Nếu không có sự nhút nhát đã không có bài thơ này. Chàng trai đa tình này đã phải lòng một cô gái nào đó ở thôn bên, chẳng rõ “nàng” có biết điều này không, mà chàng cứ thè'' nhớ nhung, mong ngóng, hờn dỗi, trách móc, hy vọng... Và chỉ ngồi một chỗ “Thôn Đoài ngồi nhớ thôn Đông”.Nếu chàng “xăm xăm băng lối” theo đúng “đạo” nam nhi chủ động tìm đến thì đã chẳng có “tương tư”, hoặc có thơ sè là một bài thơ khác. Nghịch tình, nghịch cảnh là cốt lõi của hình thái “tương tư” này.
Trang 1Đ bài: Thuy t minh v bài th Tề ế ề ơ ương T c a Nguy n Bínhư ủ ễ
Hướng d nẫ
N u không có s nhút nhát đã không có bài th này. Chàng trai đa tình này đã ph i lòngế ự ơ ả
m t cô gái nào đó thôn bên, ch ng rõ “nàng” có bi t đi u này không, mà chàng c thè'ộ ở ẳ ế ề ứ
nh nhung, mong ngóng, h n d i, trách móc, hy v ng v. v… Và ch … ng i m t ch “Thônớ ờ ỗ ọ ỉ ồ ộ ỗ Đoài ng i nh thôn Đông”.N u chàng “xăm xăm băng l i” theo đúng “đ o” nam nhi chồ ớ ế ố ạ ủ
đ ng tìm đ n thì đã ch ng có “tộ ế ẳ ương t ”, ho c có th sè là m t bài th khác. Ngh ch tình,ư ặ ơ ộ ơ ị ngh ch c nh là c t lõi c a hình thái “tị ả ố ủ ương t ” này. Nguy n Bính có s trư ễ ở ường trong vi cệ
bi u hi n môtíp “xa cách nh thể ệ ớ ương” nh t là nh ng “cách tr ” trong khi ch ng cóấ ữ ở ẳ
“kho ng cách” nào “cách nhau có gi u m ng t i xanh r n” và “đây cách m t đ u đình”…ả ậ ồ ơ ờ ộ ầ thì ra ngăn tr l n nh t là s “nhút nhát r t rè chân quê”. Đây cũng là m t ngu n thở ớ ấ ự ụ ộ ồ ơ Nguy n Bính – Tễ ương t là hi n thân đ y đ c a m t cái tôi “đa tình” mà “nhút nhát”.ư ệ ầ ủ ủ ộ
Có th nói Tể ở ương t có đ “thiên th i”, “đ a l i” còn thi u m i… “nhân hòa”. Kh thư ủ ờ ị ợ ế ỗ ổ ơ
đ u đã g i lên cái l “t t y u” c a m i duyên này: Thôn Đoài ng i nh thôn Đông,ầ ợ ẽ ấ ế ủ ố ồ ớ
M t ng ộ ườ i chín nh m ớ ườ i mong m t ng ộ ườ i.
Gió m a là b nh c a gi i, ư ệ ủ ờ
T ươ ng t là b nh c a tôi yêu nàng ư ệ ủ
Cũng b i ch có “m t ngở ỉ ộ ười chín nh mớ ười mong m t ngộ ười” thôi mà kh th đã vi nổ ơ ệ
đ n c n ng m a, tr i đ t. Nêu nh “gió m a là b nh c a tr i” thì “tế ả ắ ư ờ ấ ư ư ệ ủ ờ ương t là b nh c aư ệ ủ tôi yêu nàng” nghĩa là hoàn toàn t t y u, h p quy lu t. Nh ng chàng r t rè m t cách “ranhấ ế ợ ậ ư ụ ộ mãnh” nên không xu t đ u l di n – chàng n n p vào thôn – “Thôn Đoài ng i nh thônấ ầ ộ ệ ẩ ấ ồ ớ Đông”. S tài hoa đã b c l ngay trong c p l c bát đ u tiên là th , nh t là câu th hai.ự ộ ộ ặ ụ ầ ế ấ ở ứ
“M t ngộ ười” đ u này m t ngầ ộ ườ ầi đ u kia, gi a h là m t chi c c u v i chín nh p nh ,ữ ọ ộ ế ầ ớ ị ớ
mười nh p mong: “M t ngị ộ ười chín nh mớ ười mong m t ngộ ười”
Anh yêu em là thu n lòng tr i. Anh yêu em còn thu n c lòng… đ t n a: Hai thôn chungậ ờ ậ ả ấ ữ
l i m t làng.ạ ộ Nh ng đây cách m t đ u đình ư ộ ầ
y th mà chúng mình v n ch a ph i duyên nhau, v n ch là “tình xa xôi” và ngày tháng
trôi đi th t hoài phí, con ngậ ười mong đ i v n hoài công. Chàng b t đ u k l , th than vàợ ẫ ắ ầ ể ể ở trách móc, h n d i… cái vi c em không sang th t trái v i “l tr i”, “l đ i”. Cu i cùngờ ỗ ệ ậ ớ ẽ ờ ẽ ờ ố
Trang 2chàng còn tìm ra m t “lý s ” khôn khéo n a “giàn gi u” và “hàng cau”.ộ ự ữ ở ầ
Nào ch h p v i lòng tr i, nào ch hai thôn “t o đi u ki n” không đâu. Ngay c nhà anh vàỉ ợ ớ ờ ỉ ạ ề ệ ả nhà em dường nh các s v t sinh ra đã ng m “đính ư ự ậ ầ ước”, “h a hôn” v i nhau r i. Ch ngứ ớ ồ ẳ
th mà:ế
Nhà em có m t giàn gi u, ộ ầ Nhà tôi có m t hàng cau liên phòng ộ
Tr u và cau sinh ra ch ng ph i đ tìm nhau, g p nhau, “ph i duyên nhau”, đ mà “th mầ ẳ ả ể ặ ả ể ắ
l i” hay sao? Còn v b n thân anh? Sinh ra cũng đã thu c v môi duyên này r i, anh yêuạ ề ả ộ ề ồ
em là t t y u, là hi n nhiên r i. Ch “thì” đây là l i tuyên b chính th c c a chàng:ấ ế ể ồ ữ ở ờ ố ứ ủ
Thôn Đoài thì nh Thôn Đông ớ
T t c còn l i chi ph thu c vào m t mình em thôi:ấ ả ạ ụ ộ ộ
Cau thôn Đoài nh gi u không thôn nào? ớ ầ
Logic ng m c a m t l i t tình nh v y, “ch t ch ” đ n m c… “nguy hi m”, “ch tầ ủ ộ ờ ỏ ư ậ ặ ẽ ế ứ ể ế
người”!