Trong các sáng tac của Nguyễn Tuân, các nhân vật thường được miêu tả, nhìn nhận như một nghệ sĩ . Và tác phẩm “Chữ người tử tù” cũng được xây dựng bằng cách nhìn nhận như vậy. Bên cạnh đó, nhà văn đã khéo léo sáng tạo lên một tình huống truyện vô cùng độc đáo. Đó là cảnh cho chữ trong nhà giam- là phần đặc sắc nhất của thiên truyện này “một cảnh tượng xưa nay chưa từng có”.
Trang 1Đ bài: C m nghĩ c a em v "c nh tề ả ủ ề ả ượng x a nay ch a t ng có" trong tác ph mư ư ừ ẩ
Ch ngữ ườ ửi t tù c a Nguy n Tuânủ ễ
Bài làm
Trong các sáng tac c a Nguy n Tuân, các nhân v t thủ ễ ậ ường được miêu t , nhìn nh n nhả ậ ư
m t ngh sĩ . Và tác ph m “Ch ngộ ệ ẩ ữ ườ ửi t tù” cũng được xây d ng b ng cách nhìn nh nự ằ ậ
nh v y. Bên c nh đó, nhà văn đã khéo léo sáng t o lên m t tình hu ng truy n vô cùngư ậ ạ ạ ộ ố ệ
đ c đáo. Đó là c nh cho ch trong nhà giam là ph n đ c s c nh t c a thiên truy n nàyộ ả ữ ầ ặ ắ ấ ủ ệ
“m t c nh tộ ả ượng x a nay ch a t ng có”.ư ư ừ
Đo n cho ch n m ph n cu i tác ph m v trí này tình hu ng truy n đạ ữ ằ ở ầ ố ẩ ở ị ố ệ ược đ y lênẩ
đ n đ nh đi m vì viên qu n ng c b ng nh n đế ỉ ể ả ụ ỗ ậ ược công văn v vi c x t nh ng tênề ệ ử ử ữ
ph n lo n, trong đó có Hu n Cao. Do v y c nh cho ch có ý nghĩa c i nút,gi i t a nh ngả ạ ấ ậ ả ữ ở ả ỏ ữ băn khoăn ,ch đ i n i ngờ ợ ơ ườ ọi đ c, t đó toát lên nh ng giá tr l n lao c a tác ph m.ừ ữ ị ớ ủ ẩ
Sau khi nh n đậ ược công văn, viên qu n ng c đã rãi bày tâm s c a mình v i th y th l i.ả ụ ự ủ ớ ầ ơ ạ Nghe xong truy n, th y th l i đã ch y xu ng bu ng giam Hu n Cao đ k rõ n i lòngệ ầ ơ ạ ạ ố ồ ấ ể ể ỗ viên qu n ng c. Và đêm hôm đó, trong m t bu ng t i ch t h p v i ánh sáng đ r c c aả ụ ộ ồ ố ậ ẹ ớ ỏ ự ủ
m t bó đu c t m d u, “m t c nh tộ ố ẩ ầ ộ ả ượng x a nay ch a t ng có” đang di n ra. Thôngư ư ừ ễ
thường đ sáng t o ngh thu t ngể ạ ệ ậ ười ta thường tìm đ n nh ng n i có không gian đ p,ế ữ ơ ẹ thoáng đãng, yên tĩnh. Nh ng trong m t không gian ch a đ y bóng t i, nh b n ch nư ộ ứ ầ ố ơ ẩ ố
ng c tù thì vi c sáng t o ngh thu t v n x y ra. Th i gian đây cũng g i cho ta tìnhụ ệ ạ ệ ậ ẫ ả ờ ở ợ
c nh c a ngả ủ ườ ửi t tù. Đây có l là đêm cu i c a ngẽ ố ủ ườ ửi t tùngười cho ch và cũng chínhữ
là gi phút cu i cùng c a Hu n Cao. Và trong hoàn c nh y thì “ m t ngờ ố ủ ấ ả ấ ộ ười tù c đeoổ gông, chân vướng xi ng” v n ung dung, đĩnh đ c “d m tô nét ch trên t m l a trăngề ẫ ạ ậ ữ ấ ụ tinh”. Trong khi y, viên qu n ng c và th y th l i thì khúm lúm chuy n đ ng đây choấ ả ụ ầ ơ ạ ể ộ ở
th y dấ ường nh tr t t xã h i đang b đ o l n. Viên qu n ng c đáng nh ph i hô hào ,ư ậ ự ộ ị ả ộ ả ụ ẽ ả răn đe k tù t i. Th nh ng trong c nh tẻ ộ ế ư ả ượng này thì tù nhân l i tr thành ngạ ở ười răn d y,ạ ban phát cái đ p.ẹ
Đây qu th c là m t cu c g p g x a nay ch a t ng có gi a Hu n Caongả ự ộ ộ ặ ỡ ư ư ừ ữ ấ ười có tài vi tế
ch nhanh, đ p và viên qu n ng c, th y th l inh ng ngữ ẹ ả ụ ầ ơ ạ ữ ười thích ch i ch H đã g pơ ữ ọ ặ nhau trong hoàn c nh th t đ c bi t: m t bên là k ph n ngh ch ph i lĩnh án t hình (Hu nả ậ ặ ệ ộ ẻ ả ị ả ử ấ
Trang 2Cao) và m t bên là nh ng ngộ ữ ười th c thi pháp lu t. Trên bình di n xã h i, h hai phíaự ậ ệ ộ ọ ở
đ i l p nhau nh ng xét trên bình di n ngh thu t h l i là tri âm, tri k c a nhau. Vì thố ậ ư ệ ệ ậ ọ ạ ỉ ủ ế
mà th t là chua xót vì đây là l n đ u tiên nh ng cũng là l n cu i cùng ba con ngậ ầ ầ ư ầ ố ườ ấ i y
g p nhau. H n th n a, h g p nhau v i con ngặ ơ ế ữ ọ ặ ớ ười th t, ậ ước mu n th t c a mình. Trongố ậ ủ
đo n văn, nhà văn đã s d ng s tạ ử ụ ự ương ph n gi a ánh sáng và bóng t i làm câu chuy nả ữ ố ệ cũng v n đ ng theo s v n đ ng c a ánh sáng và bóng t i. Cái h n đ n, xô b c a nhàậ ộ ự ậ ộ ủ ố ỗ ộ ồ ủ giam v i cái thanh khi t c a n n l a tr ng và nh ng nét ch đ p đ Nhà văn đã làm n iớ ế ủ ề ụ ắ ữ ữ ẹ ẽ ổ
b t hình nh c a Hu n Cao, tô đ m s vậ ả ủ ấ ậ ự ươn lên th ng th c a ánh sáng so v i bóng t i,ắ ế ủ ớ ố cái đ p so v i cái x u và cái thi n so v i cái ác. Vào lúc y, t m t quan h đ i ngh ch kìẹ ớ ấ ệ ớ ấ ừ ộ ệ ố ị
l : ng n l a c a chính nghĩa bùng cháy ch n ng c tù t i tăm, cái đ p đạ ọ ử ủ ở ố ụ ố ẹ ược sáng t oạ
gi a ch n hôi hám, nh b n… đây, Nguy n Tuân đã nêu b t ch đ c a tác ph m: cáiữ ố ơ ẩ ở ễ ậ ủ ề ủ ẩ
đ p chi n th ng cái x u xa, thiên lẹ ế ắ ấ ương chi n th ng t i ác. Đó là s tôn vinh cái đ p, cáiế ắ ộ ự ẹ thi n đ y n tệ ầ ấ ượng
Sau khi cho ch xong, Hu n Cao đã khuyên qu n ng c t b ch n ng c tù nh b n: “đ iữ ấ ả ụ ừ ỏ ố ụ ơ ẩ ổ
ch ” đ có th ti p t c s nguy n cao ý. Mu n ch i ch ph i gi đỗ ở ể ể ế ụ ở ệ ố ơ ữ ả ữ ược thiên lương. Trong môi trường c a cái ác, cái đ p khó có th b n v ng. Cái đ p có th n y sinh tủ ẹ ể ề ữ ẹ ể ả ừ
ch n t i tăm, nh b n, t môi trố ố ơ ẩ ừ ường c a cái ác (cho ch trong tù) nh ng không thủ ữ ư ể chung s ng v i cái ác. Nguy n Tuân nh c đ n thú ch i ch là môn ngh thu t đòi h i số ớ ễ ắ ế ơ ữ ệ ậ ỏ ự
c m nh n không ch b ng th giác mà còn c m nh n b ng tâm h n. Ngả ậ ỉ ằ ị ả ậ ằ ồ ười ta thưởng th cứ
ch không m y ai th y, c m nh n mùi th m c a m c. Hãy bi t tìm trong m c trong chữ ấ ấ ả ậ ơ ủ ự ế ự ữ
hương v c a thiên lị ủ ương. Cái g c c a ch chính là cái thi n và ch i ch chính là thố ủ ữ ệ ơ ữ ể
hi n cách s ng có văn hóa.ệ ố
Trướ ờc l i khuyên c a ngủ ườ ửi t tù, viên qu n nguc xúc đ ng “vái ngả ộ ười tù m t vái, ch pộ ắ tay nói m t câu mà dòng nộ ước m t r vào k mi ng ngh n ngào: k mê mu i này xin báiắ ỉ ẽ ệ ẹ ẻ ộ lĩnh”. B ng s c m nh c a m t nhân cách cao c và tài năng xu t chúng, ngằ ứ ạ ủ ộ ả ấ ườ ửi t tù đã
hướng qu n ng c đ n m t cu c s ng c a cái thi n. Và trên con đả ụ ế ộ ộ ố ủ ệ ường đ n v i cái ch tế ớ ế
Hu n Cao gieo m m cu c s ng cho nh ng ngấ ầ ộ ố ữ ườ ầi l m đường. Trong khung c nh đen t iả ố
c a tù ng c, hình tủ ụ ượng Hu n Cao b ng tr lên cao l n là thấ ỗ ở ớ ường, vượt lên trên nh ng cáiữ dung t c th p hèn c a th gi i xung quanh. Đ ng th i th hi n m t ni m tin v ng ch cụ ấ ủ ế ớ ồ ờ ể ệ ộ ề ữ ắ
Trang 3c a con ngủ ười: trong b t kì hoàn c nh nào con ngấ ả ườ ẫi v n luôn khao khát hướng t i chânớ thi nmĩ.ệ
Có ý ki n cho r ng: Nguy n Tuân là nhà văn duy mĩ, t c là đi u khi n ông quan tâm ch làế ằ ễ ứ ề ế ỉ cái đ p, là ngh thu t. Nh ng qua truy n ng n “Ch ngẹ ệ ậ ư ệ ắ ữ ườ ửi t tù” mà đ c bi t là c nhặ ệ ả cho ch ta càng th y r ng nh n xét trên là h i h t, thi u chính xác. Đúng là trong truy nữ ấ ằ ậ ờ ợ ế ệ
ng n này, Nguy n Tuân ca ng i cái đ p nh ng cái đ p bao gi cũng g n v i cái thi n,ắ ễ ợ ẹ ư ẹ ờ ắ ớ ệ thi n lệ ương con người. Quan đi m này đã bác b đ nh ki n v ngh thu t trể ỏ ị ế ề ệ ậ ước cách
m ng, Nguy n Tuân là m t nhà văn có t tạ ễ ộ ư ưởng duy mĩ, theo quan đi m ngh thu t vể ệ ậ ị ngh thu t. Bên c nh đó, truy n còn ca ng i viên qu n ng c và th y th l i là nh ng conệ ậ ạ ệ ờ ả ụ ầ ơ ạ ữ
người tuy s ng trong môi trố ường đ c ác x u xa nh ng v n là nh ng “thanh âm trong tr o”ộ ấ ư ẫ ữ ẻ
bi t hế ướng t i cái thi n. Qua đó còn th hi n t m lòng yêu nớ ệ ể ệ ấ ước, căm ghét b n th ng trọ ố ị
đương th i và thái đ trân tr ng đ i v i nh ng ngờ ộ ọ ố ớ ữ ười có “thi n lệ ương” trên c s đ o líơ ở ạ truy n th ng c a nhà văn.ề ố ủ
“Ch ngữ ườ ửi t tù” là bài ca bi tráng, b t di t v thi n lấ ệ ề ệ ương, tài năng và nhân cách cao cả
c a con ngủ ười. Hành đ ng cho ch c a Hu n Cao, nh ng dòng ch cu i cùng c a đ iộ ữ ủ ấ ữ ữ ố ủ ờ
người có ý nghĩa truy n l i cái tài hoa trong sáng cho k tri âm, tri k hôm nay và mai sau.ề ạ ẻ ỉ
N u không có s truy n l i này cái đ p s mai m t. Đó cũng là t m lòng mu n gi gìnế ự ề ạ ẹ ẽ ộ ấ ố ữ cái đ p cho đ i.ẹ ờ
B ng nh p đi u ch m rãi, câu văn giàu hình nh g i liên tằ ị ệ ậ ả ợ ưởng đ n m t đo n phim quayế ộ ạ
ch m. T ng hình nh, t ng đ ng tác d n hi n lên dậ ừ ả ừ ộ ầ ệ ưới ngòi bút đ m ch t đi n nh c aậ ấ ệ ả ủ Nguy n Tuân: m t bu ng t i ch t h p…hình nh con ngễ ộ ồ ố ậ ẹ ả ười “ba cái đ u đang chăm chúầ trên m t t m l a tr ng tinh”, hình nh ngộ ấ ụ ắ ả ười tù c đeo gông, chân vổ ướng xi ng đang vi tề ế
ch Trình t miêu t cũng th hi n t tữ ự ả ể ệ ư ưởng m t cách rõ nét: t bóng t i đ n ánh sáng,ộ ừ ố ế
t hôi hám nh b n đ n cái đ p. Ngôn ng , hình nh c kính cũng t o không khí cho tácừ ơ ẩ ế ẹ ữ ả ổ ạ
ph m. Ngôn ng s d ng nhi u t hán vi t đ miêu t đ i tẩ ữ ử ụ ề ừ ệ ể ả ố ượng là thú ch i ch Tác giơ ữ ả
đã “ph c ch ” cái c x a b ng kĩ thu t hi n đ i nh bút pháp t th c, phân tích tâm líụ ế ổ ư ằ ậ ệ ạ ư ả ự nhân v t. ậ
C nh cho ch trong “Ch ngả ữ ữ ườ ửi t tù” đã k t tinh tài năng, sáng t o và t tế ạ ư ưởng đ c đáoộ
c a Nguy n Tuân. Tác ph m đã nói lên lòng ngủ ễ ẩ ưỡng v ng và tâm s nu i ti c đ i v iọ ự ố ế ố ớ
Trang 4nh ng con ngữ ười có tài hoa, nghĩa khí và nhân cách cao thượng. Đan xen vào đó tác giả cũng kín đao bày t cái đau xót chung cho cái đ p chân chính, đích th c đang b h y ho i.ỏ ẹ ự ị ủ ạ Tác ph m góp m t ti ng nói đ y tính nhân b n: dù cu c đ i có đen t i v n còn có nh ngẩ ộ ế ầ ả ộ ờ ố ẫ ữ
t m lòng t a sáng.ấ ỏ