Ứng dụng và chuyển giao tiến bộ khoa học công nghệ xây dựng mô hình nuôi chim yến tại Trà Vinh

Qua thời gian triển khai, dự án đã thực hiện điều tra khảo sát điều kiện tự nhiên, khí hậu, nguồn thức ăn cho chim yến, thực trạng nuôi chim yến trong khu vực và ở tỉnh Trà Vinh hiện nay. Khảo sát sự phân bố, lập bản đồ các khu vực có khả năng phát triển nuôi chim yến trong toàn tỉnh. Xây dựng bản đồ quy hoạch các địa phương có tiềm năng phát triển quần thể chim yến trên địa bàn tỉnh Trà Vinh.

ỨNG DỤNG VÀ CHUYỂN GIAO TIẾN BỘ KHOA HỌC CÔNG NGHỆ

XÂY DỰNG MÔ HÌNH NUÔI CHIM YẾN TẠI TRÀ VINH

To apply anh pass scientific and technological advances

to build house’s bird nest in Tra Vinh

Trần Thị Tuyết Linh 1

Trung tâm Ứng dụng tiến bộ KH&CN tỉnh Trà Vinh

Email: tuyetlinhsh11@gmail.com

TÓM TẮT

Qua thời gian triển khai, dự án đã thực hiện điều tra khảo sát điều kiện tự nhiên, khí hậu, nguồn thức

ăn cho chim yến, thực trạng nuôi chim yến trong khu vực và ở tỉnh Trà Vinh hiện nay Khảo sát sự phân bố, lập bản đồ các khu vực có khả năng phát triển nuôi chim yến trong toàn tỉnh Xây dựng bản

đồ quy hoạch các địa phương có tiềm năng phát triển quần thể chim yến trên địa bàn tỉnh Trà Vinh Kết quả tiếp nhận được công nghệ nuôi chim yến theo quy mô công nghiệp cho năng suất cao và

ổn định, mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người nuôi Thiết kế và xây dựng mới 02 mẫu mô hình nhà nuôi yến tại tỉnh Trà Vinh hoàn chỉnh Tư vấn thiết kế cải tạo 04 mô hình nhà nuôi chim yến Mô hình thiết kế xây dựng mới cho kết quả có 116 tổ, mô hình cải tạo đạt số lượng 112 tổ.

Từ khóa:Aerodramus fuciphagus, nhà yến, Trà Vinh.

ABSTRACT

Over the time of implementation, the project has conducted surveys of natural conditions, climate, food sources for birds nest, the situation of raising birds nest in the area and in current Tra Vinh Investigate the distribution, mapping areas that are capable of growing bird nest in the province Develop mapping of localities with potential to develop bird populations in Tra Vinh province The re-sult of receiving the technology of raising birds nest in the industry for high productivity and stability, bringing high economic efficiency for farmers Design and build 02 new models of oat farms in Tra Vinh province Consultant design renovation 04 models of bird nest The model of new construction has resulted in 116 groups and reformed models with the number of 112.

Keyword: Aerodramus fuciphagus, house’s bird nest, Tra Vinh.

1 Thạc sỹ, Phó Giám đốc Trung tâm Ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ tỉnh Trà Vinh

I ĐẶT VẤN ĐỀ

Yến sào hay tổ chim yến (Aerodramus

fuciphagus) là loại thực phẩm - dược phẩm bổ

dưỡng nổi tiếng, truyền thống của các quốc gia

Đông Á - Đông Nam Á, là nguồn tài nguyên quý,

là loại thực phẩm cao cấp, từ xa xưa gọi là “vàng

trắng” đắt giá và được dùng như một loại sản

phẩm đặc biệt có tác dụng rất tốt đối với sức khỏe

con người Những kết quả nghiên cứu, đánh giá

các loại yến đang có trên thị trường quốc tế hiện

nay cho thấy giá trị sản phẩm yến của Việt Nam được đánh giá cao hơn sản phẩm các nước trong khu vực Thị trường xuất khẩu yến của Việt Nam rất ổn định, duy trì khách hàng, thị trường truyền thống khá tốt

Hiện nay, nghề nuôi chim yến trong nhà đã được hình thành và phát triển ở các tỉnh từ Hà Tĩnh đến Cà Mau - Kiên Giang Trong đó, nghề nuôi chim yến phát triển mạnh tại các tỉnh Khánh Hòa, Tiền Giang, TP Hồ Chí Minh, Bà Rịa - Vũng

Tàu, Cà Mau, Kiên Giang, Đắk Lắk, Bình Phước

với hàng trăm ngôi nhà yến được xây dựng hàng

năm

Thức ăn chủ yếu của chim yến là côn trùng

bay như rầy nâu, rầy xanh, mối, ruồi, muỗi Trong

khi đó Trà Vinh là tỉnh có đất nông nghiệp sử dụng

trồng lúa chiếm diện tích tương đối lớn, nên sẽ có

nhiều côn trùng bay, rầy nâu, rầy xanh, côn trùng

gây dịch hại mùa màng nhất là loại côn trùng gây

bệnh vàng lùn và lùn xoắn lá trên lúa, …Và chim

yến có thể được xem là loài dùng để đấu tranh sinh

học và bảo vệ môi trường cho nhà nông Do đó,

công tác bảo tồn và phát triển quần thể chim yến ở

Trà Vinh vừa có ý nghĩa bảo vệ nguồn tài nguyên

quốc gia, mang lại lợi ích kinh tế vừa có ý nghĩa

bảo vệ môi trường Thực hiện vấn đề này là hướng

phát triển bền vững

Trà Vinh là một trong những tỉnh có điều kiện tự

nhiên và khí hậu hoàn toàn thích hợp cho việc nuôi

và phát triển nghề nuôi chim yến Xét về yếu tố môi

trường, nhiệt độ, độ ẩm những yếu tố cấu thành

nên sự thành công cho nghề nuôi chim yến đều

tập trung tại Trà Vinh Bên cạnh đó, với diện tích

nông nghiệp chiếm 74% quỹ đất, đây được xem là

nguồn cung cấp thức ăn phong phú cho chim yến

Trong những năm gần đây nghề nuôi chim yến tại

tỉnh có chiều hướng gia tăng, tuy nhiên sự phát

triển này còn nhỏ lẻ, tự phát, chưa tập trung và

chưa được đào tạo bài bản về kỹ thuật nuôi Các

nhà yến được hình thành tại tỉnh đa phần là từ sự

học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau và tìm hiểu thông tin

qua các phương tiện đại chúng

Nhằm tìm kiếm giải pháp xây dựng chiến lược

phát triển nghề nuôi chim yến tại tỉnh Trà Vinh tầm

nhìn đến năm 2020, Trung tâm Ứng dụng Tiến bộ

Khoa học và Công nghệ đã xây dựng và triển khai

thực hiện dự án “Ứng dụng và chuyển giao tiến

bộ khoa học công nghệ xây dựng mô hình nuôi

chim yến tại Trà Vinh” Dự án được thực hiện từ

tháng 4/2014 đến tháng 3/2017, thuộc chương

trình nông thôn miền núi

Với mục tiêu chuyển giao quy trình xây dựng

mô hình nhà nuôi chim yến thích hợp, bảo đảm kỹ

thuật công nghệ nuôi chim yến theo quy mô công

nghiệp, phù hợp với điều kiện tự nhiên của tỉnh

Trà Vinh để tạo ra sản phẩm tổ yến có chất lượng cao và ổn định Công ty TNHH Nhà nước MTV Yến Sào Khánh Hòa được chọn là đơn vị chuyển giao kỹ thuật qua đó đào tạo đội ngũ cán bộ kỹ thuật viên tại Trà Vinh để đáp ứng được tất cả các yêu cầu của quy trình công nghệ nuôi chim yến theo quy mô công nghiệp từ khâu thiết kế đến khâu lắp đặt, bảo trì thiết bị

II PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 1.Phương tiện nghiên cứu

Đối tượng thực hiện dự án: chim yến-

Aerodramus fuciphagus.

Cơ sở hạ tầng: nhà yến được xây dựng theo bản vẽ thiết kế đúng tiêu chuẩn

Nguyên vật liệu hoàn thiện nhà yến:

- Hệ thống phun sương, hệ thống âm thanh, hệ thống camera, giá tổ, chống địch hại,

- Các hợp chất, dung dịch khử mùi, xử lý nhà yến:

* Hợp chất SR: khử mùi nhà yến, tạo mùi hang yến tự nhiên

* Dung dịch SL1: xử lý trong quá trình xây dựng nhà

* Dung dịch SL2, SL3: dung dịch dẫn dụ

*Hợp chất SP: hợp chất dẫn dụ được kết hợp cùng với dung dịch dẫn dụ SL2 và SL3

2 Phương pháp thực hiện

2.1 Chọn điểm

Các điểm lựa chọn là các khu vực, vị trí xây dựng mô hình nhà yến đạt hiệu quả cao được xếp vào thứ tự các vùng ưu tiên 01, vùng ưu tiên 02 Vị trí vùng ưu tiên 01 là khu vực mà xây dựng nhà yến ở đó thành công và hiệu quả cao nhất

Có các điều kiện về mật độ phân bố nhà yến hiện hữu, nằm trên đường chim bay, gần khu vực kiếm

ăn thường xuyên của chim yến và có môi trường sống vĩ mô là khu vực đồng ruộng và dọc các dòng sông lớn

Vị trí vùng ưu tiên 02 là khu vực có tiềm năng phát triển sau vùng ưu tiên 01, có sự phân bố các

nhà yến hiện hữu, dự báo tiềm năng phát triển

trong tương lai

2.2 Chọn đối tượng

Chim Yến- Aerodramus fuciphagus.Yến sào

hay tổ chim yến là loại thực phẩm - dược phẩm

bổ dưỡng nổi tiếng, truyền thống của các quốc

gia Đông Á - Đông Nam Á, là nguồn tài nguyên

quý, là loại thực phẩm cao cấp, từ xa xưa gọi là

“vàng trắng” đắt giá và được dùng như một loại

sản phẩm đặc biệt có tác dụng rất tốt đối với sức

khỏe con người Vì vậy, các nước trong vùng đã

tận dụng ưu thế đẩy mạnh phát triển nghề nuôi

chim yến xuất khẩu Ở nước ta nói chung và ở

tỉnh Trà Vinh nói riêng trong những năm gần đây

nghề nuôi chim yến phát triển mạnh, vì nuôi chim

yến không cần quỹ đất lớn, có thể xây nhà nuôi ở

vùng đất kém màu mỡ, đất không sản xuất nông

nghiệp được Về điều kiện tự nhiên và khí hậu Trà

Vinh hoàn toàn phù hợp cho nghề nuôi chim yến

phát triển

2.3 Chọn hộ

Hộ được chọn để triển khai thực hiện mô hình

nhà nuôi chim yến của dự án phải đảm bảo các

điều kiện sau: Tự nguyện tham gia dự án, tạo điều

kiện thuận lợi để thực hiện và phối hợp chặt chẽ

Có mặt bằng diện tích đất thích hợp để thực hiện

mô hình nhà nuôi chim yến, cùng phối hợp với dự

án xây dựng mô hình nhà nuôi chim yến; Đủ tiềm

lực kinh tế cùng hợp tác đầu tư xây dựng mô hình

đáp ứng được nội dung dự án (đầu tư kinh phí

xây dựng, cải tạo nhà nuôi chim yến theo thiết kế

của đơn vị chuyển giao, đối ứng máy móc thiết

bị, nguyên vật liệu); Có tinh thần học hỏi để nâng

cao trình độ kỹ thuật và nhiệt tâm với dự án; Có kỹ

năng truyền tải thông tin, quảng bá kỹ thuật sau khi

dự án kết thúc

III KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

1 Kết quả điều tra, khảo sát bổ sung thực

trạng tại vùng dự án

1.1 Hiện trạng nuôi chim yến trong nhà trên

địa bàn tỉnh Trà Vinh

Nhà nuôi chim yến ở Trà Vinh bắt đầu xuất

hiện vào năm 2005,khi đóquần thể chim yến nuôi

trong nhà ở Trà Vinh được phát hiện với số lượng ban đầu 7.000 - 8.000 cá thể.Đến nay, theo báo cáo điều tra khảo sát của Công ty TNHH Nhà nước MTV Yến Sào Khánh Hòa với phương pháp bấm tọa độ trên toàn tỉnh có 48 căn nhà yến có tổng diện tích sử dụng nuôi chim yến trên 4.525 m2 với số lượng quần đàn ước đạt trên 38.000 cá thể chim yến, tập trung ở thành phố Trà Vinh: 17 nhà yến, huyện Châu Thành: 05 nhà yến, huyện Duyên Hải: 09 nhà yến, thị xã Duyên Hải: 05 nhà yến, huyện Cầu Ngang: 01 nhà yến, huyện Trà Cú: 04 nhà yến, huyện Cầu Kè: 01 nhà yến, huyện Càng Long: 04 nhà yến, huyện Tiểu Cần: 02 nhà yến Phần lớn các nhà yến chủ yếu tập trung ở nội

ô thành phố Trà Vinh là khu đông dân cư nên cũng ảnh hưởng đến đời sống người dân và các chính sách quy hoạch chung của toàn tỉnh Vì vậy, trong tương lai tỉnh cần thực hiện quy hoạch nuôi các vùng nuôi chim yến phù hợp với định hướng phát triển nghề nuôi chim yến tập trung và phù hợp quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội tỉnh Trà Vinh đến năm 2020

1.2 Ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên đến

sự phát triển nghề nuôi chim yến ở Trà Vinh

Tỉnh Trà Vinh nằm trong vùng đồng bằng sông Cửu Long nên có những thuận lợi chung như: có điều kiện ánh sáng bức xạ dồi dào, nhiệt độ cao và ổn định, độ ẩm trung bình 80-85%/năm, ít bị ảnh hưởng bởi bão, lũ, lượng mưa trung bình từ 1.400-1.600 mm là điều kiện thuận lợi cho phát triển sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, là điều kiện thuận lợi để phát triển hệ sinh thái côn trùng phát triển, nguồn thức ăn dồi dào cho chim yến

Trà Vinh được bao bọc bởi hệ thống Sông ngòi của 2 nhánh sông lớn (Sông Cổ Chiên và Sông Hậu) là vùng thức ăn dồi dào cho chim yến Khoảng cách quần đàn chim yến sinh sống đến các nhà yến trong khoảng cách gần nhau, cũng nằm trong vùng tìm kiếm thức ăn trong toàn tỉnh với điều kiện nhiệt độ trung bình từ 26-27oC, độ ẩm từ 80-85% Từ các yếu tố khí hậu, nhiệt độ, độ ẩm, vùng thức ăn, vị trí phân bố và số lượng của đàn chim yến, chọn khu vực ngoại ô thành phố như huyện Duyên Hải, huyện Trà Cú, huyện Châu Thành, huyện Càng Long, làm vùng quy

hoạch phát triển nghề nuôi chim yến trong nhà sẽ

rất thuận lợi

1.3 Kết quả thực hiện chọn vị trí xây dựng

nhà yến

Các vị trí vùng ưu tiên 01:

Khu vực thị trấn Long Thành, xã Long Vĩnh,

xã Đôn Châu thuộc huyện Duyên Hải, xã Trường

Long Hòa, xã Long Hữu thuộc thị xã Duyên Hải

Mật độ bầy đàn 11.810 con, số lượng nhà yến

14 căn

Khu vực khóm 1, khóm 3, khóm 4, khóm 6

thuộc huyện Trà Cú, địa hình có 1 phần hướng Tây

tiếp giáp với sông Hậu, mật độ bầy đàn 12.000 với

số lượng nhà yến 4 căn

Vị trí vùng ưu tiên 02 là khu vực có tiềm năng

phát triển sau vùng ưu tiên 01, có sự phân bố các

nhà yến hiện hữu, dự báo tiềm năng phát triển

trong tương lai Các vị trí vùng ưu tiên 02:

Khu vực phường 1, phường 3, phường 5,

phường 6, phường 7, phường 8, phường 9 thuộc

Thành phố Trà Vinh tập trung lượng bầy đàn lớn

12.865 con; khu vực thị trấn Tiểu Cần, xã Phú Cần

thuộc huyện Tiểu Cần tập trung bầy đàn gần 400

con Với số lượng nhà yến tại 02 khu vực trên gần

20 căn nhà, đã có sản phẩm thu hoạch và là cái nôi

đầu tiên nuôi chim yến trong nhà tại Tỉnh Trà Vinh

Qua điều tra khảo sát hiện trạng tình hình nuôi

chim yến trong toàn tỉnh đã cho thấytỉnh Trà Vinh

có những lợi thế cũng như tiềm năng sẵn cóvề các

yếu tố vi mô và vĩ mô về điều kiện tự nhiên, môi

trường khí hậu, sự phân bố của chim yến, nguồn

thức ăn, … Tỉnh Trà Vinh có tiềm năng rất lớn để

phát triển nghề nuôi chim yến trong nhà

Điều kiện tự nhiên, môi trường sinh thái, mật

độ bầy đàn tại Tỉnh Trà Vình là lợi thế tốt nhất để

phát triển nghề nuôi chim yến, có ý nghĩa to lớn về

mặt kinh tế, tạo công ăn việc làm, tạo nguồn thu

đáng kể cho Tỉnh, bảo vệ môi trường sinh thái Các

vị trí nằm trong vùng ưu tiên 01 và vùng ưu tiên 02

là những vùng làm nhà yến rất tốt, khả năng nuôi

thành công chim yến theo định hướng bền vững

và hiệu quả cao

Hình 1 Vùng thức ăn của chim yến tại Huyện Trà Cú

2 Công tác chuyển giao công nghệ

Công ty Trách nhiệm hữu hạn Nhà nước một thành viên Yến sào Khánh Hòa đã chuyển giao công nghệ nuôi chim yến, trên cơ sở kết quả điều tra khảo sát, đo đạc các nơi có tiềm năng, đề xuất các giải pháp triển khai thực hiện Theo đó đơn vị chuyển giao công nghệ đã chuyển giao các qui trình công nghệ: Quy trình công nghệ dẫn dụ, nhân đàn, nuôi chim yến; Quy trình thiết kế và lắp đặt thiết bị cơ bản; Quy trình thu hoạch, sơ chế tổ yến để có thể triển khai áp dụng các qui trình công nghệ này vào các các mô hình nhà nuôi yến

2.1 Quy trình thiết kế và lắp đặt thiết bị

cơ bản

a Các thông số kỹ thuật yêu cầu đối với mô hình nhà nuôi yến:

Nhiệt độ trong nhà yến luôn duy trì ở mức

27-300C, nhà yến dùng dụng vật liệu cách nhiệt như xốp, Panel, xây tường gạch 20cm,

Độ ẩm trong nhà yến từ 75% - 85%

Ánh sáng trong nhà yến là 0,02 - 0,6 lux Hướng nhà và hướng lỗ chim ra vàotheo chiều Đông - Tây, hoặc Nam - Bắc

Kích thước mở lỗ chim bay ra vào nhà tối thiểu 30x40cm, tối đa 60x80cm, lỗ ra vào và vị trí đặt lỗ cách trần 40cm

Chuồng cu có kích thước tối thiểu 4x5m, chiều cao 3m - Kích thước vòng đảo lượn trong nhà tối thiểu là 2x3m

Kích thước nhà yến: khoảng 100m2 Nhà yến được xây thành nhiều tầng, chiều cao mỗi tầng từ 3,2m - 3,9m

Hệ thống đối lưu nhiệt: bằng ống PVC (đường

kính 114mm) và đối lưu nhiệt bằng phương pháp

mở lỗ trực tiếp trên tường nhà yến với kích thước

ô 20x80cm

Trong nhà yến ở các sàn của các tầng có thể

xây thêm hồ có kích thước 0,8 x1,2m hoặc 1,2x2m,

chiều cao hồ 20-25 cm Hồ nước xây quanh tường

có chiều rộng từ tường ra 50cm chiều cao 20-30 cm

b Những thiết bị cần thiết lắp đặt cho nhà yến

Hệ thống giá làm tổ: dùng gỗ làm giá tổ

Hệ thống âm thanh trong và ngoài nhà yến: loa

ngoài công suất 20W, loa dẫn đường 150 - 300W,

loa nhà 100W

Hệ thống phun sương

Hệ thống nước cung cấp

Hệ thống điện quốc gia

Hệ thống phòng chống định hại và camera

theo dõi và giám sát

2.2 Quy trình công nghệ dẫn dụ, nhân đàn,

nuôi chim yến

2.2.1 Dùng các hợp chất tạo mùi

Hợp chất SR: khử mùi nhà yến cũng như tạo

mùi hang yến tự nhiên

Dung dịch SL1: Xử lý trong quá trình xây dựng

nhà yến

Dung dịch SL2, SL3: Dung dịch dẫn dụ, có mùi

đặc trưng, mùi khai, tạo mùi nhà yến được duy trì

thường xuyên trong suốt quá trình tạo mùi cho nhà

yến

Hợp chất SP: hợp chất dẫn dụ được kết hợp

cùng với dung dịch dẫn dụ SL2 và SL3

Dung dịch SL4: Sử dụng khi đã có chim ở ổn

định và có tổ

2.2.2 Dùng hệ thống âm thanh

Hệ thống âm thanh gồm âm thanh ngoài trời

phát ra âm thanh bầy đàn dẫn dụ chim yến ngoài

tự nhiên về ngôi nhà yến, có tác dụng dẫn dụ, loa

chuyên nhưng phải đảm bảo đúng qui định (dưới

70db) Âm thanh trong nhà phát ra tiếng kêu giúp

chim yến vào trong nhà yến ở lại sinh sống và làm

tổ, là hệ thống âm thanh hỗn hợp như là âm thanh

thực của gia đình nhà yến

Thời gian mở âm thanh ngoài trời buổi sáng từ 5h30 đến 11h30, buổi chiều từ 13h30 đến 19h tùy theo mùa Âm thanh trong nhà được duy trì hoạt động 24/24h

2.2.3 Dùng hệ thống phun sương

Hệ thống phun sương gồm có bên ngoài và bên trong nhà yến

Phương pháp dẫn dụ gia tăng quần đàn được thực hiện bằng nhiều kỹ thuật như: xử lý dung dịch dẫn dụ, định kỳ thay tiếng âm thanh mới,

Ở các mô hình nhà yến trong dự án sử dụng các loại dung dịch, hợp chất và âm thanh dẫn dụ khác nhau có tính năng thu hút rất tốt chim về nhà yến và ở lại làm tổ gia tăng quần đàn chim yến

3 Kết quả xây dựng các mô hình nhà yến

3.1.Thiết kế và xây dựng mới 02 mẫu mô hình nhà nuôi yến

3.1.1 Mô hình thứ nhất

Mô hình nhà nuôi yến thứ nhất được thực hiện tại hộ ông Tống Minh Viễn - ấp Nhà Mát, xã Trường Long Hòa, Thị xã Duyên Hải, huyện Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh

Mô hình thực hiện với diện tích xây dựng là

500 m2, cụ thể: tầng 1: 160 m2 (8m x 20m), tầng 2:

160 m2 (8m x 20m), tầng 3: 160 m2 (8m x 20m), chuồng cu: 20 m2 (4m x 5m)

Hộ tham gia mô hình đầu tư 100% kinh phí xây dựng cơ bản nhà mẫu nuôi chim yến theo thiết kế của đơn vị chuyển giao tại địa điểm xã Trường Long Hòa, huyện Duyên Hải, T.Trà Vinh Dự án

hỗ trợ 100% chi phí về nguyên vật liệu, máy móc, thiết bị nhà nuôi chim yến và lắp đặt hoàn chỉnh cho nhà nuôi

Nhà yến đã thực hiện hoàn thành các nội dung và nghiệm thu đi vào hoạt động ngày 22 tháng 8 năm 2015 Sau 24 tháng đi vào hoạt động, mô hình

đã có 116 tổ (số tổ nguyên: 53, số tổ mô phỏng: 46, số tổ đang làm: 17) và số lượng chim ở lại trong nhà lên đến 270 con (Kết quả khảo sát thực tế tại nông hộ tháng 7 năm 2017)

3.1.2 Mô hình thứ hai

Mô hình nhà nuôi yến thứ hai được thực hiện tại hộ bà Kiên Sơn Pholli, số 291/99, đường Phạm

Ngũ Lão, phường 1, thành phớ Trà Vinh, tỉnh Trà

Vinh

Mơ hình thực hiện với diện tích xây dựng là

426 m2, cụ thể: tầng 1: 126 m2 (6 m x 21 m), tầng

2: 126 m2 (6 m x 21 m), tầng 3: 126 m2 (6 m x 21

m), chuồng cu: 48 m2 (6 m x 8 m)

Hợ tham gia mơ hình đầu tư 100% kinh phí

xây dựng cơ bản nhà mẫu nuơi chim yến theo thiết

kế của đơn vị chuyển giao tại địa điểm sớ 291/99,

đường Phạm Ngũ Lão, phường 1, thành phớ Trà

Vinh, tỉnh Trà Vinh Dự án hỗ trợ 100% chi phí về

nguyên vật liệu, máy mĩc, thiết bị nhà nuơi chim

yến và lắp đặt hoàn chỉnh cho nhà nuơi

Nhà yến đã thực hiện hoàn thành các nợi dung

và nghiệm thu đi vào hoạt đợng ngày 26 tháng 6

năm 2017.Sau 03 tháng đi vào hoạt đợng, mơ hình

đã cĩ 02 tổ mơ phỏng và sớ lượng chim ở lại trong

nhà lên đến 30 con (Kết quả khảo sát thực tế tại

nơng hợ tháng 7 năm 2017)

3.2 Thiết kế cải tạo 04 mơ hình nhà cĩ sẵn

để nuơi chim yến

3.2.1 Mơ hình thứ nhất

Mơ hình nhà nuơi yến thứ nhất được thực hiện

tại hợ ơng Thái Ngọc Hùng, aáp Caàu Đúc, xaõ

Nhò Long, Huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh

Mơ hình thực hiện với diện tích xây dựng là

340 m2, cụ thể: tầng 1: 160 m2 (8m x 20m), tầng 2:

160 m2 (8m x 20m), chuồng cu: 20 m2 (4m x 5m)

Hợ tham gia mơ hình đầu tư 100% kinh phí xây

dựng, cải tạo nhà nuơi chim yến theo thiết kế của

đơn vị chuyển giao tại địa điểm ấp Cầu Đúc, xã

Nhị Long, huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh Dự án

hỗ trợ 50% chi phí về nguyên vật liệu, máy mĩc,

thiết bị nhà nuơi chim yến và lắp đặt hoàn chỉnh

cho nhà nuơi

Nhà yến đã thực hiện hoàn thành các nợi dung

và nghiệm thu đi vào hoạt đợng ngày 22 tháng 8

năm 2015.Sau 24 tháng đi vào hoạt đợng, mơ hình

đã cĩ 39 tổ (sớ tổ nguyên: 23, sớ tổ mơ phỏng: 12,

sớ tổ đang làm: 04) và sớ lượng chim ở lại trong

nhà lên đến 80 con (Kết quả khảo sát thực tế tại

nơng hợ tháng 7 năm 2017)

3.2.2 Mơ hình thứ hai

Mơ hình nhà nuơi yến thứ hai được thực hiện

tại hợ ơng Nguyễn Văn Hợi, aáp Rạch Kinh, xã Hòa Thuận, Huyện ChâuThành, tỉnh Trà Vinh

Mơ hình thực hiện với diện tích xây dựng là

400 m2, cụ thể: tầng 1: 95 m2 (5m x 19m), tầng 2:

95 m2 (5m x 19m), tầng 3: 95 m2 (5m x 19m), tầng 4: 95 m2 (5m x 19m), chuồng cu: 20 m2 (4m x 5m) Hợ tham gia mơ hình đầu tư 100% kinh phí xây dựng, cải tạo nhà nuơi chim yến theo thiết kế của đơn vị chuyển giao tại địa điểm ấp Rạch Kinh, xã Hòa Thuận, Huyện Châu Thành, T.Tra Vinh Dự án

hỗ trợ 50% chi phí về nguyên vật liệu, máy mĩc, thiết bị nhà nuơi chim yến và lắp đặt hoàn chỉnh cho nhà nuơi

Nhà yến đã thực hiện hoàn thành các nợi dung và nghiệm thu đi vào hoạt đợng ngày 22 tháng 8 năm 2015.Sau 24 tháng đi vào hoạt đợng, mơ hình

đã cĩ 53 tổ (sớ tổ nguyên: 25, sớ tổ mơ phỏng: 18, sớ tổ đang làm: 10) và sớ lượng chim ở lại trong nhà lên đến 130 con (Kết quả khảo sát thực tế tại nơng hợ tháng 7 năm 2017)

3.2.3 Mơ hình thứ ba

Mơ hình nhà nuơi yến thứ ba được thực hiện tại hợ ơng Lê Hoàng Phước, Khĩm 1, P.1, Thị xã Duyên Hải, huyện Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh

Mơ hình thực hiện với diện tích xây dựng là

352 m2, cụ thể: tầng 1: 160 m2 (8m x 20m), tầng 2:

160 m2 (8m x 20m), chuồng cu: 32 m2 (4m x 8m) Hợ tham gia mơ hình đầu tư 100% kinh phí xây dựng, cải tạo nhà nuơi chim yến theo thiết kế của đơn vị chuyển giao tại địa điểm Khĩm 1, P.1, Thị

xã Duyên Hải, huyện Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh Dự án hỗ trợ 50% chi phí về nguyên vật liệu, máy mĩc, thiết bị nhà nuơi chim yến và lắp đặt hoàn chỉnh cho nhà nuơi

Nhà yến đã thực hiện hoàn thành các nợi dung và nghiệm thu đi vào hoạt đợng ngày 13 tháng 7 năm 2016.Sau 14 tháng đi vào hoạt đợng, mơ hình

đã cĩ 248 tổ (sớ tổ nguyên: 112, sớ tổ mơ phỏng:

78, sớ tổ đang làm: 58) và sớ lượng chim ở lại trong nhà lên đến 500 con (Kết quả khảo sát thực tế tại nơng hợ tháng 7 năm 2017)

3.2.4 Mơ hình thứ tư

Mơ hình nhà nuơi yến thứ tư được thực hiện tại hợ ơng Nguyễn Văn Phùng, ấp Giồng Dài, xã Hiệp Mỹ Tây, huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh

Mô hìnhthực hiện với diện tích xây dựng là 384

m2, cụ thể: tầng 1: 120 m2 (6m x 20m); tầng 2:

120 m2 (6m x 20m); tầng 3: 120 m2 (6m x 20m);

chuồng cu: 24 m2 (6m x 4m)

Hộ tham gia mô hình đầu tư 100% kinh phí xây

dựng, cải tạo nhà nuôi chim yến theo thiết kế của

đơn vị chuyển giao tại địa điểm ấp Giồng Dài, xã

Hiệp Mỹ Tây, huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh Dự

án hỗ trợ 50% chi phí về nguyên vật liệu, máy móc,

thiết bị nhà nuôi chim yến và lắp đặt hoàn chỉnh

cho nhà nuôi

Hình 2 Chim yến đã sinh sống và làm tổ trên giá tổ

IV KẾT LUẬN

Qua quá trình triển khai dự án cũng đã thực

hiện điều tra khảo sát điều kiện tự nhiên, khí hậu,

nguồn thức ăn cho chim yến, thực trạng nuôi chim

yến trong khu vực và ở tỉnh Trà Vinh hiện nay

Khảo sát sự phân bố, lập bản đồ các khu vực có

khả năng phát triển nuôi chim yến trong toàn tỉnh

Bảng 6 Kết quả các mô hình nhà yến STT Hộ nuôi Địa điểm Diện tích (m 2 ) Thời gian hoạt động (tháng) Kết quả

02 Kiên Sơn Pholli Phường 1, TpTrà Vinh 426 03 02 tổ

06 Nguyễn Văn Phùng Huyện Cầu Ngang 384 hoạt động tháng 08/ 2017

Xây dựng bản đồ quy hoạch các địa phương có tiềm năng phát triển quần thể chim yến trên địa bàn tỉnh Trà Vinh với tỷ lệ 1/50.000 đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030

Thực hiện 6 mô hình nhà nuôi yến đi vào hoạt động đã cho kết quả, đã dẫn dụ được chim yến về sinh sống, phát triển bầy đàn và đã cho tổ yến, các nhà yến cho kết quả rất tốt

Do các nhà yến mới triển khai đưa vào hoạt động; mặt khác, đặc thù của mô hình nhà nuôi chim yến với chi phí đầu tư (thời gian đầu) cao và trong khoảng thời gian 02-03 năm đầu hoạt động chủ yếu là dẫn dụ nhân đàn phát triển quần đàn chim yến nên trong thời gian này mặc dù đã có tổ yến nhưng chưa tiến hành thu hoạch tổ yến Từ năm thứ ba trở đi sẽ bắt đầu thu hoạch tổ yến Dự án đã xây dựng Đề án về định hướng phát triển nghề nuôi chim yến ở tỉnh Trà Vinh

Kết quả thực hiện dự án cho thấy nghề nuôi chim yến tại Trà Vinh sẽ là hướng đi mới, tạo tiền đề xây dựng nền kinh tế phát triển ổn định cho địa phương Góp phần giải quyết việc làm cho lao động tỉnh nhà cũng như tạo ra sản phẩm đặc trưng, từng bước xây dựng và phát triển nghề nuôi chim yến một cách hoàn thiện và quy mô, nâng cao đời sống cho người dân địa phương cũng như góp phần vào thị trường xuất khẩu mặt hàng có giá trị kinh tế

[1] Công ty trách nhiệm hữu hạn Nhà nước một thành viên Yến sào Khánh Hòa và Trung tâm Ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ tỉnh Trà Vinh, 2017 Báo cáo kết quả khảo sát về tình hình nuôi chim yến tại Trà Vinh thuộc dự án: “ứng dụng và chuyển giao tiến bộ khoa học công nghệ xây dựng mô hình nuôi chim yến tại tỉnh Trà Vinh”

TÀI LIỆU THAM KHẢO