Sống đẹp là mục tiêu phấn đấu của mỗi chúng ta. Nghệ thuật ứng xử, giao tiếp là một trong những biểu hiện của nếp sống đẹp. Tục ngữ là kho tàng quý báu của nhân dân, cho ta nhiều kinh nghiêm, nhiều bài học về ứng xử, giao tiếp, nhất là về mặt lời ăn tiếng nói. Mỗi điều khen, chê mà tục ngữ nêu ra thật vô cùng chí lí. Để giáo dục cách ăn nói cho mọi người, ông cha ta đã đúc kết thành tục ngữ: Đất tốt trồng cây rườm rà, Những người thanh lịch nói ra dịu dàng.
Trang 1Đ bài: Hãy bình lu n câu t c ng sau: "Đ t t t tr ng cây rề ậ ụ ữ ấ ố ồ ườm rà/ Nh ng ngữ ười thanh l ch nói ra d u dàng". "Đ t x u tr ng cây kh ng khiu/ Nh ng ngị ị ấ ấ ồ ẳ ữ ười thô t cụ nói đi u phàm phu"ề
Bài làm
S ng đ p là m c tiêu ph n đ u c a m i chúng ta. Ngh thu t ng x , giao ti p là m tố ẹ ụ ấ ấ ủ ỗ ệ ậ ứ ử ế ộ trong nh ng bi u hi n c a n p s ng đ p. T c ng là kho tàng quý báu c a nhân dân, choữ ể ệ ủ ế ố ẹ ụ ữ ủ
ta nhi u kinh nghiêm, nhi u bài h c v ng x , giao ti p, nh t là v m t l i ăn ti ng nói.ề ề ọ ề ứ ử ế ấ ề ặ ờ ế
M i đi u khen, chê mà t c ng nêu ra th t vô cùng chí lí. Đ giáo d c cách ăn nói choỗ ề ụ ữ ậ ể ụ
m i ngọ ười, ông cha ta đã đúc k t thành t c ng :ế ụ ữ
"Đ t t t tr ng cây r ấ ố ồ ườ m rà,
Nh ng ng ữ ườ i thanh l ch nói ra d u dàng" ị ị
Và còn có câu:
"Đ t x u tr ng cây kh ng khiu, ấ ấ ồ ẳ
Nh ng ng ữ ườ i thô t c nói đi u phàm phu" ụ ề
Hai câu t c ng trên đ u nêu lên m t nh n xét r t sâu s c v cách ăn nói c a hai lo iụ ữ ề ộ ậ ấ ắ ề ủ ạ
người trong xã h i: Ngộ ười thanh l ch và ngị ười thô t c.ụ
Câu th nh t: Đ t có t t tứ ấ ấ ố ươi, màu m thì m i có th tr ng đỡ ớ ể ồ ược "cây r òm rà", cành láư sum suê, tươ ối t t. Trong xã h i cũng v y, ch có nh ng ngộ ậ ỉ ữ ười thanh l ch, văn minh, có vănị hóa, có nhân cách m i bi t ăn nói "d u dàng", êm ái, nh nhàng, d nghe.ớ ế ị ẹ ễ
Câu th hai: Đ t x u, c n c i, ch có th m c lên "cây kh ng khiu" lá cành x xác. Ngứ ấ ấ ằ ỗ ỉ ể ọ ẳ ơ ườ i cũng th , k thô t c, vô h c, kém đ o đ c luôn luôn nói ra nh ng "đi u phàm phu", thôế ẻ ụ ọ ạ ứ ữ ề
l , x ng b y, t c t n.ỗ ằ ậ ụ ằ
Hai câu t c ng trên, b ng cách so sánh c th , l y đ t và cây tr ng đ so sánh v i haiụ ữ ằ ụ ể ấ ấ ồ ể ớ
lo i ngạ ười có hai cách ăn nói, hai l i s ng đ i l p, t đó nêu lên nh n xét, bi u th thái đố ố ố ậ ừ ậ ể ị ộ khen, chê, đ a ra m t l i khuyên v cách ăn nói sao cho văn minh, l ch s , không đư ộ ờ ề ị ự ược thô
l , t c t n, bi t nói l i hay, ý đ p trong giao ti p, ng x ỗ ụ ằ ế ờ ẹ ế ứ ử
Trong xã h i, k thô t c t t nói đi u phàm phu, thô l K thô t c vì đ o đ c kém, thi uộ ẻ ụ ấ ề ỗ ẻ ụ ạ ứ ế nhân cách, không được giáo d c, l i vô h c nên nói năng b a bãi, thi u suy nghĩ. H bụ ạ ọ ừ ế ọ ị
m i ngọ ười coi khinh. Đáng bu n thay, k thô t c ăn nói th l l i không h bi t t x uồ ẻ ụ ồ ỗ ạ ề ế ự ấ
Trang 2h ổ
Trái l i, ngạ ười thanh l ch là ngị ười có nhân cách, có đ o đ c, có văn hóa, bi t kính trênạ ứ ế
nhường dưới, ăn nói có suy nghĩ chín ch n. H hi u rõ m c đích mình nói và làm. H bi tắ ọ ể ụ ọ ế
h c t p l i ăn ti ng nói c a nhân dân đ di n đ t t tọ ậ ờ ế ủ ể ễ ạ ư ưởng tình c m m t cách sâu sác, ýả ộ
nh Nói v i ai, nói đi u gì, nói nh th nào, là ba câu t h i mình trị ớ ề ư ế ự ỏ ước lúc nói
Ngôn ng là tài s n quý báu lâu đ i c a nhân dân. Ngôn ng phát tri n theo hữ ả ờ ủ ữ ể ướng đi lên
c a l ch s Nó là công c giao ti p, di n đ t t tủ ị ử ụ ế ễ ạ ư ưởng, bi u l tình c m gi a con ngể ộ ả ữ ườ i
v i con ngớ ười. Nh h c t p và t rèn luy n, chúng ta m i có ngôn ng phong phú. uy nờ ọ ậ ự ệ ớ ữ ể chuy n. Ngể ười ăn nói t c t n, thô l là vì vô h c và vô đ o đ c. Qua l i ăn ti ng nói, taụ ằ ỗ ọ ạ ứ ờ ế
d dàng đánh giá đễ ược nhân cách c a ngủ ười nói
Tóm l i, hai câu t c ng trên cho ta bài h c quý báu v ng x , giao ti p. Nói năng c nạ ụ ữ ọ ề ứ ử ế ầ
ph i nh nhàng, khiêm t n, l ch s ; ph i bi t x u h v cách ăn nói thô l , t c t n.ả ẹ ố ị ự ả ế ấ ổ ề ỗ ụ ằ
Ngôn ng , cách ăn nói còn ph n ánh tâm h n, trình đ ngữ ả ồ ộ ười tham gia giao ti p. Quan hế ệ
xã h i có thân, s , khinh, tr ng, trên, dộ ơ ọ ưới. Giao ti p, ng x , nói năng ph i d a trên m iế ứ ử ả ự ố quan h và hoàn c nh giao ti p c th y.ệ ả ế ụ ể ấ
Ông bà ta r t coi tr ng vi c d y d con cháu cách ăn nói. T c ng , l i ca đấ ọ ệ ạ ỗ ụ ữ ờ ược các cụ
thường xuyên nh c đ n làm bài h c đ o lí th m thìa:ắ ế ọ ạ ấ
"H c ăn, h c nói, h c gói, h c m " ọ ọ ọ ọ ở
"G i d b o vâng" ọ ạ ả
"L i nói ch ng m t ti n mua, ờ ẳ ấ ề
L a l i mà nói cho v a lòng nhau" ự ờ ừ
"Ng ườ i khôn đón tr ướ c rào sau,
Đ cho ng ể ườ ạ i d i bi t đâu m dò" ế ồ
Mu n nói l i hay ý đ p thì trố ờ ẹ ước h t ph i tu dế ả ưỡng đ o đ c, bi t "Tiên h c l , h u h cạ ứ ế ọ ễ ậ ọ văn”, khiêm t n h c h i cách ăn nói c a m i ngố ọ ỏ ủ ọ ười. Đ c sách, h c t p th văn, k t h pọ ọ ậ ơ ế ợ
l i ăn ti ng nói c a nhân dân đ trau d i ngôn ng Thi hào dân t c Nguy n Du, tác giờ ế ủ ể ồ ữ ộ ễ ả
"Truy n Ki u" t ng tâm s : "Nghe khúc hát thôn quê h c đệ ề ừ ự ọ ượ ờc l i nói trong ngh tr ngề ồ dâu gai"
Xã h i đang đ i m i. Văn hóa, kinh t , khoa h c nộ ổ ớ ế ọ ước nhà phát tri n m nh m b t cể ạ ẽ ở ấ ứ
cương v nào, đ a con trong gia đình, ngị ứ ườ ọi h c sinh dưới mái trường, người công dân
Trang 3ngoài xà h i, đ u ph i có ý th c h c t p giao ti p, th hi n m t nhân cách văn hóa mangộ ề ả ứ ọ ậ ế ể ệ ộ
b n s c dân t c.ả ắ ộ
Ăn nói "d u dùng" không có nghĩa là "hoa hòe hoa sói" vô l i, ăn nói b đ , xu n nh, t làmị ố ợ ỡ ị ự
gi m nhân cách mình trong giao ti p. Chúng ta phê phán cách ăn nói thô t c, xu n nh; luônả ế ụ ị luôn đ cao thái đ chân th t, trung th c, t tin trong ng x ề ộ ậ ự ự ứ ử
Đ o đ c là cái g c c a con ngạ ứ ố ủ ười. Ngôn ng , l i ăn ti ng nói, cách ng x đữ ờ ế ứ ử ược nhân dân ta coi tr ng nh m giáo d c đ o đ c, nhân cách. Hai câu t c ng trên cho chúng ta bàiọ ằ ụ ạ ứ ụ ữ
h c sâu s c trong giao ti p. S khôn ngoan, l ch thi p đọ ắ ế ự ị ệ ược th hi n r t rõ qua c ch vàể ệ ấ ứ ỉ
l i ăn ti ng nói c a m i ngờ ế ủ ỗ ười. Giáo d c ngôn ng chính là giáo d c đ c h nh, hụ ữ ụ ứ ạ ướng về văn minh, ti n b đ s ng đ p, l ch s h n. Thanh thi u nhi chúng ta, th h k t c sế ộ ể ố ẹ ị ự ơ ế ế ệ ế ụ ự nghi p cách m ng c a cha anh, bệ ạ ủ ước sang th k XXI, c n h c thêm ngo i ng , nh ngế ỉ ầ ọ ạ ữ ư không được coi nh cách nói, cách vi t c a dân t c đd gi gìn s trong sáng c a ti ngẹ ế ủ ộ ể ữ ự ủ ế
Vi t. Con ngệ ười Vi t Nam thanh l ch ph i là con ngệ ị ả ười gi i ti ng Vi t và r t yêu ti ngỏ ế ệ ấ ế
Vi t.ệ