Hệ thống tài chính là một thực thể phức tạp về cấu trúc và chức năng ở mọi nơi trên thế giới. Nó bao gồm nhiều tổ chức khác nhau như: Ngân hàng, các công ty bảo hiểm, các quĩ tương hỗ, các thị trường cổ phiếu và trái phiếu... Cấu trúc tài chính doanh nghiệp là nền tảng để xây dựng nên hệ thống tài chính, giúp nền kinh tế duy trì khỏe mạnh và năng động.
Trang 1C U TRÚC TÀI CHÍNH DOANH NGHI P LÀ GÌ? Đ C Ấ Ệ Ặ
C u trúc tài chính doanh nghi p là n n t ng đ xây d ng m t h th ng tài chính luân chuy nấ ệ ề ả ể ự ộ ệ ố ể thông su t ngu n v n t nh ng ngố ồ ố ừ ữ ườ ếi ti t ki m đ n nh ng ngệ ế ữ ười có nhu c u đ u t , giúpầ ầ ư duy trì m t n n kinh t kh e m nh và năng đ ng.ộ ề ế ỏ ạ ộ
C u trúc tài chính doanh nghi pấ ệ
Khái ni mệ
Trang 2H th ng tài chính là m t th c th ph c t p v c u trúc và ch c năng m i n i trên thệ ố ộ ự ể ứ ạ ề ấ ứ ở ọ ơ ế
gi i. Nó bao g m nhi u t ch c khác nhau nh : Ngân hàng, các công ty b o hi m, cácớ ồ ề ổ ứ ư ả ể quĩ
tương hỗ, các th trị ường c phi u và trái phi u ổ ế ế
C u trúc tài chính doanh nghi pấ ệ là n n t ng đ xây d ng nên h th ng tài chính, giúp n nề ả ể ự ệ ố ề kinh t duy trì kh e m nh và năng đ ng.ế ỏ ạ ộ
C u trúc tài chính ấ c a các nủ ước đ u có nh ng đi m khác nhau, trong đó tín d ng ngân hàngề ữ ể ụ
được cung c p ch y u b i các t ch c nh n ti n g i; tín d ng phi ngân hàng đấ ủ ế ở ổ ứ ậ ề ử ụ ược cung
c p b i các trung gian tài chính còn l i; trái phi u bao g m các ch ng khoán n chuy nấ ở ạ ế ồ ứ ợ ể
nhượng được nh trái phi u công ty, thư ế ương phi u; c phi u bao g m các c phi u phátế ổ ế ồ ổ ế hành m i.ớ (Theo Giáo trình Ngân hàng Th ươ ng m i, NXB Th ng kê ạ ố )
Đ c đi m c u trúc tài chính doanh nghi pặ ể ấ ệ
T s li u b ng trên và qua ki m ch ng th c t ,ừ ố ệ ả ể ứ ự ế c u trúc tài chính doanh nghi p ấ ệ có nh ngữ
đ c đi m c b n sau:ặ ể ơ ả
C phi u không ph i ngu n tài tr quan tr ng nh t cho doanh nghi pổ ế ả ồ ợ ọ ấ ệ
B i vì các phở ương ti n truy n thông đã t p trung quá nhi u s chú ý vào th trệ ề ậ ề ự ị ường c phi u,ổ ế khi n cho nhi u ngế ề ười có c m giác r ng c phi u là ngu n tài tr quan tr ng nh t cho cácả ằ ổ ế ồ ợ ọ ấ doanh nghi p hi n nay.ệ ệ
Trang 3Tuy nhiên th c t l i không ph i nh v y. B ng trên ch ra r ng, c phi u ch chi m m t tự ế ạ ả ư ậ ả ỉ ằ ổ ế ỉ ế ộ ỉ
tr ng r t nh trongọ ấ ỏ c u trúc tài chính doanh nghi p ấ ệ mà thôi .
Vi c phát hành ch ng khoán n và ch ng khoán v n không ph i là kênh ch y u đ tàiệ ứ ợ ứ ố ả ủ ế ể
tr cho ho t đ ng doanh nghi pợ ạ ộ ệ
Đ i v i M thì trái phi u có vai trò l n h n nhi u so v i c phi u, tuy nhiên c hai ngu nố ớ ỹ ế ớ ơ ề ớ ổ ế ả ồ này cũng ch chi n 43%ỉ ế c u trúc tài chính ấ , t c ch a đ t đứ ư ạ ược m c 50%. Đ i v i các nứ ố ớ ướ c còn l i, t tr ng này còn nh h n nhi u.ạ ỉ ọ ỏ ơ ề
Tài chính gián ti p trong nhi u trế ề ường h p đóng vai trò quan tr ng h n nhi u tàiợ ọ ơ ề chính tr c ti pự ế
Tài chính tr c ti p là vi c bán các ch ng khoán nh c phi u và trái phi u tr c ti p cho cácự ế ệ ứ ư ổ ế ế ự ế nhà đ u t T i M , ngu n tài tr b ng trái phi u và c phi u chi m t i 43% t ng ngu nầ ư ạ ỹ ồ ợ ằ ế ổ ế ế ớ ổ ồ
v n c a doanh nghi p, đi u này nói lên vai trò quan tr ng c a tài chính tr c ti p trong hố ủ ệ ề ọ ủ ự ế ệ
th ng tài chính c a M ố ủ ỹ
Các trung gian tài chính, đ c bi t là các ngân hàng, là ngu n tài tr v n quan tr ngặ ệ ồ ợ ố ọ
nh t cho các doanh nghi pấ ệ
T b ng trên cho th y, ngu n v n tài tr cho doanh nghi p đừ ả ấ ồ ố ợ ệ ược c u thành ch y u t tínấ ủ ế ừ
d ng ngân hàng và tín d ng c a các trung gian tài chính phi ngân hàng. T i các nụ ụ ủ ạ ước phát tri n thì tín d ng ngân hàng v n chi m t tr ng l n nh t trong các lo i hình tài tr ể ụ ẫ ế ỉ ọ ớ ấ ạ ợ
H th ng tài chính là m t trong lĩnh v c đệ ố ộ ự ược đi u ti t nhi u nh t trong n n kinh tề ế ề ấ ề ế
H th ng tài chính là lĩnh v c đệ ố ự ược quan tâm đi u ti t nh t b i chính ph các nề ế ấ ở ủ ước. Chính
ph đi u ti t th trủ ề ế ị ường tài chính ch y u là đ thúc đ y vi c cung c p thông tin và đ b oủ ế ể ẩ ệ ấ ể ả
đ m s n đ nh c a h th ng tài chính.ả ự ổ ị ủ ệ ố
Ch nh ng công ty l n, n i ti ng m i d dàng ti p c n th trỉ ữ ớ ổ ế ớ ễ ế ậ ị ường ch ng khoán đ huyứ ể
đ ng v nộ ố
Các cá nhân và các công ty nh thỏ ường không huy đ ng v n qua kênh phát hành ch ng khoán,ộ ố ứ
mà thay vào đó, h thọ ường đi vay các ngân hàng
Trang 4Th ch p tài s n là đ c đi m ph bi t c a các h p đ ng vay n đ i v i h gia đìnhế ấ ả ặ ể ổ ế ủ ợ ồ ợ ố ớ ộ cũng nh doanh nghi pư ệ
Th ch p là vi c đem tài s n c a mình làm v t b o đ m cho kho n vay. Kho n vay có thế ấ ệ ả ủ ậ ả ả ả ả ế
ch p, hay kho n vay có b o đ m, là hình th c tín d ng ph bi n nh t đ i v i các h gia đìnhấ ả ả ả ứ ụ ổ ế ấ ố ớ ộ cũng nh doanh nghi p.ư ệ
Các h p đ ng n có đ c tr ng g m nh ng đi u kho n có tính pháp lí đ c bi t ph cợ ồ ợ ặ ư ồ ữ ề ả ặ ệ ứ
t p nh m đi u ch nh ngạ ằ ề ỉ ười vay
M t s ngộ ố ười ch a t ng đ c m t b n h p đ ng tín d ng nào thư ừ ọ ộ ả ợ ồ ụ ường nghĩ r ng, h p đ ng tínằ ợ ồ
d ng th c ch t là m tụ ự ấ ộ gi y nh n n (IOU) ấ ậ ợ , nên s không có gì ph c t p ngoài m t m y gi yẽ ứ ạ ộ ẩ ấ
nh n n và cam k t tr n c a ngậ ợ ế ả ợ ủ ười vay
Th c t thì không ph i v y, các h p đ ng tín d ng c a ngân hàng vô cùng ph c t p v m tự ế ả ậ ợ ồ ụ ủ ứ ạ ề ặ pháp lí, là m t ch ng th g m nhi u trang, bao g m nhi u đi u kho n qui đ nh c th ngộ ứ ư ồ ề ồ ề ề ả ị ụ ể ườ i vay ch đỉ ược làm nh ng gì v i kho n ti n vay đữ ớ ả ề ược. (Theo Giáo trình Ngân hàng Th ươ ng
m i, NXB Th ng kê ạ ố )