Trong nền văn học Việt Nam, Tố Hữu được coi là lá cờ đầu của nền thơ ca cách mạng. Từ một thanh niên trí thức tiểu tư sản, được giác ngộ lí tưởng, Tố Hữu đã trở thành một chiến sĩ cộng sản. Thơ Tố Hữu gắn với cuộc sống cách mạng và chính trị, thời sự đất nước. Các tác phẩm chính: Từ ấy, Việt Bắc, Gió lộng, Ra trận, Máu và hoa,...
Trang 1Đ bài: Phân tích bài th T y c a T H u đ th y tâm tr ng c a m t thanhề ơ ừ ấ ủ ố ữ ể ấ ạ ủ ộ niêm say mê lí tưởng
Bài làm
Trong n n văn h c Vi t Nam, T H u đề ọ ệ ố ữ ược coi là "lá c đ u c a n n th ca cách m ng".ờ ầ ủ ề ơ ạ
T m t thanh niên trí th c ti u t s n, đừ ộ ứ ể ư ả ược giác ng lí tộ ưởng, T H u đã tr thành m tố ữ ở ộ chi n sĩ c ng s n. Th T H u g n v i cu c s ng cách m ng và chính tr , th i s đ tế ộ ả ơ ố ữ ắ ớ ộ ố ạ ị ờ ự ấ
nước. Các tác ph m chính: T y, Vi t B c, Gió l ng, Ra tr n, Máu và hoa, ẩ ừ ấ ệ ắ ộ ậ
T y (1937 1946) là ch ng đừ ấ ặ ường đ u c a th T H u. T p th g m 3 ph n: Máu l a,ầ ủ ơ ố ữ ậ ơ ồ ầ ử
Xi ng xích và Gi i phóng. Bài th T y là bài th có ý nghĩa m đ u và cũng có ý nghĩaề ả ơ ừ ấ ơ ở ầ
nh m t tuyên ngôn v l s ng c a m t chi n sĩ cách m ng cũng là tuyên ngôn nghư ộ ề ẽ ố ủ ộ ế ạ ệ thu t c a nhà th Bài th là tâm nguy n c a ngậ ủ ơ ơ ệ ủ ười thanh niên yêu nước: ni m vui sề ướng, say mê mãnh li t, nh ng nh n th c m i v l s ng, s chuy n bi n sâu s c trong tìnhệ ữ ậ ứ ớ ề ẽ ố ự ể ế ắ
c m,…ả
Tâm tr ng nhà th có s v n đ ng qua ba kh th : Ni m vui sạ ơ ự ậ ộ ổ ơ ề ướng, say mê khi g p líặ
tưởng (kh 1); nh ng nh n th c m i v l s ng (kh 2); s chuy n bi n sâu s c trongổ ữ ậ ứ ớ ề ẽ ố ổ ự ể ế ắ tình c m.ả
S v n đ ng c a tâm tr ng nhà th đự ậ ộ ủ ạ ơ ược th hi n sinh đ ng b ng nh ng hình nh tể ệ ộ ằ ữ ả ươ i sáng, các bi n pháp tu t g i c m và ngôn ng giàu nh c đi u.ệ ừ ợ ả ữ ạ ệ
Hai câu th m đ u trong kh th 1 đơ ở ầ ổ ơ ược vi t theo bút pháp t s , nhà th k l i m t kế ự ự ơ ể ạ ộ ỉ
ni m không quên c a đ i mình:ệ ủ ờ
T y trong tôi b ng n ng h ừ ấ ừ ắ ạ
M t tr i chân lí chói qua tim ặ ờ
T y là cái m c th i gian có ý nghĩa đ c bi t quan tr ng trong đ i cách m ng và đ i thừ ấ ố ờ ặ ệ ọ ờ ạ ờ ơ
c a T H u. Khi đó nhà th m i 18 tu i, đang ho t đ ng tích c c trong Đoàn Thanh ni nủ ố ữ ơ ớ ổ ạ ộ ự ệ
C ng s n Hu , độ ả ế ược giác ng lí tộ ưởng c ng s n, độ ả ược k t n p vào Đ ng. B ng nh ngế ạ ả ằ ữ hình nh n d : n ng h , m t tr i chân lí, chói qua tim, T H u kh ng đ nh lí tả ẩ ụ ắ ạ ặ ờ ố ữ ẳ ị ưởng cách
m ng nh m t ngu n sáng m i làm b ng sáng tâm h n nhà th Ngu n sáng y khôngạ ư ộ ồ ớ ừ ồ ơ ồ ấ
ph i là ánh thu vàng nh hay ánh xuân d u dàng mà là ánh sáng r c r c a m t ngày n ngả ẹ ị ự ỡ ủ ộ ắ
h H n th , ngu n sáng y còn là m t tr i, và là m t tr i khác thạ ơ ế ồ ấ ặ ờ ặ ờ ường, m t tr i chân lí ặ ờ
Trang 2m t s liên k t sáng t o gi hình nh và ng nghĩa. M t tr i c a thiên nhiên đem l i choộ ự ế ạ ữ ả ữ ặ ờ ủ ạ nhân gian ánh sáng, h i m, s s ng thì Đ ng cũng là ngu n sáng kì di u t a ra nh ng tơ ấ ự ố ả ồ ệ ỏ ữ ư
tưởng đúng đ n, h p l ph i, báo hi u nh ng di u t t lành cho cu c s ng. Cách g i líắ ợ ẽ ả ệ ữ ề ố ộ ố ọ
tưởng nh v y th hi n thái đ thành kính, ân tình. Thêm n a, nh ng đ ng t "b ng",ư ậ ể ệ ộ ữ ữ ộ ừ ừ (ch ánh sáng phát ra đ t ng t), "chói" (ánh sáng có s c xuyên m nh) càng nh n m nh ánhỉ ộ ộ ứ ạ ấ ạ sáng c a lí tủ ưởng đã hoàn toàn xua tan màn sương mù c a ý th c ti u t s n và m raủ ứ ể ư ả ở trong tâm h n nhà th m t chân tr i m i c a nh n th c, t tồ ơ ộ ờ ớ ủ ậ ứ ư ưởng, tình c m.ả
hai câu sau, bút pháp tr tình lãng m n, cùng v i hình nh so sánh đã di n t c th
ni m vui sề ướng vô h n c a nhà th trong bu i đ u đ n v i lí tạ ủ ơ ổ ầ ế ớ ưởng c ng s n. Đó là m tộ ả ộ
th gi i tràn đ y s c s ng v i hế ớ ầ ứ ố ớ ương s c c a các loài hoa, v tắ ủ ẻ ươi xanh c a cây lá, âmủ thanh r n rã c a ti ng chim ca hót. Đ i v i khu vộ ủ ế ố ớ ườn hoa lá y, còn gì đáng quý h n ánhấ ơ sáng m t tr i? Đ i v i tâm h n ngặ ờ ố ớ ồ ười thanh niên đang "băn khoăn đi ki m l yêu đ i",ế ẽ ờ còn gì quý giá h n khi có m t lí tơ ộ ưởng nh có cây hoa lá đón ánh sáng m t tr i, chính líư ặ ờ
tưởng c ng s n đã làm tâm h n con ngộ ả ồ ười tràn đ y s c s ng và ni m yêu đ i làm choầ ứ ố ề ờ
cu c s ng c a con ngộ ố ủ ười có ý nghĩa h n. T H u là m t nhà th nên v đ p và s c s ngơ ố ữ ộ ơ ẻ ẹ ứ ố
m i y tâm h n cũng là v đ p và s c s ng m i c a h n th Cách m ng không đ i l pớ ấ ồ ẻ ẹ ứ ố ớ ủ ồ ơ ạ ố ậ
v i ngh thu t mà đã kh i d y s c s ng, đem l i m t c m h ng sáng t o m i cho h nớ ệ ậ ơ ậ ứ ố ạ ộ ả ứ ạ ớ ồ
th ơ
kh th th hai, trong quan ni m v l s ng, giai c p t s n và ti u t s n có ph n đ
cao cái tôi cá nhân ch nghĩa. Khi đủ ược giác ng lí tộ ưởng, T H u kh ng đ nh quan ni mố ữ ẳ ị ệ
m i v l s ng và s g n bó hài hòa "cái tôi" cá nhân và" cái ta" chung c a m i ngớ ề ẽ ố ự ắ ủ ọ ườ i
V i đ ng t "bu c", câu 1 là m t cách nói quá th hi n ý th c t nguy n sâu s c và quy tớ ộ ừ ộ ộ ể ệ ứ ự ệ ắ ế tâm cao đ c a T H u mu n vộ ủ ố ữ ố ượt qua gi i h n c a "cái tôi" cá nhân đ s ng chan hòaớ ạ ủ ể ố
v i m i ngớ ọ ười ("trăm n i" là m t hoán d ch m i ngơ ộ ụ ỉ ọ ườ ối s ng kh p n i). V i t "trangở ắ ơ ớ ừ
tr i" câu 2, có th liên tả ở ể ưởng tâm h n nhà th tr i r ng v i cu c đ i, t o ra kh năngồ ơ ả ộ ớ ộ ờ ạ ả
đ ng c m sâu xa v i hoàn c nh c a t ng con ngồ ả ớ ả ủ ừ ườ ụ ểi c th
Hai câu th sau cho th y tình yêu thơ ấ ương con ngườ ủi c a T H u không ph i là th tìnhố ữ ả ứ
thương chung chung mà là tình c m h u ái giai c p. Câu 3 kh ng đ nh trong m i liên hả ữ ấ ẳ ị ố ệ
v i m i ngớ ọ ười nói chung, nhà th đ c bi t quan tâm đ n qu n chúng lao kh câu 4,ơ ặ ệ ế ầ ổ Ở
Trang 3"kh i đ i" là m t n d ch m t kh i ngố ờ ộ ẩ ụ ỉ ộ ố ười đông đ o cùng chung c nh ng trong cu cả ả ộ ộ
đ i, đoàn k t ch t ch v i nhau cùng ph n đ u vì m t m c tiêu chung. Có th hi u: khiờ ế ặ ẽ ớ ấ ấ ộ ụ ể ể
"cái tôi" chan hòa trong "cái ta", khi cá nhân hòa mình vào t p th cùng lí tậ ể ưởng thì s cứ
m nh c a m i ngạ ủ ỗ ườ ẽ ượi s đ c nhân lên g p b i.ấ ộ
Tóm l i, T H u đ t mình gi a dòng đ i và trong môi trạ ố ữ ặ ữ ờ ường r ng l n c a qu n chúngộ ớ ủ ầ lao kh , đ y T H u đã tìm th y ni m vui và s c m nh m i không ch b ng nh n th cổ ở ấ ố ữ ấ ề ứ ạ ớ ỉ ằ ậ ứ
mà còn b ng tình c m m n yêu, b ng s giao c m c a nh ng trái tim. Qua đó, T H uằ ả ế ằ ự ả ủ ữ ố ữ cũng kh ng đ nh m i liên h sâu s c gi a văn h c và cu c s ng, mà ch y u là cu c s ngẳ ị ố ệ ắ ữ ọ ộ ố ủ ế ộ ố
c a qu n chúng nhân dân.ủ ầ
Trước khi được giác ng lí tộ ưởng, T H u là m t thanh niên ti u t s n. Lí tố ữ ộ ể ư ả ưởng c ngộ
s n không ch giúp nhà th có đả ỉ ơ ượ ẽ ốc l s ng m i mà còn giúp nhà th vớ ơ ượt qua tình c mả ích k , h p hòi c a giai c p ti u t s n đ có đỉ ẹ ủ ấ ể ư ả ể ược tình h u ái giai c p v i qu n chúngữ ấ ớ ầ lao kh H n th , đó còn là tình thân yêu ru t th t. Nh ng đi p t "là" cùng v i t "con"ổ ơ ế ộ ị ữ ệ ừ ớ ừ
"em", "anh" và s t ố ừ ướ ệc l "v n" (ch s lạ ỉ ố ượng h t s c đông đ o) nh n m nh, kh ngế ứ ả ấ ạ ẳ
đ nh m t tình c m gia đình th t đ m m, thân thi t, cho th y nhà th đã c m nh n sâuị ộ ả ậ ầ ấ ế ấ ơ ả ậ
s c b n thân mình là m t thành viên c a đ i gia đình qu n chúng lao kh T m lòng đ ngắ ả ộ ủ ạ ầ ổ ấ ồ
c m, xót thả ương c a nhà th còn bi u hi n th t xúc đ ng, chân thành khi nói t i nh ngủ ơ ể ệ ậ ộ ớ ữ
"ki p phôi pha" (nh ng ngế ữ ười đau kh b t h nh, nh ng ngổ ấ ạ ữ ười lao đ ng v t v , thộ ấ ả ườ ng xuyên dãi d u m a n ng đ ki m s ng) nh ng em nh "không áo c m cù b t, cù b "ầ ư ắ ể ế ố ữ ỏ ơ ấ ơ (nh ng em bé không n i nữ ơ ương t a ph i lang thang v t vự ả ấ ưởng, nay đây mai đó). Qua
nh ng l i th y, ngữ ờ ơ ấ ườ ọi đ c th y đấ ược lòng căm h n c a nhà th trậ ủ ơ ước bao b t công,ấ ngang trái c a cu c đ i cũ. Chính vì nh ng ki p phôi pha, nh ng em nh cù b t cù b yủ ộ ờ ữ ế ữ ỏ ấ ơ ấ
mà người thanh niên T H u hăng say ho t đ ng cách m ng, và h cũng tr thành đ iố ữ ạ ộ ạ ọ ở ố
tượng sáng tác ch y u c a nhà th (cô gái giang h trong Ti ng hát sông Hủ ế ủ ơ ồ ế ương; chú bé
đi trong Đi đi em; ông lão khôn kh trong Lão đ y t ; em bé bán bánh trong M t ti ngở ổ ầ ớ ộ ế rao đêm, )
Đ n đây có th th y, v quan đi m nh n th c và sáng tác, bài th là tuyên ngôn cho t pế ể ấ ề ể ậ ứ ơ ậ
T y nói riêng và cho toàn b tác ph m c a T H u nói chung. C n nói rõ: đó là quanừ ấ ộ ẩ ủ ố ữ ầ
đi m c a giai c p vô s n v i n i dung quan tr ng là nh n th c sâu s c v m i quan hể ủ ấ ả ớ ộ ọ ậ ứ ắ ề ố ệ
Trang 4gi a cá nhân v i qu n chúng lao kh , v i nhân lo i c n lao.ữ ớ ầ ổ ớ ạ ầ
T y là l i tâm nguy n c a thanh niên yêu nừ ấ ờ ệ ủ ước giác ng và say mê lí tộ ưởng cách m ng.ạ
S v n đ ng c a tâm tr ng nhà th đự ậ ộ ủ ạ ơ ược hi n sinh đ ng b ng nh ng hình nh tệ ộ ằ ữ ả ươi sáng,
b ng các bi n pháp tu t và ngôn ng giàu nh c đi u. T y đánh d u m t th i đi mằ ệ ừ ữ ạ ệ ừ ấ ấ ộ ờ ể quan tr ng trong cu c đ i T H u và trong s nghi p th ca c a ông. Bài th khôngọ ộ ờ ố ữ ự ệ ơ ủ ơ
ng ng h p d n đ c gi các th h ừ ấ ẫ ộ ả ế ệ