Là một trong những thi sĩ có công đưa phong trào thơ mới lên đỉnh cao, là một đại diện tiêu biểu của thơ mới, với tài năng nghệ thuật độc đáo của một hồn thơ ảo não, nhà thơ Huy Cận đã để lại cho đời những tác phẩm văn học có giá trị nghệ thuật ấn tượng. Trong đó, phải kể đến tác phẩm Tràng giang được sông Hồng gợi tứ. Một trong những nét đặc sắc của bài thơ là lòng yêu tạo vật thiên nhiên trong tâm trạng cô đơn thẳm sâu và trong sáng của Huy Cận.
Trang 1Đ bài: Phân tích bài th Tràng giang đ làm rõ lòng yêu t o v t thiên nhiên trongề ơ ể ạ ậ tâm tr ng cô đ n th m sâu và trong sáng c a Huy C nạ ơ ẳ ủ ậ
Bài M u S 1:ẫ ố
Là m t trong nh ng thi sĩ có công đ a phong trào th m i lên đ nh cao, là m t đ i di nộ ữ ư ơ ớ ỉ ộ ạ ệ tiêu bi u c a th m i, v i tài năng ngh thu t đ c đáo c a m t h n th " o não", nhà thể ủ ơ ớ ớ ệ ậ ộ ủ ộ ồ ơ ả ơ Huy C n đã đ l i cho đ i nh ng tác ph m văn h c có giá tr ngh thu t n tậ ể ạ ờ ữ ẩ ọ ị ệ ậ ấ ượng. Trong
đó, ph i k đ n tác ph m "Tràng giang" đả ể ế ẩ ược sông H ng g i t M t trong nh ng nét đ cồ ợ ứ ộ ữ ặ
s c c a bài th là "lòng yêu t o v t thiên nhiên trong tâm tr ng cô đ n th m sâu và trongắ ủ ơ ạ ậ ạ ơ ẳ sáng c a Huy C n".ủ ậ
Bài th Tràng giang đơ ược sáng tác năm 1939, in trong t p th L a thiêng năm 1940 làậ ơ ử
m t trong nh ng thi ph m xu t s c c a phong trào Th m i. Theo tác gi cho bi t, khiộ ữ ẩ ấ ắ ủ ơ ớ ả ế đang còn là chàng sinh viên c a trủ ường Đ i h c Canh nông, vào m t bu i chi u mùa thu,ạ ọ ộ ổ ề Huy C n đ ng b Nam b n Chèm, ng m dòng sông H ng v i nh ng sóng nậ ứ ở ờ ế ắ ồ ớ ữ ước mênh mông, lòng nghĩ v v ki p ngề ề ế ườ ổi n i trôi đ y xúc đ ng nên đã sáng tác bài th này. Đó làầ ộ ơ
nh ng c m nh n v tràng giang v i tâm tr ng cô đ n và tình yêu quê hữ ả ậ ề ớ ạ ơ ương đ t nấ ước sâu
s c trắ ướ ảc c nh : "Sông dài, tr i r ng, b n cô liêu".ờ ộ ế
Ngay t cách đ t nhan đ bài th , Huy C n đã b c l m t tình yêu đ t nừ ặ ề ơ ậ ộ ộ ộ ấ ước, quê hươ ng
th m kín. Nhà th đ t tên cho tác ph m c a mình là "Tràng giang" ch không ph i làầ ơ ặ ẩ ủ ứ ả
"Trường giang" m c dù c "tràng" và "trặ ả ường" đ u có nghĩa ch con sông dài. Tuy nhiên,ề ỉ
"trường" ch di n t chi u dài v m t đ a lý c a con sông, còn "tràng" m i th hi n đỉ ễ ả ề ề ặ ị ủ ớ ể ệ ượ c cái mênh mông, r ng l n, v i cách đi p âm "ang" t o lên m t ti ng vang kéo dài vàoộ ớ ớ ệ ạ ộ ế không gian vũ tr Nó không ch miêu t đụ ỉ ả ược chi u dài mà còn nói lên đề ược chi u r ngề ộ
c a con sông. Đó là m t con sông đủ ộ ược v lên t không gian ba chi u: chi u sâu, chi uẽ ừ ề ề ề
r ng và chi u dài. Con sông "tràng giang" càng sâu, r ng và dài bao nhiêu, cái cô đ n c aộ ề ộ ơ ủ
người thi sĩ càng th m sâu b y nhiêu.ẳ ấ
V i l i đ t "Bâng khuâng tr i r ng nh sông dài", nhà th cũng g i g m vào đó n iớ ờ ề ừ ờ ộ ớ ơ ử ắ ỗ
ni m không bi t bày t cùng ai khi đ ng trề ế ỏ ứ ước tr i đ t mênh mông, bao la. Đó cũng chínhờ ấ
là c m h ng ch đ o c a bài th Tác gi c m th y cô đ n, l c lõng, b v trả ứ ủ ạ ủ ơ ả ả ấ ơ ạ ơ ơ ước m tộ không gian mênh mông hi n lên v i nh ng hình nh c th , h u hình nh ng l i tr nên vôệ ớ ữ ả ụ ể ữ ư ạ ở
Trang 2hình. Đó là hình nh con thuy n đang buông xuôi mái chèo, trôi n i gi a mênh mông sóngả ề ổ ữ
nước. Đó là hình nh "c i l c" "bèo d t" g i c m giác cô đ n nh thân ph n c a m t conả ủ ạ ạ ợ ả ơ ư ậ ủ ộ
người. N i bu n c a ngỗ ồ ủ ười thi sĩ đã nhu m vào c nh v t qua các hình nh "sóng bu nố ả ậ ả ồ
đi p đi p" , "nệ ệ ướ ầc s u trăm ng ". T t c đã g i ra m t n i bu n man mác, n i s u yả ấ ả ợ ộ ỗ ồ ỗ ầ ấ đang lan to ra trăm ng , đang g n trên m t sóng tràng giang. Đó là m t n i s u vô đ nh.ả ả ợ ặ ộ ỗ ầ ị Trong c m nh n c a Huy C n m i l p sóng "tràng giang" cũng là m t n i bu n, n i s uả ậ ủ ậ ỗ ớ ộ ỗ ồ ỗ ầ đang g n sóng. N u thi thánh Đ Ph t ng vi t "T b t kinh nhân t b t h u" (M t chợ ế ỗ ủ ừ ế ự ấ ử ấ ư ộ ữ
mà ch a làm cho ngư ười ta kinh, ch t ch a yên), thì Nguy n Công Tr cũng kh ng đ nh :ế ư ễ ứ ẳ ị
"Trót n cùng th , ph i chu t l i". Vì v y đ có đợ ơ ả ố ờ ậ ể ược dòng th "C i m t cành khô l cơ ủ ộ ạ
m y dòng", Huy C n cũng đã ph i tr i qua nhi u trăn tr tìm tòi, sáng t o. Ban đ u nhàấ ậ ả ả ề ở ạ ầ
th t ng vi t "G l c r ng xa cu n si t dòng" r i s a thành "C i m y cành khô đã l cơ ừ ế ỗ ạ ừ ộ ế ồ ử ủ ấ ạ dòng", nh ng v i tình yêu thiên nhiên t o v t và cách quan sát tinh t , Huy C n đã b ngư ớ ạ ậ ế ậ ằ lòng v i hình nh "c i m t cành khô l c m y dòng". N u hai ch "m y dòng" g i khôngớ ả ủ ộ ạ ấ ế ữ ấ ợ gian sóng nước mênh mang thì hình nh "c i m t cành khô" l i là hi n thân cho nh ng gìả ủ ộ ạ ệ ữ
nh bé, mong manh, cô đ n. V i ngh thu t tỏ ơ ớ ệ ậ ương ph n gi a cái h u h n và cái vô cùng,ả ữ ữ ạ Huy C n đã làm n i b t s n i trôi, l u l c c a cành c i mong manh y. L i th cũng kínậ ổ ậ ự ổ ư ạ ủ ủ ấ ờ ơ đáo g i thân ph n n i trôi, bèo b t c a con ngợ ậ ổ ọ ủ ườ ở ữi gi a dòng đ i. N i bu n, n i s u c aờ ỗ ồ ỗ ầ ủ
h n th Huy C n càng thêm sâu s c và th m thía.ồ ơ ậ ắ ấ
Qua lăng kính u t , phi n não c a nhà th , nh ng d u hi u c a s s ng nh đang d nư ư ề ủ ơ ữ ấ ệ ủ ự ố ư ầ
bi n m t đế ấ ược th hi n trong nh ng dòng th ti p theo kh th th hai. Ch trong m tể ệ ữ ơ ế ở ổ ơ ứ ỉ ộ câu th mà có t i năm tính t di n t s nh nhoi, cô l "L th c n nh gió đìu hiu". Tơ ớ ừ ễ ả ự ỏ ẻ ơ ơ ồ ỏ ừ láy "l th " đơ ơ ược đ o lên đ u dòng th đã nh n m nh và làm n i b t tr ng thái th a th tả ầ ơ ấ ạ ổ ậ ạ ư ớ
tr ng tr i c a thiên nhiên c nh v t trên c n. Hai ch "đìu hiu" đố ả ủ ả ậ ồ ữ ược g i nên t t thợ ừ ứ ơ
"Chinh ph ngâm" c a Đoàn Th Đi m:ụ ủ ị ể
"Non Kì qu nh qu trăng treo ạ ẽ
B n Phì gió th i đìu hiu m y gò" ế ổ ấ
Nh ng hình nh đó đã làm s ng l i cái không khí hiu h t, thê lữ ả ố ạ ắ ương c a v n th c ủ ầ ơ ổ Trong c m nh n c a Huy C n, m i ng n gió "tràng giang" nh đ u ph ng ph t m t n iả ậ ủ ậ ỗ ọ ư ề ả ấ ộ ỗ
bu n hiu h t, đ u mang theo c m giác tr ng tr i và l nh giá. m thanh duy nh t trong bàiồ ắ ề ả ố ả ạ ấ
Trang 3th là ti ng ch chi u, cũng là m t âm thanh đang d n t t, d n tàn l i. Nhà th đã cơ ế ợ ề ộ ầ ắ ầ ụ ơ ố
g ng tìm chút h i m thân quen c a s s ng con ngắ ơ ấ ủ ự ố ười nh ng càng tìm càng th t v ng.ư ấ ọ
L i th v a b c l giác quan tinh t chăm chú và ni m khát khao h i m c a con ngờ ơ ừ ộ ộ ế ề ơ ấ ủ ườ i
c a Huy C n v a làm n i b t thêm cái tĩnh l ng vô cùng c a c nh tủ ậ ừ ổ ậ ặ ủ ả ượng "tràng giang". Các hình nh "tr i, sông, b n, thuy n" đả ờ ế ề ược tác gi k t h p v i nh ng tính t "xu ng,ả ế ợ ớ ữ ừ ố lên, dài, r ng, cô liêu" đã khi n không gian nh độ ế ư ược n i kích r ng h n. Đ c bi t s sángớ ộ ơ ặ ệ ự
t o khi s d ng c m t "sâu chót vót" đã đạ ử ụ ụ ừ ược tác gi khéo léo đ ng nh t chi u cao c aả ồ ấ ề ủ vòm tr i v i chi u sâu c a đáy vũ tr , hoá ra vũ tr là m t cái v c không đáy. Nhà th đãờ ớ ề ủ ụ ụ ộ ự ơ
kh c ho m t dòng tràng giang nh không ch ch y trên m t đ t, mà còn đang ch y trongắ ạ ộ ư ỉ ả ặ ấ ả
vũ tr vô cùng. Đó là m t dòng sông tuôn v t c m giác vũ tr , t n i s u nhân th c aụ ộ ề ừ ả ụ ừ ỗ ầ ế ủ
m t h n th o não trong phong trào th m i.ộ ồ ơ ả ơ ớ
Có l "cái tôi" nh y c m, đ y tr c n c a Huy C n luôn rung đ ng cùng m t nh p v iẽ ạ ả ầ ắ ẩ ủ ậ ộ ộ ị ớ thiên nhiên được th hi n rõ nét h n qua kh th th ba. Hình nh nh ng "cánh bèo"ể ệ ơ ổ ơ ứ ả ữ mang ki p phù du c a thân ph n trôi n i đã đế ủ ậ ổ ược nhà th gom l i qua c m t "hàng n iơ ạ ụ ừ ố hàng", ch ng c ti p n i nhau trôi qua trong con m t c a ngứ ứ ế ố ắ ủ ười thi sĩ mà tâm h n đã l cồ ạ dòng gi ng nh nh ng cành c i khô. Hình nh nh ng cây c u, b n đò v n là nh ng bi uố ư ữ ủ ả ữ ầ ế ố ữ ể
tượng cho s k t n i nh ng đây, gi a n i bu n đang tr n ng nh ng u t , phi n nãoự ế ố ư ở ữ ỗ ồ ở ặ ữ ư ư ề tri n miên, chúng không xu t hi n qua cách ph đ nh "không" liên ti p. Không còn th yề ấ ệ ủ ị ế ấ
b t c d u v t nào c a s s ng, s tấ ứ ấ ế ủ ự ố ự ương tác gi a con ngữ ườ ới v i con người mà ch cònỉ
l i n i lòng, tâm tr ng c a k l th tha hạ ỗ ạ ủ ẻ ữ ứ ương. N i bu n và c m giác th t v ng càngỗ ồ ả ấ ọ
được tăng thêm trong cái nhìn bao quát toàn c nh tràng giang, nhà th ch nh n th y sả ơ ỉ ậ ấ ự
ng tr c a thiên nhiên : "L ng l b xanh ti p bãi vàng". C bài th t c nh thiên tràngự ị ủ ặ ẽ ờ ế ả ơ ả ả giang mà ch có ba s c màu "xanh", "vàng", "b c". Thiên nhiên đỉ ắ ạ ượ ảc c m nh n ít s c màuậ ắ
nh th là thiên nhiên đư ế ược c m nh n t ng cao, t ng xa, b ng cái nhìn khái quát gi ngả ậ ở ầ ầ ằ ố
nh cách c m nh n thiên nhiên quen thu c trong th ca c ư ả ậ ộ ơ ổ
Đ n kh th cu i cùng, n i nh nhà, nh quê hế ổ ơ ố ỗ ớ ớ ương đ t nấ ước lúc này m i đớ ược b c lộ ộ
m t cách rõ nét h n. Cách hình nh "mây, núi, cánh chim, con nộ ơ ả ước" là nh ng ch t li uữ ấ ệ
ph bi n trong thi ca c đi n và đã đổ ế ổ ể ược Huy C n h i sinh trong m t bài th m i khi nậ ồ ộ ơ ớ ế cho l i th càng thêm c đi n. Các hình nh y đờ ơ ổ ể ả ấ ược k t h p v i các t láy "l p l p",ế ợ ớ ừ ớ ớ
Trang 4"d n d n" đã làm n i b t thêm b c tranh thiên nhiên hùng vĩ, trùng trùng, đi p đi p. Haiợ ợ ổ ậ ứ ệ ệ
ch "nh nhà" cu i bài th kín đáo g i hình nh c a m t ngữ ớ ở ố ơ ợ ả ủ ộ ườ ữi l khách đang đ ngứ ngay trên quê hương c a mình mà v n bày t n i lòng nh v quê hủ ẫ ỏ ỗ ớ ề ương. Lúc này, tâm
tr ng c a nhà th và Bà Huy n Thanh Quan có s tạ ủ ơ ệ ự ương đ ng v m t c m xúc và tâmồ ề ặ ả
tr ng. Huy C n đã mạ ậ ượ ứ ơ ủn t th c a Thôi Hi u "Quê hệ ương khu t bóng hoàng hôn/ Trênấ sông khói sóng cho bu n lòng ai) (Hoàng H c Lâu) đ di n t n i nh B ng tài năng vàồ ạ ể ễ ả ỗ ớ ằ
b n lĩnh sáng t o c a mình, Huy C n đã khéo léo đ i tho i v i nh ng l i th y khi vi tả ạ ủ ậ ố ạ ớ ữ ờ ơ ấ ế
"không khói hoàng hôn cũng nh nhà". N i nh đó đớ ỗ ớ ược g i ra t n i tâm ch không ph iợ ừ ộ ứ ả
do ngo i c nh tác đ ng đ n nh Thôi Hi u.ạ ả ộ ế ư ệ
Vi c v n d ng các ch t li u c a thi ca c đi n, t th th , c u t , cách ng t nh p 2/2/3,ệ ậ ụ ấ ệ ủ ổ ể ừ ể ơ ấ ứ ắ ị 4/3, gieo v n, cho đ n các hình nh mang đ m ch t Đầ ế ả ậ ấ ường thi k t h p v i tài năng sángế ợ ớ
t o c a m t h n th m i, Huy C n đã mang đ n m t thi ph m "Tràng giang" b ng t mạ ủ ộ ồ ơ ớ ậ ế ộ ẩ ằ ấ lòng c a m t ngủ ộ ười yêu thiên nhiên say đ m, trong sáng v i n i ni m "s u trăm ng ". Đóắ ớ ỗ ề ầ ả
là nh ng l i th in đ m d u n tài năng và tâm h n Huy C n trữ ờ ơ ậ ấ ấ ồ ậ ước cách m ng, "m t h nạ ộ ồ
th mà ch có m t ít cát b i bình thơ ỉ ộ ụ ường, thi nhân v n có th đúc thành bao nhiêu châuẫ ể
ng c" nh Hoài Thanh đã t ng vi t.ọ ư ừ ế
Bài M u S 2:ẫ ố
Thiên nhiên đ p tẹ ươi hùng vĩ luôn n ch a nhi u đi u bí n và kéo theo đó là vô vàn c mẩ ứ ề ề ẩ ả xúc. Đ ng trứ ước cái bao la hùng vĩ c a tr i đ t khi n con ngủ ờ ấ ế ười đôi khi th y mình nh bé,ấ ỏ
l c lõng và cô đ n. Và r i c th bao nhiêu c m xúc trong lòng b ng trào dâng, đó là n iạ ơ ồ ứ ế ả ỗ ỗ
nh quê, là nh ng tâm s ch a bao gi k Th t v y, thiên nhiên luôn có s c hút l n đ iớ ữ ự ư ờ ể ậ ậ ứ ớ ố
v i ngớ ười ngh sĩ, nó có m t mãnh l c m nh m nào đó đ r i kéo ngệ ộ ự ạ ẽ ể ồ ười ngh sĩ đ mệ ắ chìm vào trong v đ p bí n y. Có ph i cũng vì b cu n vào trong mê cung c m xúc c aẻ ẹ ẩ ấ ả ị ố ả ủ mình đ r i Huy C n đ t bút vi t lên bao tâm t trong lòng. “Tràng Giang” là s n ph mể ồ ậ ặ ế ư ả ẩ
c a nh ng giây phút ch i v i, cô đ n l c lõng khi đ ng trủ ữ ơ ơ ơ ạ ứ ước dòng sông bao la, r ng l n.ộ ớ
M đ u “Tràng Giang” là khung c nh thiên nhiên r ng l n, hùng vĩ:ở ầ ả ộ ớ
“Sóng g n tràng giang bu n đi p đi p ợ ồ ệ ệ Con thuy n xuôi mái n ề ướ c song song, Thuy n v n ề ề ướ ạ c l i, s u trăm ng ; ầ ả
Trang 5C i m t cành khô l c m y dòng.” ủ ộ ạ ấ
V đ p c a thiên nhiên qu th t không có gì đ bàn cãi, th nh ng đ ng trẻ ẹ ủ ả ậ ể ế ư ứ ước cái bao la hùng vĩ y con ngấ ười ta l i c m th y mình nh bé, s cô đ n l c lõng c a ngạ ả ấ ỏ ự ơ ạ ủ ười ngh sĩệ khi n cho c nh v t cũng th m đế ả ậ ấ ượm m t n i man mác bu n. Ch là nh ng con sóng g nộ ỗ ồ ỉ ữ ợ lăn tăn trên m t sông thôi th nh ng ngặ ế ư ười bu n c nh có vui đâu bao gi , n i bu n c aồ ả ờ ỗ ồ ủ
người ngh sĩ khi n cho m i th trệ ế ọ ứ ước m t ông cũng man mác bu n. Nh ng c n sóngắ ồ ữ ơ
ch ng còn h n nhiên, ch ng có tâm h n mãnh li t nh “Sóng” c a Xuân Qu nh mà nó l iẳ ồ ẳ ồ ệ ư ủ ỳ ạ mang cái v bu n thiu h i h t. C không gian r ng l n là th nh ng cũng ch có thuy nẻ ồ ờ ợ ả ộ ớ ế ư ỉ ề
và nước, con thuy n l ng l trôi mang theo n i bu n m đ m, thuy n đi r i khi n choề ặ ẽ ỗ ồ ả ạ ề ồ ế
b n ph ng ph t n i bu n, n i cô đ n. Nh ng th ch a đ , n i cô đ n l c lõng dâng lênế ả ấ ỗ ồ ỗ ơ ư ế ư ủ ỗ ơ ạ
c c h n khi “C i m t cành khô l c m y dòng”. S v t cũng ch có đ n chi c mà khôngự ạ ủ ộ ạ ấ ự ậ ỉ ơ ế
có đôi có c p, cô đ n l i càng thêm đ n côi m i m t.ặ ơ ạ ơ ỏ ệ
Và n i bu n này l i n i ti p n i bu n kia, s cô đ n b a vây tràn ng p c không gian:ỗ ồ ạ ố ế ỗ ồ ự ơ ủ ậ ả
“L th c n nh gió đìu hiu, ơ ơ ồ ỏ Đâu ti ng làng xa vãn ch chi u ế ợ ề
N ng xu ng, tr i lên sâu chót vót; ắ ố ờ Sông dài, tr i r ng, b n cô liêu.” ờ ộ ế
N i bu n da di t y th m c vào c nh v t, nh ng c n gió th i vi vu trên không cũng trỗ ồ ế ấ ấ ả ả ậ ữ ơ ổ ở nên đìu hiu. Gió nh thôi n i bu n vào lòng ngư ỗ ồ ười khi n ngế ười ta thêm ng t ng t b iộ ạ ở
nh ng c n n l nh. Và c không gian r ng l n y ch ng có m t bóng ngữ ơ ớ ạ ả ộ ớ ấ ẳ ộ ười, không âm thanh, không ti ng cế ười nói hay s xu t hi n c a con ngự ấ ệ ủ ười. Ch v n là n i con ngợ ố ơ ười tu
t p đ trao đ i hàng hóa, là n i t p n p ngậ ể ổ ơ ấ ậ ười ra k vào th nh ng đáng bu n thay vì l iẻ ế ư ồ ạ
là ch chi u. C nh chi u tàn v n hiu qu nh, v ng l ng và ng p tràn bóng t i c a cô đ n.ợ ề ả ề ố ạ ắ ặ ậ ố ủ ơ
C nh ch chi u v n cũng là th i kh c c a m t lo t nh ng th đang tàn. Lúc này conả ợ ề ố ờ ắ ủ ộ ạ ữ ứ
người đã v h t, c không gian b ng im b t đi và r i b t ch t trong m t kho nh kh c nàoề ế ả ỗ ặ ồ ấ ợ ộ ả ắ
đó bóng t i b a vây nu t ch ng m i th , bóng t i dày đ c và ng t ng t đ ng kia s đ n.ố ủ ố ử ọ ứ ố ặ ộ ạ ằ ẽ ế
N i cô đ n ng p tràn c không gian và th i gian, m r ng c chi u r ng và chi u sâu. Vàỗ ơ ậ ả ờ ở ộ ả ề ộ ề
n i đau th m kín y lan ra kh p c b u tr i, nó nh m t qu bóng đỗ ầ ấ ắ ả ầ ờ ư ộ ả ược b m căng quáơ nay n tan tành gi a m t sông, ph đ y không gian b i n i bu n t ngổ ữ ặ ủ ầ ở ỗ ồ ừ ười đã th i quổ ả bóng đó. Người đó c hít th nh ng là nh ng h i th n ng tr ch và cô đ n, cu c s ngứ ở ư ữ ơ ở ặ ị ơ ộ ố
Trang 6ch a bao gi là d dàng và đâu đâu cũng là mu n phi n và n i đau.ư ờ ễ ộ ề ỗ
“Bèo d t v đâu, hàng n i hàng; ạ ề ố Mênh mông không m t chuy n đò ngang ộ ế Không c u g i chút ni m thân m t ầ ợ ề ậ
L ng l b xanh ti p bãi vàng.” ặ ẽ ờ ế
Và người ngh sĩ y v n vùi mình trong n i bu n da di t. Ông đ a đôi m t nhìn vệ ấ ẫ ỗ ồ ế ư ắ ề
hướng xa xăm vô đ nh và vô tình b t g p khung c nh khi n lòng mình bu n h n. Phía xaị ắ ặ ả ế ồ ơ
xa trên m t sông nh ng tán bèo đang trôi d t vào nhau thành t ng hàng, nó trôi mà ch ngặ ữ ạ ừ ẳ theo m t phộ ương hướng nào cũng nh s trôi ch y c a cu c đ i con ngư ự ả ủ ộ ờ ười, th i gian cờ ứ qua đi và cu c đ i c trôi m t cách l ng l đ y bu n đau. Không gian r ng l n y chộ ờ ứ ộ ặ ẽ ầ ồ ộ ớ ấ ỉ toàn sông v i nớ ước, m i th c l ng l trôi và ch ng có d u hi u c a con ngọ ứ ứ ặ ờ ẳ ấ ệ ủ ười. Không
có ti ng ông lái đò chèo thuy n ch khách qua sông, c không gian im b t ch th y ti ngế ề ở ả ặ ỉ ấ ế
th n ng n c a ngở ặ ề ủ ười ngh sĩ, ti ng trái tim đang khóc thét lên vì đau đ n, không gianệ ế ớ
r ng l n càng khi n ngộ ớ ế ười ta chênh vênh vô đ nh.ị
Và n i bu n y v n ti p t c b n câu th cu i:ỗ ồ ấ ẫ ế ụ ở ố ơ ố
“L p l p mây cao đùn núi b c ớ ớ ạ Chim nghiêng cánh nh : bóng chi u sa ỏ ề Lòng quê d n d n v i con n ợ ợ ờ ướ c, Không khói hoàng hôn cũng nh nhà.” ớ
Nhà th đã khéo léo s d ng bút pháp ch m phá đ phác lên khung c nh núi và mây. Mâyơ ử ụ ấ ể ả
mù che kín đ nh núi, nh ng đám mây tr nên có n i l c đ r i có th t đùn ra. Khôngỉ ữ ở ộ ự ể ồ ể ự gian r ng l n càng n ng n h n b i bóng chi u tà đang b a vây v n v t, bóng t i s p đèộ ớ ặ ề ơ ở ề ủ ạ ậ ố ắ lên và bóp ch t nh ng th mà nó bao b c. M c dù đang đ ng quê hế ữ ứ ọ ặ ứ ở ương th nh ngế ư
người ngh sĩ đa c m y v n th y nh quê hệ ả ấ ẫ ấ ớ ương mình b i chăng quê hở ương đã không còn, c đ t nả ấ ước đang ch u chung n i đau m t nị ỗ ấ ước nhà tan
Và c th ngứ ế ười ngh sĩ y vùi mình vào trong n i đau vô t n y, có l ông mu n quên điệ ấ ỗ ậ ấ ẽ ố
th c t i, quên đi n i đau mà c dân t c đang ph i gánh ch u. Th t v y ph i yêu và trânự ạ ỗ ả ộ ả ị ậ ậ ả
tr ng quê họ ương đ t nấ ước bao nhiêu thì ông m i th y lòng mình n ng n đ n th Đó làớ ấ ặ ề ế ế
t m lòng c a m t ngấ ủ ộ ười yêu quê hương đ t nấ ước, là n i lòng th m kín c a m t đ a conỗ ầ ủ ộ ứ
đ ng trứ ước c nh nả ước m t nhà tan mà b t l c trong n i đ n đau đang gào thét trong tráiấ ấ ự ỗ ớ
Trang 7tim mình