Tác giả Nam Cao cảm thông và xót xa đối với tấn bi kịch tinh thần đau đớn, dai dẳng của người trí thức nghèo có tài năng, có tâm huyết, giàu lòng nhân đạo trong xã hội thực dân phong kiến. Đồng thời lên án gay gắt cái xã hội ngột ngạt bóp chết mọi mơ ước, tước đi cuộc sống chân chính của con người, đã đầu độc tâm hồn con người và mối quan hệ vốn đẹp đẽ giữa người và người.
Trang 1Đ bài:ề Dàn ý GS. Hoàng Nh Mai nh n đ nh: "Đ i th a" là m t bư ậ ị ờ ừ ộ ước đi c a Namủ Cao v hề ướng cách m ng, m t ti ng g i b n c a Nam Cao đ n v i các nhà văn cóạ ộ ế ọ ạ ủ ế ớ thi n chí. Anh (ch ) hãy bình lu n ý ki n trênệ ị ậ ế
Bài làm
DÀN Ý
1. Gi i thích ả
H c sinh có th gi i thích tiêu đ "Đ i th a" là cu c đ i hoàn toàn vô ích, không ai c nọ ể ả ề ờ ừ ộ ờ ầ
t i, cu c đ i ph i b đi cho xã h i kh i vớ ộ ờ ả ỏ ộ ỏ ướng b n.ậ
" Đ i th a" là m t bờ ừ ộ ước đi c a Nam Cao v hủ ề ướng cách m ng, đây là cách nhìn m iạ ớ
c a nhà văn, gi i nào cũng có th "th a" ngay c gi i văn ngh sĩ chân chính khi g p khóủ ớ ể ừ ả ớ ệ ặ khăn. Nguyên do không nh ng xã h i mà ngay ý th c trách nhi m cá nhân là chính.ữ ở ộ ứ ệ
Nh ng nhà văn có thi n chí s đ ng tình v i Nam Cao khi tác gi đ a ra hữ ệ ẽ ồ ớ ả ư ướng đi cho
gi i văn ngh sĩ.ớ ệ
2. Bình
S tha hóa c a nh ng con ngự ủ ữ ườ ị ầi b b n cùng hóa là m t quy lu t khá ph bi n t t ngộ ậ ổ ế ừ ầ
l p dớ ướ ếi đ n gi i trí th c văn ngh sĩ.ớ ứ ệ
S tha hóa gi i văn ngh sĩ là m t s vi c r t nghiêm tr ng vì h có trí tu , có ýự ở ớ ệ ộ ự ệ ấ ọ ọ ệ
th c, có trách nhi m v i xã h i: Văn sĩ H đã là nhà văn, l i là nhà văn chân chính, là m tứ ệ ớ ộ ộ ạ ộ trí th c, là m t nhà c m bút có lí tứ ộ ầ ưởng, là người có nghĩa v v ch đụ ạ ường ch l i cho xãỉ ố
h i, th mà vì chén c m manh áo, H đã b tha hóa.ộ ế ơ ộ ị
S tha hóa c a gi i văn ngh sĩ có tác h i lâu dài và n ng n vì nó gieo n c đ c vào xãự ủ ớ ệ ạ ặ ề ọ ộ
h i, c ng c cho m t xã h i th i nát mà lý ra ngộ ủ ố ộ ộ ố ười ngh sĩ có quy n không làm H đãệ ề ộ
vi t nh ng tác ph m mà trế ữ ẩ ước đây anh cho là s nh c.ỉ ụ
3. Lu n ậ
Tác gi khinh b nh ng ngả ỉ ữ ườ ầi c m bút vô trách nhi m, ch bi t l i nhu n.ệ ỉ ế ợ ậ
Trang 2 Căm ghét nh ng k b t tài mà ba hoa khoác lác, không th y th c hình, t cao t hàoữ ẻ ấ ấ ự ự ự nghĩ mình s có nh ng tác ph m b t h làm kinh thiên đ ng đ a, khinh chê ngẽ ữ ẩ ấ ủ ộ ị ười khác Tác gi kêu g i m i ngả ọ ọ ườ ối s ng trung th c, ph i chính là mình. Tránh c u th vô tráchự ả ẩ ả nhi m vì ch y theo đ ng ti n nh ng cũng không đệ ạ ồ ề ư ược huy n ho c mình, ph i c g ngễ ặ ả ố ắ trong tài s c c a chính mình đ làm ích cho đ i dù là nh ng vi c c n con ch không nóiứ ủ ể ờ ữ ệ ỏ ứ suông, h a hão.ứ
Tác gi l t tr n chân tả ộ ầ ướng c a các lo i nhà văn ph bi n đủ ạ ổ ế ương th i trờ ước d lu nư ậ nhân dân đ nhân dân th c t nh không b mê ho c, không b h làm cho ngu mu i mà nh nể ứ ỉ ị ặ ị ọ ộ ậ chân nh ng giá tr đang phát tri n dù r t bé nh ữ ị ể ấ ỏ
Dàn ý chi ti tế
Tác gi c m thông và xót xa đ i v i t n bi k ch tinh th n đau đ n, dai d ng c a ngả ả ố ớ ấ ị ầ ớ ẳ ủ ười trí
th c nghèo có tài năng, có tâm huy t, giàu lòng nhân đ o trong xã h i th c dân phongứ ế ạ ộ ự
ki n. Đ ng th i lên án gay g t cái xã h i ng t ng t bóp ch t m i m ế ồ ờ ắ ộ ộ ạ ế ọ ơ ước, tước đi cu cộ
s ng chân chính c a con ngố ủ ười, đã đ u đ c tâm h n con ngầ ộ ồ ười và m i quan h v n đ pố ệ ố ẹ
đ gi a ngẽ ữ ười và người
Nhân v t Tậ ừ
– Ngo i hình: Nam Cao r t ít t ngo i hình c a nhân v t T Ph n cu i truy n, ch cóạ ấ ả ạ ủ ậ ừ ầ ố ệ ỉ
m t vài nét v , tác gi t T – m t ngộ ề ả ả ừ ộ ười đàn bà b c m nh: Da m t xanh nh t, môi nh tạ ệ ặ ợ ợ
nh t, mí m t h i tim tím, m t có qu ng, má h i hóp l i… Cái bàn tay l ng c ng r tạ ắ ơ ắ ầ ơ ạ ủ ủ ặ
nh ng xữ ương, c tay m ng m nh. Làn da m ng, xanh trong, xanh l c… Đó là hình nhổ ỏ ả ỏ ọ ả
m t thi u ph nhi u lo l ng, thi u v m t v t ch t. V đ p th i con gái đã tàn phai.ộ ế ụ ề ắ ế ề ặ ậ ấ ẻ ẹ ờ – L làng vì b tình ph C nh T ôm con sau ngày đ , nh n đói, m già b mù, c m l nỡ ị ụ ả ừ ẻ ị ẹ ị ả ẹ ẫ con ch có m t cách là khóc cho, đ n khi nào bao nhiêu th t đ u ch y ra thành nỉ ộ ế ị ể ả ước m tắ
h t, đ r i cùng ch t c ế ể ồ ế ả
– T là h i t bao đ c tính t t đ p c a ngừ ộ ụ ứ ố ẹ ủ ườ ợi v yêu ch ng, ngồ ười m thẹ ương con. D uị dàng, ch u thị ương ch u khó, giàu đ c hi sinh. T hi u r ng H kh là vì T T chénị ứ ừ ể ằ ộ ổ ừ ừ
nước đ n c ch l i nói, ch đã dành cho H bao tình thế ử ỉ ờ ị ộ ương yêu. B H say rị ộ ượu h t h i,ắ ủ
Trang 3đánh đu i, nh ng T v n yêu ch ng, không th ôm con b đi đổ ư ừ ẫ ồ ể ỏ ược, vì ngoài tình yêu, Họ còn là ân nhân c a ch T yêu ch ng b ng m t th tình yêu r t g n v i tình c a m t conủ ị ừ ồ ằ ộ ứ ấ ầ ớ ủ ộ chó đ i v i ngố ớ ười nuôi
– Ph n cu i truy n, T ôm l y c ch ng nói: “… Không!… Anh ch là m t ngầ ố ệ ừ ấ ổ ồ ỉ ộ ười khổ
s … Chính vì em mà anh kh …”. Nàng ru con qua dòng nở ổ ước m t… cho th y T là m tắ ấ ừ ộ
ngườ ại b c m nh, nh ng b n tính r t d u dàng, giàu đ c hi sinh.ệ ư ả ấ ị ứ
– Nam Cao v i trái tim nhân đ o đã miêu t sâu s c tâm h n nhân h u c a T , c m thôngớ ạ ả ắ ồ ậ ủ ừ ả
v i n i đau c a T , c a bao ngớ ỗ ủ ừ ủ ười ph n b c m nh và đau kh trong xã h i cũ. Ti ngụ ữ ạ ệ ổ ộ ế
ru con c a T là ti ng thủ ừ ế ương, là n i đau bu n v cu c đ i bi k ch c a ngỗ ồ ề ộ ờ ị ủ ười ph n :ụ ữ
s ng trong tình yêu mà ít có h nh phúc!ố ạ
H là m t con ngộ ộ ười giàu tình thương
– H đã hành đ ng m t cách cao đ p là nuôi T , nuôi m già, con d i cho T Lúc m Tộ ộ ộ ẹ ừ ẹ ạ ừ ẹ ừ qua đ i, H đã đ ng ra làm ma, r t chu đáo. H nh n T làm v , nh n làm b cho đ aờ ộ ứ ấ ộ ậ ừ ợ ậ ố ứ con th … Nh m t nghĩa c cao đ p, H đã c u v t m con T Bi t bao nhiêu là ânơ ư ộ ử ẹ ộ ứ ớ ẹ ừ ế nghĩa. H s ng vì tình thộ ố ương vì s bao dung ch che, nh anh quan ni m: K m nhự ở ư ệ ẻ ạ chính là k giúp đ k khác trên đôi vai mình.ẻ ỡ ẻ
– H là m t ngộ ộ ười ch ng th t s yêu thồ ậ ự ương v con. Anh tính chuy n Phí đi m t vài nămợ ệ ộ
đ ki m ti n lo cho T m t cái v n làm ăn. Nh ng lúc T m, H lo xanh m t và th cể ế ề ừ ộ ố ữ ừ ố ộ ặ ứ
su t đêm. Ch xa các con vài ngày, lúc g p l i chúng, H c m đ ng đ n a nố ỉ ặ ạ ộ ả ộ ế ứ ước m t, hônắ hít chúng v v p. Có lúc t m ng mồ ậ ừ ồ ườ ếi đ n cu i tháng, H không dám bố ộ ước chân ra kh iỏ nhà đ b t chi tiêu, h n thể ớ ắ ương v con có b a ph i nh n c m ăn cháo, s p nh n đợ ữ ả ị ơ ắ ậ ượ c
ti n nhu n bút, H thề ậ ộ ương đau con th c tháng đói khát kh s , hôm nay có ti n cũngơ ả ổ ở ề nên cho chúng nó m t b a ăn ra h n.ộ ữ ồ
– H là m t nhà văn nhân đ o ch nghĩa. V i H thì trang văn là cu c đ i, th m tình đ iộ ộ ạ ủ ớ ộ ộ ờ ấ ờ
ph i ch a đ ng đả ứ ự ược m t cái gì l n lao, m nh m , v a đau đ n, l i v a ph n kh i. Nóộ ớ ạ ẽ ừ ớ ạ ừ ấ ở
ca t ng lòng thụ ương, tình bác ái, s công bình. Nó làm cho ngự ườ ầi g n ngườ ơi h n. Đó là
m t quan ni m r t ti n b , quan ni m ngh thu t v nhân sinh. Nhà văn ph i vì conộ ệ ấ ế ộ ệ ệ ậ ị ả
Trang 4người, vì h nh phúc c a con ngạ ủ ười. Qua đó, ta th y, là con ngấ ười xã h i, là nhà văn, làộ
người ch ng ngồ ười cha, trong con người và tâm h n H đ u t a sáng m t tình nhân ái baoồ ộ ề ỏ ộ
la. Anh đã s ng và hành đ ng, vun đ p cho h nh phúc c a con ngố ộ ắ ạ ủ ười
H là m t nhà văn tr i qua m t bi k ch tinh th n đau đ n, dai d ng.ộ ộ ả ộ ị ầ ớ ẳ
– H có tài, lúc đ u, anh vi t r t th n tr ng. Mang m t hoài bão l n, anh băn khoăn nghĩộ ầ ế ấ ậ ọ ộ ớ
đ n m t tác ph m nó s làm m h t các tác ph m cùng ra m t th i. T khi ph i lo ki mế ộ ẩ ẽ ờ ế ẩ ộ ờ ừ ả ế
ti n nuôi v con, H cho in nhi u cu n văn vi t v i, anh x u h khi đ c l i văn mình, tề ợ ộ ề ố ế ộ ấ ổ ọ ạ ự
x v mình là m t th ng kh n n n, là m t k b t lỉ ả ộ ằ ố ạ ộ ẻ ấ ương! Trước kia tin tường bao nhiêu thì nay đau đ n th t v ng b y nhiêu. H n rũ bu n, l c đ u t b o: Thôi th là h t! Ta đãớ ấ ọ ấ ắ ồ ắ ầ ự ả ế ế
h ng! Ta đã h ng đ t r i!ỏ ỏ ứ ồ
– Văn chương đ i v i H nh là m t cái nghi p. N áo c m ghì sát đ t, nh ng anh v nố ớ ộ ư ộ ệ ợ ơ ấ ư ẫ
mê văn. H nói, đ c độ ọ ược m t câu văn hay mà hi u độ ể ược thì d u ăn m t món ăn ngonẫ ộ
đ n đâu cũng không thích b ng. H điên ngế ằ ộ ười lên vì ph i xoay ti n nh ng h n b o khả ề ư ắ ả ổ thì kh th t, nh ng th có ngổ ậ ư ử ười giàu b c v n nào thu n đ i l y cái đ a v c a tôi, ch aạ ạ ậ ổ ấ ị ị ủ ư
ch c tôi đã đ i.ắ ổ
– M t d n cu c đ i h n nhiên trong sáng, có lúc chan ch a nấ ầ ộ ờ ồ ứ ước m t, m t h m h m.ắ ặ ầ ầ
H n đ c sách mà trông cũng d t n: đôi lông mày r m… châu đ u l i v i nhau… cái m tắ ọ ữ ợ ậ ầ ạ ớ ặ
h c hác…ố
– H đã tìm đ n rộ ế ượu đ gi i s u, càng ngày h n càng lún sâu vào bi k ch, say rể ả ầ ắ ị ượu và
đ i x vũ phu v i v con. V n r t yêu v con nh ng có hôm say rố ử ớ ợ ố ấ ợ ư ượu h n gắ ườm gườ m đôi m t, đòi v t m t nhát cho ch t c T nh rắ ậ ộ ế ả ỉ ượ ạ ẽ ẽu l i b n l n xin l i T h a ch a rỗ ừ ứ ừ ượ u,
được m t th i gian ng n, l i say, l i đánh v , làm nh ng trò v a bu n cộ ờ ắ ạ ạ ợ ữ ừ ồ ười, v a đáng sừ ợ
nh l n trư ầ ước. Tr thành bê tha h n đã ng m t n a ngày t khi còn d c đở ắ ủ ộ ử ừ ở ọ ường, về
đ n nhà thì đ xu ng giế ổ ố ường nh m t khúc g … ng say nh ch t! Có đi u l , H r tư ộ ỗ ủ ư ế ề ạ ộ ấ
t nh khi anh bàn lu n văn chỉ ậ ương, r t bi t đi u và ân h n th c s lúc t nh rấ ế ề ậ ự ự ỉ ượu. H n nhìnắ
T xanh xao mà thừ ương h i, n m l y tay T mà khóc, nạ ắ ấ ừ ước m t h n b t ra nh nắ ắ ậ ư ướ c
m t qu chanh mà ngộ ả ười ta bóp m nh. Và h n khóc… Ôi chao! H n khóc! H n khóc n cạ ắ ắ ắ ứ
n … R i h n t lên án mình ch là… m t th ng… kh n n n!ở ồ ắ ự ỉ ộ ằ ố ạ
Trang 5Và câu hát ru còn th m l c a T nh tô đ m thêm bi k ch c a H , c a hai v ch ng. N iấ ệ ủ ừ ư ậ ị ủ ộ ủ ợ ồ ỗ đau y đấ ượ ự ảc c c t qua câu hát cho hai hàng l đ m đìa t m thệ ầ ấ ương. Ti ng khóc c a H ,ế ủ ộ
ti ng khóc c a T mang ý nghĩa t cáo cái xã h i tàn ác đã cế ủ ừ ố ộ ướp đi m i m ọ ơ ước, đã đày
đ a cu c s ng c a m i gia đình, đã đ u đ c tâm h n con ngọ ộ ố ủ ỗ ầ ộ ồ ười và làm méo mó m i quanố
h v n t t đ p gi a ngệ ố ố ẹ ữ ười và người
– Cũng qua nhân v t H , Nam Cao đã th hi n ngòi bút hi n th c v a t nh táo, s c l nh,ậ ộ ể ệ ệ ự ừ ỉ ắ ạ
v a n ng trĩu suy nghĩ và đ m th m yêu thừ ặ ằ ắ ương. Ngh thu t phân tích tâm lí nhân v t quaệ ậ ậ dòng đ c tho i, qua ti ng khóc c a H và T làm cho ngộ ạ ế ủ ộ ừ ườ ọi đ c vô cùng th m thía v biấ ề
k ch c a m t trí th c nghèo, c a m t nhà văn nghèo trong xã h i cũ.ị ủ ộ ứ ủ ộ ộ