Bài giảng Thị trường chứng khoán ảo: Bài 1 - ThS. Nguyễn Phúc Khoa

Bài giảng Thị trường chứng khoán ảo - Bài 1: Tổng quan về thị trường chứng khoán cung cấp cho người học các kiến thức: Quá trình hình thành và phát triển thị trường chứng khoán, chức năng của thị trường chứng khoán,... Mời các bạn cùng tham khảo nội dung chi tiết.

TỔNG QUAN VỀ THỊ

TRƯỜNG CHỨNG

KHOÁN

Bài 1

Phân loại Thị trường tài chính

Thị trường tài chính

Thị trường tiền tệ

Thị trường tín

dụng Thị trường ngoại hối liên ngân hàng Thị trường

Thị trường CK ngắn hạn

Thị trường vốn

Thị trường CK dài hạn bất động sản Thị trường

Thị trường thuê mua tài chính

1.1 Quá trình hình thành và phát triển thị trường chứng khoán

- Điểm đặc biệt là trong những cuộc thương lượng này, các thương gia chỉ dùng lời nói để đưa ra giá trao đổi với nhau mà không cần hàng hóa

thống nhất “hợp đồng” mua bán, trao đổi thực hiện ngay hay thực hiện vào thời điểm 3, 6 tháng…

- Ban đầu, chỉ có 1 người ngồi, sau đó chỗ ngồi này có nhiều người tham gia nên nới rộng ra

1.1 Quá trình hình thành và phát triển TTCK

1.1.1 Một vài nét về lịch sử TTCK

- Đến cuối thời Trung cổ, khu chợ riêng này trở thành “một thị trường” để thuận tiện hơn trong việc làm ăn mua bán, với việc thống nhất các quy ước và dần sửa đổi hoàn chỉnh thành những quy tắc có giá trị bắt buộc chung cho mọi thành viên tham gia thị trường

- Buổi họp đầu tiên có quy mô lớn của giai đoạn này xảy ra năm 1453 trong một lữ quán của nhà buôn môi giới tên là Vanber Buerzo tại thị trấn Bruges (Bỉ)

1.1 Quá trình hình thành và phát triển TTCK

1.1.1 Một vài nét về lịch sử TTCK

- Trước lữ quán này có 1 bảng hiệu vẽ hình 3 túi da với một từ tiếng Pháp “Bourse” - mậu dịch trường

Ba túi da tượng trưng cho 3 nội dung: mậu dịch trường hàng hóa, mậu dịch trường ngoại tệ và mậu dịch trường giá khoán động sản

- Tiếng Latin - Bursa (cái ví da), tiếng Pháp gọi là Bourse Do đó, Bourse (mậu dịch trường hay sở giao dịch) được xem xuất xứ từ bấy giờ và trở thành tên gọi của thị trường chứng khoán sau này

1.1 Quá trình hình thành và phát triển TTCK

1.1.1 Một vài nét về lịch sử TTCK

1.1 Quá trình hình thành và phát triển TTCK

1.1.1 Một vài nét về lịch sử TTCK

- Năm 1547, địa điểm giao dịch được chuyển đến thị trấn Anbert (Bỉ) Tại đây, thị trường giao dịch đã phát triển rất mạnh mẽ nhờ vị trí địa lý thuận lợi Các thương gia từ các nước khác như Anh, Tây Âu thường đến đây

để học hỏi kinh nghiệm

- Các phương thức giao dịch ban đầu diễn ra ngoài trời với những giao dịch ký hiệu bằng tay và có thư ký nhận lệnh Cùng với sự phát triển của công nghệ, KHKT các phương thức giao dịch trên Sở giao dịch chuyển sang hoàn toàn tự động

- Do tốc độ phát triển nhanh, thị trường giao dịch các loại hàng hoá được tách ra:

• Giao dịch hàng hoá => Thị trường hàng hoá

• Giao dịch ngoại tệ => Thị trường hối đoái

• Giao dịch chứng khoán => Thị trường chứng khoán

1.1 Quá trình hình thành và phát triển TTCK

1.1.1 Một vài nét về lịch sử TTCK

- Khi phát triển đến một mức độ nhất định, thị trường bắt đầu nảy sinh những trục trặc dẫn đến phải thành lập cơ quan quản lý nhà nước và hình thành hệ thống pháp lý để điều khiển thị trường

- Lịch sử phát triển thị trường chứng khoán thế giới trải qua nhiều thăng trầm, lúc lên lúc xuống Cho đến nay thị trường chứng khoán phát triển ở mức không thể thiếu trong đời sống kinh tế của các nước theo cơ chế thị trường

1.1 Quá trình hình thành và phát triển TTCK 1.1.1 Một vài nét về lịch sử TTCK

1.1 Quá trình hình thành và phát triển TTCK 1.1.1 Một vài nét về lịch sử TTCK

29/10/1929 “ngày thứ năm đen tối”

Khủng hoảng TTCK New York  Khủng hoảng TTCK Tây Aâu,

Bắc Âu, Nhật Bản

Năm 19/02/1987 “ngày thứ hai đen tối”

Cuộc khủng hoảng tài chính xảy ra, TTCK thế giới

một lần nữa bị suy sụp

1.1 Quá trình hình thành và phát triển TTCK 1.1.1 Một vài nét về lịch sử TTCK

1997

Khủng hoảng tài chính ở Thái Lan

2007

Khủng hoảng tài chính Mỹ

café, câu lạc bộ

Hình thành “thị trường”, số lượng người tham gia đông, thời gian gặp gỡ nhiều hơn, hình thành quy ước hoạt động

TK

XV

SGDCK NewYork (1864) SGDCK Tokyo (1878)… SGDCK TP.HCM (2000)

Thời điểm

Công cụ phái sinh

Hàng hóa

Cổ phiếu Trái

phiếu Giấy tờ

có giá

Không có địa điểm » Chợ ngoài trời » SGD

Địa điểm giao dịch

Thủ công » Bán tự động » Tự động

Phương thức giao dịch

• 1875- 1913 : TTCK phát triển mạnh mẽ

• 29/10/1929 : “Black Thursday”- TTCK suy thoái Dow

Jones giảm hơn 13%

• 19/10/1987: “Black Monday”- TTCK suy thoái, hậu quả

lớn hơn năm 1929

• 2007-2009 : Cơn khủng hoảng tín dụng và bong bóng

BĐS, TTCK suy thoái

S&P 500 50% từ 1576 điểm (10/2007) xuống 676 điểm (3/2009)

Dow Jones giảm từ hơn 14000 điểm (10/2007) xuống còn hơn 6000

điểm (3/2009)  > 57%

1.1.2 Lịch sử ra đời TTCK Việt Nam

Quyết định số 207/QĐ-TCCB của thống đốc NHNN với nhiệm vụ nghiên cứu xây dựng đề án và chuẩn bị các điều kiện thành lập TTCK

6.11.1993

Quyết định 361/QĐ-TTg thành lập ban chuẩn bị tổ chức thị trường chứng khoán

29.06.1995

Luật doanh nghiệp được thông qua và có hiệu lực

1990

1.1.2 Lịch sử ra đời TTCK Việt Nam

Nghị định số 48/CP được ban hành QĐ127/1998/QĐ-TTg thành lập TTGDCK TP HCM

1.1.2 Lịch sử ra đời TTCK Việt Nam

Quốc hội thông qua Luật chứng khoán

23.06.2006

TTGD CK TPHCM chuyển thành Sở GDCK TPHCM

08.08.2007

TT giao dịch chứng khoán Hà Nội đưa vào hoạt động

08.03.2005

1.1.2 Lịch sử ra đời TTCK Việt Nam

Khai trương thị trường chứng khoán công ty đại chúng chưa niêm yết (Upcom)

Lịch sử hình thành và phát triển thị trường chứng khoán VN

28/11/1996 • UBCK nhà nước được thành lập

11/7/1998

• Khai sinh TTCK VN

• Thành lập trung tâm GGCK Tp.HCM

28/7/2000

• Phiên giao dịch đầu tiên với 2 mã CP: SAM, REE

• Mỗi tuần chỉ có 2 phiên giao dịch

2005 • Thành lập trung tâm lưu ký VN

8/3/2005 • Khai trương trung tâm GGCK Hà Nội

19/11/2007 • Thay đổi thời gian giao dịch trên HNX từ 8h30 – 11h thay vì từ 9h-11h

Lịch sử hình thành và phát triển thị trường chứng khoán VN

24/06/2009 • Vận hành sàn Upcom

6/2/2012 • Ra mắt chỉ số VN30

4/9/2012

• Rút ngắn thời gian thanh toán từ T+4 xuống T+3

15/1/2013 • Điều chỉnh biên độ giao dịch sàn HOSE +/-7%, HNX +/-10%

22/7/2013 • Hose kéo dài thời gian giao dịch đến 15h

29/7/2013

• HNX kéo dài thời gian giao dịch đến 15h

• Bổ sung các lệnh ATC, lệnh thị trường

Lịch sử hình thành và phát triển thị trường chứng khoán VN

Tạo tính thanh

khoản cho các chứng

mô

Các chủ thể

Các tổ chức có liên quan đến TTCK Các tổ chức kinh doanh chứng khoán

Nhà phát hành Nhà đầu tư

1.3 Các chủ thể tham gia TTCK

Sở giao dịch chứng khoán

TT tâm lưu ký và thanh toán bù trừ CK Ngân hàng chỉ định thanh toán

Công ty chứng khoán

Khái niệm

Là 1 tổ chức tài chính trung gian ở TTCK, thực hiện trung gian tài chính thông qua các hoạt động mua bán chứng khoán, môi giới chứng khoán, bảo lãnh phát hành chứng khoán, tư vấn đầu tư và quản lý quỹ đầu tư

2

Là CTCP hoặc Công ty TNHH được UBCKNN cấp phép thực hiện một hoặc một số loại hình kinh doanh chứng khoán

3

Là một tổ chức kinh doanh chứng khoán, có tư cách pháp nhân, có vốn riêng, hạch toán độc lập, hoạt động theo giấy phép của UBCKNN

1

Điều kiện thành lập công ty chứng khoán

Ban giám đốc và nhân

viên kinh doanh của công ty

chứng khoán phải có chứng

chỉ hành nghề

Điều kiện thành lập công ty

Có phương án hoạt động kinh doanh phù hợp với mục tiêu phát triển kinh tế xã hội

và phát triển ngành chứng khoán

Có mức vốn pháp định theo từng loại hình kinh doanh

Cung cấp một cơ chế giá cả: Giúp nhà đầu tư đánh giá đúng thực tế và chính xác về giá trị khoản đầu tư của mình

Vai trò của các công ty chứng khoán

Tạo ra các sản phẩm mới: Ngoài mua bán trái phiếu và cổ phiếu các công ty chứng khoán còn bán chứng quyền, các hợp đồng tương lai, hợp đồng

quyền chọn và các sản phẩm lai tạo khác

Mô hình hoạt động của công ty chứng khoán

và Chứng khoán

Hoạt động kinh doanh chứng khoán sẽ do các Công ty độc lập, chuyên môn hóa trong lĩnh vực chứng khoán đảm nhận, các NH không trực tiếp tham gia kinh doanh chứng khoán Hạn chế rủi ro cho hệ thống ngân hàng Tạo điều kiện cho TTCK phát triển có

tính chuyên môn hóa cao

1

2

Công ty chuyên doanh chứng khoán

Các NHTM hoạt động với tư cách là chủ thể kinh doanh chứng khoán, bảo hiểm và kinh doanh tiền tệ Loại hình đa năng một phần Loại hình đa năng toàn phần

Nguyên tắc hoạt động của công ty chứng khoán

Nguyên tắc đạo đức: Đảm bảo tính trung thực,

tập trung, có trách nhiệm, coi lợi ích

của khách hàng là trước hết

Đảm bảo các yêu cầu về vốn, nguyên tắc hạch toán, báo cáo theo quy định của UBCKNN Không được dùng tiền của khách hàng để kinh doanh (ngoại trừ dùng cho giao dịch của KH)

1

2

Nguyên tắc tài chính Không được dùng chứng khoán

của khách hàng làm vật thế chấp

đi vay vốn trừ trường hợp

KH đồng ý bằng văn bản

Tự doanh chứng khoán

Nghiệp vụ bảo lãnh phát hành

Các nghiệp vụ của công ty chứng khoán

Môi giới chứng khoán

Môi giới là một hoạt động kinh doanh của công ty chứng khoán trong đó công ty chứng khoán đại diện cho khách hàng tiến hành giao dịch tại sở giao dịch chứng khoán hay thị trường OTC

Các nghiệp vụ của công ty chứng khoán

Môi

giới

chứng

khoán

Mở tài khoản giao dịch: CTCK phải mở tài khoản

giao dịch chứng khoán và tiền cho từng khách hàng trên

cơ sở hợp đồng ký kết giữa khách hàng và công ty

Trách nhiệm đối với khách hàng: Khi tư vấn cho KH

giao dịch chứng khoán, công ty chứng khoán phải thu thập đầy đủ thông tin về KH, không được đảm bảo giá

trị chứng khoán mà mình khuyến nghị đầu tư

1

2

3

Quản lý tiền và chứng khoán của khách hàng:

CTCK phải quản lý tiền gửi giao dịch chứng khoán của

KH tách biệt khỏi tiền của chính CTCK, tách biệt

CK của KH với CK của CTCK

4

Nhận lệnh giao dịch:Nhận lệnh khi phiếu lệnh chính xác

và đầy đủ thông tin Thực hiện lệnh 1 cách nhanh chóng và

chính xác, lưu giữ các phiếu lệnh của KH

Tự doanh chứng khoán

Là nghiệp vụ mà trong đó công ty chứng khoán thực hiện mua và bán chứng khoán cho chính mình

Công bố cho KH biết mình là đối tác trong giao dịch trực tiếp với KH

Ưu tiên thực hiện lệnh của KH trước lệnh của mình

Lệnh mua/bán chứng khoán có thể ảnh Hưởng lớn đến giá trị chứng khoán, CTCK không được mua/bán trước cùng loại ck đó

đó với giá bằng hoặc tốt hơn

Phải đảm bảo có đủ tiền và chứng khoán để thanh toán

Khi thực hiện tự doanh,CTCK ko được đầu tư quá 20% vào DNNY, 15% CP DN không NY

Quy định về hoạt động tự doanh

ưu tiên khách hàng

với nguồn vốn lớn có thể qua hoạt động tự doanh góp phần điều tiết cung cầu

Những yêu cầu của CTCK trong tự doanh

Bảo lãnh phát hành

Là việc tổ chức bảo lãnh phát hành cam kết với tổ chức bảo phát hành thực hiện các thủ tục trước khi chào bán chứng khoán

1

Nhận mua một phần hay toàn bộ chứng khoán của

tổ chức phát hành để bán lại hoặc mua số chứng khoán còn lại chưa được phân phối hết của tổ chức phát hành hoặc hỗ trợ TCPH trong việc phân phối chứng khoán ra công chúng

2

Khái niệm

Tổng giá trị bảo lãnh phát hành không được lớn hơn

CSH của tổ chức BLPH

Điều kiện để được bảo lãnh phát hành chứng khoán

CTCK được thực hiện bảo lãnh phát hành

chứng khoán theo hình thức chắc chắn nếu:

Tư vấn đầu tư chứng khoán

Tư vấn chứng khoán là đưa ra những lời khuyên, phân tích các tình huống hay thực hiện một số công việc có tính chất dịch vụ cho khách hàng

1

CTCK phải thu thập và quản lý thông tin về khách hàng đã được KH xác nhận như: Tình hình tài chính của KH, Thu nhập của KH, Mục tiêu đầu tư của khách hàng, khả năng chấp nhận rủi ro của khách hàng, kinh nghiệm và hiểu biết đầu tư của KH

2

Khái niệm

Chú ý khi tư vấn

và công chúng hiểu lầm

Tư vấn đầu tư chứng khoán

Nghiệp vụ lưu ký chứng khoán

Lưu ký chứng khoán là công việc đầu tiên để các chứng khoán có thể giao dịch trên thị trường tập trung

1

Việc lưu giữ, bảo quản chứng khoán của khách hàng và giúp khách hàng thực hiện các quyền của mình đối với chứng khoán được thực hiện thông qua các thành viên lưu ký của thị trường giao dịch chứng khoán

2

Khái niệm

Mở và quản lý tài khoản lưu ký cho khách hàng

1 tài khoản lưu ký chứng khoán

Tài khoản lưu ký chứng khoán của KH phải tách biệt với tài khoản lưu ký chứng khoán của chính công ty

1

2

3

Công ty không được sử dụng chứng khoán trong tài

khoản lưu ký chứng khoán của KH vì lợi ích bên thứ 3 hay lợi ích của chính thành viên lưu ký

4

Công ty không được sử dụng chứng khoán trong tài khoản lưu ký chứng khoán của KH để thanh toán các khoản nợ của chính mình hoặc tổ chức, cá nhân khác

Tư vấn tái cơ

nghiệp

Nghiệp vụ tư vấn tài chính

Các nghiệp vụ hỗ trợ

Nghiệp vụ tín dụng

Nghiệp vụ quản lý thu thập chứng khoán

Cho vay cầm cố chứng khoán

Tư vấn chào bán, niêm yết chứng khoán

Cho vay ứng trước tiền bán chứng khoán

Quản lý hộ chứng khoán cho khách hàng

Công ty phải tổ chức theo dõi tình hình thu lãi chứng khoán khi đến hạn để thu hộ rồi gửi báo cáo cho khách hàng

Vấn đề trao đổi:

hiện ở những điểm nào ?

hạn nên có thể nói TTCK chứa 1 bộ phận của

TT tiền tệ ?

hiện đủ những đặc điểm này ?

www.themegallery.com

THẢO LUẬN

Doanh nghiệp NĐT nước ngoài