Sự yêu ghét cũng là điều để ta suy ngẫm, chiêm nghiệm. Nguyễn Đình Chiểu, “một ngôi sao sáng trên bầu trời văn học dân tộc” đã góp một tiếng nói để bày tỏ quan điểm của mình. “VI chưng hay ghét cũng là hay thương” (Truyện Lục Vân Tiên). Vậy ta cần hiếu vấn đề đó ra sao?
Trang 1Đ bài: Phân tich câu Vì ch ng hay ghét cũng là hay thề ́ ư ương
Hướng d nẫ
S yêu ghét cũng là đi u đ ta suy ng m, chiêm nghi m. Nguy n Đình Chi u, “m t ngôiự ề ể ẫ ệ ễ ể ộ sao sáng trên b u tr i văn h c dân t c” đã góp m t ti ng nói đ bày t quan đi m c aầ ờ ọ ộ ộ ế ể ỏ ể ủ mình. “VI ch ng hay ghét cũng là hay thư ương” (Truy n L c Vân Tiên). V y ta c n hi uệ ụ ậ ầ ế
v n đ đó ra sao?ấ ề
Yêu và ghét là hai m t c a tr ng thái tình c m con ngặ ủ ạ ả ười. Yêu là yêu m n, quý tr ng. Yêuế ọ
là tình c m đ y thi n ý. Yêu ai cũng mu n t t cho ngả ầ ệ ố ố ười đó. Tình c m yêu m n thả ế ườ ng
ch dành cho cái đ p, cái t t, cái thi n. Ngỉ ẹ ố ệ ượ ạc l i ghét là ghét b , không yêu thỏ ương. Ghét
thường chí dành cho cái x u xa, sai trái.ấ
Nh v y ghét và thư ậ ương nh hai m t đ i l p, mâu thu n v i nhau, tư ặ ố ậ ẫ ớ ưởng ch ng nh cóừ ư ghét thì không có thương và ngượ ạc l i. Nh ng Nguy n Đình Chi u đã ch ra m i quan hư ễ ể ỉ ố ệ
bi n ch ng r t khăng khít gi a thệ ứ ấ ữ ương và ghét: “Vì ch ng hay ghét cũng là hay thư ương”.
“Hay ghét cũng là hay thương” t c là ghét m t đi u gì đó cũng có nghĩa là thứ ộ ề ương m tộ
đi u khác.ề
Hay ghét, nh ng là ghét cái x u xa, th p hèn. Trong Truy n L c Vân Tiên,ông Quán “ghétư ấ ấ ệ ụ
vi c t m phào”, “ghét cay ghét đ ng ghét vào t n tâm” nh ng k “mê dâm”, “ác bá” khi nệ ầ ắ ậ ữ ẻ ế nhân dân kh đau điêu đ ng “sa h m s y hang”. Là ngổ ứ ầ ẩ ười dân c a m t nủ ộ ước, ta ghét
nh ng k bán nữ ẻ ước, nh ng k tham nhũng, nh ng tên t i ph m.ữ ẻ ữ ộ ạ
Là h c sinh, ta ghét nh ng tiêu c c h c đọ ữ ự ọ ường: quay cóp, lười bi ng, vô l , ch y đi m…ế ẻ ạ ể
Nh ng t i sao l i ghét nh ng đi u đó?ư ạ ạ ữ ề
Đúng nh Nguy n Đình Chi u quan ni m “Vì ch ng hay ghét cũng là hay thư ễ ể ệ ư ương”. Ông Quán ghét nh ng “đ i Ki t, Tr ” b i ông “thữ ờ ệ ụ ờ ương đ c thánh nhân”, thứ ương nhân dân l mầ than đau kh ph i ch u nh ng oan c, thi t thòi do nh ng, k đáng ghét gây ra. Ta ghétổ ả ị ữ ứ ệ ữ ẻ
nh ng k bán nữ ẻ ước, nh ng tên tham ô, ph m t i b i ta yêu quê hữ ạ ộ ở ương, đ t nấ ước, thươ ng yêu đ ng bào, dân t c mình. H c sinh ghét tiêu c c trong h c đồ ộ ọ ự ọ ường là b i thở ương nh ngữ
b n h c nghiêm túc, thạ ọ ương ti c công s c th y cô, cha m dày công d y d … ế ứ ầ ẹ ạ ỗ
Bi u hi n c a s ghét, thể ệ ủ ự ương th t nhi u hình, nhi u v L thậ ề ề ẻ ẽ ường tình ghét là căm thù, ghét b , gây khó d … Yêu thỏ ỗ ương là nâng niu, quý m n… Nh ng cũng có khi, vì nhi u lýế ư ề
Trang 2do, m c đích khác mà m i th đ o ngụ ọ ứ ả ượ ạc l i là “Yêu cho roi cho v t. Ghét cho ng t choọ ọ bùi” nh ông bà ta van d y.ư ạ
Dù “cho roi cho v t” hay "cho ng t cho bùi”, con ngọ ọ ười ph i bi t yêu, ghét đúng đ iả ế ố
tượng, đúng n i, đúng lúc. Yêu đúng,. ghét đúng vì yêu ghét đi u gì cũng th hi n nhânơ ề ể ệ cách con người. K yêu cái sai ghét cái đúng đâu ph i là ngẻ ả ười hay? Cũng nh Nguy nư ễ Cao Kì và bè lũ ng y quy n Sài Gòn trụ ề ước đây tôn th ch nghĩa xâm lờ ủ ược c a đ qu củ ế ố
Mĩ mà ph n b i nhân dân, đàn áp cách m ng, có ai không lên án, khinh mi t chúng?ả ộ ạ ệ
Ngượ ạc l i, người yêu cái đ p, ghét cái x u chính là ngẹ ấ ười đáng tr ng. Đi u này ta có thọ ề ể nhìn th y ' nhân cách cao khi t c a con ngấ ỏ ế ủ ười Cao Bá Quát “Nh t sinh đ th bái hoaấ ệ ủ mai” – ca cu c đ i chí tôn th , trân tr ng cái đ p, cái thanh cao mà khinh thộ ờ ờ ọ ẹ ường s th pự ấ hèn, u n g i, khom l ng b đ ngố ố ư ợ ỡ ười trên. Yêu đúng, ghét đúng còn b i nh nhà văn Namở ư Cao t ng nh n đ nh "Đánh giá sai v m t con ngừ ộ ị ề ộ ười là làm kh con ngổ ười đó su t đ i”.ố ờ
Ngườ ối t t đáng ra phái được hưởng đi u t t đ p, đề ố ẹ ược yêu thương v y mà ta l i ghét bậ ạ ỏ thì qu là đáng t i cho h ả ộ ọ
Đ yêu đúng, ghét đúng, bán thân m i ngế ỏ ười ph i th m nhu n các chu n m c đ o đ c ả ấ ầ ẩ ự ạ ứ ở
m t m c nh t đ nh đ có kh năng nhìn nh n, phân đ nh s vi c. Mu n th , m i cá nhânộ ứ ấ ị ế ả ậ ị ự ệ ố ế ỗ
c n h c t p, rèn luy n đ có đầ ọ ậ ệ ể ược th gi i quan ti n b Bên c nh đó cũng c n t nh táo,ế ớ ế ộ ạ ầ ỉ bình tĩnh phân tích nhìn ra b n ch t th c s c a đ i tả ấ ự ự ủ ố ượng c n đánh giá. Đánh giá conầ
ngườ ầi c n nhìn vào s v n đ ng bi n ch ng c a nhân cách, có s v tha khoan dung vàự ậ ộ ệ ứ ủ ự ị thông c m.ả
Yêu và ghét là hai m t c a tình c m con ngặ ủ ả ười, chúng thiêng liêng b i đ c tr ng tìnhở ặ ư
người – chi con người m i. B i v y. trong cu c s ng, con ngớ ở ậ ộ ố ườ ầi c n bi t yêu, bi t ghétế ế
đ cu c s ng để ộ ố ược đ đ y v xúc c m, tinh th n.ủ ầ ẻ ả ầ