1. Trang chủ
  2. » Giáo án - Bài giảng

Phân tích tâm trạng cô bé Liên đêm đêm thức đợi xem chuyến tàu đi qua phố huyện trong truyện ngắn Hai đứa trẻ của Thạch Lam

16 122 0
Tài liệu được quét OCR, nội dung có thể không chính xác

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 16
Dung lượng 428,84 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Thạch Lam là một ngòi bút truyện ngắn được nhiều người yêu thích Không phải vì cốt truyện đặc biệt, vì tình tiết li kì, mà chủ yếu là do ông đã sáng tạo ra một lối truyện ngắn: loại truyện tâm tình. Sức hấp dẫn của truyện ngắn Thạch Lam là ở tâm trạng nhân vật. Có thể thấy điều đó qua tâm trạng cô bé Liên đêm đêm thức đợi xem chuyến tàu đi qua phố huyện trong truyện ngắn Hai đứa trẻ của ông.

Trang 1

Đề bài: Phân tích tâm trạng cô bé Liên đêm đêm thức đợi xem chuyến tàu đi qua phố huyện trong truyện ngắn Hai đứa trẻ của Thạch Lam

Bài Mẫu Số 1

Thạch Lam là một ngòi bút truyện ngắn được nhiều người yêu thích Không phải vì cốt truyện đặc biệt, vi tình tiết li kì, mà chủ yếu là do ông đã sáng tạo ra một lối truyện ngắn:

loại truyện tâm tình Sức hấp dẫn của truyện ngắn Thạch Lam là Ở tâm trạng nhân vật

Có thể thấy điều đó qua tâm trạng cô bé Liên đêm đêm thức đợi xem chuyến tàu đi qua phố huyện trong truyện ngắn Hai đứa trẻ của ông

Vì sao đêm nào cũng vậy, Liên (và em) đều cố thức để đợi xem chuyến tàu đi qua phố huyện? Tâm trạng thức đợi tàu của Liên như thế nào? Muốn hiểu đƯợc điều đó phải bắt đầu từ cuộc sống của em ở cái phố huyện này

Đó là cuộc sống buồn tẻ, đơn điệu, tàn lụi và đáng thương nơi phố huyện trong thời khắc của một ngày tàn Phiên chợ chiều đã vãn, phô bày tất cả cái nghèo nàn, cái tiêu điều xƠ xác trong hình ảnh những đứa trẻ lom khom tìm kiếm, nhặt nhạnh trong rác rưỞi, và tiếng

trống thu không dỘi xuống phố huyện, từng tiếng, tỪng tiếng mòn mi, rời rạc, buồn

thấm thía Rồi đêm tối bao phủ kín mít phố huyện, bỦa vây nhỮng kiếp ngƯời sống lầm

lũi tỘi nghiệp như nhỮng cái bóng: mẹ con chị Tí hàng nước, bác phở Siêu, gia đình bác xẩm với manh chiếu, chiếc chậu thau sắt và đứa bé bò lê la trên rác bẩn, một bà lão điên mua rượu uống cười sẵằng sặc Đến mức cái ánh lửa từ thùng phở bác Siêu chỉ hắt ra mỘt vầng sáng con con và ngọn đèn leo lét trên chõng hàng nước chị Tí cũng "chỉ chiếu

sáng mỘt vùng leo lét trên chõng hàng nước chị Tí cũng "chỉ chiếu sáng một vùng đất nhỏ"

- biểu tượng về nhỮng kiếp sống nhỏ nhoi leo lét, vô nghĩa giỮa đêm tối mênh mông của cuộc đời Hình ảnh ngọn đèn con cỦa chị Tí cứ trở đi trở lại đến bảy lần trong mấy trang truyện ngắn như một ám ảnh không thôi về cuộc sống héo hắt, tội nghiệp nơi phố huyện

nghèo nàn, tăm tỐi

Chính giữa cảnh điêu tàn như vậy của phố huyện, Thạch Lam đã miêu tả tâm trạng khắc khoải chờ đợi chuyến tàu của Liên Đó là cô bé đã từng có nhỮng ngày sống Ở một nơi

không đến nỗi nghèo khổ và tối tăm như thế Với Liên, nơi ấy, Hà Nội luôn đọng lại một

ki niệm xa xôi và mơ hồ nhưng bao giờ cũng êm đểm, đẹp đẽ rực rỠ ánh sáng và niềm

Trang 2

vui Ngay nao cting gidng hét ngay nao, cudc sOng cứ lặp lại một cách đơn điệu, tế ngắt:

sáng dậy mở cửa dọn hang, bán hàng; chiều tối lại kiếm tiền, thu hàng - và đó là nhỮng món hàng nhỏ nhoi không hề thay đổi: một bao diêm, một cuộn chỉ, mấy bánh xà phòng Chi tiết chiếc chõng tre cũ, sắp gãy được Thạch Lam đưa vào đây thật đầy ý nghĩa: cuỘc sống của hai đứa trẻ lớn lên sao mà đã sớm già nua tàn tạ! Cái thế giới mà Liên và em gái đang sống, đang tiếp cận ngày này qua ngày khác chỉ có thế Dau là niềm vui biết lấy gì

mà kỳ vọng?

Tâm trạng buồn chán của Liên đã dẫn đến khát vọng muốn thoát ra khỏi cuỘc sống mà cô đang phải sống, dù chỉ để hi vọng vu vơ về một cái gì Ở bên ngoài khác với cái thẾ giới ngưng đọng và tàn lỤi này Cô phải tìm đến một cuộc sống khác, dù cuộc sống ấy chỉ đi qua trong khoảnh khắc Và cô đã tìm thấy nó trong hình ảnh đoàn tàu đi qua phố huyện mỗi đêm Dù buồn ngủ ríu cả mắt, cô vẫn thức đợi tàu Để được, trong chốc lát, thoát ra

khỏi cuộc sống nhàm chán, đơn điệu hiện nay Đoàn tàu là một nhu cầu bức thiết về tỉnh

thần của cô, vì chuyến tàu là hình ảnh một thế giới khác đi qua cuộc đời cô, một thế giới giàu sang, nhộn nhịp, huyên náo và đầy ánh sáng Trong cả một ngày dài buồn tẻ, đây là nhỮng giây phút bừng sáng và hạnh phúc của cô, dù là chỉ sỐống trong mơ ước tƯỞng

tượng

Bởi vậy, khi tàu đến thì tâm hồn Liên bị cuốn hút ngay vào đoàn tàu - đoạn này được

Thạch Lam miêu tả sinh động và đẹp: "Liên phắt đứng dậy để nhìn đoàn xe vụt qua, các

toa đèn sáng trưng, chiếu ánh cả xuống đường Liên chỉ thoáng trông thấy những toa hạng trên sang trọng lố nhố nhữỮng ngƯời, đồng và kền lấp lánh, và các cửa kính sáng" Đoàn tàu đã đi qua nhưng tâm hồn Liên thi vẫn gửi hút theo nó mãi cho đến khi chấm nhỏ của chiếc đèn xanh treo trên toa sau cùng, xa xa mãi rồi khuất sau rắng tre Đến lúc ấy, cô như sống trong mƠ tưởng, trong sự tiẾc nuối một cái gì đã qua nhưng dƯ vang của nó thì vẫn

còn đọng lại rõ rỆt trong tâm hồn mình: "Liên lặng theo mƠ tƯởng, Hà Nội xa xăm, Hà Nội sáng rỰc vui vẻ và huyên náo Con tàu nhƯ đã đem một chút thế giới khác đi qua Một

thế giới khác hẳn, đối với Liên, khác hẳn cái vẳầng sáng ngọn đèn của chị Tí và ánh lửa của bác Siêu Đêm tối vẫn bao bọc chung quanh, đêm cỦa đất quê và ngoài kia, đồng

ruỘng mênh mang và yên lặng" Trong tâm trạng cô bé có sự tương phản rõ rệt giỮa hai

Trang 3

cudc sOng: cudc sống đẹp đễ của Ước mơ và cuỘc sống nơi phố huyện

Khắc họa thành công tâm trạng đợi tàu của bé Liên trong truyện ngắn Hai đứa trẻ Thạch Lam muốn nói với người đọc nhiều điều sâu sắc Đó là cuộc sống buồn tẻ đáng thuong của nhữỮng đứa trẻ trong chế đỘ cũ, và suy rộng ra, là cuộc sống của nhỮng kiếp người nhỏ bé, vô danh, không bao giờ được biết đến ánh sáng và hạnh phúc, cuỘc sống mãi mãi

bị chôn vùi trong tăm tối, nghèo đói, buồn chán nơi phố huyện, và rỘng ra, trên đất nước

còn chìm đắm trong cảnh nô lệ đói nghèo Những cuộc đời mới đáng thƯƠng sao, nhưng lại có những Ước mƠ bé nhỏ, tội nghiệp mà chân thành tha thiết và cảm động rất đáng trân trọng như ước mơ đợi tàu đêm đêm của cô bé Liên Ước mơ đó đã lay tỉnh nhỮng tâm hồn uể oải, đang lụi tắt, đốt lên trong lòng ho ngọn lửa của lòng khao khát được sống trong cuỘc sống có ý nghĩa hơn, khao khát thoát khỏi cuộc đời tăm tối đang muốn chôn vùi

ho

Bai Mau S6 2:

Thanh Lam là một trong nhting cay viét truyén ngan xudt sac cUa van xuôi Việt Nam

hiện đại Ông là thành viên của nhóm tự lực văn doan nhung 6ng mang mOt nét rất riêng

so với các nhà văn trong nhóm Văn cỦa tỰ lực văn đoàn thường đượm mỘt nỗi buồn lãng

mạn còn văn của Thạch Lam lại chất chứa những nỗi buồn hiện thực Nó như một thứ

"Hương hoàng lan", được cất từ những nỗi đời Truyện ngắn "Hai đứa trẻ" in trong tập

"Nắng trong vườn" (1938), tác phẩm này tiêu biểu cho phong cách của Thanh Lam Đó là kiểu truyện ngắn trữ tình đượm buồn Nét phong cách này thể hiện sâu sắc 6 khung cảnh phố huyện và tâm trạng đợi tàu cỦa nhân vật Liên Truyện ngắn của Thạch Lam là kiểu truyện ngắn trữ tình buồn hiện thực, không có cốt truyện, giàu cảm xúc, nhẹ nhàng và

thấm thía như một bài thƠ

Bức tranh phố huyện được miêu tả theo trình tự thời gian, cảnh phố huyện lúc chiều xuống Cảnh phố huyện lúc về đêm Cảnh đợi tàu và cảnh phố huyện lúc có chuyến tàu khuya đi qua Liên là một cô gái nhỏ vì cha mất việc, cả nhà phải chuyển từ Hà Nội về sống ở một phố huyện nghèo Tuy còn nhỏ mà Liên đã tổ ra đảm đang, thay mẹ trông coi một quán tạp hóa nhỏ để kiếm sống và Liên cũng rất chu đáo khi thay mẹ chăm sóc bé

An Đặc biệt Liên là một cô gái nhỏ dịu hiền, nhân hậu, đa cảm Tâm trạng của Liên

Trang 4

được khắc qua bốn cảnh ở phố huyện, như bốn nấc thang tâm lý: chiều muộn, đêm về, cảnh đợi tàu và chuyến tàu khuya Bức tranh thiên nhiên trong phố huyện khi ngày tàn

được hiện lên qua điểm nhìn nhạy cảm và tinh tế của Liên Đó là " Một buổi chiều êm a

nhƯ ru, văng vẳng tiếng ếch nhái kêu ran, ngoài đồng ruộng theo gió nhẹ đưa vào Trong cửa hàng muỗi đã bắt đầu vo ve" Trong bức tranh ấy có sự hòa trộn giữa hai hình ảnh: hình ảnh êm đềm lãng mạn và hình ảnh gợi sự nghèo khó, bần cùng Phải chăng do cảnh chiều tàn mà gợi cho Liên nỗi buồn: "Liên ngồi yên lặng bên mấy quả thuốc sơn đen; đôi mắt chị bóng tối ngập đầy dần và cái buồn của buổi chiều quê thấm thía vào tâm hồn ngây thơ của chị; Liên không hiểu sao, nhưng chỉ thấy lòng buồn man mác trƯỚc cái giỜ khắc của ngày tàn." Thật khó để phân định rành rọt nỗi buồn ngoại cảnh thấm vào tâm cảnh hay nổi buồn tâm cảnh lan tỏa ra, nhuốm vào ngoại cảnh Ta chỉ thấy ở đây là một

nỗi buồn sâu sắc trong tâm trạng Chỉ có sự cảm nhận tinh tế và nhạy cảm như Liên mới

thấu hiểu nó Liên tuy không lam lũ vất vả như những mảnh đời kia Nhưng lại là số phận đáng thương nhất Vì quá khỨ tươi đẹp của hai chị em Liên đã thuộc về dĩ vãng Hiện tại thì buồn tẻ, tăm tối, bế tắc Đúng là cuộc sống phố huyện cư đang tàn dần, lụi

dần trong đói nghèo lam lũ quẩn quanh Những tâm hồn mới lớn như chị em Liên, chứng

kiến những cảnh đó không buồn sao được, nhưng nỗi buồn cũng chỉ man mác dong trong đôi mắt Liên "bóng tối ngập đầy dần" nó đang thấm dần vào tâm hồn Liên Phố huyện

như một sân khấu cuộc đời chỉ độc diễn một màn buồn tẻ, không có sự thay đổi của cả người lẫn cảnh Đó là cuộc sống cứ "mốc lên, mòn đi, mục ra, rỉ ra" không lối thoát Nó

gợi liên tưởng bởi hình ảnh "chiếc ao đời phẳng lặng"

Nhà văn không trực tiếp tả tâm trạng này của Liên, nhưng cảnh vật và cuộc sống qua cái

nhìn của Liên đã khắc họa được tâm trạng đó Sống trong hoàn cảnh nhƯ vậy, chị em

Liên sao không khỏi chỜ đợi một cái gì đó dù mơ hồ Nỗi buồn dường như thấm thía hơn Nhưng không hi vọng thì làm sao sống nổi Và chuyến tàu đêm đã thắp lên niềm hy vọng

đó Cảnh chuyến tàu khuya và tâm trạng buồn vui của Liên, trong cả chuỗi thời gian dài

buồn tẻ, thì ánh sáng, tiếng còi tàu chính là niềm vui lớn cỦa hai chị em Hai đứa đêm nào cũng náo nức thức chỜ tàu Chúng không chờ tàu để bán hàng, đó là niềm vui tinh thần

của hai chị em Khi đoàn tàu đến Liên và An đứng cả dậy, hƯớng về phía con tàu, và khi

Trang 5

nó đi rồi, "Liên vẫn lặng theo mơ tưởng", con tàu đến rồi lại đi nhanh để lại trong hai đứa trẻ nổi buồn tiếc Tàu đi rồi, phố huyện lại trở về với đêm tối và sự tĩnh lặng, càng nặng

nề hơn Niềm vui của hai đứa trẻ vừa lóe lên lại bị dập tắt như đám than bổng bùng lên cháy rực rồi lại lùi dần trong đêm Nỗi chờ đợi bắt đầu khắc khoải từ khi bóng chiều xuống, đêm về và phố huyện vào khuya Hai đứa trễ chờ đợi từng bước đi của thời gian, tỪng bước xích lại gần của chuyến tàu: tàu sắp đến, tàu vượt qua, tàu đi rồi chỉ còn lại

ánh đèn ghi đỎ xa mãi rồi khuất sau rặng tre Đêm tối lại bao bọc phố huyện

Miêu tả khung cảnh phố huyện buồn, nghèo nàn, té nhạt , bế tắc và tâm trang cUa hai đứa trẻ đặc biệt là Liên một cách trực tiếp và gián tiếp Qua hiện thực và hồi Ức đan xen, miêu tả bằng một giọng văn nhẹ nhàng, tinh tẾ, giàu chất thơ, nhà văn bộc lộ niềm xót

thương nhỮng kiếp người đói nghèo, cơ cực, sống quanh quấn, bế tắc trong xã hội cũ

Từ đó tác giả như muốn lay tỉnh những tâm hồn uể oải, đang lụi tàn Muốn nhen lên trong

họ ngọn lửa khát khao được sống một cuộc sống tươi đẹp, ý nghĩa hơn Khát khao thoát

khỏi cuộc đời tăm tối đang chôn vùi họ Truyện ngắn "Hai đứa trẻ" đã thể hiện sâu sắc cái tài và cái tâm của Thạch Lam

Bài Mẫu Số 3:

Dù chỉ xuất hiện trên văn đàn vén vẹn có 5 năm nhưng Thạch Lam sớm khẳng định là

một cây bút truyện ngắn độc đáo Sinh thỜi, ông từng quan niệm "Cái đẹp man mác khắp

vũ trụ, lẩn khuất khắp hang cùng ngõ hẻm, tiềm tàng ở mọi vật tầm thường Công việc

của nhà văn là phát hiện ra cái đẹp ở những chỖ không ai ngờ tới, tìm cái đẹp kín đáo và

che lấp của sự vật để cho người đọc trông nhìn và thưởng thức" Rút ra tỪ tập truyện

ngắn " Nắng trong vườn", " Hai đứa trẻ" là truyện ngắn tiêu biểu cho phong cách độc đáo

không trộn lẫn của Thạch Lam Đến với "Hai đứa trẻ" độc giả ai ai cũng thấy cảnh đợi

tàu là sự kiện tiêu biểu nơi ngòi bút của Thạch Lam thăng hoa

Tuy là thành viên cỦa nhóm Tự Lực Văn Đoàn và là em ruột của Nhất Linh, Hoàng Đạo

nhưng sáng tác của Thạch Lam đi theo hướng riêng khá mới mẻ Ông dành tình cảm, tấm lòng xót thương cho nhữỮng lớp người nghèo trong xã hội thời bấy giờ Ngòi bút của Thạch Lam thường đi vào nhỮng trạng thái cảm xúc mƠ hồ, tinh tế cỦa con ngƯỜi "Hai

đứa trẻ" là truyện ngắn không có truyện Toàn bộ câu chuyện diễn ra như một thước

Trang 6

phim chậm rãi về một phố huyện nghèo xung quanh chi em Liên vào một buổi chiều tối mùa hè Không có thắt nút, không có mở nút nhưng truyện ngắn dễ dang đi vào tâm trí người đọc bởi một nỗi buồn sâu lắng mà rất đẹp - vẻ đẹp củỦa một cuộc sống bình thường được Thạch Lam khám phá ra Đặc biệt nhất là cảnh đợi tàu trong truyện ngắn

Dù buồn ngủ ríu cả mắt nhưng đêm nào, Liên và An cũng cố thức đợi chuyến tàu khuya

từ Hà Nội về Tại sao vậy? Để bán hàng theo lời mẹ dặn? Hoàn toàn không phải vậy Hai

chị em Liên cố thức không phải để mở hàng đón khách như bao người buôn bán khác trên sân ga, trái lại hai chị em đóng cửa hàng, chờ tàu là vì cớ khác Vậy thì là gì? Phải chăng vì hai chị em học muốn đƯỢc nhìn thấy chuyến tàu - là sự hoạt động của cuối cùng của đêm khuya Có lễ vậy, và cũng bởi vì con tàu như đem mội thế giới khác đi qua, một thế giới khác hẳn với vầng sáng ngọn đèn của chị Tí và ánh lửa của Bác Siêu Phố huyện chìm trong màn đêm tỐi tăm, lụi tàn, nghèo nàn, mòn mỏi thì con tàu như đem mỘt thế giới sáng rỰC, giàu sang, vui vẻ và huyên náo

Vì con tàu như đem mội thế giới khác đi qua, chị em Liên lặng lễ đón đợi tàu với bao xúc cảm vừa bâng khuâng, mơ hồ, vừa hồi hộp, háo hức Chị em Liên đón đợi chuyến tàu như

đón đợi phút giây giao thừa thiêng liêng mỗi khi Tết đến, xuân về Cậu bé An buồn ngủ,

mí mắt sắp sửa rơi mà vẫn còn dặn chị: " Tàu đến, chị gọi em thức dậy nhé!" Còn Liên ngồi yên không động đậy ngắm sao trời lấp lánh và hoa bàng khẽ rơi, tâm hồn Liên tính hẳn, có nhỮng cảm giác mo hồ, không hiểu Dường như cô bé đã hoàn toàn bứt mình ra

khỏi cuộc sống mưu sinh cơ cực để đắm vào thế giới thần tiên, mộng mƠ

Nhìn thấy ánh đèn ghi từ xa, nghe tiếng còi vọng lại, Liên đã vội đánh thức em dậy: "Dậy

đi, An Tàu đến rồi!" Lời gọi đầy hối thúc, giục dã vang lên như tiếng reo vui hồ hởi Rồi tiếng còi rít lên, tàu rầm rỘ đi tới, cả phố huyện bừng lên, sáng rực rỠ, sôi động, sang

trọng, Liên dắt em đứng dậy để nhìn đoàn xe vụt qua Hai chị em háo hức muốn hòa mình

vào thế giới đông vui náo nhiệt ấy Càng háo hức bao nhiêu, hai đứa trẻ càng ngẩn ngƠ khi thấy tàu vượt qua bấy nhiêu Chuyến tàu đi vào đêm tối, hai chị em vẫn nhìn theo cái

chấm nhỏ cỦa chiếc đèn xanh trên toa sau cùng rồi ra xa mãi, khuất sau rặng tre Con tàu

từ Hà Nội về thực sự đã hút hồn chị em Liên Tàu qua, An băn khoăn nghĩ ngợi; "Tàu hôm

nay không đông chị nhỉ?" Còn Liên thì mơ hồ lặng theo mơ tưởng Dau chuyến tàu không

Trang 7

vui như mọi khi, thưa vắng người qua lại và hình nhƯ kém sáng hơn bình thƯỜng nhƯng

cô bé vẫn hân hoan vui sướng bởi con tàu ở Hà Nội về Con tàu đã đưa Liên trở về tuổi thơ êm đềm, thời quá khứ ngọt ngào của tuổi thần tiên, đỒng thời thức dậy trong cô bé, niềm tin vào một tương lai tươi sáng

Đêm nào, Liên và An cũng thao thức, hồi hộp đợi tàu Trong con mắt của không ít người,

đó là việc bâng khuâng, không đâu thậm chí lẩn thẩn, vô nghĩa Thế nhưng với trái tim

giàu lòng trắc ẩn, Thạch Lam đã phát hiện ra nhỮng tâm sự sâu kín, những khát khao lãng

mạn của hai chị em Đợi tàu trở thành một nếp sống, một nhu cầu tinh than không thể thiếu Đợi tàu để đƯỢc trở về thời quá khứ dịu êm, ngọt ngào củỦa tuổi hồn nhiên, ngây thơ Đợi tàu để được cháy lên khát vọng mãnh liệt, mạnh mẽ, táo bạo: khát vọng đổi đời Khát vọng ấy như mầm cây tươi non mọc lên trên vùng đất cằn cỗi, như ánh sao nhỏ nhoi

lấp lánh mãi trên bầu trời đen thẳm không cùng Qua việc tả cảnh đợi tàu, Thạch Lam thể

hiện thái độ vừa cảm thương xót xa trước cuỘc sống lay lắt, bế tắc của những kiếp

người nhỏ bé, nhất là nhỮng đứa trẻ, vừa nâng niu vừa trân trọng, khát vọng vươn ra ánh

sáng, khát vọng đổi đời của nhỮng con ngƯỜời ấy TỪ cuộc sống cỦa con người nơi phố huyện, trang văn của Thạch Lam còn rung lên tiếng nói tha thiết có sức lay tỉnh xâu xa trong tam hồn người đọc: Hãy cứu lấy những đứa trẻ! Hãy thay đổi cuộc sống bế tắc này đi! Làm thế nào để cho trẻ thơ được sống trong hy vọng giống như nhỮng chồi non xanh biếc căng nhựa sống trên cành mà không phải chỉ tồn tại rồi tài lụi đi trong miền đất chết

Truyện ngắn "Hai đứa trẻ" chân thực, sinh đỘng,, giàu giá trị hiện thực mà thấm đẫm

cảm xúc nhân văn cao quý, dào dạt chất thơ lãng mạn Đọc "Hai đứa trẻ" của Thạch Lam

ta bất giác nhớ đến " Cô bé bán diêm của An-đéc-xen HỌ là hai nhà văn thuộc về hai dat nước, hai thời đại khác nhau nhưng cùng đồng điệu trong tiếng nói yêu thƯƠng nhân văn

vì trẻ tho

Cảnh đợi tàu cũng là cảnh khép lại thiên truyện vừa nhẹ nhàng, lắng đọng của Thạch Lam Đó là một cảnh tượng sẽ ám ảnh mãi trong tâm chí người đọc Khép lại tác phẩm,

ta vẫn thấy bận bịu vô hạn về một tấm lòng quê hương ấm áp mà sâu kín, về những tình

cảm trắc ẩn bình dị mà sâu xa "Hai đứa trẻ" thực sự đã hoàn thành sứ mệnh của văn

chương chân chính khi khơi gợi của người đọc tình cảm trong sáng và giàu ý nghĩa nhân

Trang 8

van

Bài Mẫu Số 4:

Thạch Lam là một cây bút thiên về tình cảm, ghi lại cảm xúc của mình trước số phận

hẩm hiu của những ngƯời nghèo, nhỮng người có cuộc sống vất vả , thầm lặng chịu đựng và giàu lòng hi sinh NhỮng nhân vật trong truyện mang dáng dấp cỦa tâm hồn nhạy cảm của ông, cũng như điểm nhìn cỦa tác giả Nhân vật Liên trong truyện ngắn " Hai đứa

trẻ" là mỘt trong số những nhân vật điển hình cUa ngòi bút Thạch Lam Sự nhạy cảm ,sự

chuyển biến tâm trạng nhân vật Liên gợi ra nhiều nét tâm trạng cỦa một cô gái mới lớn Những nét tính cách của Liên được bộc lỘ qua những chỉ tiết nhỏ nhặt trong truyện ngắn, hay chính là nhỮng sự thay đổi trong tâm tư tình cảm cỦa tác giả

Tâm trạng nhân vật Liên trong tác phẩm được thể hiện qua nhiều giai đoạn, nhưng có lễ tâm hồn cỦa một cô gái sẽ có sự nhạy cảm hơn khi cảnh chiều tà và ngày tàn buông xuống Với mỘt cô gái trẻ đầy suy tư những đường nét, âm thanh và màu sắc của chiều xuống càng khiến cho tâm trạng cô thêm lâng lâng khó tả Buổi chiều ấy bắt nguồn từ những âm thanh quen thuỘc,tiếng trống thu không vưng ra từng tiếng,gọi buổi chiều về, hình ảnh của những đám mây hồng ở cuối trời do ánh mặt trời hắt lên Dưới con mắt của một cô gái, hình ảnh hoàng hôn thật khác Trên nền áng mây ấy nhỮng ngọỌn tre cao vút như in hình và cắt hình rõ rệt trên nền trời Trong gian hàng đơn sơ chỉ có mấy thức hàng đơn giản âm thanh cUa tiếng ếch nhái kêu ran ngoài đồng, đến cả tiếng của nhỮng con muỖi vo ve, mà Liên cũng cảm nhận được Chứng tỏ rằng không gian bây giờ rất yên tĩnh, ngoài Liên ra, không khí thật chìm vào buổi hoàng hôn,người ta thấy được sự chuyển đổi đó khi nhắc tới nhỮng âm thanh những dấu hiệu quen thuộc của một buổi chiều tà Trước sự thay đổi của đất trời, cộng với mùi hơi đất bốc lên hay chính mùi đất mà chính phố huyện này mới có, nghĩ rồi Liên lại có một nỗi buồn man mác, có lễ là do suy nghĩ của Liên về cuộc sống nơi đây , nghèo nàn, cái phố huyện tàn tạ NhỮng nét vẽ của đồng

quê, với hình ảnh quen thuộc nhưng nhỮng âm thanh và cả buổi chiều êm như nhung

đó,dưới con mắt cỦa mỘộit cô gái nó lại trở thành cái cớ cho sự buồn lâng lâng không rõ vì sao

Tâm trạng nhân vật Liên - một cô gái 9 tuổi còn được thể hiện qua cái nhìn cỦa cô trong

Trang 9

bức tranh thiên nhiên và con người khi chợ tàn Xuất hiện giỮa cảnh chợ tàn là hình anh

của những người bán hàng vẫn đang nán lại dù đã vãn chợ từ lâu,mấy đứa trẻ con thì nhặt nhạnh nhỮng thứ còn sót lại, đó chỉ là nhỮng thanh tre thanh nứa thôi, nhưng chúng cũng tỎ ra mải mê với công việc Hình ảnh nhỮng rác rưởi vỏ cùng với nhỮng øì xuất hiện trong đầu một cô gái khiến cho cô buồn Buồn không chỉ là do cô cảm thấy cuỘc sống của cả những người ở đây đều nghèo khổ như cô mà còn chính cô cũng buồn vì không thể giúp được gì cho họ, kể cả nhỮng đứa trẻ Một vài chi tiết nhỏ nhặt vậy nhung lại nói lên được nhiều điều, tâm sự của một cô gái Điều này còn cho thấy Liên là mỘt người giàu lòng trắc ẩn

Đêm xuống hình ảnh của cuộc sống cũng nhanh chóng chìm vào bóng tối, khiến cho Liên buồn hơn nhưng có lễ nỗi buồn đó đã quá quen thuộc đối với cô Hình ảnh của phố huyện chìm vào bóng tối, cách tác giả lấy ánh sáng để miêu tả bóng tối thật đặc sắc.Khi chợ tàn đi đêm bắt đầu buông xuống,Liên mở gian hàng mà cứ ngồi trên chõng tre ngắm nghía nơi ở của mình Tất cả những hoạt động đều được Liên quan sát bằng mội tình cảm yêu thương cái vùng quê hương của bản thân mình Đó là hình ảnh ánh sáng và bóng tối quen thuỘc nơi đây Liên mơ màng ngồi trên chiếc chõng mà ngắm cảnh tượng ấy, dường như Liên đã đưa mắt đi khắp nơi để tìm kiếm những nguồn sáng trên không gian

phố huyện: đó là nhỮng hột sáng, nhỮng khe ánh sáng tỪ ngọn đèn, phên nứa khiến cho

cát cũng hiện lên lóng lánh như nhỮng hạt vàng Đó còn là ánh sáng của hàng ngàn ngôi sao ganh nhau lấp lánh thế nhưng không xua được bóng tối của màn đêm Khi đêm đến cả phố huyện chìm trong mỘt màn đêm không đáy Và có 16 Liên cảm nhận đƯợỢc, trong cô van là một cảm giác mơ hồ buỒn

Hình ảnh của mẹ con chị Tí với gánh hàng nước vẫn mở, ban ngày mẹ con chị mò cua bắt tép đêm đến mẹ con chị lại mở quán nƯỚớc để kiếm thêm Bên cạnh đó là gia đình nhà bác

Sẩm với hình ảnh manh chiếu rách và hình ảnh đàn bầu, đứa con bò ra nghịch cát, bác chưa hát vì chưa có ai nghe Còn bác Siêu thì lật đật với gánh hàng phở để đi cũng đi đến Trong Liên cảm nhận được tất cả sự cố gắng của tất cả mọi người vì cuỘc sống mưu sinh Đặc biệt tình cảm và yêu thương trắc ẩn của Liên thể hiện tình thương với bà cụ Thi điên Ngày nao bà cũng đến quan mua rƯỢu uống rồi lại lảo đảo bước ra cười khanh

Trang 10

khách Liên rót đầy rượu cho bà cụ, không nói gì về hành động hay nhận xét gì về cụ

nhiều nhưng qua cách kể, Liên cũng bộc 16 sự yêu thƯƠng qua cách Liên nghĩ tới nhân vat

này

Thêm một chút gia vị cho tâm hồn liên, hình ảnh con Tàu đêm đến sẽ khiến cho nhỮng con ngƯỜi nơi đây kiếm thêm chút gì đó, và Liên cũng thế Chị em Liên cũng thao thức chỜ cho đến khi tàu tới mới thôi Và cũng chính con tàu là nguồn sáng đưa hai chị em sỐng

về nhỮng kí Ức thời còn sung sƯỚng, đƯỢc đi chơi và uống nhỮng thức uống xanh đỎ An

đã ngủ rồi, Liên cứỨ ngồi trên chõng mong đợi thao thức

Khi tàu đến vừa bừng sáng phố huyện nghèo vừa mang đến nhỮng nét vui trên gương mặt của nhỮng người nơi đây, khi họ mong tàu như mong một tương lai tươi sáng hơn còn chị

em Liên đặc biệt là Liên, cô không muốn quên đi một quá khứ đẹp dé ngày nào Liên đang tìm đến nhỮng niềm vui trong quá khứ để bù đắp cho những khó khăn hiện tại cỦa gia đình Đối với Liên mà nói con tàu là miền kí ức tuổi thơ trở về chính vì thế mà cô luôn trân trọng và muốn nhìn thấy nó qua hình ảnh đoàn tàu Ánh mắt của Liên tập trung vào ánh sáng cỦa tàu, ánh sáng đó như mở ra bao nhiêu kí ức kỉ niệm, cũng là niềm khát khao của cô khi muốn theo nhỮng ánh sáng đó tìm kiếm nhỮng điều đẹp đễ nơi xa xôi mà ngay

Ở nơi phố huyện nghèo này sẽ rất lâu nỮa mới có được Khung cảnh khi ánh mắt Liên

nhìn cho tới khi ánh sáng đó chỉ còn một chút le lói nỮa mới thôi cũng cho ta càng hiểu

thêm điều đó Dù không bán được gì, hay cô không mong chờ gì nhiều khi hành khách trên tàu có thể xuống và mua nhiều thứ cho gian hàng của cô, mà đợi tàu là mong đợi nhỮng con người tỪừ mọi miền, hƯơng vị cỦa kí ức chảy qua

Chỉ là một cô gái nhỏ nhưng tâm hồn của cô chẳng khác gì một thiếu nữ trưởng thành, cùng với đó là sự nhạy cảm, giàu lòng trắc ẩn mà không phải ai cũng có Sự yêu thương cảm thông và cả những ước mơ lẫn kí Uc dep dé da tao nén một hình ảnh rất đặc biệt, qua đây cũng thể hiện tâm hồn của chính tác giả Thạch Lam Khi miêu tả tâm trạng nhân

vật Liên, Thạch Lam muốn thể hiện được sự nghèo khổ hiện thực chua xót ấy nhưng

vẫn mang những nét thi vị của chốn bùn lầy nước đọng và cũng là sự cảm thông sâu sắc đối với nhỮng nhân vật nhỏ bé của mình

Bài Mẫu Số 5

Ngày đăng: 25/10/2020, 15:44

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w