Nội dung của bài thu hoạch trình bày phương pháp dạy học tích cực là gì; các đặc trưng của phương pháp dạy học tích cực; đặc trưng cơ bản của phương pháp dạy học tích cực; các phương pháp dạy học tích cực và minh họa bằng một bài giảng có áp dụng một trong các phương pháp.
Trang 1S GIÁO D C VÀ ĐÀO T O Ở Ụ Ạ BÌNH D ƯƠ NG
TR ƯỜ NG THPT VÕ MINH Đ C Ứ
BÀI THU HO CH Ạ
B I D Ồ ƯỠ NG TH ƯỜ NG XUYÊN
MODULE 18:
PH ƯƠ NG PHÁP D Y H C TÍCH C C Ạ Ọ Ự
T : Ngo i Ng ổ ạ ữ
Trang 2N I DUNGỘ : PHƯƠNG PHÁP D Y H C TÍCH C C Ạ Ọ Ự
1. Phương pháp d y h c tích c c là gìạ ọ ự ? Nêu các đ c tr ng c a phặ ư ủ ương pháp d y h c tíchạ ọ
c cự ?
1.1 Ph ng pháp d y h c tích c c (PPDH tích c c) là m t thu t ng rút g n, đ c dùng nhi uươ ạ ọ ự ự ộ ậ ữ ọ ượ ở ề
nước đ ch nh ng phể ỉ ữ ương pháp giáo d c, d y h c theo hụ ạ ọ ướng phát huy tính tích c c, ch đ ng,ự ủ ộ sáng t o c a ngạ ủ ườ ọi h c. PPDH tích c c hự ướng t i vi c ho t đ ng hóa, tích c c hóa ho t đ ngớ ệ ạ ộ ự ạ ộ
nh n th c c a ngậ ứ ủ ườ ọi h c, nghĩa là t p trung vào phát huy tính tích c c c a ngậ ự ủ ườ ọi h c ch khôngứ
ph i là t p trung vào phát huy tính tích c c c a ngả ậ ự ủ ườ ại d y, tuy nhiên đ d y h c theo phể ạ ọ ươ ng pháp tích c c thì giáo viên ph i n l c nhi u so v i d y theo phự ả ỗ ự ề ớ ạ ương pháp th đ ng.ụ ộ
1.2 Các đ c tr ng c b n c a ph ng pháp d y h c tích c c:ặ ư ơ ả ủ ươ ạ ọ ự
a) D y h c thông qua t ch c các ho t đ ng h c t p c a h c sinh:ạ ọ ố ứ ạ ộ ọ ậ ủ ọ
Trong PPDH tích c c, ngự ườ ọi h c đ i tố ượng c a ho t đ ng "d y", đ ng th i là ch th c a ho tủ ạ ộ ạ ồ ờ ủ ể ủ ạ
đ ng "h c" độ ọ ược cu n hút vào các ho t đ ng h c t p do GV t ch c và ch đ o, thông qua đóố ạ ộ ọ ậ ổ ứ ỉ ạ
t l c khám phá nh ng đi u mình ch a rõ ch không ph i th đ ng ti p thu nh ng tri th c đãự ự ữ ề ư ứ ả ụ ộ ế ữ ứ
được GV s p đ t. Đắ ặ ược đ t vào nh ng tình hu ng c a đ i s ng th c t , ngặ ữ ố ủ ờ ổ ự ế ườ ọi h c tr c ti pự ế quan sát, th o lu n, làm thí nghi m, gi i quy t v n đ đ t ra theo cách suy nghĩ c a mình, t đóả ậ ệ ả ế ấ ề ặ ủ ừ
n m đu c ki n th c k năng m i, v a n m đắ ợ ế ứ ỉ ớ ừ ắ ược phương pháp "làm ra" ki n th c, k năng đó,ế ứ ỉ không r p theo nh ng khuôn m u s n có, đậ ữ ẫ ẵ ược b c l và phát huy ti m năng sáng t o.ộ ộ ề ạ
D y h c theo cách này thì GV không ch gi n đ n truy n đ t tri th c mà còn hạ ọ ỉ ả ơ ề ạ ứ ướng d n hànhẫ
đ ng, chộ ương trình d y h c ph i giúp cho t ng HS bi t hành đ ng và tích c c tham gia cácạ ọ ả ừ ế ộ ự
chương trình hành đ ng c a c ng đ ng.ộ ủ ộ ồ
b) D y h c chú tr ng rèn luy n phạ ọ ọ ệ ương pháp t h c:ự ọ
PPDH tích c c xem vi c rèn luy n phu ng pháp h c t p cho HS không ch là m t bi n pháp nângự ệ ệ ơ ọ ậ ỉ ộ ệ cao hi u qu d y h c mà còn là m t m c tiêu d y h c.ệ ả ạ ọ ộ ụ ạ ọ
Trong xã h i hi n đ i đang bi n đ i nhanh cùng v i s bùng n thông tin, khoa h c, k thu t,ộ ệ ạ ế ổ ớ ự ổ ọ ỉ ậ công ngh phát tri n nh vũ bão, thì không th nhòi nhét vào đ u óc HS kh i lệ ể ư ể ầ ố ương ki n thúcế ngày càng nhi u. Ph i quan tâm d y cho HS phề ả ạ ương pháp h c ngay t b c Ti u h c và càng lênọ ừ ậ ể ọ
b c h c cao h n thì càng ph i đậ ọ ơ ả ược chú tr ng.ọ
Trang 3Trong các phương pháp h c thì c t lõi là phọ ố ương pháp t h c. N u rèn luy n cho ngự ọ ế ệ ườ ọi h c có
được phương pháp, kĩ năng, thói quen, ý chí t h c thì s t o cho h lòng ham h c, kh i d y n iự ọ ẽ ạ ọ ọ ơ ậ ộ
l c v n có trong m i con ngự ố ỗ ười, k t qu h c t p s đế ả ọ ậ ẽ ược nhân lên g p b i. vì v y, ngày nàyấ ộ ậ
người ta nh n m nh m t ho t đ ng h c trong quá trình d y h c, n l c t o ra s chuy n bi nấ ạ ặ ạ ộ ọ ạ ọ ổ ự ạ ự ể ế
t h c t p th đ ng sang t h c ch đ ng đ t v n đ phát tri n t h c ngay trong trừ ọ ậ ụ ộ ự ọ ủ ộ ặ ấ ề ể ự ọ ường phổ thông, không ch t h c nhà sau bài lên l p mà t h c c trong ti t h c có s hỉ ự ọ ở ớ ự ọ ả ế ọ ự ướng d n c aẫ ủ GV
c) Tăng cường h c t p c th , ph ì h p v ì h c t p h p tácọ ậ ả ể ố ợ ớ ọ ậ ợ
Trong m t l p h c mà trình đ ki n thúc, t duy c a HS không th đ ng đ u tuy t đ i thì khi ápộ ớ ọ ộ ế ư ủ ể ồ ề ệ ố
d ng PPDH tích c c bu c ph i ch p nh n s phân hóa v cụ ự ộ ả ấ ậ ự ề ường đ , ti n đ hoàn thành nhi mộ ế ộ ệ
v h c t p, nh t là khi bài h c đụ ọ ậ ấ ọ ược thi t k thành m t chu i công tác đ c l p.ế ế ộ ỗ ộ ậ
Áp dung PPDH tích c c trinh đ càng cao thì s phân hoá trên càng l n. Vi c s d ng cácự ở ộ ự ớ ệ ử ụ
phương ti n CNTT trong nhà trệ ường s đáp ng yêu c u cá th hoá ho t đ ng h c t p theo nhuẽ ứ ầ ể ạ ộ ọ ậ
c u và kh năng c a m i HS.ầ ả ủ ỗ
Tuy nhiên, trong h c t p, không ph i m i tri th c, k năng, thái đ đ u đọ ậ ả ọ ứ ỉ ộ ề ược hình thành b ngằ
nh ng ho t đ ng đ c l p cá nhân. L p h c là môi trữ ạ ộ ộ ậ ớ ọ ường giao ti p th y trò, trò trò, t o nênế ầ ạ
m i quan h h p tác gi a các cá nhân trên con đọ ệ ợ ữ ường chi m lĩnh n i dung h c t p. Thông quaế ộ ọ ậ
th o lu n, tranh lu n trong t p th , ý ki n m i cá nhân đả ậ ậ ậ ể ế ỗ ược b c l , kh ng đ nh hay bác b , quaộ ộ ẳ ị ỏ
đó ngườ ọi h c nâng mình lên m t trình đ m i. Bài h c v n d ng đu c v n hi u bi t và kinhộ ộ ớ ọ ậ ụ ợ ố ể ế nghi m s ng c a ngệ ố ủ ười th y giáo.ầ
Trong nhà trường, phương pháp h c t p h p tác đọ ậ ợ ượ ổc t chúc c p nhóm, t , l p ho c trở ấ ổ ớ ặ ườ ng
và được s dung ph bi n trong d y h c là ho t đ ng h p tác trong nhóm nh 4 đ n 6 ngử ổ ế ạ ọ ạ ộ ợ ỏ ế ườ i
H c t p h p tác làm tăng hi u qu h c t p, nh t là lúc ph i gi i quy t nh ng v n đ gay c n,ọ ậ ợ ệ ả ọ ậ ấ ả ả ế ữ ấ ề ấ lúc xu t hi n th c s nhu c u ph i h p gi a các cá nhân đ hoàn thành nhi m v chung. Trongấ ệ ự ự ầ ố ợ ữ ể ệ ụ
ho t đ ng theo nhóm nh s không th có hi n tạ ộ ỏ ẽ ể ệ ượng l i; tính cách, năng l c c a moi thànhỷ ạ ự ủ viên được b c l , u n n n, phát tri n tình b n, ý th c t chúc, tinh th n tộ ộ ố ắ ể ạ ứ ổ ầ ương tr Mô hình h pợ ợ tác trong xã h i đ a vào đ i s ng h c độ ư ờ ổ ọ ường s làm cho các thành viên quen d n v i s phânẽ ầ ớ ự công h p tác trong lao đ ng xã h i.ợ ộ ộ
Trong n n kinh t th trề ế ị ường đã xu t hi n nhu c u h p tác xuyên qu c gia, liên qu c gia; năngấ ệ ầ ợ ố ố
l c h p tác ph i tr thành m t m c tiêu giáo d c mà nhà trự ợ ả ở ộ ụ ụ ường ph i chu n b cho HS.ả ẩ ị
Trang 4d) K t h p đánh giá c a th y v i t đánh giá c a tròế ợ ủ ầ ớ ự ủ
Trong d y h c, vi c đánh giá HS không ch nh m m c đích nh n đ nh th c tr ng và đi u ch nhạ ọ ệ ỉ ằ ụ ậ ị ự ạ ề ỉ
ho t đ ng h c c a trò mà còn đ ng th i t o đi u ki n nh n đ nh th c tr ng và đi u ch nh ho tạ ộ ọ ủ ồ ờ ạ ề ệ ậ ị ự ạ ề ỉ ạ
đ ng d y c a th y.ộ ạ ủ ầ
Trước đây GV gi đ c quy n đánh giá HS. Trong PPDH tích c c, GV ph i hữ ộ ề ụ ả ướng d n HS phátẫ tri n k năng t đánh giá đ t đi u ch nh cách h c. Liên quan v i đi u này, GV c n t o đi uể ỉ ự ể ụ ề ỉ ọ ớ ề ầ ạ ề
ki n thu n l i đ HS đệ ậ ợ ể ược tham gia đánh giá l n nhau. T đánh giá đúng và đi u ch nh ho tẫ ự ề ỉ ạ
đ ng k p th i là năng l c r t c n cho s thành đ t trong cu c s ng mà nhà trộ ị ờ ự ấ ầ ự ạ ộ ố ường ph i trang bả ị cho HS
Theo hu ng phát tri n các PPDH tích c c đ đào t o nh ng con ngớ ể ự ể ạ ữ ười năng đ ng, s m thích nghiộ ớ
v i đ i s ng xã h i, thì vi c ki m tra, đánh giá không th dùng l i yêu c u tái hi n các ki nớ ờ ố ộ ệ ể ể ạ ở ầ ệ ế thúc, l p l i các k năng đã h c mà ph i khuy n khích trí thông minh, óc sáng t o trong vi c gi iặ ạ ỉ ọ ả ế ạ ệ ả quy t nh ng tình hu ng th c t ế ữ ố ự ế
V i s tr giúp c a các thi t b k thu t, ki m tra đánh giá s không còn là m t công vi c n ngớ ự ợ ủ ế ị ỉ ậ ể ẽ ộ ệ ặ
nh c đ i v i GV, mà l i cho nhi u thông tin k p th i h n đ lĩnh ho t đi u ch nh ho t đ ng d y,ọ ố ớ ạ ề ị ờ ơ ể ạ ề ỉ ạ ộ ạ
ch đ o ho t đ ng h c.ỉ ạ ạ ộ ọ
T d y và h c th đ ng sang d y và h c tích c c, GV không còn đóng vai trò đ n thu n là ngừ ạ ọ ụ ộ ạ ọ ự ơ ầ ườ i truy n đ t ki n thúc, GV tr thành ngề ạ ế ở ười thi t k , t ch c, hế ế ổ ứ ướng d n các ho t đ ng đ c l pẫ ạ ộ ộ ậ
ho c theo nhóm nh đ HS t l c chi m lĩnh n i dung h c t p, ch đ ng đ t các m c tiêu ki nặ ỏ ể ự ự ế ộ ọ ậ ủ ộ ạ ụ ế
th c, k năng, thái đ theo yêu c u c a chứ ỉ ộ ầ ủ ương trình. Trên l p, HS ho t đ ng là chính, GV có vớ ạ ộ ẽ nhàn nhã h n. Nh ng khi so n giáo án, GV ph i đ u t công s c, th i gian r t nhi u so v i ki uơ ư ạ ả ầ ư ứ ờ ấ ề ớ ể
d y và h c th đ ng m i c th th c hi n bài lên l p v i vai trò là ngạ ọ ụ ộ ớ ỏ ể ụ ệ ớ ớ ườ ợi g i m , xúc tác, đ ngở ộ viên, c v n, trong chu i trong các ho t đ ng tìm tòi hào h ng, tranh lu n sôi n i c a HS. GVố ấ ỗ ạ ộ ứ ậ ổ ủ
ph i có trình đ chuyên môn sâu r ng, có trình đ s ph m lành ngh m i có th t ch c, hả ộ ộ ộ ư ạ ề ớ ể ổ ứ ướ ng
d n các ho t đ ng c a HS mà nhi u khi di n bi n ngoài t m d ki n c a GV.ẫ ạ ộ ủ ề ễ ế ầ ự ế ủ
2. K tên các phể ương pháp d y h c tích c c và minh h a b ng 01 n i dung ho c m t bàiạ ọ ự ọ ằ ộ ặ ộ
gi ng có áp d ng m t trong các phả ụ ộ ương pháp đó ?
2.1 Các phương pháp d y h c tích c cạ ọ ự :
a) Phương pháp d y h c g i m v n đáp.ạ ọ ợ ở ấ
b) Phương pháp d y h c phát hi n và gi i quy t v n đ ạ ọ ệ ả ế ầ ề
Trang 5c) Phương pháp d y h c h p tác trong nhóm nh ạ ọ ợ ỏ
d) Phương pháp d y h c tr c quan.ạ ọ ự
e) Phương pháp d y h c luy n t p và th c hành.ạ ọ ệ ậ ự
f) Phương pháp d y h c b ng b n đ t duy.ạ ọ ằ ả ồ ư
g) Phương pháp d y h c theo d án.ạ ọ ự
2.2 Minh h a b ng 01 n i dung có áp d ng ọ ằ ộ ụ Phương pháp d y h c b ng b n đ t duy.ạ ọ ằ ả ồ ư
Áp d ng “ s đ t duy” trong ph n ụ ơ ồ ư ầ
“wrap up” cu i m i bài d y ho c ph n ở ố ỗ ạ ặ ầ
consolidation” trước khi b t đ u bài m i ắ ầ ớ
“Wrap up” là ho t đ ng cu i m i bài d y giúp h c sinh n m đ c n i dung c a bài h c hômạ ộ ố ỗ ạ ọ ắ ượ ộ ủ ọ nay g m nh ng gì và ho t đ ng ồ ữ ạ ộ “consolidation” giúp h c sinh nh l i ki n th c bài cũ tr c khiọ ớ ạ ế ứ ướ các em được gi i thi u ki n th c bài m i. ớ ệ ế ứ ớ “B n đ t duy”ả ồ ư có th giúp các em h th ng và ghiể ệ ố
nh ki n th c m t cách logic do đó các em s ghi nh ki n th c bài h c lâu h n và không bớ ế ứ ộ ẽ ớ ế ứ ọ ơ ị
nh m l n v i ki n th c m i.ầ ẫ ớ ế ứ ớ
Giáo viên có th v n d ng “b n đ t duy” đ c ng c đi m ng pháp “Modal verb” cho h cể ậ ụ ả ồ ư ể ủ ố ể ữ ọ sinh kh i 10 khi d y bài ố ạ unit 6: Gender Equality – Lesson 2: Language. Khi d y đi m ng phápạ ể ữ
“th b đ ng c a modal verbs” thì giáo viên c n ph i nh c l i đi m ng pháp “modal verbs”ể ị ộ ủ ầ ả ắ ạ ể ữ
b ng cách dùng b n đ t duy s r t hi u qu ằ ả ồ ư ẽ ấ ệ ả
N i dung chính:ộ Modal verbs
Bước 1: Ch n t trung tâmọ ừ
Bước 2: V nhánh c p 1ẽ ấ
Bước 3: V nhánh c p 2ẽ ấ
Mô t s đ hoàn ch nhả ơ ồ ỉ
Trang 6Bình D ươ ng, ngày 05 tháng 02 năm 2020
T TRỔ ƯỞNG CM NGƯỜI VI T THU HO CHẾ Ạ
(ký và ghi h tên) (ký và ghi h tên)ọ ọ
Nguy n Th Phễ ị ương Nguyên Hoàng Th L Quyênị ệ