Bài thuyết trình Ứng dụng công nghệ sinh thái trong sản xuất lúa tại Việt Nam

Nội dung của bài thuyết trình bao gồm: tổng quan về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội và những thuận lợi của sản xuất lúa ở Việt Nam; tình hình sản xuất lúa gạo; nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường trong sản xuất lúa; các mô hình ứng dụng công nghệ sinh thái...

TR ƯỜ NG Đ I H C NÔNG LÂM TP.H  CHÍ  Ạ Ọ Ồ

MINH KHOA MÔI TR ƯỜ NG VÀ TÀI NGUYÊN

I. Đ T V N Đ Ặ Ấ Ề

Dân  s   th   gi i  đ n  ngày  10/7/2013  là  7.097.100.000  ố ế ớ ế

ng ườ i

925  tri u  ng ệ ườ i  b   đói  trên  ị

toàn  c u.  80  qu c  gia  trên  ầ ố

th   gi i  đang  ph i  đ i  m t  ế ớ ả ố ặ

v i  tình  tr ng  thi u  l ớ ạ ế ươ ng 

th c ự

Vi t Nam là n ệ ướ c xu t kh u  ấ ẩ

g o đ ng th  2 trên th  gi i.  ạ ứ ứ ế ớ

Năm  2011  s n  l ả ượ ng  g o  ạ

xu t  kh u  là    7,1  tri u  t n  ấ ẩ ệ ấ

đem  v   cho  đ t  n ề ấ ướ c  3,51  t   ỉ

USD 

I. Đ T V N Đ Ặ Ấ Ề

Environment

Health Economic

Change attitude, Change the way

Eco - technology

• Đ t: V i t ng di n tích gieo tr ng ấ ớ ổ ệ ồlúa đ t 7.247.900 haạ

• Nước: V i h  th ng sông ng i ch n ch tớ ệ ố ồ ằ ị

• Ô nhi m môi trễ ường.

• Các lo i sâu b nh phá h i. ạ ệ ạ

II. T NG QUAN Ổ

2. Tình hình s n xu t lúa  ả ấ

g o: ạ

• Vi t Nam là n ệ ướ ả c s n xu t lúa đ ng hàng th  5 trên th  gi i  ấ ứ ứ ế ớ

v i s n l ớ ả ượ ng hàng năm liên t c tăng. Năm 2012 s n l ụ ả ượ ng 

c  n ả ướ c đ t 43,7 tri u t n  ạ ệ ấ

• Di n tích s n xu t có xu h ệ ả ấ ướ ng gi m ả

•  Năng su t lúa đã và đang đ ấ ượ ả c c i thi n.  ệ

•   Ch t  l ấ ượ ng  s n  ph m  g o  không  đ t  yêu  c u  so  v i  ti m  ả ẩ ạ ạ ầ ớ ề năng c a nó ủ

B ng 1: Di n tích, năng su t và s n lả ệ ấ ả ượng lúa qua các năm (2000­

2012) 

II. T NG QUAN Ổ

2. Tình hình s n xu t lúa g o: ả ấ ạ

v Xu t kh u g o: ấ ẩ ạ

Năm 2011, l n đ u tiên Vi t Nam  ầ ầ ệ

v ượ t  qua  Thái  Lan  đ   tr   thành  ể ở

n ướ c  xu t  kh u  g o  đ ng  đ u  ấ ẩ ạ ứ ầ

th   gi i    v i  s n  l ế ớ ớ ả ượ ng  xu t  ấ

kh u 7,1 tri u t n đã đem v  cho  ẩ ệ ấ ề

đ t n ấ ướ c 3,51 t  USD ỷ

II. T NG QUAN Ổ

3. Nguyên nhân gây ô nhi m môi tr ễ ườ ng trong s n xu t  ả ấ

lúa: v Thu c BVTV ố

ü Tình tr ng ô nhi m môi trạ ễ ường hi n nay là do vi c ệ ệ

l m  d ng  và  s   d ng  không  h p  lý  các  lo i  hoá ạ ụ ử ụ ợ ạ

ch t trong s n xu t nông nghi p. ấ ả ấ ệ

ü Trung  bình  15.000  ­  25.000  t n  thu c  b o  v   th c ấ ố ả ệ ự

v t đậ ượ ử ục s  d ng m i năm.ỗ

ü M i năm ho t đ ng nông nghi p phát sinh kho ng ỗ ạ ộ ệ ả

9.000 t n ch t th i nông nghi p nguy h i ấ ấ ả ệ ạ

S  d ng thu c BVTV gây ô nhi m môi tử ụ ố ễ ường

II. T NG QUAN Ổ

3. Nguyên nhân gây ô nhi m môi tr ễ ườ ng trong s n xu t  ả ấ

lúa: v Phân bón:

Bón  d   th a  các  y u  t   dinh  ư ừ ế ố

d ưỡ ng ho c bón phân không đúng  ặ

cách:  Người  nông  dân  hi n  nay ệ

ch  bón phân r i trên b  m t ch  ỉ ả ề ặ ứ

không vùi l p. Ngoài ra,  h u h t ắ ầ ế

đ u bón quá d  th a lề ư ừ ượng đ m, ạ

gây  nên  hi n  tệ ượng  lúa  l p,  tăng ố

quá  trình  c m  nhi m  v i  sâu ả ễ ớ

b nh, d  b  đ  ngã.ệ ễ ị ổ Bón phân

II. T NG QUAN Ổ

3. Nguyên nhân gây ô nhi m môi tr ễ ườ ng trong s n xu t  ả ấ

lúa: v Phân bón

Phân  bón  có  ch a  m t  s   ch t  ứ ộ ố ấ

đ c h i:  ộ ạ các lo i kim lo i n ng có ạ ạ ặ

trong  phân  bón  g m  Asen  (As), ồ

Chì  (Pb),  Thu   ngân  (Hg)  và ỷ

Cadimi  (Cd);  các  vi  sinh  v t  gây ậ

h i  có  trong  phân  bón  g m:  E. ạ ồ

Coli,  Salmonella,  Coliform  là 

nh ng  lo i  gây  nên  các  b nh ữ ạ ệ

đường ru t nguy hi m.ộ ể B nh blue baby trên tr  ệ ẻ

em

Gây độc hại từ nguồn nước

Nitrate, phosphas Sinh trưởng tảo và phú dưỡng tắc nghẽn nước mặt

Gây độc cho môi trường tự nhiên và nông trại NH3 từ ruộng lúa và phân chuồng Hạn chế sự phát triển quần thể thực vật Kim loại nặng từ phân lân Làm tăng hàm lượng kim loại nặng trong đặc biệt là Cd Mầm bệnh từ phân chuồng Độc hại cho sức khỏe của người và động vật

H2SO4 và HNO3 tạo ra trong đất do oxid hóa phân S.A Gây chua đất

Gây hại cho khí quyển NH3 từ ruộng lúa và phân chuồng Mùi, tạo ra mưa acid

NO, NO2 và N2O từ phân hóa học Làm suy thoái tầng ozone và khí hậu toàn cầu nóng lên CH4 từ ruộng lúa và động vật Hiệu ứng nhà kính và làm khí hậu toàn cầu nóng lên

B ng 3: Nh ng v n đ  ô nhi m do phân ả ữ ấ ề ễ

bón

III.  NG D NG CNST TRONG S N XU T LÚA Ứ Ụ Ả Ấ

Công  ngh   sinh  thái  là  s   k t  h p  các  quy  lu t  sinh  thái  và  ệ ự ế ợ ậ

công ngh  đ  gi i quy t các v n đ  môi tr ệ ể ả ế ấ ề ườ ng.

ü X  lí nử ước th i sinh ho t b ng kĩ thu t sinh thái.ả ạ ằ ậ

ü X  lí ch t th i sinh ho t, công nghi p và nông nghi p b ng công ngh  ử ấ ả ạ ệ ệ ằ ệ

III.  NG D NG CNST TRONG S N XU T LÚA Ứ Ụ Ả Ấ

Vai trò c a CNST là làm cân b ng nh ng y u t  “x u” và “t t” trên ủ ằ ữ ế ố ấ ố

đ ng ru ng. Theo đó, s  đa d ng sinh h c s  cung c p nhi u y u t  ồ ộ ự ạ ọ ẽ ấ ề ế ố

t t h n cho s n xu t lúa, so v i vi c l m d ng hóa ch t nh  lâu nay.ố ơ ả ấ ớ ệ ạ ụ ấ ư

L I ÍCH Ợ

T o c nh quan nông thônạ ả

Gi m ô nhi m môi trả ễ ường

H n  ch   thu c  BVTV.  T o  ra  nh ng ạ ế ố ạ ữ

Thu ho ch ạ

S n ph m  ả ẩ (r m r , lúa g o,  ơ ạ ạ cám, tr u  ) ấ

Làm sao 

đ  khép  ể kín?

IV. CÁC MÔ HÌNH  NG D NG CNST Ứ Ụ

1. Mô hình tr ng hoa trên b  ru ng: ồ ờ ộ

Ø  Ch n các lo i hoa phù h p (màu s c, d  tr ng ) ọ ạ ợ ắ ễ ồ

Sài đ t ấ (Wedilia chinensis) Xuyến chi (Bidens pilosa)

IV. CÁC MÔ HÌNH  NG D NG CNST Ứ Ụ

Ruộng ứng dụng mô hình Ruộng đối chứng

Doanh thu trên ruộng mô hình 41 triệu đ/ha 31,43 triệu đ/ha

IV. CÁC MÔ HÌNH  NG D NG CNST Ứ Ụ

2. Mô hình lúa ­ tôm:

v Thi t k  ru ng nuôi: ế ế ộ

Ru ng ph i có mộ ả ương bao, chi m 20­25% t ng di n tích ruông. ế ổ ệ

B  cao 1­1,2m (ho c cao h n đ nh l ). Mờ ặ ơ ỉ ủ ương r ng 2 ­ 3 m và sâu ộ0,8 ­ 1,0 m so v i m t ru ng. Vào th i đi m lũ chính v  (lũ lên ớ ặ ộ ờ ể ụcao nh t), c n ch n lấ ầ ắ ưới trên b  cao 30 ­ 50 cm đ  tránh tôm thoát ờ ể

ra ngoài v C p n ấ ướ c:

L y nấ ước vào ao sao cho ng p m t ru ng 30 ­ 40 cm hay 0,8 ­ 1 m ậ ặ ộ

đ i  v i  ao ố ớ ương  và  bón  30  kg  phân  h u  c   hay  0,5  kg  ure  +  1  kg ữ ơNPK  (ho c  DAP)/1.000  m2  đ   gây  màu  nặ ể ước.  Sau  3  ­  5  ngày  bón phân, khi nước có màu xanh v  đ u thì ti n hành th  tôm.ỏ ậ ế ả

IV. CÁC MÔ HÌNH  NG D NG CNST Ứ Ụ

2. Mô hình lúa – tôm:

IV. CÁC MÔ HÌNH  NG D NG CNST Ứ Ụ

2. Mô hình lúa ­ tôm:

v Hi u qu  kinh t  và môi tr ệ ả ế ườ ng:

Ø Luân canh tôm - lúa là một trong những cách làm có hiệu quả cho người trồng lúa tăng thu nhập, là tiềm năng thế mạnh của hạt lúa cho gạo có giá trị cao.

Ø Góp phần bảo vệ môi trường sinh thái trong vùng

IV. CÁC MÔ HÌNH  NG D NG CNST Ứ Ụ

3. Nuôi cá trong ru ng lúa: ộ

v Mô hình th c hi n: ự ệ

Ru ng th c hi n mô hình thộ ự ệ ường là ru ng trũng, có nhi u rãnh đ  ộ ề ể

cá có th  b i l i. Có th  th  cá sau 20 ngày tr ng lúa.ể ơ ộ ể ả ồ

Cá gi ng đố ược nuôi 16­20 ngày

Cao  trên  0,5m

 R ng 1mộ

Sâu 0,8m

M c  n ự ướ c  trung  bình  5­20cm. 

Di n  tích  chi m  ệ ế 20­40%  t ng  ổ

di n tích ệ

IV. CÁC MÔ HÌNH  NG D NG CNST Ứ Ụ

3. Nuôi cá trong ru ng lúa: ộ

v Hi u qu : ệ ả

− Tăng đ  phì nhiêu cho đ t ộ ấ

− Nông dân tr ng lúa   ru ng cá r t th n  ồ ở ộ ấ ậ

tr ng trong vi c s  d ng thu c hóa h c  ọ ệ ử ụ ố ọ

tr  sâu và tr  c  d i ừ ừ ỏ ạ

− Tăng năng su t, tăng l i nhu n ấ ợ ậ

Cá và lúa chung s ng v i nhau trong ru ng lúa không có  ố ớ ộ

s   c nh  tranh  v   th c  ăn  mà  ng ự ạ ề ứ ượ ạ c  l i  chúng  có  s   b   ự ổ sung h  tr  l n nhau và mang l i hi u qu : ỗ ợ ẫ ạ ệ ả

IV. CÁC MÔ HÌNH  NG D NG CNST Ứ Ụ

4.  ng d ng r m r : Ứ ụ ơ ạ

IV. CÁC MÔ HÌNH  NG D NG CNST Ứ Ụ

4.  ng d ng r m r : Ứ ụ ơ ạ

IV. CÁC MÔ HÌNH  NG D NG CNST Ứ Ụ

4.  ng d ng r m r : Ứ ụ ơ ạ

v S n xu t phân h u c : ả ấ ữ ơ

Dinh d ưỡ ng NPK,  phân chu ng ồ

Ch  ph m  ế ẩ

Fito­Biomix RR

R m r   ơ ạ

Phân h u c ữ ơ

Fito­Biomix  RR  là  1  ch   ph m  sinh  h c  bao  g m  các  vi ế ẩ ọ ồ

sinh v t h u ích: n m men, n m m c, vi khu n, x  khu n,ậ ữ ấ ấ ố ẩ ạ ẩ

…Là m t h n h p vi sinh v t x  lý r m, r  và vi sinh v t ộ ỗ ợ ậ ử ơ ạ ậ

kháng b nh cho cây tr ng có m t đ  ≥ 107 CFU/gệ ồ ậ ộ

li u l ề ượ ng pha 

ch  ph m cân đ i  ế ẩ ố sao cho 1 gói 200g 

ch  ph m Fito­ ế ẩ Biomix RR x  lý  ử

d ưỡ ng NPK,  phân chu ng ồ

B ướ c 4

v S n xu t phân h u c : ả ấ ữ ơ

Ø Các b ướ c th c hi n: ự ệ

X  lí  vôi trử ước khi 

.ủ

Ch n và c y ọ ấmeo gi ngố

IV. CÁC MÔ HÌNH  NG D NG CNST Ứ Ụ

4.  ng d ng r m r : Ứ ụ ơ ạ

v Làm th c ăn cho gia súc: ứ

S n xu t th c ăn cho gia súcả ấ ứ

IV. CÁC MÔ HÌNH  NG D NG CNST Ứ Ụ

4.  ng d ng r m r : Ứ ụ ơ ạ

v K t qu  đ t đ ế ả ạ ượ c:

Ø T o thói quen cho ngạ ười dân không đ t r m r  sau thu ố ơ ạ

ho ch.gây ô nhi m môi trạ ễ ường

Ø Thay  đ i  thói  quen  s   d ng  phân  bón  hóa  h c  trong ổ ử ụ ọcanh  tác  c a  ngủ ười  dân,  t n  d ng  các  ngu n  nguyên ậ ụ ồ

li u s n có v a đem l i l i ích kinh t , v a góp ph n ệ ẵ ừ ạ ợ ế ừ ầ

b o v  môi trả ệ ường và sinh thái đ ng ru ng.ồ ộ

Ø Giúp đóng kín vòng tu n hoàn tr ng tr t và chăn nuôi.ầ ồ ọ

IV. CÁC MÔ HÌNH  NG D NG CNST Ứ Ụ

Khí hóa là vi c chuy n đ i nguyên li u r n ho c l ng  ệ ể ổ ệ ắ ặ ỏ thành nhiên li u khí h u ích và thu n ti n cho vi c đ t  ệ ữ ậ ệ ệ ố cháy đ  gi i phóng năng l ể ả ượ ng

v Các quá trình khí hóa:

không trong lò

IV. CÁC MÔ HÌNH  NG D NG CNST Ứ Ụ

6. S  d ng chê ph m sinh h c trong phòng tr  sâu b nh: ử ụ ẩ ọ ừ ệ

v Vai trò:

v Khuy n khích ngế ười dân áp d ng CNST trong s n xu t.ụ ả ấ

v Ban  hành  các  quy  đ nh,  chính  sách  h   tr ,  hị ỗ ợ ướng  d n  nông  dân  áp ẫ

d ng CNST.ụ

v Gi m lả ượng thu c hóa h c s  d ng trong các đ ng ru ngố ọ ử ụ ồ ộ

v Th c hi n các mô hình m t cách đ ng bô, không nh  l  manh múng.ự ệ ộ ồ ỏ ẻ

v CNST  là  làm  cân  b ng  nh ng  y u  t   “x u”  và  “t t”  trên  đ ng ằ ữ ế ố ấ ố ồ

ru ng. Theo đó, s  đa d ng sinh h c s  cung c p nhi u y u t  t t ộ ự ạ ọ ẽ ấ ề ế ố ố

h n cho s n xu t lúa.ơ ả ấ

v Là  bước  tri n  v ng  đ t  phá  cho  chể ọ ộ ương  trình ki n  thi t  l i  đ ng ế ế ạ ồ

ru ng, đ ng th i gi m chi phí tăng l i nhu n cho ngộ ồ ờ ả ợ ậ ười nông dân

TÀI LI U THAM KH O Ệ Ả

Ph m Th  Thanh Hoa (Vi n KH Th y L i), Nguy n Đ c Vinh (DSQ Th y Đi n)ạ ị ệ ủ ợ ễ ứ ụ ể , 2012. N ướ c và 

an ninh l ươ ng th c: V n đ  toàn c u và Vi t Nam ự ấ ề ầ ệ  

http://www.cwrpi.gov.vn/index.php?option=com_content&view=article&id=1397:nuoc­va­an­ninh­luong­thuc­van­de­toan­cau­va­viet­nam&catid=3:tin­trong­nuoc&Itemid=6 Nguy n Sinh Hùngễ , 2008. Gi i quy t v n đ  nông nghi p, nông dân, nông thôn là nhi m v  c a c   ả ế ấ ề ệ ệ ụ ủ ả

Thank You !