Có lẽ danh lam thắng cảnh nào cũng sẵn sàng ban tặng cho con người muôn vàn tứ thơ. Nhưng không phải danh thắng nào cũng được đền bù xứng đáng. Có biết bao cảnh trí thần tiên chẳng cần đợi thơ ca tôn vinh - tự nó đã làm một bài thơ tuyệt mĩ. Ở những trường hợp như thế phải chăng thơ ca đã trở nên bất lực? Nhưng cũng có những thắng cảnh vốn đã mĩ lệ, lại được soi mình vào thơ thì càng quyến rũ bội phần.
Trang 1Đ bài: Thuy t minh v phong c nh Hề ế ề ả ương S n d a trên bài th Hơ ự ơ ương S nơ phong c nh caả
Bài làm
Có l danh lam th ng c nh nào cũng s n sàng ban t ng cho con ngẽ ắ ả ẵ ặ ười muôn vàn t th ứ ơ
Nh ng không ph i danh th ng nào cũng đư ả ắ ược đ n bù x ng đáng. Có bi t bao c nh tríề ứ ế ả
th n tiên ch ng c n đ i th ca tôn vinh t nó đã làm m t bài th tuy t mĩ. nh ngầ ẳ ầ ợ ơ ự ộ ơ ệ Ở ữ
trường h p nh th ph i chăng th ca đã tr nên b t l c? Nh ng cũng có nh ng th ngợ ư ế ả ơ ở ấ ự ư ữ ắ
c nh v n đã mĩ l , l i đả ố ệ ạ ược soi mình vào th thì càng quy n rũ b i ph n. Khi y, c nh thìơ ế ộ ầ ấ ả dâng hi n cho th hào phóng, còn th dế ơ ờ ường nh cũng tr xong món n c a mình.ư ả ự ủ
Trường h p phong c nh Hợ ả ương Tích v i Chu M nh Trinh ch ng ph i là nh th sao?ớ ạ ẳ ả ư ế
Hương S n đơ ược vào hàng “Nam thiên đ nh t đ ng”. Còn Hệ ấ ộ ương S n phong c nh caơ ả
c a Chu M nh Trinh cũng đáng là m t áng th long lanh nh g m d t. Có th g i làủ ạ ộ ơ ư ấ ệ ể ọ
“Hương S n đ nh t thi” đơ ệ ấ ược ch sao? Th ca và th ng c nh đâu ph i lúc nào cũngứ ơ ắ ả ả
được đ p duyên nh th !ẹ ư ế
Ph i nói ngay r ng âm nh c đã góp ph n t o nên v đ p quy n rũ c a bài th này. Bìnhả ằ ạ ầ ạ ẻ ẹ ế ủ ơ
thường, bài th chân chính nào cũng có m t n n nh c riêng c a nó, cho dù nó đơ ộ ề ạ ủ ược vi tế
l i t do hay theo cách lu t. Nh ng khi m t thi sĩ l i ch đ ng vi t theo th hát nói, thì rõố ự ậ ư ộ ạ ủ ộ ế ể ràng nh c đi u (g m c c a âm nh c lân c a ngôn ng ) càng mu n giành l y đ a v tiênạ ệ ồ ả ủ ạ ủ ữ ố ấ ị ị phong. Có th th y khá rõ l i th ch p ch n, ch p ch i bay trong nh p đi u, còn nh cế ấ ờ ơ ậ ờ ấ ớ ị ệ ạ
đi u nh đang đìu t ng l i th bay lệ ư ừ ờ ơ ượn trong cái th gi i trong lành, thanh t nh c a ch nế ớ ị ủ ố
Hương S n. T t c c lâng lâng ch i v i, c khoan hòa dìu d t nh cái nh p chèo, nh pơ ấ ả ứ ơ ơ ứ ặ ư ị ị
bước c a du khách càng ngày càng nh p sâu vào lòng c nh trí thanh v ng, m màng, v aủ ậ ả ắ ơ ừ
tr n gian, v a thoát t c. N u nh đang nghe l i th đầ ừ ụ ế ư ờ ơ ược hát ngâm theo th th c ca trù,ế ứ
v i l i ngàn rung, buông b t, v i ti ng đàn, ti ng phách, ti ng tr ng đi m nh p r t riêngớ ố ắ ớ ế ế ế ố ể ị ấ thì t t c gi ng ng t ngây, khoan khoái c a m t tâm h n đang ân thấ ả ọ ấ ủ ộ ồ ưởng cái “Thú Hươ ng
S n ao ơ ước b y lâu nay” càng có d p tràn ra đ y đ Vâng, ch n hát nói đ phô bày nh ngấ ị ầ ủ ọ ể ữ
c m xúc Hả ương S n c a mình, dơ ủ ường nh h n th c a Chu M nh Trinh đã g i mìnhư ồ ơ ủ ạ ử đúng ch V y là th và nh c đã đỗ ậ ơ ạ ược Hương Tích xe duyên nên thi ph m này. Ch ngẩ ẳ
ph i đây cũng là m t nét duyên n a c a Hả ộ ữ ủ ương S n phong c nh ca đó ?ơ ả ư
Trang 2N u ngế ười ngh sĩ c m nh n danh th ng Hệ ả ậ ắ ương S n cũng nh B ng Lai hay Thiên Thai,ơ ư ồ
T Th c , thì xem nh ch a b t đừ ứ ư ư ắ ược cái “th n” cùa ch n này. Nh ng n i kia là c nhầ ố ữ ơ ả tiên, là ch n m ng m tình t , h a h n nh ng m i phong tình lãng m n. Còn Hố ộ ơ ứ ứ ẹ ữ ố ạ ương S nơ khác! Hương S n là c nh b t, là n i du khách tìm đ n văn c nh nh ng cũng đ hànhơ ả ụ ơ ế ả ư ể
hương. Con ngườ ếi đ n đây đ thể ưởng ngo n m t danh lam, nh ng cũng là m t d p d nạ ộ ư ộ ị ọ lòng kh i nh ng t c l y đ mà thanh l c tâm h n, thanh th n tâm linh. Vì th , th ng c nhỏ ữ ụ ụ ể ọ ồ ả ế ắ ả
Hương S n th m ng mà linh thiêng, quy n rũ mà thanh t nh, mĩ l nh ng bàng b c vơ ơ ộ ế ị ệ ư ạ ị thi n. Thi nhân có nh n ra đi u đó, m i là th m canh Hề ậ ề ớ ấ ương S n. H n th ph i d i dàoơ ồ ơ ả ồ
s đ m say nh ng cũng không th thi u thành kính. Có nh th m i đ ng đi u đự ắ ư ể ế ư ế ớ ồ ệ ược v iớ
Hương S n. Và may thay, Hơ ương S n phong c nh ca c a Trúc Vân Chu M nh Trinh đãơ ả ủ ạ thu được vào t ng l i th cái h n riêng c a c nh.ừ ờ ơ ồ ủ ả
Bài th m đ u b ng m t câu th ng n v i b n ti ngơ ở ầ ằ ộ ơ ắ ớ ố ế
B u tr i c nh b tầ ờ ả ụ
Toàn bài đ u vi t b ng nh ng câu dài v i 7 ho c 8 ti ng. Duy có câu m đ u này là ng nề ế ằ ữ ớ ặ ế ở ầ ắ
đ c bi t. Cái hình th c kia đâu ph i ng u nhiên. Câu th v không gian, nh ng vang lênặ ệ ứ ả ẫ ơ ẽ ư
nh m t v l kì thú c a ch n nư ộ ỡ ẽ ủ ố ước non này: Đây là th gi i c a c nh b t. Câu th b nế ớ ủ ả ụ ơ ố
ti ng khác nào nh m ra m t c ng tr i, m t mi n non nế ư ỡ ộ ổ ờ ộ ề ước, m t th gi i, mà trên tránộ ế ớ ở v,m c ng y kh c b n ch gi i thi u du khách v cái x s s p bổ ấ ắ ố ữ ớ ệ ề ứ ở ắ ước vào. Kia là thu cộ
v c nh b t. Nó không ph i là đ t Ph t nh Tây Trúc, nh ng canh s c đây đ u thu cề ả ụ ả ấ ậ ư ư ắ ở ề ộ
v b t, đ u ng m v thi n.ề ụ ề ấ ị ề
Và b n ti ng y dố ế ấ ường nh cũng đã xác đ nh ch âm c a bài th B t đ u t đây ngòi bútư ị ủ ủ ơ ắ ầ ừ
c a Chu M nh Trinh s chuy n đ ng theo c m h ng yvà làm s ng d y t ng nét thanhủ ạ ẽ ể ộ ả ứ ấ ố ậ ừ
tú c a danh lam, v a đem l i vi thi n cho th ng c nh. Toàn b bài th đủ ừ ạ ề ắ ả ộ ơ ược k t c u theoế ấ các l p c nh c d n d n m ra cùng v i bớ ả ứ ầ ầ ở ớ ước chân c a du khách, thì l p c nh nào thiủ ở ớ ả
h ng c a Chu M nh Trinh, cũng đứ ủ ạ ược kh i t hai ngu n y. Đây là cái nhìn lơ ừ ồ ấ ướt bao quát:
Kìa non non, n ướ c n ướ c, mây mây,
C nh non nả ước đã được đi p trùng, luy n láy theo cái l i đ c tr ng c a ca trù, khi n choệ ế ố ặ ư ủ ế
c nh non nả ước, mây tr i v a có đờ ừ ược v qu n quýt l i v a trái dài nh vô t n. Gi ngẻ ấ ạ ừ ư ậ ọ
Trang 3đi u th có cái v náo n c, ng t ngây c a ngệ ơ ẻ ứ ấ ủ ườ ượi d c th a lòng ao ỏ ước, l i cũng nghiêmạ trang ch không h n là đong đ a tình t Câu ch nh th th t tài hoa và cũng th t tứ ẳ ư ứ ữ ư ế ậ ậ ự nhiên!
Ph n l n nh ng n i đầ ớ ữ ơ ược xem là danh th ng đ u là ch n s n th y h u tình, có núi non,ắ ề ố ơ ủ ữ
có r ng su i, v i nh ng chim bay, cá lừ ố ớ ữ ượn. Hương S n cũng th ! Nh ng Hơ ế ư ương S n làơ
c nh b t, cho nên:ả ụ
Th th r ng mai chim cúng trái, ỏ ể ừ
L ng l khe Y n có nghe kinh ử ơ ế Tho ng bên tai m t ti ng chày kình, ả ộ ế Khách tang h i gi t mình trong gi c m ng ả ậ ấ ộ
Chim đây dở ường nh đã quên mình là chim, cá đây đã quên mình là cá. T bao giư ở ự ờ chúng đã thành nh ng tín đ Có phái b u không khí bao trùm lên Hữ ồ ầ ương S n là không khíơ thi n v thi n tan vào r ng m , v thi n đã hòa vào su i Y n mà chim cá đây nhi mề ị ề ừ ơ ị ề ố ế ở ễ vào minh Ph t tinh? Hay s ng trong c nh b t, ngay đ n chim, cá cũng thanh l c, cùngậ ố ả ụ ế ọ
được kh i d y cái c t cách b t kia chăng? Du khách t cái th gi i đ y bi n đ ng vàoơ ậ ố ụ ừ ế ớ ầ ế ộ đây dường nh cũng b ng ng , nghĩa là cũng nh p vào làm m t v i c nh b t ch n này.ư ừ ộ ậ ộ ớ ả ụ ố
Ti ng chim “th th “, dáng cá “l ng l ” và gi đây là “ti ng chày kình” Nh ng âmế ỏ ẻ ử ư ờ ế ữ thanh, dáng di u y t o nên cái b u không khí r t Hệ ấ ạ ầ ấ ương S n. Chim cúng trái, cá ngheơ kinh, con người đi vào c nh th ng th t v i ti ng chày kình T t c đ u c i bò h l yả ả ố ớ ế ấ ả ề ờ ệ ụ
tr n gian, đang hòa nh p vào không khí linh thiêng. T i kho nh kh c y c chim, c cá,ầ ậ ạ ả ắ ấ ả ả
c ngả ườ ềi đ u dường nh đang thoát t c. Làm sao Chu M nh Trinh có th vi t đư ụ ạ ể ế ược như
th ? Cái sinh khí Hế ương S n vô hình là th , v y mà thi nhàn đã th y nó hi n hình trongơ ế ậ ấ ệ
t t c , hòa nh p vào t t c , hòa tan trong t t c ! Có l ch v i nh ng hình nh nh thấ ả ậ ấ ả ấ ả ẽ ỉ ớ ữ ả ư ế thôi, cái th n thái c a Hầ ủ ương S n đã nh p vào th r i!ơ ậ ơ ồ
Th r i, thi sĩ c say s a thế ồ ứ ư ưởng ngo n c nh Hạ ả ương S n nh m t t o tác nguy nga, mĩ lơ ư ộ ạ ệ
c a t o hóa bày ra s ng đ ng dủ ạ ố ộ ưới tr i Nam b ng l i k đi m danh nh ng đ a đanh n iờ ằ ố ể ể ữ ị ổ
ti ng c a Hế ủ ương S n:ơ
Này su i Gi i Oan, này chùa C a Vũng ố ả ử Này am Ph t Tích, này đ ng Tuy t Quynh ậ ộ ế
Nh ng t “này” đ tr liên ti p g i s phong phú, g i thê liên hoàn, l i g i đữ ừ ể ỏ ế ợ ự ợ ạ ợ ược c cáiả
Trang 4c m xúc đả ược ân thưởng th a thuê. C nh s c th t giàu có, đ c su i, chùa, am, đ ng ỏ ả ắ ậ ủ ả ố ộ
t t c c nh bày đ t ra theo bấ ả ứ ư ặ ước du khách. Chu M nh Trinh l i k t h p c l i t o hìnhạ ạ ế ợ ả ố ạ
v i nh ng nét v a mĩ l v a h huy n, v i nh ng màu v a l ng l y v a cách đi u, v iớ ữ ừ ệ ừ ư ề ớ ữ ừ ộ ẫ ừ ệ ớ
nh ng m nh v a tr m tĩnh v a bi n o. Trong dăm ba câu mà ta th y đữ ả ừ ầ ừ ế ả ấ ược con m t t oắ ạ hình c a thi sĩ lúc ngây ng t ngủ ấ ước lên, khi m i mê nhìn xu ng, v a n m bát cái bóngả ố ừ ắ nguy t l ng trong thăm th m t ng hang, đã đu i theo nh ng thang mây lệ ồ ẳ ầ ổ ữ ượn cùng vách núi:
Nhác trông lên ai khéo h a hình, ọ
Đá ngũ s c Long lanh nh g m d t ắ ư ấ ệ Thăm th m m t hang l ng bóng nguy t ẳ ộ ồ ệ
G p gh nh m y l i u n thang mây ậ ề ấ ố ố
V i nh ng câu th này, du khách đớ ữ ơ ường nh đã đ t nh ng bư ặ ữ ước chân cu i cùng vào ch nố ố
Hương S n.ơ
Tuy nhiên, thú H ươ ng S n ch a ph i đã h t ơ ư ả ế
N u nh ti ng chày kình đ ng ti ng chuông Hế ư ế ộ ế ương S n m i đánh th c ngơ ớ ứ ười khách tang
h i trong cái gi c m ng l n c a cu c đ i, thì đ n đây cu c hành hả ấ ộ ớ ủ ộ ờ ế ộ ương m i k t thúc. yớ ế Ấ
là cái kho nh kh c thi nhân quên mình là thi sĩ đ mà s ng trong phút giây cái n i ni mả ắ ể ố ỗ ề
Ph t t :ậ ử
L n tràng h t ni m Nam mô Ph t, ầ ạ ệ ậ
C a t bi công đ c, xi t là bao ử ừ ứ ế
K vãn c nh đã c i b l t t c l m b i tr n ai đ tâm h n chan hòa v i ch n này. V đ pẻ ả ở ỏ ố ụ ấ ụ ầ ể ồ ớ ố ẻ ẹ
c a th ng c nh, v thi n c a danh lam đã hòa nh p k vãn c nh v i ngủ ắ ả ị ề ủ ậ ẻ ả ớ ười hành hươ ng trong cái tr ng thái tâm linh thanh cao và yên t nh y. S c quy n rũ cu i cùng c a Hạ ị ấ ứ ế ố ủ ươ ng
S n dơ ường nh đ y!ư ở ấ