Nam Cao là một nhà văn lớn của dân tộc. Ông chuyên viết về người nông dân nghèo khổ trong xã hội cũ. Họ không những nghèo mà thậm chí còn bị đẩy vào bước đường cùng, bị tha hóa cả nhân hình lẫn nhân tính. Điển hình trong đó là tác phẩm Chí Phèo. Qua những biến cố nghiệt ngã trong cuộc đời Chí từ một chàng thanh niên hiền lành chịu khó trở thành một con quỷ dữ của làng Vũ Đại, Nam Cao không những nói lên sự thật cay đắng về số phận của những người nông dân bất hạnh và bất lực dưới ách thống trị tàn ác của thực dân phong kiến, mà còn thể hiện giá trị nhân đạo rất sâu sắc. Ông cảm thương và xót xa cho những mảnh đời cơ cực.
Trang 1Đ bài: Phân tích giá tr nhân đ o trong truy n ng n Chí Phèo c a Nam Caoề ị ạ ệ ắ ủ
Bài làm
Nam Cao là m t nhà văn l n c a dân t c. Ông chuyên vi t v ngộ ớ ủ ộ ế ề ười nông dân nghèo khổ trong xã h i cũ. H không nh ng nghèo mà th m chí còn b đ y vào bộ ọ ữ ậ ị ẩ ước đường cùng, bị tha hóa c nhân hình l n nhân tính. Đi n hình trong đó là tác ph m Chí Phèo. Qua nh ngả ẫ ể ẩ ữ
bi n c nghi t ngã trong cu c đ i Chí t m t chàng thanh niên hi n lành ch u khó trế ố ệ ộ ờ ừ ộ ề ị ở thành m t con qu d c a làng Vũ Đ i, Nam Cao không nh ng nói lên s th t cay đ ngộ ỷ ữ ủ ạ ữ ự ậ ắ
v s ph n c a nh ng ngề ố ậ ủ ữ ười nông dân b t h nh và b t l c dấ ạ ấ ự ưới ách th ng tr tàn ác c aố ị ủ
th c dân phong ki n, mà còn th hi n giá tr nhân đ o r t sâu s c. Ông c m thự ế ể ệ ị ạ ấ ắ ả ương và xót
xa cho nh ng m nh đ i c c c.ữ ả ờ ơ ự
Trung tâm c a tác ph m là Chí Phèo – đ i di n cho nh ng ngủ ẩ ạ ệ ữ ười nông dân b b n cùngị ầ hóa t i m c đánh m t chính b n thân mình, lao vào con đớ ứ ấ ả ường t i l i và t i tăm. Chí dùộ ỗ ố không cha không m nh ng Chí v n tr thành m t con ngẹ ư ẫ ở ộ ườ ối t t. Chí làm thuê làm mướ n,
ch u thị ương ch u khó ki m s ng nuôi thân. Nh ng đị ế ố ư ường đ i v n dĩ l m truân chuyên,ờ ố ắ Chí b gia đình Bá Ki n đ y vào tù. Năm tháng tù đày và lòng h n thù bi n Chí tr thànhị ế ẩ ậ ế ở
m t con ngộ ười hoàn toàn khác t ngo i hình cho đ n tính cách. Chí xăm tr nh ng hìnhừ ạ ế ổ ữ thù quái d , cái đ u tr c l c, cái răng c o tr ng h n… trông g m ch t. Trị ầ ọ ố ạ ắ ớ ớ ế ước đây Chí t tố
đ p bao nhiêu thì gi đây l i x u xa, t i t b y nhiêu. Con đẹ ờ ạ ấ ồ ệ ấ ường tha hóa c a Chí t lủ ỉ ệ thu n v i s tàn ác, b t nhân c a ch đ phong ki n. Trong xã h i y còn r t nhi uậ ớ ự ấ ủ ế ộ ế ộ ấ ấ ề
người gi ng nh Chí. Chí ch là m t nhân v t đi n hình trong ph n ngố ư ỉ ộ ậ ể ầ ười đông đ o y.ả ấ
H b nh v y không ph i vì b n thân quá y u hèn, không có ngh l c vọ ị ư ậ ả ả ế ị ự ươn lên, mà vì sự tàn ác c a ch đ quá l n. Trong khi đó h l i ch là nh ng ngủ ế ộ ớ ọ ạ ỉ ữ ười nông dân th p c béấ ổ
h ng, không ti n, không đ a v , không h c th c. Làm sao có th ch ng l i đọ ề ị ị ọ ứ ể ố ạ ược v i giaiớ
c p đ y quy n l c và tàn nh n? Nam Cao bày t s xót thấ ầ ề ự ẫ ỏ ự ương và đ ng c m sâu s c v iồ ả ắ ớ Chí và nh ng con ngữ ườ ấ ại b t h nh nh Chí.ư
Trong chu i ngày dài d ng d c v i nh ng ni m cay đ ng ch ng ch t gi ng nh nh ngỗ ằ ặ ớ ữ ề ắ ồ ấ ố ư ữ
v t s o ch ng ch t trên khuôn m t trong nh ng l n v ch m t ăn v , nhà văn đã đ a thế ẹ ằ ị ặ ữ ầ ạ ặ ạ ư ị
N đ n v i Chí. S ki n này đã làm Chí t nh th c và tìm l i đở ế ớ ự ệ ỉ ứ ạ ược chính mình. Sau đêm
g p th , Chí t nh táo và nh n th c đặ ị ỉ ậ ứ ược m i th xung quanh mình. Cu c s ng th t gi nọ ứ ộ ố ậ ả
Trang 2đ n mà l i h nh phúc đ n v y. Ti ng mái chèo gõ cá, ti ng chim hót, ti ng ngơ ạ ạ ế ậ ế ế ế ười nói lao xao đi ch , và dáng d p c a m t ngợ ấ ủ ộ ười đàn bà ngay c nh bên, t t c đã mang đ n cho Chíạ ấ ả ế
s quy t tâm tr l i làm ngự ế ở ạ ườ ươi l ng thi n. Đ ng sau nh ng ti ng ch i chua ngoa, sauệ ằ ữ ế ử
nh ng tr n rữ ậ ượu say x n tri n miên, ta l i th y m t Chí Phèo đ y lòng nhân ái và giàu tìnhỉ ề ạ ấ ộ ầ yêu thương. Có th th d h i nên th không ý th c để ị ở ơ ị ứ ược đi u mình đang làm là s ng cùngề ố
v i m t th ng không cha không m , chuyên đi r ch m t ăn v nh ng Chí đang hoàn toànớ ộ ằ ẹ ạ ặ ạ ư
t nh táo. Trỉ ước m t Chí là ngặ ười đàn bà ch ng, x u xí và ng ngh ch nh ng đi u đó cóế ồ ấ ờ ệ ư ề
là gì khi Chí c m nh n đả ậ ược tình c m r t chân th t và trong sáng c a th Th ch ng hả ấ ậ ủ ị ị ẳ ề
đ n đo suy nghĩ hay có b t kì m t thành ki n nào đ i v i m t k đi tù v nh Chí. Thắ ấ ộ ế ố ớ ộ ẻ ở ề ư ị
d nh ng t m lòng c a th r t thánh thi n. Bát cháo hành th n u đở ư ấ ủ ị ấ ệ ị ấ ược nêm gia v b ng sị ằ ự
đ ng c m, b ng tình yêu thồ ả ằ ương r t chân th t. Bát cháo y đã đánh th c ph n ngấ ậ ấ ứ ầ ườ i trong Chí tr i d y. Chí mu n cùng th th c hi n ỗ ậ ố ị ự ệ ước m ngày nào c a mình: có m t giaơ ủ ộ đình nho nh , ch ng cày thuê cu c mỏ ồ ố ướn, v d t v i thêu thùa. ợ ệ ả Ước m y không ch c aơ ấ ỉ ủ riêng Chí mà c a r t nhi u ngủ ấ ề ười. Chí không chê th d , l i càng không chê th x u. Cóị ở ạ ị ấ
th do tình yêu mù quáng, nh ng ể ư ước m kia c a Chí là đi u r t đúng đ n và nghiêm túc.ơ ủ ề ấ ắ Sau bao nhiêu bi n c x y ra, sau nh ng v t s o kéo dài trên m t, Chí l i tr v là m tế ố ả ữ ế ẹ ặ ạ ở ề ộ con ngườ ấi r t hi n lành, r t t t tính. M i tình c a Chí v i th nh m t ân hu mà Namề ấ ố ố ủ ớ ị ư ộ ệ Cao mu n dành cho đ a con đ c a mình, đ Chí đố ứ ẻ ủ ể ược m t l n trong đ i s ng h nh phúcộ ầ ờ ố ạ
dù ch là ít i. B i ngay sau đó, th đã nghe l i bà cô c tuy t Chí.ỉ ỏ ở ị ờ ự ệ
Thêm l n n a Chí chìm vào c n say. Nh ng c n say này khác v i nh ng c n say trầ ữ ơ ư ơ ớ ữ ơ ướ c
B i nó có l n men rở ẫ ượu v i h i cháo hành thoang tho ng. S tuy t v ng và lòng h n thùớ ơ ả ự ệ ọ ậ
l i trào dâng trong Chí, d n bạ ẫ ước chân Chí t i th ng nhà Bá Ki n dù trong đ u xác đ nhớ ẳ ế ầ ị
đ n nhà th N đ gi t ch t con kh m già nhà nó. Nh ng h đâu có t i tình gì. Chí raế ị ở ể ế ế ọ ư ọ ộ nông n i này đ u do Bá Ki n gây nên. Chí gi t ch t h n r i t t Chí không mu n s ngỗ ề ế ế ế ắ ồ ự ử ố ố
ti p cu c đ i đ ng đ ng nh ng kh đau này n a. Ngay c m t ế ộ ờ ằ ẵ ữ ổ ữ ả ộ ước m gi n đ n nh tơ ả ơ ấ Chí cũng không được quy n th c hi n. Chí đề ự ệ ược sinh là làm người nh ng l i s ng như ạ ố ư
m t con qu d , ch ng ai dám l i g n Chí. Cho t i khi th đ n nh ng cu i cùng th cũngộ ỷ ữ ẳ ạ ầ ớ ị ế ư ố ị quay l ng l i v i Chí. Chí c m th y cô đ n và l c lõng gi a bi n ngư ạ ớ ả ấ ơ ạ ữ ể ười mênh mông. Chí
s r ng tu i già c a mình s tr nên cô đ c và đau kh … Chí ch t, Chí s không cònợ ằ ổ ủ ẽ ở ộ ổ ế ẽ
Trang 3ph i ti p t c chìm trong men say n a, cũng ch ng ph i xu t hi n trả ế ụ ữ ẳ ả ấ ệ ước m t m i ngặ ọ ườ i
v i dáng d p trông g m ch t.ớ ấ ớ ế
Dù Chí ch t, nh ng còn có m t Chí Phèo con trong b ng th N Th cúi xu ng và nghĩ t iế ư ộ ụ ị ở ị ố ớ cái lò g ch xa xa. Bá Ki n ch t còn có Lý Cạ ế ế ường. H n cũng gian ác và x o trá nh chaắ ả ư
h n.ắ
Chí ch t, câu chuy n k t thúc nh ng nh ng b t công và nh ng s ph n b t h nh nh Chíế ệ ế ư ữ ấ ữ ố ậ ấ ạ ư Phèo v n còn t n t i nhi u trong xã h i. Không bi t r ng có bao nhiêu th N đ mangẫ ồ ạ ề ộ ế ằ ị ở ể
đ n ni m h nh phúc dù là ít i cho nh ng cu c đ i y. Qua đó, nhà văn Nam Cao mu nế ề ạ ỏ ữ ộ ờ ấ ố
g i g m và bày t ni m xót thử ắ ỏ ề ương, s đ ng c m c a mình đ i v i ngự ồ ả ủ ố ớ ười nông dân cùng
kh Đ ng th i ông cũng ng i ca nh ng ph m ch t t t đ p, nh ng t m lòng lổ ồ ờ ợ ữ ẩ ấ ố ẹ ữ ấ ương thi nệ còn sót l i sau nh ng xô b , bon chen c a cu c s ng lao đao, l n đ n.ạ ữ ồ ủ ộ ố ậ ậ
B ng ngh thu t xây d ng nhân v t đi n hình, Nam Cao đã d ng lên m t Chí Phèo mangằ ệ ậ ự ậ ể ự ộ giá tr nhân đ o vô cùng sâu s c.ị ạ ắ