Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh – Những giá trị trường tồn

Có thể nói, việc vinh danh này là sự thừa nhận những giá trị của Ví, Giặm trong đời sống cộng đồng. Câu hỏi mà chúng tôi đặt ra ở đây là: Điều gì đã đem lại cho Ví, Giặm vinh dự trở thành một trong những di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại? Những giá trị nào của Ví, Giặm đã, đang và sẽ tồn tại vĩnh hằng cùng với thời gian? Bài viết này góp phần xác định rõ điều đó.

TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC SÀI GÒN Số 5(30) - Tháng 7/2015

Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh – Những giá trị trường tồn

The eternal values of Vi and Giam folk songs of Nghe Tinh

TS Trần Thị Lam Thủy Trường Đại học Sài Gịn

Ph.D Tran Thi Lam Thuy Sai Gon University

Tĩm Tắt

Năm 2014, dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh trở thành di sản văn hĩa thứ 9 của Việt Nam được UNESCO ghi danh vào danh sách các Di sản văn hĩa phi vật thể đại diện của nhân loại Cĩ thể nĩi, việc vinh danh này là sự thừa nhận những giá trị của Ví, Giặm trong đời sống cộng đồng Câu hỏi mà chúng tơi đặt ra ở

đây là: Điều gì đã đem lại cho Ví, Giặm vinh dự trở thành một trong những di sản văn hĩa phi vật thể

của nhân loại? Những giá trị nào của Ví, Giặm đã, đang và sẽ tồn tại vĩnh hằng cùng với thời gian? Bài

viết này gĩp phần xác định rõ điều đĩ

Từ khĩa: Ví, Giặm Nghệ Tĩnh, di sản văn hĩa, giá trị của Ví, Giặm Nghệ Tĩnh…

Abstract

In 2014, Vi and Giam folk songs of Nghe Tinh became the 9th cultural heritage of Viet Nam that entered

in the Representative List of the Intangible Cutural Heritage of Humanity recognized by UNESCO It can be said, this glory is recognition for the values of Vi and Giam in community life The questions we

pose here is: What were Vi and Giam the honor of becoming one of the intangible cultural heritage of

humanity? Which values of Vi and Giam were, being and will be eternally in the fullness of time? This

paper contributes to define it clearly

Keywords: Vi and Giam folk songs of Nghe Tinh, cultural heritage, the values of Vi and Giam folk

songs of Nghe Tinh…

1.1 Ví và Giặm à hai thể hát độc đáo

của người dân hai tỉnh Nghệ n và à

Tĩnh Trải ua hàng trăm năm tồn tại và

phát triển, Ví, Giặm đ trở thành một phần

máu thịt của người xứ Nghệ Năm 2014,

dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh được

UNESCO cơng nhận là Di sản Văn hĩa Phi

vật thể Đại diện của nhân loại Việc vinh

danh này, cĩ thể nĩi, là sự khẳng định

những giá trị của Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

trong đời sống cộng đồng

Nếu nĩi ịch sử là câu chuyện chúng ta nĩi chúng ta là ai, th câu chuyện i n uan đến lịch sử - văn hĩa uơn tồn tại hai mặt tính hách uan và ự phản ánh chủ uan của những người viết n n câu chuyện này ẳn nhiên s cĩ những cách đánh giá hác nhau v i m i thời đại và m i thế hệ Tuy nhi n, v i ản ph m văn hĩa đạt đến giá trị chân chính, nĩ trường tồn v i thời gian Đến nay, ua ao thăng trầm, Ví, Giặm đ được thừa nhận như à một phần hơng thể thiếu trong đời ống tinh thần

của người Việt nói chung và người dân xứ

Nghệ nói ri ng

1.2 Một di sản văn hóa phi vật thể là

kiệt tác về tài năng áng tạo của con người,

là bằng chứng độc đáo về một truyền thống

văn hóa hay một nền văn minh đang tồn tại

hoặc đ iến mất Qua di sản, có thể thấy

sự giao ưu uan trọng giữa các giá trị của

nhân loại, trong một khoảng thời gian hoặc

trong phạm vi một vùng văn hoá của thế

gi i Đồng thời nó cũng cho thấy sự gắn bó

trực tiếp hoặc cụ thể giữa những sự kiện

hoặc truyền thống sinh hoạt v i các ý

tưởng, hoặc các tín ngưỡng, các tác ph m

văn học nghệ thuật có ý nghĩa nổi bật Bởi

vậy, để có một cái nhìn tổng quát về giá trị

của Ví, Giặm từ nhiều góc độ khác nhau,

chúng tôi s tìm hiểu từ việc phân tích mục

đích, ý nghĩa, các đặc điểm đặc trưng của

Ví, Giặm trong sự biến đổi của thời gian và

mối tư ng uan giữa hai mặt ịch đại và

đồng đại của di ản văn hóa này

ừ

ong hành cùng người dân xứ Nghệ

uốt ao thế ỉ, Ví và Giặm đ được đánh

giá à món ăn tinh thần hông thể thiếu

của người dân n i đây ởi người xứ

Nghệ hát Ví, Giặm trong hi ao động ọ

hát để vui và u n hết mệt nhọc Trong

niềm vui ấy, hiệu uả công việc thu ại cao

h n Đến nay, trong í ức của rất nhiều

người về Ví, Giặm ở xứ Nghệ v n c n h nh

ảnh những cuộc hát đối đáp Nam nữ cùng

àm việc tr n đồng ruộng như đào đất đắp

đ , cày ừa, tát nư c, cấy úa, nhổ mạ, hái

dâu dư i cái nắng cháy da mùa hạ hay

cái ạnh thấu xư ng mùa đông của xứ

Nghệ, thỉnh thoảng ại cất n câu hát

Người ta cười vui mà u n đi ự hắc

nghiệt của thi n nhi n, n i cực nhọc của

công việc Trong thôn xóm, au một ngày

àm việc đồng áng, đ m đ m các cô gái ại

tụ tập o vải, àm nón, họ uây uần vừa àm vừa hát Tiếng hát h a n v i tiếng cười tạo n n niềm vui Điều đó giúp

họ có thể àm việc đến canh huya mà hông iết mệt mỏi Vậy à Ví, Giặm, d u hông trực tiếp đào đất đắp thành những con đ ngăn ũ, hông trực tiếp o ợi ong ại tạo ra tất cả những ản ph m đó cùng v i con người hính trong môi trường này, Ví, Giặm tạo n n niềm vui, niềm hăng ay trong công việc, trở thành một động ực tinh thần giúp con người i n cường h n, y u h n công việc ao động và cuộc ống của m nh

Đồng thời Ví, Giặm cũng à n i thổ ộ tâm t nh của người Nghệ V i câu hát ru người m ru con, Ví, Giặm à nguồn ữa ngọt ngào nuôi dưỡng tâm hồn ao thế hệ

tr của xứ Nghệ ũng trong câu hát ru mà người m í gửi vào đó những tâm ự, n i

ng của m nh hay nhắn nhủ t i những người xung uanh người có thể ngh hát những ời nhắc nhở, những ài học cuộc đời – hông ít những à m mượn ời ru con để h o o nhắc nhở chồng, hay gi i

ày tâm ự v i ông à, cha m V i những chàng trai, những cô gái, Ví, Giặm à phư ng tiện để họ thổ ộ tâm t nh, t m hiểu, trao gửi y u thư ng, h n thề chung thủy ngay cả hi ư c nguyện ứa đôi hông thành, họ cũng mượn Ví, Giặm để trách cứ hay tỏ ng tiếc nuối Vậy à Ví, Giặm đ

à người phát ngôn ộc lộ cho n i ng, tâm ự của họ Nói cách hác, người Nghệ

đ ử dụng Ví, Giặm như một iểu nói ưỡng ngôn – trực tiếp ày tỏ được uy nghĩ của m nh ong ại có thể hoàn toàn vô can uả thật, Ví, Giặm ại à một trong những chiến ược giao tiếp độc đáo của người Nghệ

Ví, Giặm c n tạo ra một ân ch i đậm chất trí tuệ và nhân văn v i môi trường giao tiếp đầy chất th và nhạc ở những cuộc hát đối đáp ởi điểm đặc iệt trong

T ững tên tuổ ại cùng sử s Đại thi hào dân t c Nguyễn Du, Tiế sĩ yễn Huy Quýnh, Nguyễn Huy Tự y c Phan B i Châu Chính h cùng v i muôn thế h i Ngh làm nên m t kho tàng ca từ ồ s v i không ít những câu ca long lanh ánh ng vă c nhà T

v /

ữ ng T y

c i x Ngh có nhi m khác v i m t s vùng mi n khác Nế Đ

T ổ v

ữ ễ

ạ ễ

ữ v v

ổ v y

ổ ế s ồ ạ Đ ạ ế

những bài b n có sẵ Ngh y y y v y

s ữ

y v y mà l i ca c a Ví, Gi m vô cùng phong phú ồng th i nhữ

kh ă t l ạt trong m i tình hu ng H

s y

ử ế

ồ s ạ v

y

v v

ữ Đ

v y

y ế s

y ă v y

ữ

ă ự s

ă ử v ự

ữ ữ v

vă

ữ ạ ữ

s v ă

ừ s vă

ế ữ

v

ồ ồ ạ ừ ồ s

v ữ y

v v

vă

ữ ạ ồ

ạ

(2 ,

– y

ổ ế

yễ Đổ yễ T T

v.v… ững l ữ ạ ến ngày nay h u hết ạ ế ĩ v ừ s s

ữ

sử ừ v ừ

sử

ữ v ừ

ữ

ữ vă vă

.v.v

ự

ế s

y

ộc ộ tâm ự , hát Ví, Giặm chủ yếu

được thực hành trong các cuộc hát đối đáp

có thủ tục và uy tr nh nghi m ngặt Đ n

giản nhất à hát Giặm cũng có a chặng

hát chào, hát đố đối và hát tiễn , chặt ch

nhất à hát ví phường vải có đến a chặng

và chín ư c chặng một hát dạo, hát

chào, hát mừng và hát hỏi chặng hai hát

đố, hát đối chặng a hát mời, hát x ết –

c n gọi à hát tự t nh, hát tiễn Điều

diệu à chẳng cần đợi có uật ệ nào uy

định mà tất cả những người đến hát đều

tuân thủ một cách nghi m túc Tất nhi n,

hông phải hông có úc có người muốn

phá ệ, ong chỉ iết than thở

đ n h ng ó m thành

ng ng ài h ng hóa mà anh hó và

Điều này cho chúng ta thấy rõ nền

tảng văn hóa được tạo dựng trong hát Ví

rất vững chắc và chu n mực ự chu n

mực ấy tạo cho người đến hát ự tôn trọng,

tính cộng đồng và ph p ịch ự h n hẳn

mọi hoàn cảnh giao tiếp hác Trong một

chuyến điều tra t m hiểu về hát Ví vào

tháng năm 2012, hi tr chuyện v i Nghệ

nhân hát phường vải Nam Đàn – cụ Trần

Văn Tư – chúng tôi đ hỏi cụ về trang phục

của những người tham gia hát Ví Thật ất

ngờ, cụ Tư cho iết hông giống như các

anh chị dựng ại cuộc hát tr n ân hấu ây

giờ đâu Thưở đó, chúng tôi trọng các cuộc

hát, trọng ạn hát ắm Những anh con nhà

há giả th đ đành, c n tụi tui chúng tôi ,

dù ngh o, ai nấy cũng gắng ắm cho m nh

một ộ cánh – cũng áo th hăn xếp đàng

hoàng, dành hi đi hát có mà mặc Nhiều

hôm trời mưa hoặc phải i ua ông, tụi

tui phải để uần áo vào cái hụ hũ, nh có

đậy nắp ín để hông ị ư t hi đến gần

phường hát m i thay uần áo đàng hoàng

rồi vô hát n các o - nhất à các o

phường vải – cũng chú ý mặc đ p hỉ tiếc

à thời đó ngh o uá, vải vóc hông có như

ây giờ n n chủ yếu chỉ có nâu ồng (1)

óa ra các cụ xưa ịch ự đến thế Từ chuyện trang phục mà chúng tôi hiểu th m

về văn hóa của người Nghệ xưa ng xử của người Nghệ trong các cuộc hát có thể nói - thực ự à ịch ự, văn minh

Th a, hệ giá trị đạ đ đ tạ

n n t , iặm

hi o ánh nội dung ời ca của Ví, Giặm v i ời ca của một ố vùng miền hác trong cả nư c, chúng ta thấy người Nghệ rất có ý thức ử dụng Ví, Giặm để giáo dục đạo đức và giáo huấn đạo í in

ấy một ví dụ về ru con của người Nghệ và một vài miền hác trong cả nư c Nếu người ắc và người Nam chú trọng đến giai điệu để ru cho tr ngủ th người Nghệ, ngoài mục đích ru tr ằng giai điệu c n rất chú ý đến ý nghĩa giáo dục trong ời ca hẳng hạn, a ời ru dư i đây à một ví dụ

- ời ru con của người xứ ắc

Cái ngủ mày ngủ cho lâu

Mẹ mà đi y ruộng s u h a về Bắt đ m ời tám, m ời chín con trê Cầm c lôi về cho cái ngủ ăn

Th o a Thăng D n a đồng

bằng Bắc bộ, Nx Văn hoá 1 83

- ời ru con của người xứ Nam

Gió mùa thu mẹ ru con ngủ

ăm anh hầy th đủ v a năm Hỡi hàng ơi, hỡi ng ời ơi!

Em nhớ tới hàng…

Th o a Thăng Dân ca Việt Nam

(chọn lọc , Nx Văn hóa 1978) Trong hi đó, ài hát ru xứ Nghệ sau đây cho thấy ý thức giáo huấn trong đó rất rõ:

Ru con con ngủ à ơi Mai sau cho lớn n n ng ời khôn ngoan Làm trai gánh vác giang san

Mẹ cha trông xuống, th gian trông vào

(Theo Lê Hàm (Chủ biên): Âm nhạc

dân gian x Nghệ, Nghệ n, 2000 (2)

ua câu hát, người xứ Nghệ dặn d nhau từ cách ứng xử của vợ chồng con cái

trong gia đ nh đến đối đ i áng giềng,

ạn, đến trách nhiệm v i cộng đồng, v i

non ông đất nư c Trong ho tàng V

Giặm xứ Nghệ, ố ượng những câu có nội

dung giáo huấn tư ng đối n, mang ý

nghĩa giáo dục cao ua những ời dặn d

ằng câu hát hẳng hạn, chồng dặn vợ

hi ng ời (3)

đang ng n gi c

Đ ng ti ng b c, ti ng chì

Một ti ng “v ng”, ti ng “ì”

Ti ng “v ng” hơn i t m y

“Dạ” hơn “ì” i t m y

Khi anh em qua lại

Khi bầu bạn đ n nhà

Em mú đọi (4)

n ớc ra

Ti ng hà a hơn ỗ

Cao ti ng hà , hơn m m ỗ

Đ ng chửi mèo, mắng chó

Đ ng xán (5) rá, đá đòn (6)

Ví dầu giận chồng con

Anh xin em khoan nói

Bạn về nhà em nói

(Dạy v t thuở mới đ a

v về - át giặm

dạy con

Phụ tử tình thâm

Công thầy rồi nghĩa mẹ

Đ ng ti ng tăm hi nặng lời

Đ ng cả ti ng dài hơi

Nói mẹ cha sao nên

Cãi mẹ thầy sao phải

( hụ tử tình th m –

át giặm

nh m, ạn dặn d nhau đều có

thể hát thành ời ọ hát hi ru con, hát hi

cùng àm việc, Đặc iệt h n nữa, những

ài ca giáo huấn đó ại à những ài mà các

ông x m(7) thường hát V vậy, ức an tỏa,

ý nghĩa giáo dục của ài hát càng âu đậm

v i nhiều người, h nh thành n n một hệ giá

trị đạo đức, một nếp chung cho cộng đồng

của xứ Nghệ

Th t , sự t h h p đa văn hóa tr ng

hát , iặm

ịch ử văn hóa Việt Nam đ trải ua nhiều thời v i nhiều tín ngưỡng văn hóa hác nhau tín ngưỡng Phồn thực, Đạo giáo, Nho giáo, Phật giáo, Điều đặc iệt

à hi t m hiểu Ví, Giặm, chúng ta có thể thấy iểu hiện của những tín ngưỡng này trong nội dung ca từ của Ví, Giặm ó thể thấy biểu hiện tín ngưỡng Phồn thực trong câu hát nghịch ngược

- n rồng ia phải ệnh ngáp dài

i hàng nh sĩ uống ài thuố hi

- ai ủ nh n s m, một ủ h àng ì !

Đem h nó uống ệnh gì ng th i

oặc tư tưởng Nho giáo

- Qu n s phụ là tam ơng giả,

Đi một chuy n đò đắm cả c u ai?

- Anh liều nhảy xuống sông ba,

Tr n đầu đội húa, l ng õng ha, ta dắt thầy

át Ví v.v

Và rất nhiều câu hát có nội dung

tư ng tự Tựa hồ như những tư tưởng đó đ thấm nhuần trong từng uy nghĩ, nếp ống của người xứ Nghệ, đến mức có thể ử dụng, đối đáp ngay trong những t nh huống gay cấn nhất Nếu chú ý h n, chúng ta thấy ự hài h a âm dư ng trong ời ca, nhạc điệu và cách thức hát Ví, Giặm của người xứ Nghệ các cuộc hát ao giờ cũng

có hai n n nữ âm , n nam dư ng các chặng hát, ư c hát chú ý đến dư ng

a chặng, chín ư c – các con ố dư ng nhưng uyền uyết định ự phát triển các chặng hát ại do phái nữ âm ời hát có

úc đùa nghịch, dí dỏm mang tính hát trạng

dư ng , có úc ại tha thiết, đằm âu, chứa chất tâm ự âm nhạc điệu có úc mạnh

m , hùng tráng như hát Giặm dư ng , có

úc ại âu ắng, tha thiết của hát Ví âm

ự hài h a âm dư ng ấy, phải chăng đ nói

n ự cầu mong phát triển hư ng t i ự hoàn thiện của người Nghệ uả à từ ời

ca, đối tượng tham gia ca hát đến cách thức

và uy tr nh đều hài h a, tích hợp một cách

nhuần nhị các giá trị văn hóa truyền thống

của dân tộc và mang đậm ản ắc văn hóa

phư ng Đông

trong chiều dài l ch sử

V i tư cách à một di ản văn hóa của

cộng đồng, các giá trị văn hóa của Ví,

Giặm được định h nh trong tiến tr nh ịch

ử văn hóa của dân tộc nói chung và xứ

Nghệ nói ri ng Tuy nhi n, mọi giá trị của

ản ph m văn hóa hông ao giờ à ất

iến trong mọi điều iện x hội ởi vậy,

hi h nh thái inh tế – x hội của đất nư c

thay đổi, nhiều giá trị văn hóa cũng đổi

thay ó những giá trị trư c đây à ưu việt

th nay trở thành i thời, ạc hậu Và tất

yếu, nó ị đào thải ó những giá trị có

thể trư c đây hông được coi trọng – thậm

chí hông được hai thác đến - th nay, ại

à giá trị thịnh hành u đây cũng à một

iểu hiện của việc chọn ọc và tiếp iến của

văn hóa

Nếu trư c đây, người Nghệ vừa àm

vừa ca hát th nay, điều đó à hông thể

trong điều iện các àng nghề thủ công đ

iến mất h nh thức ca xư ng thi thố tài

năng văn chư ng cũng hông c n ởi vậy,

những giá trị được tạo n n từ cách thức

thực hành di ản này hông thể tồn tại

Thay vào đó, Ví, Giặm trở thành một oại

h nh nghệ thuật ân hấu đáp ứng được nhu

cầu thưởng thức âm nhạc của cộng đồng

V i nền âm nhạc hiện đại, giai điệu

của Ví, Giặm đ góp phần tạo n n ự thành

công của những ca húc hiện đại viết tr n

âm hưởng dân ca xứ Nghệ ất nhiều ca

húc đ àm ay đắm ng người, ống m i

v i thời gian như ột hú t m tình ủa

ng ời à Tĩnh của nhạc ĩ Nguyễn Văn

Tý, à Tĩnh mình th ơng của nhạc ĩ n

Thuyên, Xa hơi của Nguyễn Tài Tuệ,

Ti ng hát u h ơng, n tình ghệ của

ồ ữu Th i đều áng tác tr n nền nhạc của Ví, Giặm

V i nền nghệ thuật ân hấu dân tộc,

Ví, Giặm cùng các thể hát dân ca Nghệ Tĩnh đ àm n n một oại h nh ịch hát m i

m , đầy ản ắc ịch hát dân ca xứ Nghệ

ù chỉ m i h nh thành và phát triển chưa đến 0 năm, ong ịch hát Nghệ Tĩnh đ dành được nhiều thành tựu đáng ể Nhiều

vở ịch giành được giải cao tr n ân hấu

ịch chuy n nghiệp như ai Thú an,

gái s ng am, ời g ời lời ủa n ớ

n n, ột làm h ng n n n n, g ời thi hành án tử góp phần hẳng định giá trị

của Ví, Giặm trong uá tr nh đổi m i để thích ứng v i đời ống hiện đại

V i giáo dục cộng đồng, những ài ca giáo huấn của Ví, Giặm uôn à những ài học uý giá cho mọi người, mọi thế hệ, đặc iệt à thế hệ tr tr n ư c đường hoàn thiện nhân cách, đạo đức Đồng thời trong nội dung ca từ, Ví, Giặm để ại một ức tranh đa dạng và phong phú về h nh ảnh xứ Nghệ và cuộc ống ao động, inh hoạt văn hóa của con người n i đây T m hiểu Ví, Giặm, thế hệ tr hôm nay có thể nh n thấy đầy đủ từ những ự iện trọng đại của đất

nư c, của cộng đồng trong từng giai đoạn ịch ử đến từng câu chuyện ri ng tư của àng x , của d ng tộc, họ hàng đến ố phận từng con người ti u iểu của xứ Nghệ Từ

đó mà Ví, Giặm h i dậy trong m i người

t nh y u u hư ng, đất nư c, có ứng xử

đ p h n trong đời sống thường nhật Đây

à một đặc điểm thể hiện rõ tính phổ uát

và ý nghĩa giáo dục của di ản văn hóa Ví, Giặm

ó thể thấy những giá trị hôm nay của

Ví, Giặm à ự ế thừa và phát huy những giá trị truyền thống được tạo n n trong uốt chiều dài ịch ử văn hóa của xứ Nghệ Những g đ có từ xa xưa và những g đang tạo dựng hôm nay đều đang góp phần ưu giữ và àm đậm đặc th m ản ắc của một

vùng văn hóa của xứ Nghệ v i những giá

trị đ định h nh trong ịch ử

3 Kết luận

ũng như nhiều di ản văn hóa của

dân tộc trong tiến tr nh hội nhập uốc tế,

Ví, Giặm đang được phát triển để thích ứng

và phát huy hết giá trị của m nh cho một

Việt Nam giàu ản ắc văn hóa và hiện đại

Dù ở n i đâu, vào úc nào, au những bộn

bề lo toan v i nhịp sống hối hả của thời

hiện đại, khi chợt t m về v i Ví, Giặm, m i

người đều s cảm nhận được sự thanh thản

v i giai điệu âu ắng của u hư ng ởi

Ví, Giặm ua ao thăng trầm, đ à một

phần máu thịt của cha ông, à hồn u , t nh

u trong m i người dân xứ nghệ nói ri ng

và người Việt nói chung ó , h n hết

mọi giá trị mà Ví, Giặm có được, chính

linh hồn dân tộc trong câu hát của người xứ

Nghệ đ đ m đến cho Ví, Giặm niềm vinh

quang trở thành một trong những di sản

của nhân loại

Chú thích:

1

Ghi nguy n văn ời ể của cụ Trần Văn Tư Nam Đàn – Nghệ n th o ăng ghi âm

2

n th o Nguyễn uân Đức, T nh ả thủ tr ng gia ph ng ghệ ua v gia hu n, in trong cuốn

ảo tồn và phát huy các giá trị dân ca Ví, Giặm

xứ Nghệ trang 31

3

hỉ cha m

4

đọi át, ch n

5 xán n m

6

Ghế ngồi thấp

7

ác ông già mù iếm ống ằng nghề hát, thường ngồi ở các cửa chợ hoặc n i tụ tập đông người, họ

o nhị và hát Những ài hát của họ được gọi à giặm x m

1 Ninh Viết Giao 1 3 , át ph ờng vải,

Nx Nghệ n

2 Ninh Viết Giao 1 , h tàng v ghệ,

Nx Nghệ An

3 ở Văn hóa Thể thao u ịch Nghệ n

(2012), Tu ển tập d n a ghệ,

N Nghệ n

4 Thanh ưu – àm – Vi Phong (1994), m

nhạ d n gian ghệ, Nx m nhạc.

Ngày nhận ài 17/3/2015 i n tập xong 15/7/2015 Duyệt đăng 20/7/2015