Hình ảnh bà Tú hiện lên trước hết gắn liền với bao nỗi gian truân khó nhọc. Thân đàn bà chân yếu tay mềm nhưng bà Tú vẫn phải một mình làm lụng buôn bán, một mình xông pha, lặn lội nơi đầu sông, bến chợ để lặn lội kiếm sống. Cái gian truân khó nhọc được cụ thể hoá bằng thời gian quanh năm, bằng không gian ven sông, quãng vắng, buổi đò đông. Nghĩa là triền miên suốt năm suốt tháng không ngơi không nghỉ, lúc nào cũng đầu tắt mặt tối. Đặt trong những không gian, thời gian trên hình ảnh bà Tú dường như lại càng trở nên nhỏ bé, cô đơn, tội nghiệp hơn.
Trang 1Đ bài: Phân tích hình nh bà Tú trong bài th Thề ả ơ ương v c a Tr n T Xợ ủ ầ ế ương
1. Dàn ý m u Phân tích hình nh bà Tú trong bài th Th ẫ ả ơ ươ ng v c a Tr n T ợ ủ ầ ế
X ươ ng
I. M bàiở
Trình bày khái quát v hình tề ượng người ph n trong th ca trung đ i: Đụ ữ ơ ạ ượ c nhi u tác gi nh c đ n v i t m lòng trân tr ng và ni m c m thề ả ắ ế ớ ấ ọ ề ả ương sâu s c cho s ph nắ ố ậ
nh Nguy n D , H Xuân Hư ễ ữ ồ ương, Nguy n Du…ễ
Thương v c a Tr n T Xợ ủ ầ ế ương là m t trong nh ng bài th tiêu bi u vi t v hìnhộ ữ ơ ể ế ề
tượng người ph n Bài th đã th hi n thành công hình tụ ữ ơ ể ệ ượng bà Tú
II. Thân bài
a. Hình tượng bà Tú n i lên là m t ngổ ộ ười ph n v t v lam lũụ ữ ấ ả
Hoàn c nh bà Tú: mang gánh n ng gia đình, quanh năm l n l i “mom sông”ả ặ ặ ộ
+ Th i gian “quanh năm”: làm vi c liên t c, không tr ngày nào, h t năm này quaờ ệ ụ ừ ế năm khác
+ Đ a đi m “mom sông”:ph n đ t nhô ra phía lòng sông không n đ nh.ị ể ầ ấ ổ ị
⇒ Công vi c và hoàn c nh làm ăn v t v , ngệ ả ấ ả ược xuôi, không v ng vàng, n đ nh,ữ ổ ị
bà không nh ng ph nuôi còn mà ph i nuôi ch ngữ ỉ ả ồ
S v t v , lam lũ đự ấ ả ược th hi n trong s bể ệ ự ươn ch i khi làm vi c:ả ệ
+”L n l i”: S lam lũ, c c nh c, n i gian truân, lo l ngặ ộ ự ự ọ ỗ ắ
+ Hình nh “thân cò”: g i n i v t v , đ n chi c khi làm ăn ả ợ ỗ ấ ả ơ ế ⇒ g i t n i đau thânợ ả ỗ
ph n và mang tình khái quátậ
+ “khi quãng v ng”: th i gian, không gian heo hút r n ng p, ch a đ y nh ng nguyắ ờ ợ ợ ứ ầ ữ
hi m lo âuể
⇒ S v t v gian truân c a bà Tú càng đự ấ ả ủ ược nh n m nh thông qua ngh thu t nấ ạ ệ ậ ẩ dụ
+ Eo sèo… bu i đò đông: g i c nh chen l n, xô đ y, giành gi t n ch a s b tổ ợ ả ấ ẩ ậ ẩ ứ ự ấ
tr cắ
+ Bu i đò đông: S chen l n, xô đ y trong hoàn cranh đông đúc cũng ch a đ yổ ự ấ ẩ ứ ầ
nh ng s nguy hi m, lo âuữ ự ể
Trang 2 Ngh thu t đ o ng , phép đ i, hoán d , n d , sáng t o t hình nh dân gianệ ậ ả ữ ố ụ ẩ ụ ạ ừ ả
nh n m nh s lao đ ng kh c c c a bà Tú.ấ ạ ự ộ ổ ự ủ
⇒ Th c c nh m u sinh c a bà Tú : Không gian, th i gian r n ng p, nguy hi mự ả ư ủ ờ ợ ợ ể
đ ng th i th hi n lòng xót thồ ờ ể ệ ương da di t c a ông Tú.ế ủ
Năm n ng mắ ười m a: s t phi m ch s nhi uư ố ừ ế ỉ ố ề
⇒ S v t v lam lũ, c c nh c c a Bà Túự ấ ả ự ọ ủ
b. Hình tượng bà Tú v i nh ng nét đ p và ph m ch t đáng quý, đáng tr ngớ ữ ẹ ẩ ấ ọ
Tuy hoàn c nh éo le v t v , nh ng bà Tú v n chu đáo v i ch ng con :ả ấ ả ư ẫ ớ ồ
+ “nuôi”: chăm sóc hoàn toàn
+ “đ năm con v i m t ch ng”: m t mình bà Tú ph i nuôi c gia đình, không thi uủ ớ ộ ồ ộ ả ả ế
⇒ Bà Tú là ngườ ải đ m đang, chu đáo v i ch ng con.ớ ồ
Ph m ch t t t đ p c a Bà Tú còn đẩ ấ ố ẹ ủ ược th hi n trong s chăm ch , t n t o đ mể ệ ự ỉ ầ ả ả đang
+ “M t duyên hai n ”: ý th c độ ợ ứ ược vi c l y ch ng là duyên n nên “âu đànhệ ấ ồ ợ
ph n”, không than v nậ ẫ
+ “dám qu n công”: Đ c hy sinh th m l ng cao quý vì ch ng con, bà h i t cả ứ ầ ặ ồ ở ộ ụ ả
s t n t o, đ m đang, nh n n i.ự ầ ả ả ẫ ạ
⇒ Cu c s ng v t v gian truân nh ng càng làm n i b t ph m ch t cao đ p c a bàộ ố ấ ả ư ổ ậ ẩ ấ ẹ ủ Tú: đ c tính ch u thứ ị ương ch u khó, h t lòng vì ch ng vì con c a bà Túị ế ồ ủ
⇒ Đó cũng là v đ p chung cho nhi u ph n trong xã h i phong ki nẻ ẹ ề ụ ữ ộ ế
c. Ngh thu t th hi n thành công hình tệ ậ ể ệ ượng bà Tú
T ng gi n d , giàu s c bi u c m.ừ ữ ả ị ứ ể ả
V n d ng sáng t o hình nh, ngôn ng c a văn h c dân gian.ậ ụ ạ ả ữ ủ ọ
Hình tượng ngh thu t đ c đáo.ệ ậ ộ
Vi t hóa th Đệ ơ ường
III. K t bàiế
Kh ng đ nh l i nh ng ph m ch t t t đ p c a bà Túẳ ị ạ ữ ẩ ấ ố ẹ ủ
Trình bày suy nghĩ b n thânả
Trang 32. Bài văn m u Phân tích hình nh bà Tú trong bài th Th ẫ ả ơ ươ ng v c a Tr n ợ ủ ầ
T X ế ươ ng
2.1. Bài M u S 1: Hình nh bà Tú trong bài th Thẫ ố ả ơ ương v c a Tr n Tợ ủ ầ ế
Xương
Người ph n đã đi vào văn h c khá nhi u và tr thành m t trong nh ng hìnhụ ữ ọ ề ở ộ ữ
tượng l n c a văn chớ ủ ương kim c Tuy nhiên vi t v ngổ ế ề ười ph n v i t cách là m tụ ữ ớ ư ộ
ngườ ợ ằi v b ng tình c m c a m t ngả ủ ộ ười ch ng thì qu th t r t hi m. Thồ ả ậ ấ ế ương v c a Túợ ủ
Xương n m trong s nh ng trằ ố ữ ường h p hi m hoi đó. Bài th là chân dung bà Tú, ngợ ế ơ ườ i
b n đ i c a Tú Xạ ờ ủ ương, được tái hi n b ng t t c t m lòng chân thành c a m t ngệ ằ ấ ả ấ ủ ộ ườ i
ch ng dành cho v ồ ợ
Hình nh bà Tú hi n lên trả ệ ước h t g n li n v i bao n i gian truân khó nh c. Thânế ắ ề ớ ỗ ọ đàn bà chân y u tay m m nh ng bà Tú v n ph i m t mình làm l ng buôn bán, m t mìnhế ề ư ẫ ả ộ ụ ộ xông pha, l n l i n i đ u sông, b n ch đ l n l i ki m s ng. Cái gian truân khó nh cặ ộ ơ ầ ế ợ ể ặ ộ ế ố ọ
được c th hoá b ng th i gian quanh năm, b ng không gian ven sông, quãng v ng, bu iụ ể ằ ờ ằ ắ ổ
đò đông. Nghĩa là tri n miên su t năm su t tháng không ng i không ngh , lúc nào cũng đ uề ố ố ơ ỉ ầ
t t m t t i. Đ t trong nh ng không gian, th i gian trên hình nh bà Tú dắ ặ ố ặ ữ ờ ả ường nh l iư ạ càng tr nên nh bé, cô đ n, t i nghi p h n. Cái v t v nh c nh n còn đở ỏ ơ ộ ệ ơ ấ ả ọ ằ ược hi n rõ trongệ gánh n ng mà bà Tú ph i gánh trên vai: M t gia đình v i năm con và m t ch ng. Năm đ aặ ả ộ ớ ộ ồ ứ con v i bi t bao nhu c u, bao đòi h i hàng ngày, bên c nh đó đ c ông ch ng giàu chớ ế ầ ỏ ạ ứ ồ ữ nghĩa đã không giúp v đợ ược gì l i còn tr thành m t m i b n t m lo l ng c a v , màạ ở ộ ố ậ ấ ắ ủ ợ nhu c u c a ông ch ng y nào có ít i gì, nó đ làm thành m t phía đ cân b ng v i phíaầ ủ ồ ấ ỏ ủ ộ ể ằ ớ năm đ a con. Th m i bi t cu c s ng h ng ngày c a bà Tú là nh th nào. Lo cho con, loứ ế ớ ế ộ ố ằ ủ ư ế cho ch ng, mà ph i lo làm sao cho đ t c là không th a nh ng cũng không đồ ả ủ ứ ừ ư ược thi u.ế
B ng ch ng y n i lo trĩu n ng trên đôi vai g y c a ngằ ừ ấ ỗ ặ ầ ủ ườ ợi v , người m y. Chính vìẹ ấ
v y mà ph i bậ ả ươn ch i n ng m a khuya s m, b t k hi m nguy hay đ n đ c. Nói saoả ắ ư ớ ấ ể ể ơ ộ cho xi t nh ng nh c nh n c c c mà bà Tú ph i gánh trong su t cu c đ i c a mình. Hìnhế ữ ọ ằ ơ ự ả ố ộ ờ ủ
nh bà Tú g i cho ta nghĩ t i hình nh c a nh ng ng i đàn bà đ m đang, lam lũ, l n l i
ki m s ng nuôi ch ng, nuôi con đã l ng l đi qua trong cu c s ng dân t c.ế ố ồ ặ ẽ ộ ố ộ
Trang 4Cu c đ i nhi u gian truân v t v đó là s thi t thòi c a bà Tú. Th nh ng cũngộ ờ ề ấ ả ự ệ ủ ế ư chính cu c đ i đó đã làm n i b t bao v đ p đáng quý ngộ ờ ổ ậ ẻ ẹ ở ười ph n này, v đ p đ uụ ữ ẻ ẹ ầ tiên là v đ p c a s t o t n, ch u thẻ ẹ ủ ự ả ầ ị ương ch u khó. Gánh c m t gánh n ng gia đình trênị ả ộ ặ vai v i bao khó khăn c c c, l i cô đ n thui th i m t mình, không ngớ ơ ự ạ ơ ủ ộ ườ ẻi s chia giúp đ ,ỡ
y v y mà v n c n m n, không m t chút ch nh m ng, b bê công vi c. Bà Tú c v y,
chăm ch , mi t mài, ch u thỉ ệ ị ương, ch u khó, không n hà khó khăn nguy hi m, không qu nị ề ể ả
ng i n ng m a khuya s m. Hình nh th không ch di n t bao n i v t v mà còn làmạ ắ ư ớ ả ơ ỉ ễ ả ỗ ấ ả
n i b t s nh n n i, kiên trì ki m s ng chu t t cho ch ng, cho con c a bà Tú. Di n tổ ậ ự ẫ ạ ế ố ấ ồ ủ ễ ả
đ y đ nh t đi u này có l không câu th nào h n hai câu:ầ ủ ấ ề ẽ ơ ơ
"L n l i thân cò khi quãng v ng ặ ộ ắ
Eo sèo m t n ặ ướ c bu i đò đông." ổ
Con cò, thân cò là hình nh quen thu c trong văn h c truy n th ng, là bi u tả ộ ọ ề ố ể ượ ng cho người nông dân nói chung và người ph n Vi t Nam nói riêng. Dùng hình nh "l nụ ữ ệ ả ặ
l i th n cò", Tú Xộ ậ ương đã khái quát được bao ph m ch t đ p đ c a ngẩ ấ ẹ ẽ ủ ười ph n Vi tụ ữ ệ Nam truy n th ng mà đ c tính n i b t chính là s t n t o, ch u thề ố ứ ổ ậ ự ầ ả ị ương ch u khó.ị
Bà Tú còn đ p s đ m đang tháo vát, s chu đáo v i ch ng, v i con. C nh làmẹ ở ự ả ở ự ớ ồ ớ ả
ăn ki m s ng c a bà Tú th t không d dàng gì, nh ng không lúc nào ta th y bà Tú bó tayế ố ủ ậ ễ ư ấ chùn bước, lúc thì m t mình l n l i n i quãng v ng, khi l i đua chen giành gi t ch n đòộ ặ ộ ơ ắ ạ ậ ố đông. T t c đ u đ chu t t cho gia đình: nuôi đ năm con v i m t ch ng. S c vóc m tấ ả ề ể ấ ủ ớ ộ ồ ứ ộ
người đàn bà gi a th i bu i c m cao g o kém mà v n đ m b o cho ch ng cho con m tữ ờ ổ ơ ạ ẫ ả ả ồ ộ
cu c s ng d u ch a ph i là sung túc nh ng không đ n n i thi u th n nh v y thì qu làộ ố ẫ ư ả ư ế ỗ ế ố ư ậ ả
gi i giang hi m có. Đó là minh ch ng cho cái tháo vát đ m đang bà Tú, cũng là bi uỏ ế ứ ả ở ể
hi n thuy t ph c v t m lòng h t m c dành cho con cho ch ng c a ngệ ế ụ ề ấ ế ự ồ ủ ười ph n này.ụ ữ
Không ch có v y, qua s th hi n c a nhà th , bà Tú còn hi n lên v i m t đ c hiỉ ậ ự ể ệ ủ ơ ệ ớ ộ ứ sinh cao c D u bao nhiêu khó khăn v t v bà Tú v n không m t l i kêu than phàn nàn,ả ẫ ấ ả ẫ ộ ờ không m t l i oán trách. M t mình bà âm th m, l ng l gánh tr n gánh n ng gia đình.ộ ờ ộ ầ ặ ẽ ọ ặ Ngay c khi ý th c m t th c t cay đ ng trong quan h v ch ng, m t duyên hai n thì bàả ứ ộ ự ế ắ ệ ợ ồ ộ ợ
Tú v n ch p nh n t t c s v t v nh c nh n v phía mình Năm n ng mẫ ấ ậ ấ ả ự ấ ả ọ ằ ề ắ ười m a dámư quân công. Đó là s hi sinh quên mình, là t m lòng v tha h t m c c a bà Tú dành cho ôngự ấ ị ế ự ủ
Tú và nh ng đ a con.ữ ứ
Trang 5Được tái hi n b ng t m lòng thệ ằ ấ ương v chân thành, sâu s c c a Tú Xợ ắ ủ ương, hình
nh bà Tú trong bài th đã tr thành m i hình nh đ p tiêu bi u, đi n hình cho nh ng
người ph n , nh ng ngụ ữ ữ ườ ợi v Vi t Nam ngàn đ i.ệ ờ
2.2. Bài m u s 2: Hình nh bà Tú trong bài th Thẫ ố ả ơ ương v c a Tr n Tợ ủ ầ ế
Xương
Trong s nghi p th ca phong phú, đa d ng c a Tú Xự ệ ơ ạ ủ ương, "Thương v " đợ ượ c đánh giá là m t trong nh ng bài th hay nh t. Cái hay c a bài th là đã th hi n độ ữ ơ ấ ủ ơ ể ệ ược m tộ cách th m thía, c m đ ng thái đ trân tr ng, tri ân c a nhà th đ i v i s hi sinh, t o t nấ ả ộ ộ ọ ủ ơ ố ớ ự ả ầ
c a v Quan tr ng h n t tác ph m này ngủ ợ ọ ơ ừ ẩ ười ta th y hi n lên b c chân dung v ngấ ệ ứ ề ườ i
ph n Vi t Nam v i nh ng nét ph m ch t đi n hình.ụ ữ ệ ớ ữ ẩ ấ ể
Bà Tú tên th t là Ph m Th M n, xu t thân dòng dõi nho gia "con gái nhà dòng, l yậ ạ ị ẫ ấ ấ
ch ng k ch ". Bà nh n n i, cam ph n làm ngồ ẻ ợ ẫ ạ ậ ườ ợ ải v th o hi n, làm ch d a tinh th nề ỗ ự ầ cho cu c đ i Tú Xộ ờ ương m t trí th c không g p th i, long đong trên con độ ứ ặ ờ ường sự nghi p.ệ
Có l vì th mà hình tẽ ế ượng ngườ ợ ởi v tr thành đ tài quen thu c trong th c a Túề ộ ơ ủ
Xương. Nh ng bài th c a ông vi t v v thữ ơ ủ ế ề ợ ường mang nhi u s c đi u: có khi là l i thề ắ ệ ờ ủ
th tâm tình, l i bông đùa hóm h nh, cũng có lúc là n i ni m chua chát, xót xa nh ng baoỉ ờ ỉ ỗ ề ư trùm t t c v n là thái đ trân tr ng c m thông, s hàm n chân thành.ấ ả ẫ ộ ọ ả ự ơ
Nói đ n ngế ười ph n truy n th ng là nh c đ n không gian gia đình, đó ngụ ữ ề ố ắ ế ở ườ i
v có vai trò quan tr ng trong vi c thu vén, chăm lo s nghi p, danh v c a ch ng. Bà Túợ ọ ệ ự ệ ị ủ ồ cũng không ph i là ngo i l , nh ng vào bu i Tây, Tàu nh n nháo, không còn đâu cái c nhả ạ ệ ư ổ ố ả
th m ng "bên anh đ c sách, bên nàng quay t ", bà Tú cũng ph i cu n theo gu ng quayơ ộ ọ ơ ả ố ồ
c a cu c đ i phi n t p, d t theo cu c bủ ộ ờ ề ạ ạ ộ ươn ch i v i đ i chác, bán mua :ả ớ ổ
"Quanh năm buôn bán mom sông ở Nuôi đ năm con v i m t ch ng" ủ ớ ộ ồ
Chân dung c a bà Tú hi n lên không ph i t dáng vóc, hình hài mà t không gian vàủ ệ ả ừ ừ
th i gian công vi c. "Quanh năm" không ch là đ dài th i lờ ệ ỉ ộ ờ ượng mà còn g i ra cái vòng vôợ
kì h n c a th i gian, nó ch ng t cu c m u sinh không có h i k t thúc. Không gian "momạ ủ ờ ứ ỏ ộ ư ồ ế
Trang 6sông" v a có giá tr t th c là doi đ t nhô h n ra lòng sông, v a g i lên không gian sinhừ ị ả ự ấ ẳ ừ ợ
t n b p bênh, chông chênh.ồ ấ
Bà Tú ph i h ng ngày xu t gia chả ằ ấ ường m t ra v i đ i b i trên vai bà là c m tặ ớ ờ ở ả ộ gánh n ng gia đình: "Nuôi đ năm con v i m t ch ng". Bi t bao hàm ý toát lên trong c mặ ủ ớ ộ ồ ế ụ
t "nuôi đ ", nó v a th hi n s chăm lo t n t y chuy n c m ăn áo m c l i v a hàm chừ ủ ừ ể ệ ự ậ ụ ệ ơ ặ ạ ừ ỉ
s ch u đ ng. Cách nói c a nhà th đ y ý v "năm con v i m t ch ng". Nhà th đã t hự ị ự ủ ơ ầ ị ớ ộ ồ ơ ự ạ mình ngang hàng v i các con khi cay đ ng, t i h , xót xa nh n ra mình cũng là m t thớ ắ ủ ổ ậ ộ ứ con trong gánh n ng c a v ặ ủ ợ
Ca dao x a khi nói t i hình tư ớ ượng người ph n thụ ữ ường liên tưởng t i hình nhớ ả con cò:
"Con cò l n l i b sông ặ ộ ờ Gánh g o nuôi ch ng ti ng khóc n non" ạ ồ ế ỉ
Tú Xương đã v n d ng sáng t o ch t li u ca dao trong hai câu th :ậ ụ ạ ấ ệ ơ
"L n l i thân cò khi quãng v ng ặ ộ ắ
Eo sèo m t n ặ ướ c bu i đò đông" ổ
Nhà th v a ti p thu, v n d ng văn h c dân gian l i v a có nh ng sáng t o đ cơ ừ ế ậ ụ ọ ạ ừ ữ ạ ộ đáo. V i vi c dùng t "thân cò", tác gi v a th hi n danh ph n khiêm nhớ ệ ừ ả ừ ể ệ ậ ường v a làmừ
n i rõ s ki p l n đ n c a bà Tú. Trong c u trúc cú pháp c a câu th , bi n pháp đ o ngổ ố ế ậ ậ ủ ấ ủ ơ ệ ả ữ
đã được s d ng nh m nh n m nh, gia tăng tính ch t âm th m nh c nh n trong côngử ụ ằ ấ ạ ấ ầ ọ ằ
vi c c a bà Tú. N u nh hình nh "đò đông" th hi n tính ch t b p bênh trong cu c m uệ ủ ế ư ả ể ệ ấ ấ ộ ư sinh thì t láy "eo sèo" đã di n t sinh đ ng s n ào, nh n nháo, ph c t p, nh c nh nừ ễ ả ộ ự ồ ố ứ ạ ụ ằ trong công vi c h ng ngày mà bà Tú ph i ch u đ ng.ệ ằ ả ị ự
Không ch t n t o, lam làm, ch u thỉ ầ ả ị ương ch u khó, bà Tú trong "Thị ương v " c a Túợ ủ
Xương còn là con ngườ ổi b n ph n v tha, l y hi sinh làm h nh phúc và l s ng c a mình.ậ ị ấ ạ ẽ ố ủ
Hóa thân vào nhân v t bà Tú, nhà th đã nói h n i ni m tâm s c a v , đó là tháiậ ơ ộ ỗ ề ự ủ ợ
đ chín ch n trộ ắ ước duyên ph n, đ lậ ộ ượng trước gia c nh. Hi n lên trong tâm trí ngả ệ ườ i
đ c là hình nh m t ngọ ả ộ ười ph n l ng l an ph n, ráng s c lo toan, không trách ph nụ ữ ặ ẽ ậ ứ ậ than thân, không phi n lòng ph n chí. Vi c v n d ng thành ng s t "m t duyên hai n ",ề ẫ ệ ậ ụ ữ ố ừ ộ ợ
"năm n ng mắ ười m a" làm cho l i th tr nên cô đúc. L i k công, k kh c a Túư ờ ơ ở ờ ể ể ổ ủ
Trang 7Xương dành cho v tr nên trĩu n ng h n, day d t h n. S cam ch u và đ c hi sinh c a bàợ ở ặ ơ ứ ơ ự ị ứ ủ
Tú nh càng n i b t h n.ư ổ ậ ơ
Ý th c đứ ược n i nh c nh n gian truân c a v mà không th san s , đ đ n, hai câuỗ ọ ằ ủ ợ ể ẻ ỡ ầ
k t c a bài th là ti ng lòng mang n ng n i ni m ch t ch a:ế ủ ơ ế ặ ỗ ề ấ ứ
"Cha m thói đ i ăn b c ẹ ờ ở ạ
Có ch ng h h ng cũng nh không" ồ ờ ữ ư
"Thói đ i" đây ph i chăng là s n ph m c a bu i giao th i đã t o ra nh ng ngờ ở ả ả ẩ ủ ổ ờ ạ ữ ườ i
ch ng h h ng? đ r i ngồ ờ ữ ể ồ ười ph n ph i mang gánh n ng tr c t gia đình. Câu th thụ ữ ả ặ ụ ộ ơ ể
hi n n i d n v t, thái đ chân thành t trách mình c a nhà th đ ng th i b c l tâm tr ngệ ỗ ằ ặ ộ ự ủ ơ ồ ờ ộ ộ ạ
b t l c trong bi k ch tinh th n c a ngấ ự ị ầ ủ ười trí th c: tr thành ngứ ở ười th a ngay trong chínhừ gia đình c a mình.ủ
Có th nói v i "Thể ớ ương v ", Tú Xợ ương đã kh c ho rõ nét và s ng đ ng hình nhắ ạ ố ộ ả
ngườ ợ ả ầi v t o t n v i nh ng nét ph m ch t đi n hình c a ngớ ữ ẩ ấ ể ủ ười ph n Vi t Nam: đ mụ ữ ệ ả đang, ch u thị ương ch u khó, giàu đ c hi sinh và lòng v tha. Đ ng sau ti ng th là ti ngị ứ ị ằ ế ơ ế lòng tri ân trân tr ng, c m thông đ ng th i là n i day d t khôn nguôi c a nhà th đ i v iọ ả ồ ờ ỗ ứ ủ ơ ố ớ
ngườ ợ ải v th o hi n.ề
2.3. Bài m u s 3: Hình nh bà Tú trong bài th Thẫ ố ả ơ ương v c a Tr n Tợ ủ ầ ế
Xương
Vi t v thân ph n ngế ề ậ ười ph n trong xã h i cũ, đã t ng có r t nhi u nh ng ángụ ữ ộ ừ ấ ề ữ
th văn nói lên n i kh h nh, bu n t i c a s ph n n nhi b t h nh, kh đau. Nhà thơ ỗ ổ ạ ồ ủ ủ ố ậ ữ ấ ạ ổ ơ
Tr n T Xầ ế ương cũng v y, ngậ ười ph n trong th ông không ph i ai khác mà chính làụ ữ ơ ả
ngườ ợ ầ ải v t n t o, giàu đ c hi sinh c a mình. V i nh ng tình c m chân thành, m c m c,ứ ủ ớ ữ ả ộ ạ ông đã kh c h a l i hình nh bà Tú trong bài th "Thắ ọ ạ ả ơ ương v " m t cách r t chân th c vàợ ộ ấ ự giàu c m xúc.ả
Bà v a là m t ngừ ộ ườ ợ ải v đ m đang, giàu đ c hi sinh, v a là m t ngứ ừ ộ ười m giàuẹ lòng yêu thương. M i khó khăn, kh c c trên cu c đ i này ch ng là gì so v i ngọ ổ ự ộ ờ ẳ ớ ười phụ
n can đ m, ch u thữ ả ị ương ch u khó y.ị ấ
"Quanh năm buôn bán mom sông ở Nuôi đ năm con v i m t ch ng ủ ớ ộ ồ
Trang 8L n l i thân cò khi quãng v ng ặ ộ ắ
Eo sèo m t n ặ ướ c bu i đò đông." ổ
Hình nh m t ngả ộ ười ph n t o t n, v t v mom sông n i n ch a r t nhi uụ ữ ả ầ ấ ả ở ơ ẩ ứ ấ ề
m i hi m nguy, th m chí có th m t m ng b t c lúc nào đã g i lên bao c m xúc choố ể ậ ể ấ ạ ấ ứ ợ ả
ngườ ọi đ c. Trong th i bu i khó khăn, ki m đờ ổ ế ược đ ng ti n r t c c kh , nuôi đồ ề ấ ự ổ ược thân mình thôi đã là v t v l m r i. V y mà bà Tú c a T Xấ ả ắ ồ ậ ủ ế ương còn ph i "Nuôi đ năm conả ủ
v i m t ch ng". "Đ " không nh ng đ ăn mà còn đ m c, dù không d gi hay cao sangớ ộ ồ ủ ữ ủ ủ ặ ư ả
nh ng cũng không thi u th gì. M t khác, hai v c a câu th "năm con v i m t ch ng"ư ế ứ ặ ế ủ ơ ớ ộ ồ
gi ng nh m t chi c đòn gánh vô hình nh ng r t dài đang đè n ng lên đôi vai g y c aố ư ộ ế ư ấ ặ ầ ủ
người ph n đáng thụ ữ ương. Nh ng bà không h than vãn hay kêu ca n a l i. Bà cam ch u,ư ề ử ờ ị
hi sinh b ng t t c t m lòng nhân ái và yêu thằ ấ ả ấ ương c a mình. T Xủ ế ương đã t ví bà v iự ớ
"thân cò" m t hình nh r t đ p, r t nhân văn và quen thu c khi nói v nh ng ngộ ả ấ ẹ ấ ộ ề ữ ười nông dân lam lũ, v t v Bà l n l i khi quãng v ng, r i l i "eo sèo m t nấ ả ặ ộ ắ ồ ạ ặ ước bu i đò đông".ổ Trong hai câu th này, tác gi đã c tình dùng phép đ o ng đ y hai t "l n l i", "eo sèo"ơ ả ố ả ữ ẩ ừ ặ ộ lên đ u câu đ nh n m nh thêm n a s v t v , bon chen c a bà Tú. Ngầ ể ấ ạ ữ ự ấ ả ủ ười ph n yụ ữ ấ không nh ng yêu ch ng, thữ ồ ương còn mà còn r t s c s o, nhanh nh n. Vì th bà m i cóấ ắ ả ẹ ế ớ
th v ng chân làm ngh buôn bán quanh năm để ữ ề ược. Nh t là trong lúc khó khăn, ai ai cũngấ
c g ng h t mình đ giành gi t l y t ng đ ng t ng xu, bà Tú cũng v y, bà cũng ph i bonố ắ ế ể ậ ấ ừ ồ ừ ậ ả chen l m, n l c l m m i có th "nuôi đ năm con v i m t ch ng", c ng thêm c b nắ ỗ ự ắ ớ ể ủ ớ ộ ồ ộ ả ả thân bà n a b y ngữ ẩ ười. M t mình bà nuôi c b y mi ng ăn.ộ ả ẩ ệ
Nh ng dù có kh c c đ n đâu đi n a, ngư ổ ự ế ữ ười ph n y v n luôn đ ng v ng vàụ ữ ấ ẫ ứ ữ cam ch u t t c :ị ấ ả
"M t duyên hai n âu đành ph n ộ ợ ậ Năm n ng m ắ ườ i m a dám qu n công ư ả Cha m thói đ i ăn b c ẹ ờ ở ạ
Có ch ng h h ng cũng nh không." ồ ờ ữ ư
Duyên n long đong l n đ n, ki p s ng kh c c, nh c nh n nh ng xuyên su t cợ ậ ậ ế ố ổ ự ọ ằ ư ố ả bài th , không có m t t nào nói lên s than th , kêu than c a bà Tú. Ngơ ộ ừ ự ở ủ ười ph n y cóụ ữ ấ
t m lòng yêu thấ ương quá l n. Bà đã hi sinh t t c cho ch ng cho con, hi sinh c tu i thanhớ ấ ả ồ ả ổ xuân đ y khát v ng c a mình. Dù "năm n ng" hay "mầ ọ ủ ắ ười m a" bà nào có "qu n công".ư ả
Trang 9M t mình bà s n sàng gánh vác c gia đình. Cũng may, trong th i y, dù nhi u ngộ ẵ ả ờ ấ ề ười phụ
n khác cũng lam lũ, cũng v t v nh ng ch ng m y ai đữ ấ ả ư ẳ ấ ược ch ng c m thông và thồ ả ươ ng xót nh Bà Tú. Ch ti ng r ng ngoài tình thư ỉ ế ằ ương, T Xế ương cũng không th làm gì giúpể
v đợ ược. Th nên, ông m i t nh n "Có ch ng h h ng cũng nh không". Bà không c nế ớ ự ậ ồ ờ ữ ư ầ nói nh ng nh ng vi c bà làm đã khi n T Xư ữ ệ ế ế ương ch ng bà ph i khâm ph c và n tr ng.ồ ả ụ ể ọ
Bà là đ i di n cho nh ng ngạ ệ ữ ười ph n truy n th ng c a Vi t Nam v i đ c tínhụ ữ ề ố ủ ệ ớ ứ
ch u thị ương ch u khó, hi sinh v t v và giàu lòng yêu thị ấ ả ương. Tuy nhiên, trong cu c s ngộ ố
hi n đ i, do có quá nhi u th bon chen, chi ph i, m t s ngệ ạ ề ứ ố ộ ố ười đã không còn gìn giữ
được nh ng ph m ch t t t đ p, cao quý y n a. H s ng vì l i danh, s ng ganh đua,ữ ẩ ấ ố ẹ ấ ữ ọ ố ợ ố chua chát. Không ít k đã trà đ p lên nhau, gi m chân lên nhau mà s ng. Ai cũng vì l i íchẻ ạ ẫ ố ợ riêng c a b n thân mình mà quên đi m t nh ng ph m giá t t đ p v n có c a con ngủ ả ấ ữ ẩ ố ẹ ố ủ ườ i
Ch a k đ n có nh ng bà lư ể ế ữ ười bi ng, thích ăn không ng i r i, thích hế ồ ồ ưởng th , thích saiụ khi n ngế ười khác ph i ph c tùng m i ý mu n c a mình. Không m y ai còn ph i v t vả ụ ọ ố ủ ấ ả ấ ả
nh bà Tú nh ng cũng cũng ch ng có nhi u t m lòng giàu tình yêu thư ư ẳ ề ấ ương và v tha nhị ư
v y n a.ậ ữ
Gi a th i th xô b h n đ n, hình nh bà Tú l i xu t hi n v i nh ng câu th chânữ ờ ế ồ ỗ ộ ả ạ ấ ệ ớ ữ ơ thành, m c m c c a T Xộ ạ ủ ế ương nh m t l i đ ng viên, khích l và khuyên nh nh ngư ộ ờ ộ ệ ủ ữ
người ph n hãy nhìn nh n l i b n thân mình, hãy c g ng vụ ữ ậ ạ ả ố ắ ươn lên trong m i hoànọ
c nh. Đ ng vì đ ng tiên hay vì b t k m t đi u gì khác mà làm m t đi danh d và ph mả ừ ồ ấ ỳ ộ ề ấ ự ẩ giá cao quý c a mình. M t khác, nh ng ngủ ặ ữ ười ch ng, ngồ ười đàn ông cũng hãy c m thông,ả
thương yêu và quý tr ng ngọ ười ph n c a đ i mình, hãy cùng nhau s chia và gánh vácụ ữ ủ ờ ẻ
m i chuy n trong gia đình, cũng nh trong cu c s ng. T Xọ ệ ư ộ ố ế ương thương v , nh ng ôngợ ư không b t tay làm cùng v đắ ợ ược. B i đó là do th i th lúc b y gi nh v y. H n n a,ở ờ ế ấ ờ ư ậ ơ ữ ngh c a ông là vi t văn, làm th nên ông cũng không có th i gian đ làm cùng v Chề ủ ế ơ ờ ể ợ ỉ
ti c r ng, cái ngh c a ông không mang l i nhi u ti n b c, c a c i đ gánh vác gia đình,ế ằ ề ủ ạ ề ề ạ ủ ả ể
đ bà Tú b t v t v , đ thân cò y không ph i l n l i hay eo sèo trong nh ng bu i đòể ớ ấ ả ể ấ ả ặ ộ ữ ổ đông
Bài th đã khép l i v i hình nh chân th c v ngơ ạ ớ ả ự ề ườ ợ ả ầi v t o t n, giàu đ c hi sinh.ứ
Bà là m t t m gộ ấ ương sáng cho nh ng ngữ ười ph n hi n đ i soi l i chính mình.ụ ữ ệ ạ ạ