Phần lớn cuộc đời của Nguyễn Khuyến là ở nông thôn. Quê ông là một miền đồng chiêm nghèo trũng nước. Nguyễn Khuyến sống ở quê và quan hệ thân tình với mọi người Ông làm thơ tặng bạn bè, tặng anh vợ, tặng ông hàng thịt,... làm câu đối viếng người làng, viếng người thợ rèn, mừng đám cưới, mừng nhà mới,... Nguyễn Khuyến viết nhiều về con người, về thiên nhiên, cảnh vật ở nông thôn. Trước Nguyễn Khuyến, trong văn chương Việt Nam thỉnh thoảng có những tác phẩm viết về nông thôn, nhưng hình ảnh nông thôn trong văn học nói chung còn mờ nhạt.
Trang 1Đ bài: Nh n đ nh v th Nguy n Khuy n, có ý ki n cho r ng: "Có th nói v iề ậ ị ề ơ ễ ế ế ằ ể ớ Nguy n Khuy n l n đ u tiên nông thôn Vi t Nam m i th c s đi vào văn h c". Anhễ ế ầ ầ ệ ớ ự ự ọ
ch hãy bình lu n ý ki n trênị ậ ế
Bài làm
Ph n l n cu c đ i c a Nguy n Khuy n là nông thôn. Quê ông là m t mi n đ ng chiêmầ ớ ộ ờ ủ ễ ế ở ộ ề ồ nghèo trũng nước. Nguy n Khuy n s ng quê và quan h thân tình v i m i ngễ ế ố ở ệ ớ ọ ườị Ông làm th t ng b n bè, t ng anh v , t ng ông hàng th t, làm câu đ i vi ng ngơ ặ ạ ặ ợ ặ ị ố ế ười làng,
vi ng ngế ười th rèn, m ng đám cợ ừ ưới, m ng nhà m i, Nguy n Khuy n vi t nhi u vừ ớ ễ ế ế ề ề con người, v thiên nhiên, c nh v t nông thôn. Trề ả ậ ở ước Nguy n Khuy n, trong vănễ ế
chương Vi t Nam th nh tho ng có nh ng tác ph m vi t v nông thôn, nh ng hình nhệ ỉ ả ữ ẩ ế ề ư ả nông thôn trong văn h c nói chung còn m nh t. Có th nói, v i Nguy n Khuy n l n đ uọ ờ ạ ể ớ ễ ế ầ ầ tiên nông thôn Vi t Nam m i th c s đi vào văn h c.ệ ớ ự ự ọ
“S m tr a d a mu i cho qua b a, ớ ư ư ố ữ
Ch búa, tr u cau ch ng dám mua” ợ ầ ẳ
(Ch n quê)ố
N i ám nh thỗ ả ường xuyên c a ngủ ười nông thôn là lo m t mùa, l t l i:ấ ụ ộ
“Năm nay cày c y v n chân thua, ấ ẫ Chiêm m t đ ng chiêm, mùa m t mùa” ấ ằ ấ
(Ch n quê)ố
Hay:
“Quai M Thanh Liêm đã v r i, ễ ỡ ồ Vùng ta thôi cũng l t mà thôi” ụ
(Nướ ục l t Hà Nam) Trong th Nguy n Khuy n, thiên nhiên đơ ễ ế ược miêu t cũng là m t thiên nhiên nông thônả ộ
r t rõ. C nh mùa thu trong th c a ông không ph i là mùa thu mi n nào, th i nào, mà làấ ả ơ ủ ả ở ề ờ mùa thu quê ông, vùng đ ng chiêm B c B lúc b y gi Ta có th nh n th y đi u yở ồ ắ ộ ấ ờ ể ậ ấ ề ấ qua cái màu"xanh ng t" c a b u tr i, đ n cái nắ ủ ầ ờ ế ước "trong veo" c a ao cá; hay t cái"L ngủ ừ ư
gi u ph t ph màu khói nh t, Làn ao lóng lánh bóng trăng loe". Và cũng ph i đ n Nguy nậ ấ ơ ạ ả ế ễ Khuy n, trong th Vi t Nam m i có nh ng bu i tr a đ c bi t nông thôn nh ế ơ ệ ớ ữ ổ ư ặ ệ ư
Trang 2“Chuông tr a v ng ti ng ng ư ẳ ế ườ i không bi t, ế Trâu th s ả ườ n non ng g c cây” ủ ố
(Nh c nh chùa Đ i)ớ ả ọ
Vi t v nông thôn v i nh ng tình c m đ m th m nh th , không ph i trế ề ớ ữ ả ằ ắ ư ế ả ước mà sau Nguy n Khuy n cũng hi m có ngễ ế ế ười nào vi t đế ược nh ông. Nông thôn Vi t Nam trongư ệ
th Yên Đ hi n lên v i đ y đ nh ng âm thanh và màu s c đ c tr ng t ngàn đ i, đ cơ ổ ệ ớ ầ ủ ữ ắ ặ ư ừ ờ ộ đáo mà g n gũi, thân quen mà đ p đ đ n di u k M t ti ng tr bi bô h c bài, ti ng chầ ẹ ẽ ế ệ ỳ ộ ế ẻ ọ ế ế kêu vang r n nh ti ng tr ng c a tr nh , ti ng chim ríu rít trên cành tre, m t đêm trăngề ư ế ố ủ ẻ ỏ ế ộ
tr tình, m t con “trâu già c g c phì h i n ng”. Đó còn là âm thanh và màu s c c aữ ộ ọ ố ơ ắ ắ ủ
nh ng ngày h i, ngày xuân, đêm hè:ữ ộ
“Ình ch đêm qua tr ng các làng ị ố
Ai ai mà ch ng r ẳ ướ c xuân sang”
“Tr ướ c lũy nh p nhô cò c T ng ấ ụ ổ Cách ao l t đ t pháo thày Nhang” ẹ ẹ
(Khai bút)
“Năm gian nhà c th p le te ỏ ấ Ngõ t i đêm sâu đóm l p lòe” ố ậ
(Thu m)ẩ
Đó cũng là nông thôn v i c nh đ i lam lũ, cái lo toan t t b t c a công vi c đ ng áng, vớ ả ờ ấ ậ ủ ệ ồ ị chua m n c a gi t m hôi v t v , c nh l t l i nặ ủ ọ ồ ấ ả ả ụ ộ ước ng p tr ng đ ngậ ắ ồ
“Bóng thuy n th p thoáng d n trên vách ề ấ ờ
Ti ng sóng long bong v tr ế ỗ ướ c nhà”
(V nh l t)ị ụ
Trong m t khung c nh nh v y, hình nh ngộ ả ư ậ ả ười dân quê nhi u lúc hi n lên h t s c chânề ệ ế ứ
th c và sinh đ ng. Đó đ u là nh ng hình nh bình thự ộ ề ữ ả ường nên th và tr thành đi n hìnhơ ở ể trong th Nguy n Khuy n. T t c l n đ u tiên đã đi vào văn h c dân t c không ph i m tơ ễ ế ấ ả ầ ầ ọ ộ ả ộ cách “d n d n”, “t t ”, “t ng bầ ầ ừ ừ ừ ước” mà ào t th m đ m trong th c a ông già Yên Đ ạ ấ ẫ ơ ủ ổ Nhà th cũng lo cái lo c a ngơ ủ ười dân, s ng cu c s ng b n hàn ch y ăn t ng b a, đo đ mố ộ ố ầ ạ ừ ữ ế cân đong t ng xu nh h ừ ư ọ
"Năm nay cày c y v n chân thua ấ ẫ
Trang 3Chiêm m t đ ng chiêm, mùa m t mùa ấ ằ ấ
Ph n thu quan thu, ph n tr n ầ ế ầ ả ợ
N a công đ a n a thuê bò ử ứ ở ử
S m tr a d a mu i cho qua b a ớ ư ư ố ữ
Ch búa tr u cau ch ng dám mua” ợ ầ ẳ
(Nhà nông than th )ở Cách hàng m y ch c năm, trấ ụ ước khi Ngô T t T vi t T t đèn, Nguy n Công Hoan vi tấ ố ế ắ ễ ế
Bước đường cùng, ta đã được bi t đ n m t nông thôn Vi t Nam đói nghèo v i c nh m tế ế ộ ệ ớ ả ấ mùa năm này qua năm khác, c nh công xá bèo b t, c nh thu má quan l thúc đòi, c nhả ọ ả ế ệ ả
n n n v i ngợ ầ ớ ười cùng kh “lãi m , lãi con sinh đ mãi”, c nh “sâu h n liên miên úng l tổ ẹ ẻ ả ạ ụ tràn ”, v.v. trong th Nguy n Khuy n.ơ ễ ế
S g n gũi v i cu c s ng bình thự ầ ớ ộ ố ường, s xa v i v i phự ờ ớ ương th c ph n ánh cũ n ng vứ ả ặ ề
c l t ng tr ng, s ch i b nh ng ch đ trung quân, ca ng i “đ a linh nhân ki t”
chung chung, vi c ti p c n v i nh ng đ tài cu c s ng c a ngệ ế ậ ớ ữ ề ộ ố ủ ười dân v i n i lo toanớ ỗ hàng ngày c a h đã khi n cho th văn Nguy n Khuy n có ph n tách r i kh i truy nủ ọ ế ơ ễ ế ầ ờ ỏ ề
th ng và h t s c g n gũi v i th ca hi n đ i. Có th nói r ng đó là nh ng g ch n i đ uố ế ứ ầ ớ ơ ệ ạ ể ằ ữ ạ ố ầ tiên gi a văn h c trung đ i và văn h c hi n đ i. Có l b n thân Nguy n Khuy n cũngữ ọ ạ ọ ệ ạ ẽ ả ễ ế
ch a ý th c đư ứ ược đi u đó, nh ng chính nh ng bài th xu t chúng c a ông l i ch a đ ngề ư ữ ơ ấ ủ ạ ứ ự
s ti p n i này.ự ế ố
Chính s hòa mình vào cu c s ng h n nhiên n i thôn dã đã giúp cho nhà th gi i t a đự ộ ố ồ ơ ơ ả ỏ ượ c tâm tr ng luôn day d t đau kh và m c c m c a mình. Nguy n Khuy n đã tìm th y trongạ ứ ổ ặ ả ủ ễ ế ấ thiên nhiên, trong cu c s ng lam lũ c a ngộ ố ủ ười nông dân quê ông s thanh th n c a tâmự ả ủ
h n, ni m l c quan yêu đ i và nh ng tình c m xóm làng trong sáng. Và đ ng sau nh ngồ ề ạ ờ ữ ả ằ ữ bài th có v nh hi n lành c a ông luôn ch a gi u m t n i ni m nóng b ng v v nơ ẻ ư ề ủ ứ ấ ộ ỗ ề ỏ ề ậ
m nh c a đ t nệ ủ ấ ước v cu c s ng c a dân lành.ề ộ ố ủ