao động

Bài 2: (N1,2) Một vật dao động điều hòa với biến độ

A = 12 (cm) và chu kì T = 4 s Tại thời điểm t = 0, vật

có li độ cực đại âm (x = -A)

A) Viết phương trình dao động của vật

B) Tính li độ của vật tại thời điểm t = 0,25s

Căn dặn: Về nhà ôn lại kiến thức về lực đàn hồi của

lò xo ở lớp 10 Xem trước kiến thức bài con lắc lò xo

- Các nhóm làm việc theo yêu cầu của GV.(thời gian 3 phút cho mõi bài tập)

- Đại diện nhóm lên trình bày

- Cá nhận ghi vào vợ cạn dặn của GV

Ngày soạn: 26/8/2018 Tiết dạy: 4 Ngày dạy: ………….

Trang 9

- Nêu được quá trình biến đổi năng lượng trong dao điều hòa của con lắc lò xo.

- Viết được công thức tính chu kì ( hoặc tần số) của con lắc lò xo

[Địa chỉ tích hợp] Khảo sát dao động của lò xo về mặt năng lượng

+ Ôn lại các khái niệm: động năng, thế năng, lực thế, sự bảo toàn cơ năng của vật chịu tác dụng của lực thế

III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :

Hoạt động 1 ( 10phút) Ổn định, kiểm tra, vào bài

- Kiểm tra sĩ số

- Kiểm tra bài cũ

+ Phương trình li độ, vận tốc, gia tốc dao động điều hoà?

+ Cho phương trình: x = 6 cos(20πt + π/3)cm Tìm phương

trình v,a; tính chu kỳ, tần số Xác định v, a khi x = 4cm

- Vào bài: Xét dao động của con lắc lò xo

- Báo sĩ số

- HS lên bảng trả lời

Hoạt động 2 ( 5phút) Tìm hiểu con lắc lò xo

CỦA HS

Mô tả cấu tạo con lắc lò

Lò xo treo: lò xo đứng yên khi treo vật

I CON LẮC LÒ XO

*Cấu tạo

Một vật có khối lượng m, gắn vào một lò xo có khối lượng không đáng kể có độ cứng k

*Vị trí cân bằng: Vị trí m

đứng yên

K1: Nắm được cấu tạo và

vị trí cân bằng của con lắc đơn

Hoạt động 3 ( 10 phút) Khảo sát dao động con lắc lò xo về động lực học

HS

Trang 10

Khi vật dao động, tại vị

Suy luận

Trả lời câu hỏi C1

Chỉ phụ thuộc bản chất hệ

( m, k), không phụ thuộc trạng thái kích thích

Phát biểu

II KHẢO SÁT DAO ĐỘNG CỦA CON LẮC LÒ XO VỀ MẶT ĐỘNG LỰC HỌC

* Phương trình:

• Tại thời điểm t bất kỳ bi có li độ

x Lực đàn hồi của lò xo F =-kx

• Áp dụng định luật II Niutơn ta có:

* Chu kỳ, tần số

k

m

T = πω

π

= 2 2

m

k f

K1: Nắm được

điều kiện khảo sátcon lắc đơn dao động điều hòa, phương trình dao động, chu kì, tần

số của con lắc đơn

Hoạt động 4.( 10ph út) Khảo sát dao động con lắc lò xo về năng lượng

1 Động năng của con lắc lò xo

2

12

d

K1;K3: Biết

được sụ chuyển hòa năng lượng trong quá trinhdao động của động năng và thế năng của

Trang 11

W = 1

2mω2A2 = 1

2kA

2 = const

: Cơ năng bảo toàn !

3 Cơ năng của con lắc lò xo Sự bảo toàn cơ năng

Hoạt động 5 (10 phút) Củng cố, nhiệm vụ về nhà

- Chu kỳ, động năng, thế năng, cơ năng con lắc lò xo?

Trang 12

Ngày soạn: 2/9/2018 Tiết dạy: 5 Ngày dạy: ………

- Rèn luyện kỹ năng giải bài tập

- Rèn luyện khả năng tư duy độc lập trong giải bài tập trắc nghiệm

3 Thái độ: T duy khoa häc, kh¶ n¨ng vËn dông kiÕn thøc tæng hîp

- Xem lại các kiến thức đã học về dao động điều hoà, con lắc lò xo

- Chuẩn bị các bài tập sách giáo khoa, sách bài tập

Hoạt động 1 ( 10 phút) Ổn định, kiểm tra sĩ số lớp 12cb3.

- Ổn định, kiểm tra sĩ số lớp 12cb3: - Lớp trưởng báo cáo sĩ số lớp, tên học sinh vắng

Hoạt động 2: Kiểm tra 15 phút

cứng k.Con lắc dao động điều hòa với

với phương trình x = 5 cos (4πt – π/3)

CÂU 1: (4 đ) - Công thức tính tần số góc của

dao động điều hoà của con lắc lò xo là

km

ω = ( 1,5 đ)

- Công thức tính chu kì dao động của dao động

k

đ) Trong đó, k là độ cứng lò xo, có đơn vị là niutơn trên mét (N/m), m là khối lượng của vật dao động điều hoà, đơn vị là kilôgam (kg).(1 đ)

Câu 2(6 đ):a - Tần số góc của con lắc lò xo ω

= 4π (rad/s).(1,5 đ) -Chu kì dao động của dao động điều hoà của con lắc lò xo là T= 0,5 (s) (1,5 đ).Biên

- Dao động điều hoà

+ x=Acos(ωt+ϕ)

Trang 13

cực đại của chúng?

- Chu kỳ, tần số dao động điều

hoà?

- Chu kỳ con lắc lò xo?

- Năng lượng con lắc lò xo?

* GV bổ sung các kiến thức

- Chiều dài quỹ đạo

- Đường di trong 1 chu kỳ

5 Chiều dài quỹ đạo: L = 2A

6 Đường đi 1 chu kỳ: S = 4A

7 Cách lập phương trình

8 Con lắc lò xo treo

Hoạt động 4:( 10 phút) Bài tập Tự luận (CL)

Một vật dao động điều hòa theo phương trình x = 0,05 cos 10πt (m) Hãy xác định:

a Biên độ, chu kì và tần số của vật.(N3,4)

b Tốc độ cực đại và gia tốc cực đại của vật.(N3,4)

c Pha dao động và li độ của vật tại thời điểm t = 0,075 s.(N1,2)

+ Ôn lại cách tổng hợp, phân tích lực, công thức xác định trọng lực VL10(N1,2)

+ Công thức liên hệ giữa cung, dây cung và góc chắn bởi cung tròn T9( CL)

+ Tìm hiểu cấu tạo con lắc đơn? (N3,4)

+ Năng lượng dao động con lắc đơn? Đặc điểm?(CL)

- Ghi bài tập

- THÔNG KÊ KẾT QUẢ KIỂM TRA

Trang 14

Hồ Minh Trung

Ngày soạn: 3/09/2018 Tiết dạy: 6 Ngày dạy: ……….

Bài 3 CON LẮC ĐƠN

I MỤC TIÊU

[Thông hiểu]

- Viết được phương trình động lực học và phương trình dao động điều hòa của con lắc đơn

- Viết được công thức tính chu kì (hoặc tần số) dao động điều hòa của con lắc đơn

- Nêu được quá trình biến đổi năng lượng trong dao động điều hòa

- Nêu được ứng dụng của con lắc đơn trong việc xác định gia tốc rơi tự do

- Xem lại cách tổng hợp, phân tích lực

III.TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY

Hoạt động 1.( 5 phút) Ổn định, kiểm tra bài, vào bài

- Kiểm tra sĩ số: 12cb1:

+ Chu kỳ, tần số con lắc lò xo; đặc điểm của của chúng?

+ Động năng, thế năng? Chu kỳ biến thiên của chúng?

- Vào bài:

- Ta đã tìm hiểu xong dao động điều hòa về mặt động học của con lắc lò xo

và khảo sát về năng lượng của nó.Bây giờ ta sẽ tìm hiểu tiếp về con lắc đơn xem

dao động của nó có là dao động đh hay không và năng lượng của nó như thế nào

Xét dao động của vật treo vào một sợi dây khônng co giãn và cho chúng dao động

thì sẽ thấy chúng dao động có đặc điểm gì?

- Trả bài

Hoạt động 2 ( 5 phút) Tìm hiểu con lắc đơn

HS

- Nêu cấu tạo con lắc

m

Trang 15

- Cho biết phương dây

treo khi con lắc cân bằng?

phương thẳng đứng

Hoạt động 3 ( 15 phút) Khảo sát con lắc đơn về mặt động lực học

- Khi con lắc dao động

thì quỹ đạo của nó là gì

α = αocos(ωt + ϕ)

II KHẢO SÁT DAO ĐỘNG CỦA CON LẮC ĐƠN VỀ MẶT ĐỘNG HỌC

• Khi vật ở vị trí M thì:

+ Vật nặng xác định bởi cung OM = s¼ = l α

+ Vị trí dây treo xác định bởi góc: ·OQM =α

• Các lực tác dụng lên vật: Trọng lực P ur

, lực căng dây T ur

• Áp dụng định luật II Niu tơn:

Suy ra: s//+(g/l)s = 0 Đặt

ω2 =g/l

ta được: s//+ω2s = 0 (1)Nghiệm của phương trình(1):

ra phương trình dao động của con lắc đơn Trình bay được công thức chu kì, tần

số của con lắc đơn

Hoạt động 4 ( 10 phút) Khảo sát con lắc đơn về mặt năng lượng

TRỢ GIÚP

Trang 16

1

(1 cos )2

Cơ năng bảo toàn !

III KHẢO SÁT DAO ĐỘNG CỦA CON LẮC ĐƠN VỀ MẶT NĂNG LƯỢNG

1 Động năng của con lắc đơn

2

12

d t

W W= +W = mv +mgl − α

* Động năng, thế năng thiờn với chu kỳ bằng nửa chu kỳ dao động điều hoà ( Tần số gấp đụi d đ đh)

K1: Trỡnh

bày đươc kiến thức mối quan hệgiữa động năng và thể năng trong dao động củcon lắc đơn

Hoạt động 5 (5 phỳt) Ứng dụng con lắc đơn

khoỏng chất trong lũng đất nờn

tiết kiểm được thời gian cụng sức

- HS nghiờn cứu Sgk và từ đú nờu cỏc ứng dụng của con lắc đơn

+ Đo chiều dài l của con lắc

+ Đo thời gian của số dao động toàn phần → tỡm T

+ Tớnh g theo:

2 2

4 l

g T

Dựng con lắc đơn cú chiều dài 1

m Cho dao động điều hoà Đothời gian của một số dao độngtoàn phần, từ đú suy ra chu kỡ T

4 lgT

π

= => Muốn đo g cần đo chiều dài và chu kỳ của con lắc đơn

Hoạt động 6 ( 5 phỳt) Củng cố, vận dụng, nhiện vụ về nhà

- Yờu cầu học sinh hoàn thành phiếu học tập

1.Phát biểu nào sau đây là không đúng với con lắc lò xo ngang?

A Chuyển động của vật là chuyển động thẳng

B Chuyển động của vật là chuyển động biến đổi đều

0

hm

αHC

l

Trang 17

C Chuyển động của vật là chuyển động tuần hoàn.

D Chuyển động của vật là một dao động điều hoà

2 Con lắc lò xo ngang dao động điều hoà, vận tốc của vật bằng không khi vật

5 Trong dao động điều hoà của con lắc lò xo, phát biểu nào sau đây là không

đúng?

A Lực kéo về phụ thuộc vào độ cứng của lò xo

B Lực kéo về phụ thuộc vào khối lợng của vật nặng

C Gia tốc của vật phụ thuộc vào khối lợng của vật

D Tần số góc của vật phụ thuộc vào khối lợng của vật

6 Con lắc lò xo gồm vật khối lợng m và lò xo có độ cứng k, dao động điều hoà

với chu kỳ

A

k

m2

m

k2

g

l2

l

g2

7 Con lắc lò xo dao động điều hoà, khi tăng khối lợng của vật lên 4 lần thì tần số

dao động của vật

8 Con lắc lò xo gồm vật m = 100g và lò xo k = 100N/m,(lấy π2 = 10) dao động

điều hoà với chu kỳ là:

9 Con lắc lò xo gồm vật m = 200g và lò xo k = 50N/m,(lấy π2 = 10) dao động

điều hoà với chu kỳ là

m = 0,4kg, (lấy π2 = 10) Giá trị cực đại của lực đàn hồi tác dụng vào vật là

2,56N

Người duyệt TTCM

Trang 18

- Nêu được dao động riêng, dao động tắt dần, dao động cưỡng bức là gì.

- Nêu được đặc điểm dao động riêng, dao động tắt dần, dao động cưỡng bức, dao động duy trì

- Điều kiện để xẩy ra cộng hưởng

2 Kĩ năng và các năng lực

II CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:

- Ví dụ dao động cưỡng bức, cộng hưởngcó lợi và có hại

- Chuẩn bị thí nghiệm ở 4.3 nếu điều kiện cho phép Nếu không được thì thông báo kết quả

- 4 con lắc lò xo dao động trong các môi trường nhớt khác nhau

- Hình vẽ SGK

2 Học sinh:

Đọc trước bài học

II TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY

Hoạt động 1 ( 10 phút) Ổn định, kiểm tra

+ Chu kỳ, tần số con lắc đơn; đặc điểm của của

chúng?

+ Động năng, thế năng? Chu kỳ biến thiên của

chúng?

- Vào bài: Ôtô, xe máy cần thiết bị giảm xóc? Đoàn

quân đi đều qua cầu thì cầu có thể sập?

I DAO ĐỘNG TẮT DẦN :

1 Thế nào là dao độngriêng

- dao động của hệ xẩy radưới tác dụng chỉ của nộilực gọi là dao động tự dohay goi là dao động riêng

- Dao động riêng có chu

K1;C5: Trình bày

được kiến thức về daođộng riêng, dao độngtắt dần; Nêu được một

số dụng của dao độngtắt dần

Trang 19

cơ năng biến đổi thế nào?

Biên độ có liên quan với

cơ năng thế nào?

- Biên độ biến đổi thế

với khung xe và xy lanh

gắn với trục bánh xe Khi

khung xe dao động trên

các lò xo giảm xóc, thì pít

tông cũng dao động theo,

dầu nhờn chảy qua các lỗ

thủng của pít tông tạo ra

• Lò xo cùng với cái giảm

rung gọi chung là bộ

phận giảm xóc

- Nêu nhận xét ?( Giảmdần)

- Năng lượng không đổi

- Năng lượng giảm dần

W = 2

để tạo nên dao động

Trong quá trình dao độngtần số dao động riêngkhông đổi Tần số này gọi

là tần số riêng của daođộng kí hiệu f0

1 Thế nào là dao động tắt dần ?

Dao động mà biên độgiảm dần theo thời gian

2 Giải thích :

• Lực cản môi trường

luôn luôn ngược chiềuchuyển động của vật nênluôn luôn sinh công âm,làm cho cơ năng vật daođộng giảm, dẫn đến biên

độ dao động cũng giảmtheo thời gian

• Vậy: Dao động tắt dần

càng nhanh nếu độ nhớt môi trường càng lớn.

3 Ứng dụng của tắt dần: cái giảm rung

- Thiết bị giảm xóc xe

- Thiết bị đóng cửa tựđộng …

Hoạt dộng 3 (6 phút) Dao động duy trì

- Dự đoán xem để cho

dao động không tắt dần

và có chu kì không đổi

như chu kì dao động riêng

lượng và một cơ cấu

truyền năng lượng thích

hợp để cung cấp năng

lượng cho vật dao động

trong mỗi chu kì Giới

- Cung cấp năng lượng

- Nêu định nghĩa daođộng duy trì

- Duy trì tần số dao độngriêng

II Dao động duy trì:

* Điều kiện: không làmthay đổi tần số dao độngriêng

* Ví dụ

- Đưa võng

- Dao động con lắc đồnghồ

K1;C5: Trình bày

được kiến thức về daoduy trì; Nêu được một

số dụng của dao độngduy trì

X

O t

Trang 20

thiệu cơ chế duy trì dao

động con lắc ở hình bên

- Nêu nguyên tắc duy trì

dao động trong đưa võng?

- Thảo luận trả lời

Hoạt động 4 ( 7 phút) Dao động cưỡng bức

Làm thí nghiệm ảo về dao động

cưỡng bức

- Quan sát và rút ra các đặc điểm

của dao động?

- Thuyết giảng về dao động

cưỡng bức như phần nội dung

- Đồ thị dao động? Nếu được

yêu cầu học sinh vẽ

Nếu tác dụng một

ngoại biến đổi điều hoàF=F0sin(ωt + ϕ) lên một

hệ Lực này cung cấpnăng lượng cho hệ để bùlại phần năng lượng mấtmát do ma sát Khi đó

hệ sẽ gọi là dao độngcưỡng bức

2 Ví dụ : SGK

3 Đặc điểm:

- Dao động của hệ làdao động điều hoà cótần số bằng tần số ngoạilực

- Biên độ của dao độngkhông đổi, phụ thuộc:

+ Sự chênh lệch giữa tần

số ngoại lực và tần sốdao động riêng của hệdao động tự do

+ Tỉ lệ với biên độ F0

của ngoại lực

K1;Trình bày được

kiến thức về daocưỡng bức;

Hoạt động 5 ( 7 phút) Cộng hưởng cơ

HOẠT ĐỘNG CỦA

GV

- Làm lại thí nghiệm ảo,

về thay đổi tần số ngoại

Theo dõi đường biểu

diễn thấy được điều gì ?

Hiện tượng cộng hưởng

là gì ?

- Làm lại thí nghiệm về

thay đổi lực cản môi

Quan sát và rút ra hiện tượng

và khái niệm cộng hưởng

Giá trị cực đại của biên độ A

của dao động cưỡng bức đạtđược khi tần số của ngoại lựcbằng tần số riêng f0 của hệ daođộng

tắtdần

Địnhnghĩa

IV Hiện tượng cộng hưởng:

1.Định nghĩa:

Nếu tần số ngoại lực (f) bằngvới tần số riêng (f0) của hệ daođộng tự do, thì biên độ daođộng cưỡng bức đạt giá trị cựcđại

Hiện tượng này gọi là hiện

tượng cộng hưởng

K1;C5:

Trình bàyđược kiếnthức về hiệntượng cộnghưởng ; Nêuđược một sốdụng của hiệntượng cộnghưởng, tầmquan trọng,tác hại củahiện tượng

Trang 20

x

tO

Trang 21

Thuyết giảng như phần

nội dung và kể một vài

Nếu ma sát giảm thì giá trị

cực đại của biên độ tăng Hiện

tượng cộng hưởng rõ nét hơnTrả lời C2

Nếu ma sát giảm thì giá trị cực

đại của biên độ tăng

2.Giải thích :

Khi f =f0 : hệ được cung cấpnăng lượng một cách nhịpnhàng đúng lúc , do đó biên độdao động của hệ tăng dần lên

A =Amax khi tốc độ tiêu haonăng lượng bằng tốc độ cungcấp năng lượng cho hệ

3 Tầm quan trọng của hiện tượng cộng hưởng

* Tác dụng:

- Dùng một lực nhỏ tác dụnglên một hệ dao động có khốilượng lớn để làm cho hệ nàydao động với biên độ lớn (em

bé đưa võng cho người lớn …)

- Dùng để đo tần số dòng điệnxoay chiều, lên dây đàn

cộng hưởng

sHoạt động 6 (7 phút) Củng cố, vận dụng

- Trả lời các câu hỏi SGK

- Bài tập 5, 6 SGK

- Hoàn thành phiếu học tập

- Bài mới: Phương pháp tổng hợp dao đông?

+Ôn tập kiến thức về hình chiếu của một vectơ xuống hai trục

toạ độ.(N1,2)

+ Ôn lại quy tắc HBH tổng hợp 2 lực.(Nhóm 3,4)

+ Ôn lại giá trị các góc trong lượng giác (cả lớp)

- Thảo luận trả lời

- Suy nghĩ làm

- Cá nhân suy nghĩ, trả lời

Phiếu học tập: Nhóm 1,2(C1,4,5,7,10, 11) Nhóm 2(C1,3,6,8.9)

Câu 1: Dao động cưỡng bức có

A chu kỳ dao động bằng chu kỳ biến thiên của ngoại lực B tần số dao động không phụ thuộc tần số của ngoại lực.

C biên độ dao động chỉ phụ thuộc tần số của ngoại lực D năng lượng dao động không phụ thuộc ngoại lực.

Câu 2: Phát biểu nào sau đây là sai?

A Dao động tắt dần là dao động có biên độ giảm dần theo thời gian.

Trang 22

B Dao động cưỡng bức là dao động chịu tác dụng của một ngoại lực biến thiên tuần hoàn.

C Khi có cộng hưởng dao động, tần số của dao động cưỡng bức bằng tần số dao động riêng của hệ dao động đó.

D Tần số của dao động cưỡng bức luôn bằng tần số riêng của hệ dao động.

Câu 3: Trong dao động cơ học,khi nói về vật dao động cưỡng bức (đã ổn định), phát biểu nào sau đây là đúng?

A Biên độ của dao động cưỡng bức luôn bằng biên độ của ngoại lực tuần hoàn tác dụng lên vật.

B Chu kì của dao động cưỡng bức luôn bằng chu kì dao động riêng của vật.

C Biên độ của dao động cưỡng bức chỉ phụ thuộc vào tần số của ngoại lực tuần hoàn tác dụng lên vật.

D Chu kì của dao động cưỡng bức bằng chu kì của ngoại lực tuần hoàn tác dụng lên vật

Câu 4: Dao động tắt dần

A luôn có hại B có biên độ giảm dần theo thời gian C luôn có lợi D có biên độ không đổi theo thời gian

Câu 5: Phát biểu nào sau đây là sai khi nói về dao động cơ học?

A Biên độ dao động cưỡng bức của một hệ cơ học khi xảy ra hiện tượng cộng hưởng không phụ thuộc

vào lực cản của môi trường.

B Tần số dao động cưỡng bức của một hệ cơ học bằng tần số của ngoại lực điều hòa tác dụng lên hệ ấy.

C Hiện tượng cộng hưởng xảy ra khi tần số của ngoại lực điều hòa bằng tần số dao động riêng của hệ.

D Tần số dao động của một dao động duy trì là tần số dao động riêng của dao động ấy.

Câu 6: Dao động cơ học của con lắc trong đồng hồ quả lắc khi đồng hồ chạy đúng là dao động

A duy trì B tự do C cưỡng bức D tắt dần.

Câu 7: Khi xảy ra hiện tượng cộng hưởng cơ thì vật tiếp tục dao động

A với tần số bằng tần số dao động riêng B với tần số nhỏ hơn tần số dao động riêng.

C với tần số lớn hơn tần số dao động riêng D mà không chịu ngoại lực tác dụng.

Câu 8: Nhận định nào sau đây sai khi nói về dao động cơ học tắt dần?

A Trong dao động tắt dần, cơ năng giảm dần theo thời gian

B Lực ma sát càng lớn thì dao động tắt càng nhanh.

C Dao động tắt dần là dao động có biên độ giảm dần theo thời gian.

D Dao động tắt dần có động năng giảm dần còn thế năng biến thiên điều hòa.

Câu 9: Một vật dao động tắt dần có các đại lượng giảm liên tục theo thời gian là

A biên độ và gia tốc B li độ và tốc độ C biên độ và năng lượng D biên độ và tốc độ

Câu 10: Biên độ dao động cưỡng bức

A chỉ phụ thuộc vào tần số riêng f 0 của vật dao động B chỉ phụ thuộc vào tần số f của ngoại lực cưỡng bức

C phụ thuộc vào biên độ của ngoại lực cưỡng bức D có giá trị không đổi khi tần số ngoại lực thay đổi

Câu 11: Một con lắc đơn dao động tắt dần.Cứ sau mỗi chu kỳ , biên độ giảm 3%.Phần năng lượng của con lắc bị mất đi

trong một dao động toàn phần xấp xỉ bằng bao nhiêu? A 3% B 9% C 4,5% D 6%

V RÚT KINH NGHIỆM BỔ SUNG

Trang 23

Ngµy so¹n: ……… TiÕt 8 Ngµy d¹y :

BÀI 5 TỔNG HỢP HAI DAO ĐỘNG ĐỀU HOÀ

- Trình bày được nội dung của phương pháp giản đồ Fre-nen

- Biểu diễn được dao động điều hoà bằng vectơ quay

3 Thái độ: HS tích cực học tập, hoạt động theo yêu cầu của giáo viên.

[Địa chỉ tích hợp] Kết hợp các phần trong bài học

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Giáo án,kiến thức toán liên quan

2 Học sinh: Ôn tập kiến thức về hình chiếu của một vectơ xuống hai trục toạ độ.

III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

- Dao động tắt dần? Cộng hưởng cơ, điều kiện, tầm

Hoạt động 2 ( 7 phút) Tìm hiểu cách biểu diễn một dao động điều hoà bằng vectơ quay

HS

Trang 24

- GV: Từ mối liên hệ

chuyển động tròn đều và

dao động điều hoà, nên

có thể biểu diễn dao

+ Gốc: Tại O + Độ dài: OM = A + Hợp

Hoạt động 3 ( 7 phút) Phương pháp đại số

HS

- Gv: Lấy một số ví dụ về một vật

đồng thời tham gia hai dao động

điều hoà cùng phương cùng tần số,

1 Đặt vấn đề:

Tìm phương trình dao động tổnghợp của:

K1:

Biếttổnghợphai daođộngtrongtrươnghợpchúngcócùngbiên

Hoạt động 4 (10 phút) Phương pháp giản đồ Frenen

TRỢ GIÚP CỦA

đều quanh O với vận

- Học sinh vẽ vectơ quay

1

OM biểu diễn dao động điều

hòa x1 và OM biểu diễn dao2

động điều hòa x2

- Học sinh vẽ vectơ quay

OM biểu diễn dao động

Trang 25

Hoạt động 5 (7 phút) Ảnh hưởng độ lệch pha, vận dụng

- Cho biết ý nghĩa của

và biết vận dụng làmbài tập

CHTH: Các em thấy rằng khi tổng hợp hai dao động nếu chúng dao động cùng tốc độ góc,cùng pha thì

biên độ tổng hợp của chúng sẽ lớn nhất còn nếu Khi tổng hợp mà hai dao động ngược pha thì biên độ tổng hợp của chúng sẽ nhỏ nhất Từ vấn đề các em sũy nghĩ để tập thể lớp vững mạnh chúng ta cần làm gì.( Cá nhân đưa ra suy nghĩ của mình).

Hoạt động 6 (4phút) Củng cố, vận dụng

- Cách biểu diễn, tổng hợp 2 dao động dều hoà

- Trả lời câu hỏi SGK

- Ghi nhận yêu cầu giáo viên

Trang 26

Ngµy so¹n: 23/ 09/2017 TiÕt 9 Ngµy d¹y : 25/9/2017

BÀI TẬP

I MỤC TIÊU:

- Củng cố, vận dung các kiến thức về dao động cưỡng bức, cộng hưởng

- Vận dụng phương pháp tổng hợp dao động

- Rèn luyện kỹ năng giải bài tập

- Rèn luyện khả năng tư duy độc lập trong giải bài tập trắc nghiệm

- Xem lại các kiến thức đã học về dao động tắt dần, cộng hưởng, tổng hợp dao động

- Chuẩn bị các bài tập sách giáo khoa, sách bài tập

- Điều kiện cộng hưởng?

- Cách biểu diễn một dao động

điều hoà bằng một vectơ quay?

- Biểu thức tính biên độ, pha ban

Trang 27

đầu của dao động tổng hợp?

ϕϕ

Hoạt động 3 ( 5 phút) Giải bài tập trắc nghiệm.

* Cho học sinh đọc suy nghĩ chọn

đáp án

-Chọn đáp án đúng, giải thích Bài 5 trang 21: D

Bài 6 trang 21: BBài 4 trang 25: DBài 5 trang 25: B

Hoạt động 4:( 15 phút) Bài tập Tự luận

Trang 28

- Tiếp tục làm bài tâp sách bài tâp

- Bài mới: Đọc và chuẩn bị bài thực hành

- Ghi bài tập

Trang 29

Ngày giảng: ……… Tiết dạy: 10 + 11 Ngày dạy: ………

BÀI 6 KHẢO SÁT THỰC NGHIỆM CÁC ĐỊNH LUẬT DAO ĐỘNG

CỦA CON LẮC ĐƠN

- Biết cách sử dụng các dụng cụ và bố trí được thí nghiệm:

- Biết cách tiến hành thí nghiệm:

- Biết tính toán các số liệu thu được từ thí nghiệm để đưa ra kết quả:

- Xác định chu kì dao động của con lắc đơn và gia tốc rơi tự do bằng thí nghiệm

3 Thái độ: học sinh tiến hành TH sáng tạo trung thực ,nghiêm túc.

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên

- Thiết bị thí nghiệm, bố trí dụng cụ, tiến hành thí nghiệm để kiểm tra chất lượng, tính chính xác của dụng cụ

- Nhắc học sinh chuẩn bị bài ở nhà, nội dung báo báo

2 Học sinh

- Đọc bài ở nhà xác định rõ mục tiêu, quy trình thực hành

- Trả lời các câu hỏi cuối bài để định hướng thực hành

- CHUẨN BỊ mẫu báo cáo thực hành SGK

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

Hoạt động 1 Ổn định, kiểm tra

- Kiểm tra

+ Chu kỳ dao động con lắc đơn? Nêu rõ nó phụ

thuộc yếu tố nào?

+ Cách đo gia tốc trọng trường?

- Vào bài: để hiểu rõ chu kỳ con lắc đơn phụ thuộc

hay không phụ thuộc yếu tố nào vầ thực nghiệm đo

gia tốc trọng trường tại noi thí nghiệm ta sẽ tiên hành

thí nghiệm

- Trả bài

Hoạt động 2 Cơ sở lý thuyết, hướng dẫn sử dụng dụng cụ thí nghiệm

- Mục đích thí nghiệm

- Chu kỳ dao động con lắc đơn?

- Giới thiệu dụng cụ, nguyên tắc hoạt động

- Hướng dẫn sử dụng dụng cụ, tiến hành cho hoạt

động thử

- Hướng dẫn lắp ghép thiết bị

- Phát biểu

- Nhắc lại công thức

- Theo dõi, ghi nhận

- Thử nguyên lý hoạt động của dụng cụ

- Lắp ghép theo hướng dẫn

Hoạt động 3 Thí nghiệm sự phụ thuộc chu kỳ vào biên độ dao động

- Chọn dụng cụ, lắp ghép chọn các thông số theo yêu

cầu

- Làm sao khảo sát sự phụ thuộc chu kỳ vào biên độ?

- Tại sao phải thực hiện nhiều dao động toàn phần?

- Tiến hành thí nghiệm, thay đổi biên độ

Trang 30

- Xử lý số liệu - Xử lý các dữ liệu thu được

Hoạt động 4 Sự phụ thuộc chu kỳ dao động con lắc đơn vào khối lượng

cầu

- Làm sao khảo sát sự phụ thuộc chu kỳ vào m?

- Tiến hành thí nghiệm, thay đổi m

cầu

- Làm sao khảo sát sự phụ thuộc chu kỳ vào l ?

- Tiến hành thí nghiệm, thay đổi l

Hoạt động 6 Viết báo cáo

- Từ kết quả thực nghiệm viết báo cáo theo mẫu

SGK

- Đo gia tốc tại nơi làm thí nghiệm

- Học sinh trình bày báo cáo

- Từ số liệu T, l xác định g có trình bày sai số

Trang 31

Ngày soạn: 4/10/2017 Tiết 12 Ngày giảng:5/10/2017

CHƯƠNG II : SĨNG CƠ HỌC VÀ SĨNG ÂM

III.TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY

Hoạt động 1 ( 5 phút) Ổn định, vào bài

- Kiểm tra bài cũ: Khơng

- Đi tắm biển chẳng ai khơng thích thú với những

con sĩng bạc đầu từ ngồi khơi chạy xơ vào bờ Vậy

ta đã biết chúng hình thành như thế nào? Cĩ đặc

điểm gì khơng?

Hoạt động 2 (15 phút) Tìm hiểu sĩng cơ

- Hiện tượng khi ném một viên đá

cơ, sĩng cơđược chialàm 2 loại làsĩng cơ vàsĩng dọc

Trang 32

Hoạt động 3 ( 20 phút) Tìm hiểu các đặc điểm song cơ

- Trình bày sự truyền sóng hình sin

- Năng lượng dao động của một

điểm trong môi trường quan hệ như

thế nào với biên độ dao động của

bước sóng của sóng cơ Năng lượng sóng

II Các đặc trương của một sóng hình sin.

1 S ự truyền của một sóng hình sin

2 Các đặc trưng của m ột sóng hình sin

Bước sóng λ là khoảng cách giữa hai điểm gần nhau nhất nằm trên phương truyền sóng dao động cùng pha

hay chính là quảng đường sóng truyền trong một chu kì

e Năng lượng sóng:

Quá trình truyền sóng là quá trình truyền năng lượng Nặng lượng sóng tại một điểm tỉ lệ với bình phương biên độ sóng tại điểm đó

Hoạt động 4 (5phút) Củng cố, giao nhiệm vụ

- Bài tập SGK

- Bài tập sách bài tập

- Bài mới: Xem trả lời các câu hỏi sách giáo khoa

- Ghi nhận các bài tập

- Xem bài mới ở nhà

v

= v.T =

fλ

Trang 33

Ngày soạn: 30/9/2018 Tiết 13 Ngày giảng

……….

CHƯƠNG II : SĨNG CƠ HỌC VÀ SĨNG ÂM

BÀI 7 : SĨNG CƠ HỌC VÀ SỰ TRUYỀN SĨNG (TT)

I MỤC TIÊU

2 Kĩ năng:

[ Thơng hiểu]

- Viết được phương trình sĩng

3 Thái độ: Chú tâm tiếp thu kiến thức bài học, xây dựng bài tích cực

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Các thí nghiệm mơ tả về sĩng ngang, sĩng dọc và sự truyền của sĩng.

2 Học sinh: Ơn lại các bài về dao động điều hồ.

Hoạt động 1 (7 phút) Ổn định, kiểm tra sĩ số lớp, kiểm tra bài cũ

- Ổn định, kiểm tra sĩ số lớp 12cb3:

Kiểm tra bài cũ: nêu DN sóng cơ,thế

nào là sóng dọc ,sóng ngsng,nó

truyền được trong môi trường nào ?

trình bày các đặc trưng của sóng?

- GV cho học sinh khác nhận xét và GV cho điểm

học sinh

- Lớp trưởng báo cáo sĩ số lớp, tên học sinh vắng

- Cá nhân học sinh lên bảng trả lời

- Cá nhân nhận xét câu trả lời của bạn

Hoạt động 2 ( 15 phút) Xây dựng phương trình sĩng

- Tâm O phát sĩng, dao động điều hịa

u0 = acos(ωt) Tính thời gian sĩng truyền

từ O đến M, so sánh về pha dao động của

O và M

- Xét sĩng truyền trên đường thẳng, lấy

trục Ox dọc theo đường truyền sĩng, gốc

toạ độ O tại tâm phát sĩng Gọi v là vận

tốc truyền sĩng, và xem biên độ sĩng là

khơng đổi Ta viết pt dao động tại điểm

M cách O một khoảng là x

- Quá trình truyền sĩng: Biên độ, chu kỳ,

bước sĩng cĩ thay đổi?

Trang 34

Hoạt động 5 (23 phút) Củng cố, giao nhiệm vụ

-Phiếu học tập

- Bài tập SGK

- Bài tập sách bài tập

- Bài mới: Xem trả lời các câu hỏi sách giáo khoa,

chuẩn bị các vấn đề còn vướng mắc các bài học

trước, tiết sau trao đổi

- Ghi nhận các bài tập

- Xem các vấn đề chưa thực sự hiểu để tiết sau GV hướng dẫn lại

PHIẾU HỌC TẬP (câu 1,3,4(N1,2); Câu 2,3,6(N3,4))

Câu 1 Khi nói về sự truyền sóng cơ trong một môi trường, phát biểu nào sau đây đúng?

A Những phần tử của môi trường cách nhau một số nguyên lần bước sóng thì dao động cùng pha.

B Hai phần tử của môi trường cách nhau một phần tư bước sóng thì dao động lệch pha nhau 90 0

C Những phần tử của môi trường trên cùng một hướng truyền sóng và cách nhau một số nguyên lần bước sóng thì dao động cùng pha.

D Hai phần tử của môi trường cách nhau một nửa bước sóng thì dao động ngược pha.

Câu 2: Một người ngồi ở bờ biển trông thấy có 5 ngọn sóng qua mặt trong 20 giây, khoảng cách giữa hai ngọn sóng

là 10m Tính tần số sóng biển.và vận tốc truyền sóng biển.

A 0,2Hz; 2m/s B 4Hz; 25m/s C 25Hz; 2,5m/s D 4Hz; 25cm/s

Câu 3: Tại một điểm trên mặt chất lỏng có một nguồn dao động với tần số 100 Hz, tạo ra sóng ổn định trên mặt chất

lỏng Xét 6 gợn lồi liên tiếp trên một phương truyền sóng, ở về một phía so với nguồn, gợn thứ nhất cách gợn thứ sáu

Câu 4 : Tại điểm O trên mặt nước yên tĩnh, có một nguồn sóng dao động điều hoà theo phương thẳng đứng với tần số

f = 4Hz Từ O có những gợn sóng tròn lan rộng ra xung quanh Khoảng cách giữa 2 gợn sóng liên tiếp là 20cm Vận tốc truyền sóng trên mặt nước là : A.160(cm/s) B.40(cm/s) C.80(cm/s) D 40(cm/s)

Câu 5 Một sóng lan truyền với vận tốc 100m/s có bước sóng 2m Tần số và chu kì của sóng là

A .f = 50Hz ;T = 0,02s B.f = 0,05Hz ;T= 200s C.f = 800Hz ;T = 1,25s.D.f = 5Hz;T = 0,2s.

Câu 6: Một người quan sát 1 chiếc phao nổi trên mặt biển , thấy nó nhô lên cao 10 lần trong 27 giây Coi

sóng bi ển là sóng ngang Chu kì dao động của sóng biển là :

A T = 2,5 (s) B T = 3 (s) C T = 5 (s) D T = 6(s)

IV BỔ SUNG RÚT KINH NGHIỆM

Gia viễn, ngày1/10/2018Duyệt TTCM

Hồ Minh Trung

Tiết dạy: 14 BÀI TẬP

Trang 35

I MỤC TIÊU

Rèn luyện kĩ năng giải các bài tập tìm các đại lượng đặc trưng của sóng, viết phương trình sóng

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Các bài tập có chọn lọc và phương pháp giải.

2 Học sinh: Xem lại những kiến thức liên quan đến sóng cơ và sự truyền sóng cơ.

Hoạt động 1 : Ổn định lớp, Kiểm tra bài cũ

- Ổn định, kiểm tra sĩ số lớp 12A1: ;12A2……

- Hãy cho biết chu kì sóng, biên độ sóng

- Viết phương trình sóng và nêu ý nghĩa các đại

lượng trong phương trình

- GV cho học sinh khác nhận xét

- GV cho điểm học sinh

- Lớp trưởng báo cáo sĩ số lớp, tên học sinh vắng

- Cá nhân lên bảng trả lời câu hỏi

+ Hai điểm trên phương truyền sóng cách nhau một

số nguyên lần bước sóng (d = kλ) thì dao động cùng

pha, cách nhau một số nguyên lẽ nữa bước sóng (d =

(2k + 1)

2

λ

) thì dao động ngược pha

+ Tại nguồn phát O phương trình sóng là uO =

acos(ωt + ϕ) thì phương trình sóng tại M trên

phương truyền sóng là: uM = acos(ωt + ϕ - 2π

+ Độ lệch pha của hai dao động giữa hai điểm cách

nhau khoảng d trên phương truyền sóng là: ∆ϕ =

λ

πd

2

- Cá nhân theo dõi và ghi nhớ

Hoạt động 3 : Giải các bài tập minh họa.

Trợ giúp của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản

1 Trên mặt một chất lỏng có một

sóng cơ, quan sát thấy khoảng cách

giữa 15 đỉnh sóng liên tiếp là 3,5 m

và thời gian sóng truyền được

khoảng cách đó là 7 s Xác định

bước sóng, chu kì và tần số của

sóng đó.(N2)

2 Một sóng có tần số 500 Hz và tốc

độ lan truyền 350 m/s Hỏi hai điểm

gần nhất trên phương truyền sóng

cách nhau một khoảng bao nhiêu để

= 0,25 m; v =

7

5,3

=0,5 m/s; T =

Trang 36

3 Một nguồn phát sĩng cơ dao

dao động tại hai điểm gần nhau nhất

trên cùng một phương truyền sĩng

2

π ) (cm).

Hoạt động 4: Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà.

Yêu cầu học sinh nêu phương pháp giải các bài tập tìm

các đại lượng đặc trưng của sĩng cơ và viết pt sĩng.(CL)

- Về nhà ơn lại cơng thức cộng lượng giác của hàm

cos(N1)

- Ơn lại phần tổng hợp hai dao động (N1,2)

Nêu phương pháp giải các bài tập vừa giải Ghi nhiệm vụ về nhà

IV RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY

Duyệt của TTCM

Hồ Minh Trung

Ngày soạn: 7/10/2018 Người soạn: Nguyễn Văn Phúc

Tiết 15 BÀI 8 GIAO THOA SĨNG

I MỤC TIÊU

Trang 37

Bài 1: trong thí nghiệm giao thao của sóng trên mặt nước, hai nguồn sóng kết hợp dao động cùng pha với tần

số f = 20 Hz Người ta thấy điểm M dao động cực đại và giữa M và đường trung trực của AB còn có một đường không dao động Hiệu khoảng cách từ M đến A,B là 2 cm Vận tốc truyền sóng trên mặt nước là bao nhiêu?

Bài 2: trong thí nghiệm giao thao của sóng trên mặt nước, hai nguồn sóng kết hợp dao động cùng pha với tần

số f = 15 Hz Tại điểm M cách A và B lần lượt là d1 = 23 cm; d2 = 26,2 cm sóng có biên độc cực đại, giữa

M và đường trung trực của AB còn có một dãy cực đại Vận tốc truyền sóng trên mặt nước là bao nhiêu?

2 Học sinh : Ôn lại phần tổng hợp hai dao động

III- TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

Hoạt động 1 ( 10 phút) Ổn định Kiểm tra

- Kiểm tra bài cũ:

+ Trình bày các đặc trưng sóng hình sin (N1)

+ Cho phương trình sóng tại O là u = 10cos20t cm

viết phương trình sóng tại M cách O 5cm( N2)

- Đi tắm biển chẳng ai không thích thú với những

con sóng bạc đầu từ ngoài khơi chạy xô vào bờ Nếu

2 con sóng gặp nhau hiện tượng gì xảy ra?

- Trả bài

Hoạt động 2 (10 phút) Tìm hiểu hiện tượng giao thoa sóng nước

TRỢ GIÚP CỦA

I HIỆN TƯỢNG GIAO THOA CỦA 2 SÓNG NƯỚC

1)Thí nghiệm :

-Gõ nhẹ cần rung cho dao động ⇒

trên mặt nước có những gợn sóng ổn định hình các đường hypebol có tiêu điểm S1S2

2) Giải thích :

- Những đường cong dao động với biên độ cực đại ( 2 sóng gặp nhau tăngcường lẫn nhau)

P2: Mô tả được

thí nghiệm giaothao sóng từ đógiải thich được

Trang 38

- Những đường cong dao động với biên độ cực tiểu đứng yên ( 2sóng gặp nhau triệt tiêu lẫn nhau)

- Các gợn sóng có hình các đường hypebol gọi là các vân giao thoa

II CỰC ĐẠI VÀ CỰC TIỂU

1 Dao động của một điểm trong vùng giao thoa :

- Cho 2 nguồn S1 và S2 có cùng f , cùng pha:

Phương trình dao động tại 2 nguồn :

u1 u2 Acos t Acos2 t

T

πω

Trang 39

sánh với các

sóng thành

phần?(N1)

Hoạt động 4 ( 7 phút) Vị trí cực đại, cực tiểu giao thoa sóng

-M dao động với biên

độ cực đại khi nào?

(N1)

- Nhận xét giá trị hiệu

dường đi?(N2)

-M dao động với biên

độ cực tiểu khi khi

- Số nguyên nửa bước sóng

2 Vị trí cực đại và cực tiểu giao thoa

a) Vị trí các cực đại giao thoa :

M dao động với Amax khi :

Hiệu đường đi = một số nguyên lần bước sóng

• Quỹ tích các điểm này là những đường Hypebol có 2 tiêu điểm là

S1 và S2 gọi là những vân giao thoa cực đại

• k = 0 ⇒ d1 = d2

Quỹ tích là đường trung trực

của S 1 S 2

b) Ví trí

các cực tiểu giao thoa :

M dao động với AM = 0 khi :

độ tổng hợp cực đại, cực tiểu

- 2 -1 0 1 2

-2 -1 1 2

2

Trang 40

và S2 gọi là những vân giao thoa cực tiểu

Hoạt động 5 (3 phút) Điều kiện giao thoa, sóng kết hợp

b) Có hiệu số pha không đổi theo thời gian

• Hai nguồn kết hợp phát ra

2 sóng kết hợp.

• Hiện tượng giao thoa là một hiện tượng đặc trưng của sóng Quá trình vật lý nào gây ra được hiện tượng giao thoa là một quá trình sóng

K3: Rút ra được kết

luận điều kiện để vị trí giao thao cực đại, cực

Hoạt động 6 (5 phút) Củng cố, vận dụng

- Cho HS làm phiếu học tập (Nếu còn thời gian)

- Trả lời các câu hỏi sách giáo khoa,

- Bài tập 5,6 SGK(N2)

- Bài tập vê nhà: 7, 8, Bài tập sách bài tập(N1)

- Ôn lại kiến thức mối quan hệ tốc độ truyền sóng,

Duyệt của TTCM

Hồ Minh Trung

Ngày soạn: 7/10/2018 Người soạn: Nguyễn Văn Phúc

Tiết 16 BÀI 9 SÓNG DỪNG

I MỤC TIÊU

Định dạng
Số trang	89
Dung lượng	2,06 MB
File đính kèm	Giáo án vật lý 12.rar (482 KB)