Tiểu luận tình huống chương trình bồi dưỡng ngạch chuyên viên chính. Tình huống: Xử lý vi phạm trong hoạt động sản xuất kinh doanh rượu. Tình huống xảy ra vào tháng 5/2020. Kết cấu, bố cục được trình bày theo chuẩn tiểu luận tình huống chương trình chuyên viên chính. Cách trình bày khoa học, mạch lạc rõ ràng, dễ hiểu. Tình huống đề cập là khá phổ biến trong thực tế quản lý Nhà nước nên có tính thực tế cao.
Trang 1TRƯỜNG ………
TIỂU LUẬN TÌNH HUỐNG
CHƯƠNG TRÌNH BỒI DƯỠNG NGẠCH
CHUYÊN VIÊN CHÍNH
TÊN ĐỀ TÀI: XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC
SẢN XUẤT, KINH DOANH RƯỢU
Họ và tên: ………
Đơn vị công tác: ………
Lớp số: ………
………., tháng 10 năm 2020
MỤC LỤC
Trang 2PHẦN 1: LỜI NÓI ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài
1.2 Mục tiêu nghiên cứu
1.3 Phương pháp nghiên cứu
1.4 Phạm vi nghiên cứu
1.5 Bố cục của tiểu luận
Phần 2: NỘI DUNG TÌNH HUỐNG
2.1 Mô tả tình huống
2.2 Phân tích tình huống
2.2.1 Nguyên nhân của tình huống
2.2.1.1 Về nguyên nhân khách quan 2.2.1.2 Về nguyên nhân chủ quan 2.2.2 Hậu quả của tình huống
2.3 Xác định mục tiêu yêu cầu khi xử lý tình huống
2.3.1 Mục tiêu chung 2.3.2 Mục tiêu cụ thể của việc xử lý tình huống 2.4 Xây dựng và lựa chọn phương án giải quyết tình huống
2.4.1 Phương án 1 2.4.2 Phương án 2 2.4.3 Phương án 3 2.4.4 Lựa chọn phương án
Phần 3: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
3.1 Kết luận
3.2 Đề xuất, kiến nghị
3.2.1 Đối với UBND cấp xã 3.2.2 Đối với UBND thị xã YYYYY 3.2.3 Đối với UBND Tỉnh ZZZZZ 3.2.4 Đối với các Bộ Ngành Trung ương
PHẦN 4: TÀI LIỆU THAM KHẢO
LỜI NÓI ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài
Trang 3Trong thời gian qua việc sản xuất, kinh doanh rượu trên địa bàn huyện đã góp phần giải quyết công ăn việc làm và tạo thu nhập cho người lao động ở các địa bàn, đặc biệt là vùng nông thôn Việc sản xuất, kinh doanh rượu cũng đáp ứng một phần nhu cầu sử dụng tại địa phương trong các lễ, hội Tuy nhiên các điều kiện về chất lượng sản phẩm, vệ sinh an toàn thực phẩm, nhãn hiệu hàng hoá, công tác phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường trong sản xuất, kinh doanh rượu thời gian qua chưa thực hiện chặt chẽ tình trạng một số sản phẩm rượu lưu hành chưa đảm bảo chất lượng cũng như tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm làm ảnh hưởng đến sức khoẻ người tiêu dùng, đã xảy ra nhiều vụ ngộ độc do rượu gây ra
Vận dụng những kiến thức đã được Quý Thầy Cô truyền đạt kết hợp thực
tiển công tác ở địa phương, tôi tâm đắc lựa chọn đề tài : “Xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh rượu” để thực hiện tiểu luận cuối
khoá của Lớp: Bồi dưỡng ngạch chuyên viên chính
Sau thời gian tham gia học tập lớp bồi dưỡng ngạch chuyên viên chính, được sự tận tình truyền đạt của các Thầy Cô, bản thân tôi xác định cần phải không ngừng phấn đấu, rèn luyện, vận dụng những kiến thức đã được học vào quản lý hành chính nhà nước ở cơ quan, đơn vị mình đang công tác, góp phần đẩy mạnh sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Y trong giai đoạn hiện nay Mặc dù đã
có sự nghiên cứu các văn bản Luật liên quan đến tình huống nhưng không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót Em rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến quý báu của Thầy, Cô để bài tiểu luận của em được hoàn thiện hơn
1.2 Mục tiêu nghiên cứu
Xây dựng được một tình huống, phân tích được tình huống trên cơ sở đó đưa
ra được những phương án giải quyết và xây dựng được kế hoạch tổ chức thực hiện phương án tối ưu nhất
1.3 Phương pháp nghiên cứu: Phương pháp xử lý tình huống
1.4 Phạm vi nghiên cứu: Trên địa bàn huyện X
Trang 41.5 Bố cục của tiểu luận: Ngoài phần mở đầu và phần kết luận, kiến nghị thì
phần nội dung bao gồm các phần sau:
- Mô tả tình huống
- Phân tích nguyên nhân - hậu quả
- Xác định mục tiêu xử lý tình huống
- Xây dựng, phân tích và lựa chọn phương án giải quyết tình huống
Phần 2: NỘI DUNG TÌNH HUỐNG 2.1 Mô tả tình huống
Những năm gần đây do nhu cầu tăng mạnh, việc sản xuất và buôn bán rượu phát triển tràn lan, từ nông thôn đến thành thị ở bất cứ nơi đâu chúng ta cũng có thể dễ dàng nhìn thấy các hoạt động sản xuất, kinh doanh rượu Chất lượng của rượu có rất nhiều loại và giá cả cũng vô chừng, từ dăm bảy ngàn đến vài chục ngàn, thậm chí cả triệu đồng một lít Điều đáng quan tâm là trên thị trường hiện nay rượu kém chất lượng, rượu giả khá nhiều, ngộ độc xảy ra thường xuyên, nhẹ thì ảnh hưởng sức khoẻ, bệnh tật, nặng thì dẫn đến chết người
Theo thông tin do các nhóm nghiên cứu thuộc Viện Chiến lược và Chính sách Y tế được đưa ra tại hội thảo “Kiểm soát vệ sinh an toàn thực phẩm đối với rượu tự nấu” do Bộ Y tế tổ chức cho thấy, hơn 90% rượu tự nấu không đảm bảo
độ an toàn theo tiêu chuẩn quy định, về tính độc hại của rượu tự nấu cao hơn hàng trăm, thậm chí hàng nghìn lần so với rượu nhà máy Trong khi đó, hơn 95% người dân Việt Nam có thói quen sử dụng rượu tự nấu, đây thực sự là một vấn đề rất đáng lo ngại
Để tránh tình trạng phát triển tràn lan, tăng cường công tác quản lý, đưa hoạt động sản xuất kinh doanh rượu đi vào nề nếp, ngày 14/9/2017, Chính Phủ ban hành Nghị định số 105/2017/NĐ-CP về kinh doanh rượu trong đó quy định cụ thể
về việc quản lý hoạt động sản xuất và kinh doanh rượu Ngày 14/11/2019, Bộ
Trang 5Công thương ban hành Thông tư số 26/2019/TT-BCT quy định biểu mẫu kê khai của hộ gia đình, cá nhân sản xuất rượu thủ công không nhằm mục đích kinh doanh
Theo quy định thì tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh rượu phải có giấy phép, trừ trường hợp sản xuất rượu thủ công để tự tiêu dùng (Nhà nước không khuyến khích sản xuất rượu thủ công tự tiêu dùng); mọi hoạt động sản xuất, kinh doanh rượu đều phải tuân thủ các quy định của pháp luật
Để triển khai thực hiện các quy định về quản lý hoạt động sản xuất, kinh doanh rượu theo quy định, ngày 08 tháng 5 năm 2020 UBND thị xã YYYY có ban hành Công văn số: 608/UBND về việc tăng cường công tác quản lý lý hoạt động sản xuất, kinh doanh rượu trên địa bàn thị xã Trong đó, giao Phòng Kinh tế thị xã chủ trì, phối hợp với Đội Quản lý thị trường số 7, Phòng Tài nguyên và Môi trường, Phòng Y tế và UBND các xã, phường tổ chức rà soát, kiểm tra các cơ sở sản xuất kinh doanh rượu trên địa bàn thị xã, báo cáo UBND thị xã trong tháng 5/2020
Ngày 16/5/2020 tại xã XXXXX, thị xã YYYYYY, Đoàn kiểm tra đã tiến hành kiểm tra hoạt động kinh doanh tại hộ ông Nguyễn Văn Tùng Tại thời điểm kiểm tra, phát hiện tại nhà ông Tùng đang có hoạt động nấu rượu thủ công với số lượng tương đối lớn, phát hiện 3 can loại 20 lít chứa đầy rượu thành phẩm
Kiểm tra hồ sơ, hộ ông Tùng cung cấp được các giấy tờ:
(1)- Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh số 43B01241485 do Phòng Tài chính – Kế hoạch thị xã cấp ngày 01/10/2017 Trong đó có đăng ký kinh doanh các mặt hàng: Bia, Rượu và các loại nước giải khát
(2)- Giấy phép bán lẻ rượu số 05/2019/GPBLR do Phòng Kinh tế thị xã YYYYY cấp ngày 01/9/2017 Giấy phép có giá trị đến ngày 01/9/2022
Hộ ông Tùng không cung cấp được giấy phép sản xuất rượu thủ công theo quy định Đoàn kiểm tra đã tiến hành lập biên bản vi phạm hành chính về các hành
vi vi phạm quy định về hoạt động sản xuất rượu thủ công Đồng thời ra quyết định
Trang 6niêm phong tạm giữ tang vật chờ xử lý và mời ông Tùng ngày 17/5/2020 mang các giấy tờ liên quan đến trụ sở Phòng Kinh tế để giải quyết
Ngày 17/5/2020, tại buổi làm việc, ông Nguyễn Văn Tùng trình bày lý do ông tổ chức nấu rượu là để chuẩn bị phục vụ cho đám cưới của con trai của ông sẽ
tổ chức vào tuần sau chứ ông hoàn toàn không nấu rượu để phục vụ cho mục đích kinh doanh Toàn bộ thiết bị phục vụ cho việc nấu rượu, men để ủ rượu do một người bạn của ông ở địa phương khác làm nghề nấu rượu cho mượn và cũng là người trực tiếp đứng ra tư vấn hướng dẫn ông kỹ thuật, quy trình nấu rượu
Sau khi ghi nhận lời trình bày và xem xét các tình tiết ghi trên biên bản Đoàn kiểm tra thống nhất giao Đội trưởng Đội quản lý thị trường số 7 thực hiện xử
lý vi phạm hành chính theo quy định Căn cứ Điều 20 khoản 3 điểm a Nghị định số 06/2008/NĐ-CP ngày 16 tháng 01 năm 2008 về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại Đội trưởng Đội quản lý thị trường số 7 đã ra quyết định xử phạt hành chính số 12/QĐ-XPHC ngày 17/5/2020, xử phạt ông Nguyễn Văn Tùng
về hành vi “Vi phạm quy định về kinh doanh hàng hoá, dịch vụ hạn chế kinh doanh” số tiền là 2.000.000 đ và xử phạt bổ sung bằng hình thức: tịch thu toàn bộ
60 lít rượu tang vật vi phạm hành chính để tiêu huỷ
Không đồng tình với quyết định xử phạt hành chính của Đội Quản lý thị trường số 7, vì cho rằng việc kinh doanh mặt hàng rượu của ông có nguồn gốc rõ ràng hợp pháp còn việc nấu rượu không vì mục đích kinh doanh, không làm ảnh hưởng vệ sinh môi trường cũng như trật tự an ninh trong làng xóm lại bị phạt với
số tiền khá lớn và tịch thu số rượu đã nấu nên ông Nguyễn Văn Tùng làm đơn khiếu nại gửi UBND thị xã YYYY và Chi cục Quản lý thị trường đề nghị hủy quyết định xử phạt nêu trên
Nhằm làm rõ hơn vấn đề, chúng ta phân tích nguyên nhân và hậu quả để có được định hướng chung trong việc đưa ra giải pháp xử lý cho thích hợp
2.2 Phân tích tình huống
Như đã trình bày ở phần trên, để chấn chỉnh hoạt động sản xuất kinh doanh rượu, ngày 14/9/2017 Chính phủ đã ban hành Nghị định số 105/2017/NĐ-CP về
Trang 7kinh doanh rượu Ngày 14/11/2019, Bộ Công thương ban hành Thông tư số 26/2019/TT-BCT quy định biểu mẫu kê khai của hộ gia đình, cá nhân sản xuất rượu thủ công không nhằm mục đích kinh doanh
Điều kiện cấp giấy phép sản xuất rượu thủ công bao gồm: Đăng ký kinh doanh ngành, nghề sản xuất rượu thủ công; phải đảm bảo các điều kiện về vệ sinh môi trường, tiêu chuẩn chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm, nhãn hàng hoá sản phẩm rượu theo quy định của pháp luật Trường hợp tổ chức hoặc cá nhân sản xuất rượu thủ công nhằm mục đích tự tiêu dùng thì không được bán trên thị trường và phải chịu trách nhiệm thực hiện quy định về bảo vệ môi trường trong hoạt động sản xuất rượu, về tiêu chuẩn chất lượng, về sinh an toàn thực phẩm sản phẩm rượu
do mình sản xuất
Như vậy với trường hợp Ông Tùng cần phân biệt rõ việc ông Đăng ký kinh doanh mua bán rượu đã có đăng ký kinh doanh bán lẻ rượu và đã được Phòng Công Thương cấp giấy phép phép kinh doanh bán lẻ rượu mà một trong những điều kiện để cấp giấy phép bán lẻ rượu là phải “có văn bản giới thiệu hoặc hợp đồng bán lẻ, hợp đồng đại lý bán lẻ với ít nhất một nhà cung cấp rượu (thương nhân nhập khẩu, cơ sở sản xuất hoặc của thương nhân bán buôn).” Nghĩa là ông đã chứng minh được nguồn cung cấp rượu hợp pháp để kinh doanh
Riêng việc ông tự nấu rượu nếu kinh doanh cho dù để bán tại nhà hay cung cấp cho người khác cũng cần phải có bổ sung vào giấy Đăng ký kinh doanh và phải có giấy phép sản xuất rượu do Phòng Kinh tế cấp Vấn đề là cần xác minh làm
rõ Ông Tùng sản xuất một số lượng lớn như vậy để làm gì ? nếu chỉ để dùng tại gia đình hàng ngày thì không hợp lý ! Thực chất có phải là để dùng cho đám cưới như ông trình bày hay ông sản xuất để tự bán hoặc cung cấp ra thị trường ? Thật sự nếu ông tổ chức nấu rượu để bán thì hoạt động đó chắc chắn phải diễn ra thường xuyên và chính quyền địa phương, bà con láng giềng đều phải biết Như vậy chỉ cần Đội kiểm tra đi xác minh, làm việc với chính quyền địa phương là sẽ có câu trả lời chính xác
Trang 8Nếu ông Tùng có vi phạm thì cần xem xét múc độ hành vi vi phạm và tính chất vụ việc để áp dụng các quy định pháp luật trong việc ra quyết định xử phạt hành chính cho đúng luật Cụ thể ngày 22 tháng 01 năm 2009 Chính phủ ban hành Nghị định số 06/2009/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh rượu và thuốc lá Trong đó, tại Điều 7, khoản 1, điểm a quy định phạt tiền từ 100.000 đồng đến 500.000 đồng đối với hành vi
“Sản xuất rượu thủ công nhằm mục đích kinh doanh khi không có Giấy phép sản xuất rượu thủ công” và tại Điều 15, khoản 1, khoản 2 quy định: Phạt tiền từ 100.000 đồng đến 500.000 đồng đối với hành vi sản xuất rượu thủ công không đảm bảo các quy định về tiêu chuẩn chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm, bảo
vệ môi trường Do đó, việc Đội trưởng Đội Quản lý thị trường số 7 vẫn áp dụng Nghị định số 06/2008/NĐ-CP ngày 16 tháng 01 năm 2008 “về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại” để xử phạt ông Nguyễn Văn Tùng là không chuẩn xác
2.2.1 Nguyên nhân của tình huống
2.2.1.1 Về nguyên nhân khách quan:
Việc nấu rượu và uống rượu đã có truyền thống lâu đời trong nhân dân Nấu rượu thủ công từ bao đời nay đã trở thành một cái nghề rất đỗi quen thuộc của nhiều người từ nông thôn đến thành thị Sau hàng chục năm được “thả cửa”, đến nay người nấu rượu tại gia sản xuất kinh doanh rượu để bán buôn, bán lẻ đều buộc phải đăng ký kê khai ngành nghề để được cấp Giấy phép sản xuất rượu thủ công
Theo quy định, rượu thuộc nhóm hàng Nhà nước hạn chế kinh doanh, là sản phẩm hàng hóa buộc phải công bố tiêu chuẩn chất lượng Cụ thể Rượu suất xưởng phải đạt các tiêu chuẩn về chỉ tiêu cảm quan, chỉ tiêu hoá học, yêu cầu trong quá trình bao gói, ghi nhãn, bảo quản và vận chuyển đối với rượu: Tiêu chuẩn TCVN 7043:2013 đối với rượu trắng; Tiêu chuẩn TCVN 7044:2013 đối với rượu mùi và Tiêu chuẩn TCVN7045:2013 đối với rượu vang
Nhưng đối với rượu do người dân tự nấu rồi bán theo kiểu truyền tay nhau, bán hết lại nấu, uống hết lại mua, không trưng bày, không nhãn hiệu thì lấy đâu
Trang 9tiêu chuẩn mà công bố? Còn thống kê số người nấu rượu tại nhà thì không ai biết,
vì từ trước tới nay có quy định nào buộc người ta phải kê khai, đăng ký? Chính vì không kê khai, việc nấu và bán rượu được thả nổi (trừ rượu nhập ngoại) nên các ngành không kiểm tra bao giờ
Theo quy định của Luật An toàn thực phẩm (ATTP) hiện nay, rượu được xếp vào nhóm thực phẩm có nguy cơ cao, nghĩa là phải tuân thủ đầy đủ các quy định, tiêu chí về VSATTP, từ công bố tiêu chuẩn sản phẩm, có giấy chứng nhận đảm bảo VSATTP Nhưng hầu hết rượu nấu thủ công đều chưa công bố nên vẫn chưa kiểm soát được Bên cạnh đó, từ trước đến nay chúng ta chưa chuẩn hóa được tiêu chuẩn, kỹ thuật của cơ sở sản xuất rượu, chưa có quy định rõ ràng đối với việc quản lý các hộ nấu rượu thủ công (Cả kinh doanh và không kinh doanh) nên rất khó khăn trong việc kiểm tra xử lý
2.2.1.2 Về nguyên nhân chủ quan:
Muốn xây dựng nền kinh tế thị trường ổn định theo định hướng XHCN và nhà nước pháp quyền XHCN, đòi hỏi đội ngũ cán bộ, công chức không những phải nắm vững chủ trương chính sách của Đảng, mà còn phải am hiểu và áp dụng đúng đắn luật pháp của Nhà nước
Với các văn bản pháp luật được ban hành và có hiệu lực áp dụng, Nhà nước
đã tạo một hành lang pháp luật, vừa quản lý vừa tạo điều kiện cho mọi hoạt động trong xã hội Cán bộ, công chức là người đại diện, được Nhà nước đương nhiên ủy quyền quản lý nhà nước trong từng phạm vi, lĩnh vực cụ thể, để bảo vệ an toàn hành lang đó một cách công bằng, bình đẳng, không được cho phép bất cứ ai vi phạm, đi ra khỏi hành lang ấy Cán bộ, công chức tùy theo chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn có bổn phận giáo dục, ngăn ngừa và chế tài một cách nghiêm minh mọi
vi phạm trong khuôn khổ qui định của luật pháp
Tuy nhiên, trong thực tế công tác không phải tất cả cán bộ, công chức đều hiểu và vận dụng đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước, một cách đúng đắn, phù hợp với chức trách nhiệm vụ được giao Như trong tình huống trên người cán bộ phải thể hiện hết tinh thần trách nhiệm của mình cần xem xét thấu
Trang 10đáo các yếu tố liên quan, cần thiết phải có sự xác minh thông tin, tránh xử lý vội vàng theo kiểu quy chụp Phải thường xuyên cập nhật các văn bản quy định mới nhất để áp dụng trong thực tế, việc xử phạt phải vừa đảm bảo đúng quy định của pháp luật vừa thấu tình đạt lý
Song song với việc kiểm tra kiểm soát phải làm tốt công tác tuyên truyền, phổ biến các nội dung pháp luật nhất là các chính sách mới cho người dân nông thôn Thực tế trong tình huống thì công tác tuyên truyền, phổ biến các nội dung pháp luật rõ ràng chưa được quan tâm đúng mức dẫn tới người dân do thiếu hiểu biết về pháp luật nên vô tình vi phạm
Ông Tùng cũng như nhiều người dân ở trong xã chưa hề biết việc nhà nước
có quy định về sản xuất kinh doanh rượu thủ công
Việc triển khai một chính sách mới ra nhân dân cần phải có chương trình kế hoạch, bước đi thích hợp, nhưng phải đảm bảo tính kịp thời, trong tình huống này thời gian từ khi Nghị định 40/2008/NĐ-CP có hiệu lực đến lúc UBND thị xã có văn bản chỉ đạo là một khoảng thời gian khá dài, và sau đó cho đến khi có sự báo động về tình trạng ngộ độc rượu trên địa bàn thì các ngành mới cấp tốc triển khai kiểm tra, xử phạt Điều này thể hiện sự chậm trễ trong công tác tham mưu của các Phòng ban chức năng cũng như trong việc chỉ đạo điều hành của UBND thị xã YYYYY
2.2.2 Hậu quả của tình huống:
2.2.2.1 - Đối với xã XXX: Với điều kiện ở một xã vùng xa điều kiện kinh tế khó khăn việc sử dụng rượu chai, rượu công nghiệp còn rất hạn chế, đa số dân trong vùng thường xuyên sử dụng rượu tự nấu do giá thành rẻ lại hợp khẩu vị nên nhu cầu dùng rượu tự nấu trong sinh hoạt hàng ngày của nhân dân là rất lớn Đa số nhân dân rất đồng tình với nhà nước trong việc chấn chỉnh hoạt động sản xuất mua bán rượu trên địa bàn nhất là trước tình hình số ca ngộ độc do rượu thường xuyên xảy ra tại địa phương trong thời gian qua
Một số hộ lâu nay nấu rượu để bỏ mối cho các quán cũng đã tự giác ngừng hoạt động để làm thủ tục đăng ký kinh doanh và xin cấp phép nấu rượu Tuy