Tóm tắt Luận án tiến sĩ Thú y: Nghiên cứu một số đặc tính của virus gây bệnh Marek ở gà nuôi công nghiệp tại phía Bắc Việt Nam và giải pháp nâng cao hiệu lực vắc xin phòng bệnh

Mục tiêu của đề tài: Phân lập, xác định một số đặc tính của virus gây bệnh Marek trên đàn gà nuôi công nghiệp đã được tiêm vắc xin phòng bệnh Marek nhưng vẫn có biểu hiện mắc bệnh tại một số tỉnh phía Bắc Việt Nam. Đánh giá khả năng gây bệnh, đặc điểm gây bệnh lý của chủng virus phân lập được và nghiên cứu ứng dụng liệu pháp phối hợp chất tăng cường miễn dịch trong sử dụng vắc xin phòng bệnh Marek.

HÀ VĂN QUY TẾ

Tên đ  tài: ề

“NGHIÊN C U M T S  Đ C TÍNH C A VIRUSỨ Ộ Ố Ặ Ủ

 GÂY B NH MAREK   GÀ NUÔI CÔNG NGHI P T I PHÍAỆ Ở Ệ Ạ  

B C VI T NAM VÀ GI I PHÁP NÂNG CAO HI U L CẮ Ệ Ả Ệ Ự  

V C XIN PHÒNG B NH”Ắ Ệ

TÓM T T LU N ÁN TI N SĨ THÚ YẮ Ậ Ế

 Ngườ ưới h ng d n khoa h c: 1. GS.TS. Nguy n Quang Tuyênẫ ọ ễ

Ngườ ưới h ng d n khoa h c:ẫ ọ   2. PGS.TS. Ph m Công Ho tạ ạ

­ Th  vi n trư ệ ường Đ i h c Nông Lâm ­ Đ i h c Thái ạ ọ ạ ọ

nguyên

1. Hà văn Quy tế , T  Xuân T , Ph m Thi Tâm, Ph m Công Ho t,ạ ề ạ ạ ạ  Nguy n Quang Tuyên ễ “Phân l p và xác đ nh đ c l c c a ch ng ậ ị ộ ự ủ ủ   virus gây b nh Marek trên gà nuôi   m t s  t nh mi n B c” ệ ở ộ ố ỉ ề ắ , t pạ  chí Nông nghi p và Phát tri n nông thôn s  240 năm 2014.ệ ể ố

2. Hà văn Quy tế ,  Ph m   Thi   Tâm,   Ph m   Công  Ho t,   Nguy nạ ạ ạ ễ  

Quang Tuyên  “Xác đ nh đ c tính gây b nh c a ch ng virus gây ị ặ ệ ủ ủ  

b nh trên gà nuôi” ệ , t p chí Nông nghi p và Phát tri n nông thôn sạ ệ ể ố 282; 283 năm 2016

3. Hà văn Quy tế , Ph m Thi Tâm, Ph m Công Ho t, Nguy n ạ ạ ạ ễ

Quang Tuyên “Nghiên c u  nh h ứ ả ưở ng c a interferonđ n kh  năng ủ ế ả  

t o đáp  ng mi n d ch b o h  c a v c xin phòng b nh Marek” ạ ứ ễ ị ả ộ ủ ắ ệ , 

t p chí Nông nghi p và Phát tri n nông thôn s  260 năm 2015.ạ ệ ể ố

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong nh ng năm qua, chăn nuôi gà   nữ ở ước ta có s  phátự  tri n m nh m  theo hể ạ ẽ ướng chăn nuôi công nghi p t p trung, đóngệ ậ  góp l n cho s  phát tri n kinh t  xã h i   các đ a phớ ự ể ế ộ ở ị ương. Theo báo cáo c a T ng c c Th ng kê (2016), năm 2016 c  nủ ổ ụ ố ả ước có kho ng 252 tri u con gà; v i s n lả ệ ớ ả ượng trên 500 ngàn t n th t, 8,5ấ ị  

t  qu  tr ng, cho thu nh p kho ng 63 ngàn t  đ ng, chi m 29,5%ỷ ả ứ ậ ả ỷ ồ ế  trong t ng giá tr  ngành ổ ị nông nghi p, chi m 3,15% trong GDP. Tuyệ ế  nhiên, chăn nuôi gà còn g p nhi u r i ro v  giá c , th  trặ ề ủ ề ả ị ường, đ cặ  

bi t là các lo i d ch b nh luôn ti m  n,  nh hệ ạ ị ệ ề ẩ ả ưởng nhi u t i hi uề ớ ệ  

qu  s n xu t. M t trong nh ng căn b nh khá ph  bi n thả ả ấ ộ ữ ệ ổ ế ườ  ngxuyên x y ra trên đàn gà nuôi công nghi p, đ c bi t là đàn gà đ , đóả ệ ặ ệ ẻ  

là b nh Marek, do Gallid herpesvirus gây ra, virus thệ ường t n t i trênồ ạ  

bi u mô c a nang lông c a gà nên có kh  năng lây lan nhanh vàể ủ ủ ả  

m nh qua đạ ường hô h p.ấ

B nh Marek có hai bi u hi n chính là gây tăng sinh các tệ ể ệ ổ 

ch c lypmpho và suy gi m mi n d ch   gà. Trên th c t  nh ngứ ả ễ ị ở ự ế ữ  năm g n đây m t s  trang tr i chăn nuôi gà c a nông dân, công tyầ ộ ố ạ ủ  

CP, Japfa comfeed,…   mi n B c tình hình nhi m b nh Marek kháở ề ắ ễ ệ  

ph c t p gây thi t h i l n cho ngứ ạ ệ ạ ớ ười chăn nuôi. Qua th c t  choự ế  

th y vi c phòng b nh cho đàn gà b ng v c xin Marek nh p ngo iấ ệ ệ ằ ắ ậ ạ  

được các công ty và h  chăn nuôi th c hi n tộ ự ệ ương đ i đ y đ , tuyố ầ ủ  nhiên đáp  ng mi n d ch c a gà   m t s  trang tr i không cao, tứ ễ ị ủ ở ộ ố ạ ỷ 

l  b o h  c a v c xin ch a đ m b o. Hi n tệ ả ộ ủ ắ ư ả ả ệ ượng gà v n b  b nhẫ ị ệ  sau khi tiêm v c xin Marek có nhi u nguyên nhân trong đó nguyênắ ề  nhân k  thu t v  s  phù h p ch ng là quan tr ng. Các lo i v c xinỹ ậ ề ự ợ ủ ọ ạ ắ  

hi n đang s  d ng đệ ử ụ ượ ạc t o ra t  nh ng ch ng kinh đi n, s  d ngừ ữ ủ ể ử ụ  

lâu dài trên toàn th  gi i không hoàn toàn phù h p v i các bi nế ớ ợ ớ ế  

ch ng m i, đ c l c cao xu t hi n thủ ớ ộ ự ấ ệ ường xuyên   các vùng đ a lýở ị  khác nhau [(Baigent SJ et al., 2006); (Schat KA và Baranowski E, 2007).  

Trong khi ch a có m t v c xin phù h p, đáp  ng yêu c u vư ộ ắ ợ ứ ầ ề 

hi u qu  b o h  th c t , vi c nâng cao hi u qu  c a v c xinệ ả ả ộ ự ế ệ ệ ả ủ ắ  

thương m i hi n có là v n đ  c n đạ ệ ấ ề ầ ược quan tâm. G n đây, gi iầ ả  pháp s  d ng ph i h p v c xin v i các ch t tăng cử ụ ố ợ ắ ớ ấ ường đáp  ngứ  

mi n d ch, làm tăng kh  năng b o h  chéo cho các bi n ch ngễ ị ả ả ộ ế ủ  virus trên th c đ a có nh ng tri n v ng kh  quan và đang đự ị ữ ể ọ ả ượ  c

ng d ng r ng rãi. V n đ  đ t ra là li u có th  l a ch n đ c

ch t tăng cấ ường mi n d ch c a v c xin trong phòng b nh Marek ễ ị ủ ắ ệ ở 

nước ta. Đ  bể ước đ u có nh ng c  s  khoa h c và th c ti n  choầ ữ ơ ở ọ ự ễ  

nh ng  ng d ng này, chúng tôi ti n hành đ  tài: ữ ứ ụ ế ề “Nghiên c u m t ứ ộ  

s  đ c tính c a virus gây b nh Marek   gà nuôi công nghi p t i ố ặ ủ ệ ở ệ ạ   phía B c Vi t Nam và gi i pháp nâng cao hi u l c v c xin ắ ệ ả ệ ự ắ   phòng b nh” ệ   

2. M c tiêu c a đ  tàiụ ủ ề

Phân   l p,   xác   đ nh   m t   s   đ c   tính   c a   virus   gây   b nhậ ị ộ ố ặ ủ ệ  Marek trên đàn gà nuôi công nghi p đã đệ ược tiêm v c xin phòngắ  

b nh Marek nh ng v n có bi u hi n m c b nh t i m t s  t nhệ ư ẫ ể ệ ắ ệ ạ ộ ố ỉ  phía B c Vi t Nam. Đánh giá kh  năng gây b nh, đ c đi m b nhắ ệ ả ệ ặ ể ệ  

lý c a ch ng virus phân l p đủ ủ ậ ược và nghiên c u  ng d ng li uứ ứ ụ ệ  pháp ph i h p ch t tăng cố ợ ấ ường mi n d ch trong s  d ng v c xinễ ị ử ụ ắ  phòng b nh Marek. ệ

3. Ý nghĩa khoa h c và th c ti n c a đ  tàiọ ự ễ ủ ề

3.1. Ý nghĩa khoa h c c a đ  tài ọ ủ ề

­ Nghiên c u đ c tính sinh h c và đ c l c c a ch ng gâyứ ặ ọ ộ ự ủ ủ  

b nh trên th c đ a t i Vi t Nam s  cung c p c  s  khoa h c cệ ự ị ạ ệ ẽ ấ ơ ở ọ ơ 

b n nh t cho vi c đánh giá di n bi n tình hình d ch b nh Mareck ả ấ ệ ễ ế ị ệ ở 

nước ta, đ ng th i ch ng phân l p cũng là ngu n gene virus cho sồ ờ ủ ậ ồ ự phát tri n các nghiên c u ti p theo v  sinh b nh h c, ch n đoánể ứ ế ề ệ ọ ẩ  phát hi n và ch  t o v c xin phòng b nh Marek. ệ ế ạ ắ ệ

­ K t qu  đánh giá hi u qu  b o h  khi dùng ph i h p cácế ả ệ ả ả ộ ố ợ  

ch t tăng cấ ường mi n d ch v i v c xin cung c p c  s  khoa h cễ ị ớ ắ ấ ơ ở ọ  

v  đáp  ng mi n d ch h c   gia c m (trong đi u ki n thí nghi m)ề ứ ễ ị ọ ở ầ ề ệ ệ  

và đ nh hị ướng cho phát tri n nhóm ch t b  tr  v c xin trong tể ấ ổ ợ ắ ươ  nglai. M  ra m t hở ộ ướng nghiên c u nâng cao hi u qu  phòng b nhứ ệ ả ệ  

c a v c xin Marek nói riêng và v c xin phòng b nh virus ph  bi nủ ắ ắ ệ ổ ế   gia c m nói chung (trong đi u ki n th c đ a)

3.2. Ý nghĩa th c ti n c a đ  tài ự ễ ủ ề

­ K t qu  phân l p và xác đ nh đ c tính sinh h c c a ch ngế ả ậ ị ặ ọ ủ ủ  virus Marek l u hành   Vi t Nam có th  là ngu n gene ph c vư ở ệ ể ồ ụ ụ nghiên c u m c đ  tứ ứ ộ ương đ ng c a ch ng v c xin và ch  t o v cồ ủ ủ ắ ế ạ ắ  xin n i đ a phòng b nh Marek trong tộ ị ệ ương lai

­ K t qu  th  nghi m xác đ nh ch t b  tr  có tác d ng tăngế ả ử ệ ị ấ ổ ợ ụ  

c ng hi u l c c a v c xin có ý nghĩa tr c m t là có th   ng d ngườ ệ ự ủ ắ ướ ắ ể ứ ụ  

k t h p v i v c xin s n có làm tăng hi u qu  phòng b nh Marek,ế ợ ớ ắ ẵ ệ ả ệ  

gi m thi t h i do b nh này gây ra và tăng thu nh p cho ng i chănả ệ ạ ệ ậ ườ  nuôi, góp ph n thúc đ y ngành chăn nuôi gia c m phát tri n; k  đó cóầ ẩ ầ ể ế  

th  ti p t c nghiên c u l a ch n ch t tăng c ng đáp  ng mi n d chể ế ụ ứ ự ọ ấ ườ ứ ễ ị  

hi u qu  nh t, nâng cao hi u qu  c a gi i pháp phòng b nh Marek. ệ ả ấ ệ ả ủ ả ệ

­ Thông tin và tài li u c a đ  tài có th  h  tr  ngu n thông tinệ ủ ề ể ỗ ợ ồ  giúp người chăn nuôi và cán b  thú y, các nhà qu n lý và đào t oộ ả ạ  

c p nh t v  b nh Marek   gà trong giai đo n hi n nay   Vi tậ ậ ề ệ ở ạ ệ ở ệ  Nam nh m ho ch đ nh và th c hi n t t h n các bi n pháp phòngằ ạ ị ự ệ ố ơ ệ  

ch ng b nh v i hi u qu  cao.ố ệ ớ ệ ả

4. Nh ng đóng góp m i c a đ  tàiữ ớ ủ ề

­ Ch ng virus MDV 6.13 là ch ng virus gây b nh Marek l nủ ủ ệ ầ  

đ u tiên đầ ược phân l p và xác đ nh đ c tính gene h c, đ c l c, gâyậ ị ặ ọ ộ ự  

b nh cho gà   Vi t Nam.ệ ở ệ

­ L n đ u tiên chúng tôi đánh giá hi u qu  b o h  th c t  c aầ ầ ệ ả ả ộ ự ế ủ  

m t lo i v c xin đa giá nh p ngo i b ng ch ng virus phân l p t iộ ạ ắ ậ ạ ằ ủ ậ ạ  

Vi t Nam.ệ

­ Bước đ u khám phá kh  năng s  d ng các ch t b  tr  tăngầ ả ử ụ ấ ổ ợ  

cường   mi n   d ch   đ   nâng   cao   hi u   qu   b o   h   c a   v c   xinễ ị ể ệ ả ả ộ ủ ắ  

thương m i, xác đ nh đạ ị ược ch t ph i h p nâng cao hi u qu  sấ ố ợ ệ ả ử 

d ng v c xin phòng b nh Marek trên gà t i Vi t Nam.ụ ắ ệ ạ ệ

5. B  c c c a lu n ánố ụ ủ ậ

Lu n án g m 102 trang (không k  ph n tài li u tham kh o vàậ ồ ể ầ ệ ả  

ph  l c). Ph n m  đ u 3 trang, t ng quan tài li u 26 trang, n i dungụ ụ ầ ở ầ ổ ệ ộ  

và ph ng pháp nghiên c u 11 trang, k t qu  nghiên c u và th o lu nươ ứ ế ả ứ ả ậ  

60 trang, k t lu n và đ  ngh  2 trang. Lu n án có 21 b ng th  hi nế ậ ề ị ậ ả ể ệ  

k t qu  nghiên c u, 35 hình  nh và bi u đ , 131 tài li u tham kh oế ả ứ ả ể ồ ệ ả  (trong đó có 11 tài li u ti ng vi t và 120 tài li u ti ng n c ngoài). ệ ế ệ ệ ế ướ

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU

Chương 2 NỘI DUNG, ĐỐI TƯỢNG, NGUYÊN LIỆU

VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Nội dung nghiên cứu

2.1.1 Phân lập virus gây bệnh Marek ở gà nuôi công nghiệp tại một số tỉnh phía Bắc Việt Nam

2. 1.2. Nghiên c u xác đ nh đ c l c và k t qu  gây b nh th c ứ ị ộ ự ế ả ệ ự   nghi m c a virus phân l p đ ệ ủ ậ ượ c trên các gi ng và l a tu i gà ố ứ ổ 2.1.3 Nghiên cứu các đặc trưng gây bệnh lý của virus phân lập được đối với gà thí nghiệm

2.1.4 Nghiên cứu thử nghiệm phối hợp chất bổ trợ tăng cường miễn dịch với vắc xin để tăng cường hiệu quả của vắc xin phòng bệnh Marek

2.2 Đối tượng, nguyên liệu nghiên cứu

2.2.1 Đối tượng nghiên cứu

- Virus gây bệnh Marek phân lập được ở mẫu bệnh phẩm của gà nuôi công nghiệp nghi mắc bệnh Marek tại một

số địa phương phía Bắc Việt Nam

­ Đáp  ng mi n d ch   gà nuôi công nghi p sau khi đứ ễ ị ở ệ ượ  ctiêm phòng b ng v c xin Marek k t h p v i các ch t b  tr  tăngằ ắ ế ợ ớ ấ ổ ợ  

cường mi n d ch.ễ ị

2.2.2 Nguyên vật liệu

­ Tr ng gà s ch đứ ạ ược mua t  Công ty V c xin và Sinh ph mừ ắ ẩ  

s  I đố ượ ấc  p n  trong đi u ki n s ch b nh. Gà sau khi n  1 ngàyở ề ệ ạ ệ ở  

tu i đổ ượ ử ục s  d ng trong các thí nghi m c a nghiên c u.ệ ủ ứ

­ B nh ph m đệ ẩ ượ ấ ừc l y t  gà có bi u hi n m c b nh Marekể ệ ắ ệ   thành ph  Hà N i, t nh Vĩnh Phúc và Phú Th  

­ V c xin đa giá MD ­ Vac CFL ch ng Rispens và HVT doắ ủ  hãng Zoetis   Inc c a M  s n xu t, đủ ỹ ả ấ ược nh p kh u b i công tyậ ẩ ở  TNHH TM & DP Sang, thành ph  H  Chí Minh.ố ồ

­   Các   ch t   tăng   cấ ường   mi n   d ch   CPG   ODN,   Poly   I:C,ễ ị  Interferon ­   là các ch t sinh t ng h p nh p ngo i đấ ổ ợ ậ ạ ượ ử ụ  c s  d ngtrong thí nghi m.ệ

2.2.3 Môi trường, hóa chất, thiết bị dùng trong nghiên cứu

­ Các Kit ELISA (ELISA Kit, code: Catalog No. CSB ­ E10071Ch, Flarebio Biotech LLC)

­ Real ­ time PCR kit (Cat No./ID: 218073, Qiagen)

­ Các lo i môi trạ ường Thông d ng dùng trong nghiên c uụ ứ

­ Thi t b  và d ng c  thí nghi m: Các máy móc d ng c  thíế ị ụ ụ ệ ụ ụ  nghi m thông d ng; máy ly tâm, t  c y t  bào, máy  ệ ụ ủ ấ ế ch y ph nạ ả  

ng PCR, máy đ c k t qu  ELISA, n i h p ti t trùng, kính hi n vi

đi n t , t  l nh… có t i phòng thí nghi m trệ ử ủ ạ ạ ệ ường Đ i h c Nôngạ ọ  lâm Thái Nguyên và khoa Công ngh  sinh h c Vi n Đ i h c Mệ ọ ệ ạ ọ ở 

Hà N i.ộ

2.3 Địa điểm và thời gian nghiên cứu

2.3.1 Địa điểm nghiên cứu

Tr ng Đ i h c Nông lâm Thái Nguyên, Khoa Công ngh  sinhườ ạ ọ ệ  

h c ­ Vi n Đ i h c M  Hà N i.ọ ệ ạ ọ ở ộ

3.3.2 Thời gian nghiên cứu

T  tháng 1/2013 ­ 7/2016ừ

2.4 Phương pháp nghiên cứu

2.4.1 Phương pháp thu thập và xử lý mẫu

Các m u máu ch ng đông, lách, th n, gan, lông vũ đ c thu tẫ ố ậ ượ ừ 

gà kho ng 60 ­ 100 ngày tu i có bi u hi n đi n hình c a b nh Marekả ổ ể ệ ể ủ ệ  

đ c thu t  các tr i gà nuôi t i các t nh Vĩnh Phúc, Phú Th  và thànhượ ừ ạ ạ ỉ ọ  

ph  Hà N i. Các đàn gà này đã đ c s  d ng v c xin lúc 1 ngày tu i.ố ộ ượ ử ụ ắ ổ  

Các m u sau khi l y đ c cho vào  ng nghi m và túi nylon vô trùngẫ ấ ượ ố ệ  

b o qu n l nh và nhanh chóng đ a v  phòng thí nghi m. ả ả ạ ư ề ệ

2.4.2. Các ph ươ ng pháp nghiên c u và b  trí thí nghi m ứ ố ệ

­ Phân l p virus Marek b ng phậ ằ ương pháp nuôi c y trên tấ ế bào s  phôi v t.ơ ị

­ Phương pháp tiêm truy n qua phôi tr ng đ  xác đ nh đ cề ứ ể ị ộ  

l c c a virus gây b nh Marek.ự ủ ệ

­ Ph n  ng PCR xác đ nh gen ả ứ ị Meq gây hình thành kh i u c aố ủ  virus gây b nh Marek.ệ

­ Phương pháp gi i trình t  gen b ng máy gi i trình t  genả ự ằ ả ự  

t  đ ng: ự ộ Gen Meq trên gel được tinh s ch và xác đ nh trình t  b ngạ ị ự ằ  máy gi i trình t  gen t  đ ng ABI 3100.ả ự ự ộ

­ Xác đ nh m c đ  hình thành các Cytokine b ng phị ứ ộ ằ ươ  ngpháp ELISA phát hi n các hi u giá c a IFN ­  , IFN ­  , IFN ­ ệ ệ ủ α β , 

IL ­ 12, IL ­ 4, IL ­ 10

­ Ph n  ng trung hòa ả ứ invitro đ  theo dõi m c đ  hình thànhể ứ ộ  kháng th  trung hòa.ể

­ B  trí thí nghi m xác đ nh kh  năng gây b nh và m c đố ệ ị ả ệ ứ ộ gây b nh tích c a MDV trên các gi ng gà và các đ  tu i gà.ệ ủ ố ộ ổ

­  B  trí thí nghi m đánh giá  nh hố ệ ả ưởng c a các ch t tăngủ ấ  

cường mi n d ch đ n hi u l c c a v c xin phòng b nh Marek.ễ ị ế ệ ự ủ ắ ệ

2.4.3 Phương pháp xử lý số liệu

S   li u  thu  đố ệ ược   trong  các  thí   nghi m   đệ ược   x   lý  theoử  

phương pháp toán h c thông d ng và phọ ụ ương pháp th ng kê sinhố  

v t h c (Nguy n Văn Thi n 2008), v i s  h  tr  c a ph n m mậ ọ ễ ệ ớ ự ỗ ợ ủ ầ ề  Excel 2013

Chương 3 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

3.1.2. Ph n  ng PCR xác đ nh gen đ c hi u c a virus Marek ả ứ ị ặ ệ ủ

Hình 3.2. Hình  nh đi n di s n ph m PCR phát hi n gen ả ệ ả ẩ ệ Meq

(M: thang chu n; 1 ­ 8: các m u có s n ph m PCR có gen ẩ ẫ ả ẩ Meq; 9 ­ 

12: s n ph m PCR không có gen ả ẩ Meq)

Ph n  ng PCR đã phát hi n đả ứ ệ ược 8 m u lách có gen ẫ Meq, 

đi u đó có nghĩa là có 8/126 cá th  gà nhi m b nh Marek (6,34%).ề ể ễ ệ  

Đi u đáng l u ý là các t nh Vĩnh Phúc, Hà N i, Phú Th  có quy môề ư ỉ ộ ọ  chăn nuôi gà công nghi p l n và các trang tr i l y m u đ u th cệ ớ ạ ấ ẫ ề ự  

hi n phòng ng a b nh Marek b ng v c xin đúng theo quy trình.ệ ừ ệ ằ ắ  

Nh  v y, hi n tư ậ ệ ượng gà nhi m b nh sau khi đã s  d ng v c xin làễ ệ ử ụ ắ  

v n đ  c n đấ ề ầ ược đánh giá, xem xét v  các khía c nh, bao g m: sề ạ ồ ự 

bi n ch ng c a virus, s  thay đ i đ c l c c a ch ng gây b nh, sế ủ ủ ự ổ ộ ự ủ ủ ệ ự suy gi m hi u l c c a v c xin.ả ệ ự ủ ắ

3.1.3. Nuôi c y phân l p virus Marek ấ ậ

M u lách và lông vũ c a 8 cá th  gà có b nh tích đi n hìnhẫ ủ ể ệ ể  

và có gen mã hóa kháng nguyên đ c hi u c a MDV đặ ệ ủ ược ti n hànhế  nuôi c y trên đĩa t  bào x  phôi v t m t l p. K t qu  đã phân l pấ ế ơ ị ộ ớ ế ả ậ  

được 01 ch ng virus phát tri n  n đ nh đ n đ i ti p truy n th  3,ủ ể ổ ị ế ờ ế ề ứ  

hi u  ng h y ho i t  bào (Cytopathic Effect ­ CPE) xu t hi n  nệ ứ ủ ạ ế ấ ệ ổ  

đ nh sau 5 ngày nuôi c y   đi u ki n 37°C, 5% COị ấ ở ề ệ 2. Ch ng virusủ  này ký hi u là MDV 6.13 đệ ược gi  trong t  bào x  phôi v t và b oữ ế ơ ị ả  

qu n   ­ 196°C trong dung d ch 10% dimethyl sulphoxide. ả ở ị

3.1.4 Kết quả xác định trình tự gen Meq

Tham kh o nghiên c u c a Laurent  ả ứ ủ et al  (2001) [79], b ngằ  

c p m i ặ ồ Meq đã khu ch đ i đế ạ ược đo n gen có kích thạ ước kho ngả  

1081 bp. K t qu  thu đế ả ượ ởc   hình  3.5  cho th y m t s n ph mấ ộ ả ẩ  PCR v i duy nh t m t băng Aớ ấ ộ DN  sáng, rõ nét và không có s nả  

ph m ph  Kích thẩ ụ ước này phù h p theo tính toán lý thuy t vàợ ế  

tương  ng v i kích thứ ớ ước c a đo n mã hoá cua gen ủ ạ ̉ Meq c a virusủ  gây b nh Marek   gà. Tuy nhiên, đ  kh ng đ nh chính xác s nệ ở ể ẳ ị ả  

ph m thu đẩ ược là gen Meq chúng tôi đa ti n hành tách dòng, xác̃ ế  

đ nh trình t  nucleotide và so sánh v i trình t  gen này trên Geneị ự ớ ự  bank. 

Hình 3.6. K t qu  tách plasmid t  khu n l c tr ngế ả ừ ẩ ạ ắ

V ch đi n di tạ ệ ương  ng v i kích thứ ớ ước c a gen ủ Meq đượ  ctinh s ch và xác đ nh trình t  b ng máy gi i trình t  gen t  đ ngạ ị ự ằ ả ự ự ộ  ABI 3100. S  d ng ph n m m Blast đ  xác đ nh m c đ  tử ụ ầ ề ể ị ứ ộ ươ  ng

đ ng c a trình t  gen ồ ủ ự Meq thu được v i các trình t  c a GenBank.ớ ự ủ  

K t qu  cho th y  ế ả ấ trình t  gen  ự Meq  c a ch ngủ ủ   MDV 6.13  tươ  ng

đ ng 95% v i trình t  ồ ớ ự gen Meq c a Gallid herpesvirusủ  V i m c đớ ứ ộ 

tương đ ng th p nh  v y ch ng t  MDV đã có s  bi n ch ng cóồ ấ ư ậ ứ ỏ ự ế ủ  

đ c l c cao và có kh  năng gây b nh c  khi gà đã độ ự ả ệ ả ược tiêm v cắ  xin phòng b nh.ệ

3.2 Khả năng gây bệnh của MDV phân lập

3.2.1. Kh  năng gây b nh c a MDV phân l p trên các gi ng gà thí ả ệ ủ ậ ố   nghi m ệ

B ng 3.2. M c đ  gây  b nh c a ch ng MDV phân l p ả ứ ộ ệ ủ ủ ậ

Tri u ch ng c a gàệ ứ ủ  

m c b nhắ ệ

T  l  cácỷ ệ   tri uệ  

ch ngứ  

b nhệ   Marek

S  gàố  

ch t doế  

b nhệ   Marek  (n)

T  lỷ ệ 

ch t doế  

b nhệ   Marek  (%)

K t qu  thí nghi m ế ả ệ ở ả b ng 3.2 cho th y, ch ng MDV 6.13 cóấ ủ  

đ c cao, v i li u gây nhi m là 2000 PFU/con sau ba tháng theo dõi, ộ ớ ề ễ gà 

đã m cắ  b nh v i các tri u ch ng đi n hình v i t  l  là 70,83%, 85% vàệ ớ ệ ứ ể ớ ỷ ệ  89,17% cho ba gi ng gà t ng  ng là gà Ri, L ng Ph ng, ố ươ ứ ươ ượ Ross 308. 

3.2.2 Khả năng gây bệnh của MDV phân lập trên các giống gà thí nghiệm ở các độ tuổi khác nhau

K t qu    ế ả ở b ng  ả 3.4  cho th y,ấ   t  l  m c b nh c a gà thíỷ ệ ắ ệ ủ  nghi m   các đ  tu i có s  sai khác rõ r t gi a gà 1 ngày tu i, 1ệ ở ộ ổ ự ệ ữ ổ  

tu n tu i, 1 tháng tu iầ ổ ổ  và 3 tháng tu i. ổ C  th :ụ ể