Mùa xuân, tuổi trẻ và tình yêu luôn có một mối quan hệ mật thiết với nhau và đặc biệt trong giai đoạn 1932-1945 khi phong trào Thơ mới phát triển mạnh mẽ thì hình ảnh mùa xuân xuất hiện trong thơ ca lại càng nhiều hơn. Tiêu biểu là trong thơ của Xuân Diệu - nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới và Hàn Mặc Tử - nhà thơ lạ nhất trong các nhà thơ lạ, ta đều thấy xuất hiện hình ảnh mùa xuân. Tuy nhiên những hình ảnh này lại đem đến những cảm xúc rất khác nhau, đối với Xuân Diệu đó là nỗi rạo rực, khát khao cùng với quan niệm mùa xuân tình yêu và tuổi trẻ trong Vội vàng, đối với Hàn Mặc Tử mùa xuân, tuổi trẻ và tình yêu mang chút gì đó tương tư, sầu muộn và trầm tĩnh hơn trong Mùa xuân chín, điểm chung là thơ xuân của cả hai nhà thơ đều mang những cảm xúc lãng mạn, đầy gợi cảm và tình tứ.
Trang 1Đ bài: Hình nh mùa xuân tu i tr tình yêu trong V i Vàng Mùa Xuân Chínề ả ổ ẻ ộ
Bài M u S 1:ẫ ố
Mùa xuân, tu i tr và tình yêu luôn có m t m i quan h m t thi t v i nhau và đ c bi tổ ẻ ộ ố ệ ậ ế ớ ặ ệ trong giai đo n 19321945 khi phong trào Th m i phát tri n m nh m thì hình nh mùaạ ơ ớ ể ạ ẽ ả xuân xu t hi n trong th ca l i càng nhi u h n. Tiêu bi u là trong th c a Xuân Di u ấ ệ ơ ạ ề ơ ể ơ ủ ệ nhà th m i nh t trong các nhà th m i và Hàn M c T nhà th l nh t trong các nhàơ ớ ấ ơ ớ ặ ử ơ ạ ấ
th l , ta đ u th y xu t hi n hình nh mùa xuân. Tuy nhiên nh ng hình nh này l i đemơ ạ ề ấ ấ ệ ả ữ ả ạ
đ n nh ng c m xúc r t khác nhau, đ i v i Xuân Di u đó là n i r o r c, khát khao cùngế ữ ả ấ ố ớ ệ ỗ ạ ự
v i quan ni m mùa xuân tình yêu và tu i tr trong V i vàng, đ i v i Hàn M c T mùaớ ệ ổ ẻ ộ ố ớ ặ ử xuân, tu i tr và tình yêu mang chút gì đó tổ ẻ ương t , s u mu n và tr m tĩnh h n trong Mùaư ầ ộ ầ ơ xuân chín, đi m chung là th xuân c a c hai nhà th đ u mang nh ng c m xúc lãng m n,ể ơ ủ ả ơ ề ữ ả ạ
đ y g i c m và tình t ầ ợ ả ứ
V i Xuân Di u, mùa xuân hi n lên th t g i c m và căng tràn s c s ng, v i hình nh hoaớ ệ ệ ậ ợ ả ứ ố ớ ả
lá t a hỏ ương th m trong "đ ng n i xanh rì", v i lá trên "cành t ph ph t" khi n ta liênơ ồ ộ ớ ơ ơ ấ ế
tưởng đ n chàng trai, cô gái đang đ sung mãn, đ m đà nét xuân thì m n m n. R i thìế ổ ậ ơ ở ồ
ti ng chim y n chim anh vui ca vang tr i, ong bế ế ờ ướm m i mê v n nhau, ki m m t. T t cả ờ ế ậ ấ ả
nh ng hình nh sinh đ ng y đ u đ a ta đ n m t c nh xuân đ y mê say và r n ràng, r nữ ả ộ ấ ề ư ế ộ ả ầ ộ ộ ràng nh cái tâm h n th tr c a Xuân Di u. Và dĩ nhiên n u nói đ n th c a Xuân Di uư ồ ơ ẻ ủ ệ ế ế ơ ủ ệ thì ta ch ng th b qua cái v tình yêu trong th ông, b i n u b qua thì thi u, thì u ngẳ ể ỏ ị ơ ở ế ỏ ế ổ
m t cái danh x ng đ y thú v "ông hoàng th tình" c a Xuân Di u m t thôi.ấ ư ầ ị ơ ủ ệ ấ
Trong cái ánh m t mê say và lãng m n c a nhà th ta th y hi n lên nh ng nét r t rõ c aắ ạ ủ ơ ấ ệ ữ ấ ủ tình yêu, Xuân Di u không t tình yêu c a c a con ngệ ả ủ ủ ười mà l y chính nh ng nh ng sấ ữ ữ ự
v t đang hi n di n trong mùa xuân đ th hi n. N u tinh ý s nh n ra nh ng c nh s cậ ệ ệ ể ể ệ ế ẽ ậ ữ ả ắ trong mùa xuân c a Xuân Di u đ u có đôi có c p c , c p nào c p n y cũng x ng đôi vàủ ệ ề ặ ả ặ ặ ấ ứ
h nh phúc l m, đ u tiên là ong bạ ắ ầ ướm, say mê trong "tu n tháng m t" thay cho tu n trăngầ ậ ầ
m t c a c p đôi mà ta v n thậ ủ ặ ẫ ường nói, th t ng t ngào và và h nh phúc bi t bao. R i ti pậ ọ ạ ế ồ ế theo là c p "lá xanhcành t ", ta nh n ra s tr trung và t do trong tình yêu t s "phặ ơ ậ ự ẻ ự ừ ự ơ
ph t", hay "hoa th m/đ ng n i xanh rì", m t tình yêu phù h p tấ ơ ồ ộ ộ ợ ương x ng c a hoàn c nhứ ủ ả
gi a hai th c th , hoa ch đ p khi đ ng n i xanh ng t, ph i chăng trong tình yêu ta chữ ự ể ỉ ẹ ở ồ ộ ắ ả ỉ
Trang 2th t s h nh phúc và xinh đ p nh t khi ch n đúng ngậ ự ạ ẹ ấ ọ ười, đúng th i đi m. Và cu i cùngờ ể ố
m t chút âm thanh cho cu c s ng y là "khúc tình si" c a c p y n anh, m t tình yêu đ yộ ộ ố ấ ủ ặ ế ộ ầ ngh thu t, ta b ng liên tệ ậ ỗ ưởng đ n câu tình yêu là s đ ng đi u c a hai tâm h n khác bi tế ự ồ ệ ủ ồ ệ
và nó s t o nên m t b n hòa t u th t lãng m n đ m say. Đó chính là mùa xuân và tìnhẽ ạ ộ ả ấ ậ ạ ắ yêu c a Xuân Di u, v y còn tu i tr thì sao, nhà th đã có nh ng suy t gì v tu i tr ?ủ ệ ậ ổ ẻ ơ ữ ư ề ổ ẻ Hóa ra nhà th có m t n i ti c đ y tha thi t khi t o hóa "Không cho dài th i tr c a nhânơ ộ ỗ ế ầ ế ạ ờ ẻ ủ gian", nhà th ti c mùa xuân, ti c nh ng c nh s c c a mùa xuân mà cũng đ tinh t đơ ế ế ữ ả ắ ủ ể ế ể
nh n ra tu i tr s qua đi b i vòng quay đ y nghi t ngã c a th i gian. R i mai đây xuânậ ổ ẻ ẽ ở ầ ệ ủ ờ ồ già, tu i tr cũng s h t, "Còn tr i đ t, nh ng ch ng còn tôi mãi/ Nên bâng khuâng tôi ti cổ ẻ ẽ ế ờ ấ ư ẳ ế
c đ t tr i", tác gi d y lên m t n i ti c khôn nguôi, m t n i ám nh v th i gian, nh ngả ấ ờ ả ấ ộ ỗ ế ộ ỗ ả ề ờ ữ
gì tươ ẹi đ p nh t c a đ i ngấ ủ ờ ười bao g m mùa xuân và c tu i tr s qua nhanh b i ch ngồ ả ổ ẻ ẽ ở ẳ
th th ng để ắ ược bước th i gian l nh lùng. Th nên nên đ ch ng ph i h i ti c, nhà th đãờ ạ ế ể ẳ ả ố ế ơ thôi thúc phong cách s ng đ t n hố ể ậ ưởng hi n t i, s ng cháy h t mình vào hi n t i. Đó làệ ạ ố ế ệ ạ mùa xuân tu i tr và tình yêu trong V i vàng c a Xuân Di u.ổ ẻ ộ ủ ệ
Còn Hàn M c T , m t nhà th l s nghĩ gì v mùa xuân, v tu i tr và tình yêu? N uặ ử ộ ơ ạ ẽ ề ề ổ ẻ ế
đ c và c m nh n Mùa xuân chín c a ông, ta s th y hi n lên m t h n th tr m tĩnh vàọ ả ậ ủ ẽ ấ ệ ộ ồ ơ ầ
d u dàng khác h n v i cái r o r c, đ m say c a Xuân Di u. Hình nh mùa xuân trong thị ẳ ớ ạ ự ắ ủ ệ ả ơ Hàn M c T hi n lên th t l ng l và sâu l ng v i nh ng câu:ặ ử ệ ậ ặ ẽ ắ ớ ữ
"Trong làn n ng ng: Khói m tan, ắ ử ơ Đôi mái nhà tranh l m t m vàng ấ ấ
S t so t gió trêu tà áo bi c, ộ ạ ế Trên giàn thiên lý. Bóng xuân sang."
M t mùa xuân th t nh nhàng tr m l ng và m màng bi t m y, m c dù có nh ng s cộ ậ ẹ ầ ắ ơ ế ấ ặ ữ ắ màu r c r nh đ " ng" c a n ng, "l m t m vàng" c a mái nhà tranh, hay canh "bi c"ự ỡ ư ỏ ử ủ ắ ấ ấ ủ ế
c a tà áo nh ng vào th l i mang m t v nh nhàng, l l ng mà sâu l ng đ n l H uủ ư ơ ạ ộ ẻ ẹ ơ ử ắ ế ạ ầ
nh m i c nh s c đ u mang m t tr ng thái th t tr m tĩnh và nh nhàng, ta có th nh n raư ọ ả ắ ề ộ ạ ậ ầ ẹ ể ậ thông qua các t "l m t m", "s t so t", đ c bi t là hình nh "bóng xuân sang" hay "khóiừ ấ ấ ộ ạ ặ ệ ả
m tan", có th nói mùa xuân c a Hàn M c T là m t mùa xuân "âm th m". Tơ ể ủ ặ ử ộ ầ ương tự
v y, tình yêu trong th Hàn M c T cũng ý v và sâu kín ch không ph i bày nh Xuânậ ơ ặ ử ị ứ ơ ư
Di u, ví nh hình nh "gió trêu tà áo bi c", m t hình nh n d r t d thệ ư ả ế ộ ả ẩ ụ ấ ễ ương, tình yêu ở
Trang 3đây e p và nh nhàng cũng là c p là đôi đ y nh ng chúng ch dám "trêu" nhau ch ch aấ ẹ ặ ấ ư ỉ ứ ư
hưởng "tu n tháng m t" nh ong bầ ậ ư ướm c a V i vàng.ủ ộ
"Sóng c xanh t ỏ ươ ợ ớ i g n t i tr i ờ Bao cô thôn n hát trên đ i; ữ ồ
Ngày mai trong đám xuân xanh y, ấ
Có k theo ch ng b cu c ch i " ẻ ồ ỏ ộ ơ
Hay n u nh V i vàng có c xanh hoa th m thì Hàn M c T cũng không thua kém màế ư ộ ỏ ắ ặ ử
d n t m t đ ng c xanh tẫ ả ộ ồ ỏ ươi trong m t s c thái nh nhàng h n, r i đây ta th y hi nộ ắ ẹ ơ ồ ở ấ ệ
di n m t tu i tr , cũng xuân s c và tệ ộ ổ ẻ ắ ươi vui trong câu: "Bao cô thôn n hát trên đ i" trongữ ồ cái màu c a "đám xuân xanh" đ y gi n d và chân ch t.ủ ầ ả ị ấ
"Ti ng ca v t v o l ng ch ng núi, ế ắ ẻ ư ừ
H n h n nh l i c a n ổ ể ư ờ ủ ướ c mây,
Th m thì v i ai ng i d ầ ớ ồ ướ i trúc, Nghe ra ý v và th ngây " ị ơ
Mùa xuân, tu i tr và tình yêu đây hi n lên m t cách m màng ý v và th ngây đúngổ ẻ ở ệ ộ ơ ị ơ
nh l i c a tác gi Nh ng có l Xuân Di u và Hàn M c T cùng có chung m t quanư ờ ủ ả ư ẽ ệ ặ ử ộ
đi m, m t n i ti c cho mùa xuân, cho tu i tr , n u Xuân Di u cu ng quýt và v i vã th mể ộ ỗ ế ổ ẻ ế ệ ố ộ ậ chí mu n ch n đ ng c th i gian, thì Hàn M c T l i ch l ng l ti c và không làm gì c ố ặ ứ ả ờ ặ ử ạ ỉ ặ ẽ ế ả Ông ti c khi đ ng trế ứ ước m t quy lu t không th thay đ i: "Ngày mai trong đám xuân xanhộ ậ ể ổ y/ Có k theo ch ng b cu c ch i!", r i các "cô thôn n " s thành các "ch ", mùa xuân
cũng v y t đ ng c xanh tậ ừ ồ ỏ ươi nay ch th y m t màu n ng "chang chang". Hàn M c T làỉ ấ ộ ắ ặ ử
m t h n th nhân đ o, v y nên, ông ti c cho ngộ ồ ơ ạ ậ ế ười và cũng ti c cho c mình, nh ng ôngế ả ư cũng đành b t l c trấ ự ước cái quy lu t nghi t ngã y, ông không có ậ ệ ấ ước mu n vùng lên nhố ư Xuân Di u, đó là cái khác bi t c a hai nhà th này.ệ ệ ủ ơ
Có th nói mùa xuân, tu i tr và tình yêu trong th c a Xuân Di u và Hàn M c T đ uể ổ ẻ ơ ủ ệ ặ ử ề
r t hay và đ c đáo, m i m t h n th đ u có cái nét riêng c a mình, đ t o nên cái phongấ ộ ỗ ộ ồ ơ ề ủ ể ạ thái th ca riêng, ch m m t d u m c đ th m trong n n th văn Vi t Nam, đ c bi t trongơ ấ ộ ấ ự ỏ ắ ề ơ ệ ặ ệ giai đo n mà phong trào th m i phát tri n m nh m Có ngạ ơ ớ ể ạ ẽ ười thích cái m nh m , vạ ẽ ồ
v p và cu ng nhi t c a Xuân Di u, nh ng cũng có ngậ ồ ệ ủ ệ ư ườ ạ ư ựi l i a s sâu l ng, tr m tĩnh vàắ ầ
ý nh c a Hàn M c T h n, nh ng dù là phong cách nào thì th c a h cũng mang l i choị ủ ặ ử ơ ư ơ ủ ọ ạ
Trang 4ngườ ọi đ c nh ng c m xúc r t riêng, r t giá tr ữ ả ấ ấ ị
Bài M u S 2:ẫ ố
Nh c đ n ch đ mùa xuân tu i tr và tình yêu trong th ca, chúng ta không th khôngắ ế ủ ề ổ ẻ ơ ể
nh c đ n sáng tác c a hai nhà th n i ti ng, đó chính là bài th “V i vàng” c a Xuânắ ế ủ ơ ổ ế ơ ộ ủ
Di u và bài th “Mùa xuân chín” c a Hàn M c T Đây đ u là nh ng nhà th n i ti ngệ ơ ủ ặ ử ề ữ ơ ổ ế trong phong trào Th m i giai đo n 1930 – 1945, và hai bài th đ u nói đ n mùa xuân,ơ ớ ạ ơ ề ế tình yêu và tu i tr , tuy nhiên m i bài th l i mang nh ng phong cách th khác nhau,ổ ẻ ở ỗ ơ ạ ữ ơ cách nói khác nhau
Trong bài th “V i vàng” c a Xuân Di u, ta c m nh n rõ s g n bó m t thi t gi a mùaơ ộ ủ ệ ả ậ ự ắ ậ ế ữ xuân, tu i tr và tình yêu, nhà th c m nh n r t tinh t nh ng nét đ c tr ng c a mùaổ ẻ ơ ả ậ ấ ế ữ ặ ư ủ xuân, nh n ra s tậ ự ương quan giao hòa trong c nh v t:ả ậ
“C a ong b ủ ướ m này đây tu n tháng m t, ầ ậ Này đây hoa c a đ ng n i xanh rì ủ ồ ộ Này đây lá c a cành t ph ph t, ủ ơ ơ ấ
C a y n anh này đây khúc tình si.” ủ ế
Mùa xuân là mùa c a cây lá đâm ch i n y l c, hoa c ngát hủ ồ ả ộ ỏ ương, ong bướm tìm m t vàậ chim muông ca hát, t t c hi n lên v i hấ ả ệ ớ ương s c đ m đà nh t, s c s ng mãnh li t nh t.ắ ậ ấ ứ ố ệ ấ
S c s ng c a mùa xuân cũng chính là tứ ố ủ ượng tr ng cho s c s ng c a tu i tr , “cành t ” làư ứ ố ủ ổ ẻ ơ
s non t m n m n, gi ng nh nh ng cô gái chàng trai đang trong đ tu i xuân thì, h nự ơ ơ ở ố ư ữ ộ ổ ơ
th mùa xuân còn tế ượng tr ng cho s g n k t, tình yêu đôi l a. Ch có b ng con m t vàư ự ắ ế ứ ỉ ằ ắ
c m nh n c a m t ngả ậ ủ ộ ười say mê tha thi t v i thiên nhiên cu c đ i nh Xuân Di u m iế ớ ộ ờ ư ệ ớ nhìn ra “tu n tháng m t” c a “ong bầ ậ ủ ướm”, “hoa” c a “đ ng n i xanh rì”, “lá” c a “cànhủ ồ ộ ủ
t ph ph t”, và cũng ch nhà th m i nghe th y “khúc tình si” c a “y n anh”. Xuân Di uơ ơ ấ ỉ ơ ớ ấ ủ ế ệ cũng đ t mình vào trong tình yêu y, h n th còn yêu v v p và đ m say, “Tháng giêngặ ấ ơ ế ồ ậ ắ ngon nh m t c p môi g n” là cách ví von mà ch có trong tâm h n đang say mê c a Xuânư ộ ặ ầ ỉ ồ ủ
Di u. Hi u rõ mùa xuân chính là tu i tr và tình yêu, h n th Xuân Di u còn nh n th c rõệ ể ổ ẻ ơ ế ệ ậ ứ
v quy lu t tu n hoàn c a th i gian, c a đ i ngề ậ ầ ủ ờ ủ ờ ười, xuân r i cũng s qua đi, th i gianồ ẽ ờ cũng theo đó mà cướp m t tu i xuân. Nhà th lo s r ng n u không “v i vàng” s đ tu iấ ổ ơ ợ ằ ế ộ ẽ ể ổ
tr trôi v t qua, chính vì v y, tác gi mu n ôm tr n, chi m gi đ t n hẻ ụ ậ ả ố ọ ế ữ ể ậ ưởng v đ p c aẻ ẹ ủ
Trang 5mùa xuân, tu i tr , tình yêu:ổ ẻ
“Ta mu n ôm ố
C s s ng m i b t đ u m n m n, ả ự ố ớ ắ ầ ơ ở
Ta mu n ri t mây đ a và gió l ố ế ư ượ n,
Ta mu n say cánh b ố ướ m v i tình yêu, ớ
Ta mu n thâu trong m t cái hôn nhi u.” ố ộ ề
V đ p c a mùa xuân, tu i tr và tình yêu trong th c a Xuân Di u đẻ ẹ ủ ổ ẻ ơ ủ ệ ược hi n lên sôiệ
n i, đ m say và quy n rũ nh v y, còn đ i v i th c a Hàn M c T l i mang nh ng nétổ ắ ế ư ậ ố ớ ơ ủ ặ ử ạ ữ
nh nhàng, sâu l ng và tr m tĩnh. M đ u bài th “Mùa xuân chín” chính là khung c nhẹ ắ ầ ở ầ ơ ả thiên nhiên l ng l , êm ái:ặ ẽ
“Trong làn n ng ng: khói m tan, ắ ử ơ Đôi mái nhà tranh l m t m vàng ấ ấ
S t so t gió trêu tà áo bi c, ộ ạ ế Trên giàn thiên lí. Bóng xuân sang.”
T ng bừ ước đi c a mùa xuân đủ ược tác gi c m nh n r t tinh t , đó là bả ả ậ ấ ế ước đi nh nhàng,ẹ
kh khàng, t ng bẽ ừ ước là t ng bi n đ i c a không gian, m t bừ ế ổ ủ ộ ước “khói m tan”, hai bơ ướ c
“mái nhà tranh l m t m vàng”. Trong con m t c a Hàn M c T , thiên nhiên đ t tr i cũngấ ấ ắ ủ ặ ử ấ ờ tình t v i nhau không kém gì Xuân Di u, tác gi nghe th y ti ng gió s t so t đang “trêuứ ớ ệ ả ấ ế ộ ạ
tà áo bi c”, nhìn th y trên giàn thiên lí “bóng xuân sang”. S c màu mùa xuân trong th c aế ấ ắ ơ ủ Hàn M c T tuy đ n gi n nh ng không kém đi nh a s ng tuôn trào:ặ ử ơ ả ư ự ố
Sóng c xanh t ỏ ươ ợ ớ i g n t i tr i, ờ Bao cô thôn n hát trên đ i: ữ ồ
Ngày mai trong đám xuân xanh y, ấ
Có k theo ch ng b cu c ch i… ẻ ồ ỏ ộ ơ
Trong khung c nh mùa xuân, th p thoáng bóng dáng c a tình yêu và tu i tr , hình nh “côả ấ ủ ổ ẻ ả thôn n ” chính là đ i di n cho tu i tr , h đang hát say s a, tác gi không ch nhìn th yữ ạ ệ ổ ẻ ọ ư ả ỉ ấ
mà còn nghe th y và c m nh n l y. Đó chính là c m nh n v s hòa h p gi a mùa xuân,ấ ả ậ ấ ả ậ ề ự ợ ữ tình yêu và tu i tr , nh ng câu hát v tình yêu v s g n k t đôi l a vang lên gi a khôngổ ẻ ữ ề ề ự ắ ế ứ ữ gian xuân xanh bao la, thoáng đãng
“Khách xa g p lúc mùa xuân chín, ặ
Trang 6Lòng trí bâng khuâng s c nh làng: ự ớ
“Ch y, năm nay còn gánh thóc ị ấ
D c b sông tr ng n ng chang chang?” ọ ờ ắ ắ
Đ n đo n th này, ta đế ạ ơ ược th y rõ b c tranh tấ ứ ương ph n v mùa xuân “xanh” và mùaả ề xuân “chín” trong Hàn M c T , n u mùa xuân xanh có “sóng c xanh tặ ử ế ỏ ươi”, có “bao cô gái” đang “hát bên đ i” khúc hát tình yêu, thì mùa xuân chín ch còn “b sông n ng changồ ỉ ờ ắ chang”, ch còn “Ch y năm nay còn gánh thóc”. M t bên là còn xuân xanh đông vui, náoỉ ị ấ ộ nhi t, m t bên đã qua th i tu i tr , l ng l và m t mình, Hàn M c T cũng góp vào thệ ộ ờ ổ ẻ ặ ẽ ộ ặ ử ơ
m t quy lu t c a đ i ngộ ậ ủ ờ ười không th tránh kh i, đó là “theo ch ng b cu c ch i”, nhàể ỏ ồ ỏ ộ ơ
th ti c th m cho nh ng cô gái đang đ xuân thì vui tơ ế ầ ữ ộ ươ ấi y, theo th i gian s m t đi tu iờ ẽ ấ ổ thanh xuân mà ch ng bao gi l y l i đẳ ờ ấ ạ ược
Nh v y, cùng là mùa xuân tu i tr tình yêu nh ng trong th “V i vàng” c a Xuân Di uư ậ ổ ẻ ư ơ ộ ủ ệ
và trong th “Mùa xuân chín” c a Hàn M c T l i mang nh ng nét khác nhau, m i cáchơ ủ ặ ử ạ ữ ở ỗ
c m quan l i cho ta nh ng c m nh n cái hay riêng. M t bên là Xuân Di u mang nh ngả ạ ữ ả ậ ộ ệ ữ nét m i đ y mãnh li t và đ m say, m t bên là Hàn M c T v i nh ng nét l đ y nhớ ầ ệ ắ ộ ặ ử ớ ữ ạ ầ ẹ nhàng, sâu l ng.ắ