Nói về người nông dân trong xã hội cũ, không thể không nhắc tới tác phẩm Chí Phèo của nhà văn Nam Cao. Ông đã xây dựng nhân vật điển hình là Chí Phèo và Thị Nở để hình tượng hóa những người nông dân sống bần cùng, khổ cực dưới ách thống trị tàn ác của bọn thực dân phong kiến. Bằng lối viết chân thực và ngòi bút sắc sảo, Nam Cao đã mang đến cho người đọc một tác phẩm có giá trị hiện thực vô cùng sâu sắc.
Trang 1Đ bài: Phân tích giá tr hi n th c c a tác ph m Chí Phèoề ị ệ ự ủ ẩ
Bài làm
Nói v ngề ười nông dân trong xã h i cũ, không th không nh c t i tác ph m Chí Phèo c aộ ể ắ ớ ẩ ủ nhà văn Nam Cao. Ông đã xây d ng nhân v t đi n hình là Chí Phèo và Th N đ hìnhự ậ ể ị ở ể
tượng hóa nh ng ngữ ười nông dân s ng b n cùng, kh c c dố ầ ổ ự ưới ách th ng tr tàn ác c aố ị ủ
b n th c dân phong ki n. B ng l i vi t chân th c và ngòi bút s c s o, Nam Cao đã mangọ ự ế ằ ố ế ự ắ ả
đ n cho ngế ườ ọi đ c m t tác ph m có giá tr hi n th c vô cùng sâu s c. ộ ẩ ị ệ ự ắ
Giá tr hi n th c là nh ng s th t đị ệ ự ữ ự ậ ược ph n ánh thông qua nhân v t và nh ng s ki nả ậ ữ ự ệ
mà tác gi đ c p đ n. Trong Chí Phèo, Nam Cao đã d ng lên m t Chí Phèo v i nh ngả ề ậ ế ự ộ ớ ữ
bước ngo t đ y nghi t ngã và m t th N x u đ n m c ma chê qu h n, nh ng chính thặ ầ ệ ộ ị ở ấ ế ứ ỷ ờ ư ị
l i là ngạ ười tác đ ng m nh m đ n Chí Phèo. Chí Phèo b bà ba dâm đãng c a Bá Ki nộ ạ ẽ ế ị ủ ế
l i d ng, r i b đ y vào tù. Chí ôm lòng h n thù theo mình su t nh ng năm tháng tù đày.ợ ụ ồ ị ẩ ậ ố ữ
Ra tù, Chí tr thành con qu d c a làng Vũ Đ i, su t ngày ôm chai rở ỷ ữ ủ ạ ố ượu say x n. Chí điỉ
t i đâu là ch i t i đó. Vô tình, Chí l i r i vào tay Bá Ki n và làm tay sai đ c l c cho h n,ớ ử ớ ạ ơ ế ắ ự ắ chuyên đi đâm thuê chém mướn cho h n. Chí tr nên “n i ti ng” khi n ai cũng khi p s ắ ở ổ ế ế ế ợ Sau đêm vô tình g p th N bên g c chu i, hai ngặ ị ở ố ố ười đã v i nhau nh v ch ng. Bátở ớ ư ợ ồ cháo c a th nh m t ân nghĩa cao đ p mà c đ i Chí l n đ u tiên đủ ị ư ộ ẹ ả ờ ầ ầ ược nh n. Nh ngậ ư
được vài ngày, th nghe l i bà cô quay l i c tuy t Chí. Chí đau kh và l i r i vào tuy tị ờ ạ ự ệ ổ ạ ơ ệ
v ng m t l n n a. Trong c n u t h n, Chí c m dao đ n nhà Bá Ki n gi t ch t h n r i tọ ộ ầ ữ ơ ấ ậ ầ ế ế ế ế ắ ồ ự
t ử
Có l nhà văn cũng r t bu n, r t đau kh khi khái quát s ph n nghi t ngã c a ngẽ ấ ồ ấ ổ ố ậ ệ ủ ườ i nông dân qua nhân v t Chí Phèo. Là nhà văn, ông không thi u nh ng ngôn t hoa m ậ ế ữ ừ ỹ
Nh ng v i ông, văn chư ớ ương chính là n i đ nói lên s th t ch không ph i đánh bóng sơ ể ự ậ ứ ả ự
th t. Chí là m t đ a tr m côi. Chí cũng r t hi n lành, ch u khó làm thuê làm mậ ộ ứ ẻ ồ ấ ề ị ướn để
ki m s ng. Nh ng xã h i b t công và giai c p gian ác đã không cho Chí đế ố ư ộ ấ ấ ượ ốc s ng yên bình trong ki p ngế ười nông dân. Chí b đ y vào tù. Lòng u t h n vì b tù oan khi n Chíị ẩ ấ ậ ị ế thay đ i tính n t và c ngo i hình. Chí ra tù v i dáng d p c a m t th ng “săng đá” vàổ ế ả ạ ớ ấ ủ ộ ằ
được Nam Cao c m nh n b ng ba t “trông g m ch t”. Chí xăm tr , cái m t câng câng,ả ậ ằ ừ ớ ế ổ ặ cái đ u c o tr c l c, cái răng tr ng h u… Nh ng t ng y quá đ cho ta th y Chí hi nầ ạ ọ ố ắ ế ữ ừ ữ ấ ủ ấ ệ
Trang 2gi mang dáng hình c a m t k “đ u g u”. Đã th , Chí còn chìm trong c n say tri nờ ủ ộ ẻ ầ ấ ế ơ ề miên. Chí đi t i đâu là ch i t i đó. Nh ng không m t ai thèm đáp l i ti ng ch i c a Chí.ớ ử ớ ư ộ ạ ế ử ủ Chí ch mong ai đó nói lên m t ti ng đ Chí bi t r ng Chí v n đỉ ộ ế ể ế ằ ẫ ược coi là người. Nh ngư
ch có ti ng lũ chó s a inh i và ti ng tr con nô đùa ch y theo trêu gh o Chí. Dỉ ế ủ ỏ ế ẻ ạ ẹ ường như Chí b lo i b kh i xã h i làm ngị ạ ỏ ỏ ộ ười
Hình nh c a Chí lúc này là hình nh c a nh ng ngả ủ ả ủ ữ ười nông dân b b n cùng hóa nh Chí.ị ầ ư
H r i vào hoàn c nh khó khăn, t i bọ ơ ả ớ ước đường cùng và đánh m t nhân cách c a chínhấ ủ mình. Qua đó, Nam Cao mu n ph i bày t i ác c a b n th c dân phong ki n đã đ y ngố ơ ộ ủ ọ ự ế ẩ ườ i nông dân vào tình c nh này. N u không b đ y vào tù, Chí v n là m t con ngả ế ị ẩ ẫ ộ ườ ấ ươ i r t l ng thi n, hi n lành và ch u khó. Chí v n s ng v i vai trò là m t k đi làm thuê làm mệ ề ị ẫ ố ớ ộ ẻ ướn để
t nuôi thân. Và n u xã h i không thành ki n v i nh ng k tù v , có l Chí cũng khôngự ế ộ ế ớ ữ ẻ ở ề ẽ
ph i chìm đ m trong nh ng c n say, cũng không ph i gào thét lên nh ng l i ch i r a chuaả ắ ữ ơ ả ữ ờ ử ủ ngoa đ mong có ai đó đáp l i l i mình, đ Chí bi t r ng Chí v n để ạ ờ ể ế ằ ẫ ược coi là m t conộ
người th c s Nh ng b n ch t xã h i lúc b y gi quá tàn ác, quá b t nhân. Chí đã trự ự ư ả ấ ộ ấ ờ ấ ở thành con qu d , b n chúng v n không tha.ỷ ữ ọ ẫ
Dù Chí được g p th N nh ng đó cũng ch là m t tình hu ng đ Nam Cao d n d t bặ ị ở ư ỉ ộ ố ể ẫ ắ ướ c chân Chí đ n nhà Bá Ki n, gi t ch t h n đ xóa tan đi ph n nào s ph n n trong lòng.ế ế ế ế ắ ể ầ ự ẫ ộ
Th N cũng là m t nhân v t đi n hình cho ngị ở ộ ậ ể ười nông dân. Dù th d h i, x u xí, x u t iị ở ơ ấ ấ ớ
m c ma chê qu h n nh ng đó l i là nh ng nét thô s nh t c a t nhiên. T o hóa đãứ ỷ ờ ư ạ ữ ơ ấ ủ ự ạ không u ái th v v b ngoài nh ng l i đ t vào th t m lòng nhân h u vô cùng l n lao.ư ị ề ẻ ề ư ạ ặ ị ấ ậ ớ
Th và Chí vô tình g p nhau trong đêm t i. Sau c n mê v xác th t, tình yêu trong hai conị ặ ố ơ ề ị
ngườ ầi b n cùng nh t c a xã h i đã nhen nhóm và tr thành ng n l a r c sáng. Chí đấ ủ ộ ở ọ ử ự ượ c
th ban t ng cho bát cháo hành mà c đ i Chí cũng ch ng bao gi dám m t i. Chí s ngị ặ ả ờ ẳ ờ ơ ớ ố
gi a cu c đ i nh ng có l đây là l n đ u tiên Chí t nh táo và c m nh n đữ ộ ờ ư ẽ ầ ầ ỉ ả ậ ược nh ngữ
hương v c a cu c s ng đ i thị ủ ộ ố ờ ường. R t gi n d nh ng th t đ p làm sao. Ti ng chèoấ ả ị ư ậ ẹ ế thuy n, ti ng chim hót, ti ng m i ngề ế ế ọ ười đi ch nói chuy n v i nhau… Nh ng âm thanhợ ệ ớ ữ
y ngày nào ch ng có, v y mà hôm nay Chí m i đ ý. Nh ng tình ti t trong cu c tình
ng n ng i c a Chí đã ph n ánh m t s th t v b n ch t c a ngắ ủ ủ ả ộ ự ậ ề ả ấ ủ ười nông dân. Dù h đãọ
ph i tr i qua bao cay đ ng, nh ng sau cùng lòng lả ả ắ ư ương thi n v n luôn t n t i, ch là cóệ ẫ ồ ạ ỉ
Trang 3nh ng lúc nó b nh n chìm b i hoàn c nh s ng. Chính th N đã làm cho b n ch t c a Chíữ ị ấ ở ả ố ị ở ả ấ ủ
s ng l i. Nh ng cũng l i là th đ y Chí vào bố ạ ư ạ ị ẩ ước đường cùng thêm m t l n n a khi thộ ầ ữ ị
ch i t tình c m c a Chí.ố ừ ả ủ
S ki n này nói lên m t s th t cay đ ng v thành ki n, v quan ni m c a dân làng Vũự ệ ộ ự ậ ắ ề ế ề ệ ủ
Đ i đ i v i nh ng k đã b tha hóa nh Chí. H nhìn Chí b ng ánh m t khinh thạ ố ớ ữ ẻ ị ư ọ ằ ắ ường và
h không còn coi Chí là ngọ ườ ữi n a. Dù trước đó th đã yêu Chí, đã có c m gi m thinhị ả ả thích khi kh c đ n hai ch v ch ng, nh ng vì th ch là ngắ ế ữ ợ ồ ư ị ỉ ười đàn bà ch ng và d h i.ế ồ ở ơ
H n n a th l i b ngơ ữ ị ạ ị ười bà cô c a mình quán xuy n. S th t đau đ n khi b ngủ ế ự ậ ớ ị ười yêu cự tuy t khi n Chí r i vào đau kh t t cùng. Nh ng tệ ế ơ ổ ộ ữ ưởng cu c đ i t nay s độ ờ ừ ẽ ược yên mấ
nh ng bi k ch l i đ n. Chút hi v ng mong manh cu i cùng c a Chí đã nhanh chóng b d pư ị ạ ế ọ ố ủ ị ậ
t t b i thành ki n c a xã h i. Lúc này Chí đã quy t đ nh đ n nhà Bá Ki n, gi t ch t h nắ ở ế ủ ộ ế ị ế ế ế ế ắ
r i t k t li u cu c đ i mình.ồ ự ế ễ ộ ờ
Bá Ki n và c gia đình h n là đ i di n cho t ng l p th ng tr tàn ác, b t nhân. Chính b nế ả ắ ạ ệ ầ ớ ố ị ấ ọ chúng đã l i d ng nh ng ngợ ụ ữ ười nông dân lương thi n nh Chí, bi n h tr thành con quệ ư ế ọ ở ỷ
d và không còn c h i đữ ơ ộ ược quay tr l i làm ngở ạ ườ ữi n a, khi n h ph i đi vào ngõ c t vàế ọ ả ụ
t n cùng là cái ch t. Nh ng m t k li u lĩnh và đã tr i qua quá nhi u bi n c nh Chí, cáiậ ế ư ộ ẻ ề ả ề ế ố ư
ch t không còn là n i s hãi n a. Chí ch t nh ng trế ỗ ợ ữ ế ư ước khi ch t, Chí mu n kéo theo cế ố ả
k đã làm mình ra nông n i này.ẻ ỗ
Còn th , dù th d h i, nh ng khi Chí ch t th v n đ t nh táo đ nhìn xu ng b ng và nghĩị ị ở ơ ư ế ị ẫ ủ ỉ ể ố ụ
đ n m t cái lò g ch b hoang. Nam Cao không vi t ti p nh ng ngế ộ ạ ỏ ế ế ư ườ ọi đ c v n hi u ýẫ ể
đ nh c a th Và đ a con trong b ng th s là m t Chí Phèo con. Cu c đ i ngị ủ ị ứ ụ ị ẽ ộ ộ ờ ười nông dân
v n còn nhi u ngẫ ề ười ph i kh Chí Phèo ch t ch a ph i là đã h t. Bá Ki n ch t cũng v nả ổ ế ư ả ế ế ế ẫ còn Lý Cường. Th m chí h n còn l nh lùng và ác đ c h n Bá Ki n. Quá d dàng đ Namậ ắ ạ ộ ơ ế ễ ể Cao vi t lên cái k t có h u nh ng ông trân tr ng s th t, và ông cũng mu n ph i bày sế ế ậ ư ọ ự ậ ố ơ ự
th t v xã h i đậ ề ộ ương th i đ ngờ ể ườ ọi đ c th y r ng cu c s ng ngấ ằ ộ ố ười nông dân r t khấ ổ
c c. H v a ph i đự ọ ừ ả ương đ u v i cu c s ng m u sinh, v a ph i g ng mình lên gìn giầ ớ ộ ố ư ừ ả ồ ữ
l y nhân ph m c a mình. Nhi u ngấ ẩ ủ ề ười đã g c ngã trụ ước hoàn c nh, lâm vào con đả ườ ng
t i l i và b tha hóa nhân cách nh Chí.ộ ỗ ị ư
B ng ngh thu t xây d ng nhân v t đi n hình và nh ng l i văn chân th c, giàu c m xúc,ằ ệ ậ ự ậ ể ữ ờ ự ả
Trang 4nhà văn đã bày v l i cu c s ng th c t c a nh ng ngẽ ạ ộ ố ự ế ủ ữ ười nông dân nghèo kh trong xãổ
h i cũ. Đ ng th i ông cũng v ch t i b n th c dân phong ki n đã tàn nh n đ y ngộ ồ ờ ạ ộ ọ ự ế ẫ ẩ ườ i nông dân vào c nh s ng l m than. Chúng không nh ng bóc l t ti n b c, s c lao đ ng c aả ố ầ ữ ộ ề ạ ứ ộ ủ dân nghèo mà còn trà đ p lên tâm h n và nhân cách cao c c a h , bi n h thành nh ngạ ồ ả ủ ọ ế ọ ữ con qu d gi a cu c đ i.ỷ ữ ữ ộ ờ