Đánh giá thực trạng chất lượng không khí và sức khỏe nhân viên tại các cao ốc, văn phòng trên địa bàn Hà Nội

Bài viết nghiên cứu và đánh giá thực trạng chất lượng không khí và sức khỏe nhân viên tại các cao ốc, văn phòng trên địa bàn Hà Nội. Mời các bạn tham khảo!

I ĐẶT VẤN ĐỀ

Theo một nghiên cứu của

Cục Bảo vệ môi trường Mỹ

(Environmental Proctect

Agency), ngày nay con người

dùng khoảng 80-90% thời

gian sống trong nhà Bên

cạnh đó, cùng với xu hướng

xây dựng nhằm tiết kiệm

năng lượng, tránh những ảnh

hưởng bất lợi về thời tiết, con

người thường có xu hướng tự

nhốt mình trong những chung

cư, cao ốc, văn phòng kín với

rất nhiều những thiết bị văn

phòng, đồ nội thất có thể gây

ra ô nhiễm như máy in, máy

tính, các loại vật liệu xây

dựng

Theo báo cáo của Tổ chức

Y tế Thế giới (WHO), ô nhiễm

không khí trong nhà là

nguyên nhân của 50% số

ÐáNH GIá THỰC TRẠNG

CHẤT LƯỢNG KHƠNG KHÍ VÀ

SỨC KHỎE NHÂN VIÊN

TẠI CÁC CAO ỐC, VĂN PHỊNG

TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI

Ngô Quốc Khánh, Phạm Công Thuyên, Trần Huy Toàn Trung tâm KH Môi trường và Phát triển bền vững

Viện Nghiên cứu KHKT Bảo hộ lao động

Ảnh minh họa, Nguồn: Internet

bệnh lý của con người; ảnh

hưởng của nó cao từ 2-8 lần

so với các bệnh có nguyên

nhân là ô nhiễm bên ngoài;

Việc xây dựng và sống trong

các ngôi nhà mới chiếm 30%

trong các nguyên nhân gây

nên các bệnh nhà kín

Hiện nay, Việt Nam đang

trong giai đoạn hiện đại hóa

và đô thị hóa, nhu cầu về các

tòa nhà cao ốc, văn phòng

cho thuê đang tăng lên Rất

nhiều các tòa nhà đã được

xây mới trong thời gian gần

đây, đặc biệt là ở các thành

phố lớn Tại đây tập trung rất

nhiều người lao động, cán bộ,

nhân viên có trình độ và chịu

ảnh hưởng trực tiếp từ những

yếu tố ô nhiễm tồn tại trong

không khí Do vậy, việc đo

đạc, đánh giá chất lượng môi

trường không khí trong nhà tại

các cao ốc, văn phòng này là

việc làm cần thiết nhằm bảo

vệ sức khỏe người lao động

II THỰC TRẠNG CHẤT

LƯỢNG MÔI TRƯỜNG

KHÔNG KHÍ TRONG NHÀ

TẠI MỘT SỐ VĂN PHÒNG,

CAO ỐC

Theo nghiên cứu của WHO

thì các chất ô nhiễm thông

thường có thể tìm thấy trong

các văn phòng có thể kể tên

bao gồm khói thuốc, Bezene,

Formaldehyde, Naphthalene;

Nitrogen dioxide; Polycylic

aro-matic hydrocarbones; Rado;

Tricloroethelene; amiang;

ozone; toluene; vi sinh vật… Do

vậy, các chất ô nhiễm tiềm

năng có thể làm ảnh hưởng

Bảng 1 Các chất ô nhiễm và nguồn phát sinh trong cao ốc, văn phòng

Bảng 2 Các chỉ tiêu đo đạc nhằm đánh giá CLMT không khí trong cao ốc, văn phòng

STT Chất ô nhiễm Nguồn phát sinh

1 Carbon dioxite (CO2) Do hô hấp

2 Radon (Ra) Phát sinh từ vật liệu xây

dựng

3 Bụi Vật liệu xây dựng, nguồn

từ bên ngoài vào

4 Nấm mốc, Vi khuẩn, virus, vi sinh vật

Do môi trường

5 Ozone Máy photocopy, máy in

6 Hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (Formaldehyte, Benzen, toluene, axetone )

Thiết bị văn phòng (máy photocopy, máy in), đồ gỗ, sơn, chất tẩy rửa

7 Khói thuốc (CO, Nicotine, NOx )

Thuốc lá

8 Các yếu tố vật lý: ồn, rung, điện từ trường

Do các yếu tố bên ngoài tác động vào

9 Các yếu tố vi khí hậu (Nhiệt độ, độ ẩm, vận tốc gió) và ánh sáng

1 Bụi tổng, Bụi hô hấp

2 Hơi khí độc (Formaldehyte, VOCs, Ozon, CO2

3 Chỉ tiêu vi sinh vật (Tổng nấm, Tổng CKTM, Tổng VKHK)

4 Vi khí hậu (Nhiệt độ, vận tốc gió, độ ẩm) và Ánh sáng

5 Các yếu tố vật lý (Radon, Tiếng ồn, điện trường, từ trường)

đến chất lượng không khí trong nhà bao gồm các chất được trình bày trong bảng 1

Nhằm đánh giá được chất lượng môi trường không khí trong cao ốc, văn phòng, nhóm thực hiện đã liên hệ khảo sát, đo đạc một số chỉ

tiêu môi trường (Xem bảng 2) tại 06 văn phòng trong 04 tòa nhà trong nội thành Hà Nội, các tòa nhà cao ốc, văn phòng này đều có kết cấu kín, được xây dựng sau năm

2008, có sử dụng hệ thống thông gió điều hòa trung tâm

Nhóm thực hiện đã tiến

hành đo đạc lấy mẫu chất lượng

không khí trong cao ốc, văn

phòng theo Tiêu chuẩn Việt

Nam hiện hành, tùy theo diện

tích và số lượng người lao động

trong văn phòng, cao ốc được

lựa chọn khảo sát sẽ quyết định

lượng mẫu và vị trí đặt mẫu Kết

quả đo đạc, khảo sát chất lượng

không khí trong nhà được trình

bày trong bảng 3

Nhằm đánh giá chất lượng môi trường không khí trong cao ốc, văn phòng, nhóm thực hiện đã tiến hành hồi cứu và

so sánh với các Tiêu chuẩn hiện có tại Việt Nam và một số nước trên thế giới Tuy vậy, tiêu chuẩn cho không khí trong nhà tại Việt Nam hiện chưa có và tại một số nước cũng chỉ tồn tại ở dạng khuyến cáo, hướng dẫn, do

vậy chưa thực sự có cơ sở để đánh giá chất lượng không khí trong cao ốc, văn phòng mà chỉ là một cơ sở để so sánh và đối chiếu

III THỰC TRẠNG SỨC KHỎE NHÂN VIÊN VĂN PHÒNG TẠI MỘT SỐ VĂN PHÒNG, CAO ỐC

Nhằm đánh giá thực trạng tình hình sức khỏe của nhân viên văn phòng, nhóm thực hiện đã tiến hành điều tra về các vấn đề liên quan đến sức khỏe và thói quen sinh hoạt của khoảng 200 nhân viên văn phòng Kết quả điều tra cho thấy, tỷ lệ nhân viên văn phòng không hút thuốc tương đối cao, hơn 90% số người được hỏi Ngoài ra, tỷ lệ nhân viên văn phòng sử dụng các chất kích thích như cafe, rượu, chè… là hơn 50% Bên cạnh đó, do đặc trưng của công việc là làm việc liên tục 8h/ngày tại văn phòng và thời gian nghỉ trưa tương đối ngắn nên hầu hết nhân viên văn phòng đều có bữa ăn tại công

ty Đây là những thói quen sinh hoạt có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của họ

Nhóm thực hiện cũng tiến hành điều tra các triệu trứng bệnh lý thường gặp của nhân viên văn phòng Kết quả điều tra các triệu chứng này được trình bày trong bảng 4

Từ bảng kết quả điều tra cho thấy, tỷ lệ nhân viên văn phòng có những triệu chứng bệnh lý về mũi, họng Đặc biệt, các triệu chứng về đau lưng, đau đầu thường xuyên

Bảng 3 Kết quả đo đạc chất lượng môi trường không khí

trong cao ốc, văn phòng

Giá trị

vị

Tổng số mẫu Nhỏ

nhất

Lớn nhất

Trung bình

1 Nhiệt độ oC 60 22,8 26,8 25,2

2 Độ ẩm % 60 56,9 63,5 61,3

3 Vận tốc gió m/s 40 - 0,9 0,3

4 Ánh sáng Lux 60 100 860 465

5 Bụi tổng mg/m3 30 0,086 1,175 0,333

6 Bụi hô hấp mg/m3 30 0,067 0,506 0,208

7 Carbon dioxide (CO2) ppm 20 548 940 860

8 Tổng các hợp chất

hữu cơ dễ bay hơi

(VOCs)

ppm 24 3,97 10,53 6,33

9 Formaldehyde

(H2CO)

ppm 24 0,008

5 0,046 0,023

10 Ozon (O3) ppm 15 0,01 0,091 0,067

11 Tổng VKHK SL/m3

kk

30 307 2463 1094

12 Tổng CKTM SL/m3

kk

13 Tổng nấm SL/m3

kk

30 154 4207 1285

14 Tiếng ồn dBA 30 44,5 56,7 53,6

16 Điện trường V/m 60 12,95 142,6 66,5

17 Từ trường Gi/m 60 0,1 1 0,206

xuất hiện do đặc điểm công việc của nhân viên văn phòng là ngồi một chỗ và chịu áp lực cao trong quá trình làm việc Tuy nhiên, các triệu chứng này xuất hiện chủ yếu vào mùa hè và đông

IV ĐÁNH GIÁ VÀ THẢO LUẬN

Căn cứ vào kết quả khảo sát, đo đạc chất lượng môi trường không khí trong nhà ta thấy, nếu so sánh với tiêu chuẩn TCVS 3733: 2002 của Bộ Y tế thì hầu hết các chỉ tiêu đều thấp hơn Tiêu chuẩn cho phép, trừ nồng độ CO2tại một số điểm đo là vượt Tiêu chuẩn Tuy nhiên, Tiêu chuẩn này được áp dụng cho các cơ sở sản xuất có thể có kết cấu hở và có sự trao đổi không khí tự nhiên, không tuần hoàn không khí Do vậy, việc đánh giá chất lượng môi trường không khí trong cao ốc, văn phòng dựa theo tiêu chuẩn này cũng chỉ mang tính chất tham khảo mà khó có thể đưa

ra được kết luận

Bên cạnh đó, trên thế giới,

do đặc điểm của từng khu vực, mà mỗi nước lại có những giá trị tiêu chuẩn/hướng dẫn tham khảo rất khác nhau Tuy vậy, đây cũng là một cơ sở đáng tin cậy để đánh giá chất lượng không khí trong nhà tại các cao ốc, văn phòng So sánh với các tiêu chuẩn/hướng dẫn tham khảo khác trên thế giới thì hầu hết các chỉ tiêu đều không thể đáp ứng được tất cả các tiêu chuẩn/hướng dẫn

Bảng 4 Kết quả điều tra về các triệu chứng thường gặp của

nhân viên văn phòng

Tòa nhà

1

Tòa nhà

2

Tòa nhà

3

Tòa nhà

4

Cơ

quan Triệu chứng

Khô mắt 11 31 19 47 12 - 18 35

Ngứa mắt 5 13 26 64 - - 11 21

Mắt

Chảy nước

mắt 6 15 4 11 - - 9 17

Khô mũi 9 23 21 53 - - 9 17

Ngạt mũi 4 12 25 62 - - 6 12

Chảy nước

mũi 27 73 32 80 - - 4 7

Mũi

Chảy máu

Khô họng 0 0 1 3 - - 3 5

Ngứa họng 30 80 32 80 6 50 43 86

Họng

Khàn giọng,

mất giọng 12 32 17 42 - - 18 35

Hô

hấp Tức ngực 15 40 12 30 - - 6 12

Da

Nổi quầng đỏ,

phát ban trên

da

0 0 0 0 - - 0 0

Mệt mỏi khó

tập trung 28 75 28 70 - - 43 85

Buồn ngủ 3 7 2 5 - - 21 41

Đau đầu 37 100 40 100 12 100 50 100

Chóng mặt 9 23 8 20 - - 18 35

Mất ngủ 4 10 20 50 - - 28 56

Buồn nôn 4 10 16 40 - - 6 12

Thần

kinh

Choáng váng 11 30 20 50 - - 2 3

Cơ

xương

khớp

Đau lưng 37 100 40 100 12 100 50 100

tham khảo Ví dụ, nồng độ

formaldehyde thấp hơn giá trị

của các tiêu chuẩn/hướng

dẫn của WHO, OSHA… nhưng

lại vượt quá nồng độ trong qui

định của NIOSH Đặc biệt,

nồng độ bụi hô hấp đều vượt

giá trị của các tiêu

chuẩn/hướng dẫn tham khảo

có qui định là NAAQS/EPA

(2000) và Hongkong (2003)

Các chỉ tiêu vi sinh vật đều

vượt xa giá trị khuyến cáo rất

nhiều lần, chứng tỏ môi trường

không khí trong nhà tại các tòa

nhà cao ốc, văn phòng được

khảo sát đều bị ô nhiễm về vi

sinh vật Nguyên nhân do việc

sử dụng tuần hoàn không khí

của các hệ thống điều hòa,

thông gió tại các văn phòng,

tòa nhà này Bên cạnh đó,

việc không vệ sinh hoặc ít khi

vệ sinh hệ thống thông gió và

điều hòa không khí cũng là

nguyên nhân dẫn đến việc số

lượng vi sinh vật trong không

khí vượt nhiều lần tiêu chuẩn cho phép

Mặc dù với kết quả khảo sát, đo đạc các chỉ tiêu môi trường trong nhà tại các cao ốc, văn phòng chưa thể đánh giá chính xác được chất lượng môi trường không khí nhưng đã phần nào cung cấp những thông tin sơ bộ về chất lượng không khí trong nhà tại các cao ốc, văn phòng

Do kết cấu công trình của các tòa nhà cao ốc, văn phòng đều kín nhằm tiết kiệm năng lượng nên việc ảnh hưởng của các nguồn ô nhiễm bên ngoài như giao thông, xây dựng… gần như rất hạn chế

Nhân viên văn phòng có những triệu chứng bệnh lý về mũi, họng, cơ xương khớp và thần kinh

V KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

Do chưa có một tiêu chuẩn/

khuyến cáo nào chính thống và đủ tin cậy nên việc đánh giá chất lượng môi trường không khí trong nhà tại các tòa nhà cao ốc, văn phòng vẫn đang làm thách thức với các nhà quản lý và khoa học Do vậy, cần nhanh chóng nghiên cứu, biên soạn tiêu chuẩn/khuyến cáo về nồng độ chất ô nhiễm cho phép trong không khí trong cao ốc, văn phòng, để có thể sử dụng đánh giá chất lượng không khí trong văn phòng làm việc

Bên cạnh đó, việc quản lý tòa nhà cũng là yếu tố quan trọng có thể ảnh hưởng đến chất lượng môi trường không

khí tại các tòa nhà cao ốc, văn phòng Do vậy, ban quản lý các tòa nhà cao ốc, văn phòng phải có kế hoạch vệ sinh hệ thống thông gió, điều hòa và giữ vệ sinh trong khuôn viên của tòa nhà Việc tuân thủ các qui định, tiêu chuẩn về thiết kế nhà cao tầng cũng như qui định/ tiêu chuẩn về diện tích làm việc cũng là những yếu tố có ảnh hưởng đến chất lượng không khí trong nhà Đặc biệt, trong thời điểm hiện tại khi các công ty thuê văn phòng không muốn tăng diện tích sử dụng nhưng nhu cầu về lao động tại các công ty này lại tăng, dẫn đến việc quá nhiều người trong một diện tích Nên có những nghiên cứu để đưa ra khuyến cáo về thời gian sử dụng các thiết bị văn phòng như máy tính, máy in, máy fax… trong ngày để tránh hiện tượng sử dụng quá lâu gây căng thăng, mệt mỏi cho người lao động Các văn phòng nên có khu vực riêng hoặc có khoảng cách cách ly hợp lý dành cho một số loại thiết bị văn phòng không sử dụng thường xuyên như máy

in, máy photocopy…

Nên tổ chức quan trắc, đo đạc và đánh giá chất lượng không khí trong nhà định kỳ tại các tòa nhà cao ốc, văn phòng nhằm tránh những ảnh hưởng đáng tiếc của chúng đến sức khỏe người lao động Tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho nhân viên văn phòng theo đúng qui định của pháp luật

Ảnh: Internet