Nguyễn Minh Châu thuộc lứa nhà văn trưởng thành trong kháng chiến chống Mỹ. Sự nghiệp sáng tác của Nguyễn Minh Châu chia làm hai thời kỷ: trong và sau kháng chiến chống Mỹ. Trong chiến tranh, Nguyễn Minh Châu nổi tiếng là một cây bút xông xáo, bám sát từng bước đi của cuộc kháng chiến, mô tả trung thực, chân thành và trang trọng chủ nghĩa anh hùng cách mạng của con người Việt Nam. Ông là tác giả cuốn tiểu thuyết: Dấu chân người lính nổi tiếng với hàng loạt truyện ngắn viết về người lính. Ở chặng sau, Nguyễn Minh Châu là một trong những cây bút đi đầu trong việc đổi mới văn học. Nhà văn đã mạnh dạn đặt ra rất nhiều vấn đề đối với việc hoàn thiện đạo đức và nhân cách con người. Văn của Nguyễn Minh Châu càng ngày càng thấm đẫm những nỗi đời và nặng trĩu một dư vị triết lý
Trang 1Đ bài: V đ p lãng m n c a truy n ng n "M nh trăng cu i r ng" c a Nguy nề ẻ ẹ ạ ủ ệ ắ ả ố ừ ủ ễ Minh Châu
Bài làm Nguy n Minh Châu thu c l a nhà văn trễ ộ ứ ưởng thành trong kháng chi n ch ng M Sế ố ỹ ự nghi p sáng tác c a Nguy n Minh Châu chia làm hai th i k : trong và sau kháng chi nệ ủ ễ ờ ỷ ế
ch ng M Trong chi n tranh, Nguy n Minh Châu n i ti ng là m t cây bút xông xáo, bámố ỹ ế ễ ổ ế ộ sát t ng bừ ước đi c a cu c kháng chi n, mô t trung th c, chân thành và trang tr ng chủ ộ ế ả ự ọ ủ nghĩa anh hùng cách m ng c a con ngạ ủ ười Vi t Nam. Ông là tác gi cu n ti u thuy t:ệ ả ố ể ế
"D u chân ngấ ười lính" n i ti ng v i hàng lo t truy n ng n vi t v ngổ ế ớ ạ ệ ắ ế ề ười lính. ch ngỞ ặ sau, Nguy n Minh Châu là m t trong nh ng cây bút đi đ u trong vi c đ i m i văn h c.ễ ộ ữ ầ ệ ổ ớ ọ Nhà văn đã m nh d n đ t ra r t nhi u v n đ đ i v i vi c hoàn thi n đ o đ c và nhânạ ạ ặ ấ ề ấ ề ố ớ ệ ệ ạ ứ cách con người. Văn c a Nguy n Minh Châu càng ngày càng th m đ m nh ng n i đ i vàủ ễ ấ ẫ ữ ỗ ờ
n ng trĩu m t d v tri t lýặ ộ ư ị ế
"M nh trăng cu i r ng" là m t trong nh ng truy n ng n xu t s c đả ố ừ ộ ữ ệ ắ ấ ắ ược vi t đ u nh ngế ầ ữ năm ch ng M Đây là m t truy n ng n lãng m n c a con ngố ỹ ộ ệ ắ ạ ủ ười Vi t Nam gi a nh ngệ ữ ữ năm ch ng M ác li t. Nó vi t v m t cu c h n hò k l c a m t đôi trai gái, mà đi mố ỹ ệ ế ề ộ ộ ẹ ỳ ạ ủ ộ ể
h n là n i tr ng đi m đánh phá c a gi c M , gi a r ng già Trẹ ơ ọ ể ủ ặ ỹ ữ ừ ường S nơ
Qua đó nhà văn đã th hi n để ệ ượ ứ ốc s c s ng mãnh li t c a tu i tr Vi t Nam, s c s ng b tệ ủ ổ ẻ ệ ứ ố ấ
di t c a dân t c Vi t Namệ ủ ộ ệ
"M nh trăng cu i r ng" đ p nh m t bài th b ng văn xuôi Phong v lãng m n c a nóả ố ừ ẹ ư ộ ơ ằ ị ạ ủ
th m đấ ượm vào trong t ng chi ti t nh nh t c a tác ph m Nh chúng ta bi t. trong vănừ ế ỏ ấ ủ ẩ ư ế
h c kháng chi n ch ng M có m t ngu n c m h ng l n. đó là c m h ng lãng m n. C mọ ế ố ỹ ộ ồ ả ứ ớ ả ứ ạ ả
h ng y tìm đ n nh ng v đ p lý tứ ấ ế ữ ẻ ẹ ưởng, tìm ki m ch t th ngay trong đ i thế ấ ơ ờ ường, v raẽ
t t c nh ng gì mà mình m ấ ả ữ ơ ước v con ngề ười và cu c đ i. Cho nên, c m h ng lãng m nộ ờ ả ứ ạ
nh m t đôi cánh bay b ng, ch p cánh cho hi n th c, ch p cánh cho con ngư ộ ổ ắ ệ ự ắ ười bay lên trong th gi i c a m ế ớ ủ ơ ước, c a khát v ng. Con ngủ ọ ười trong c m h ng lãng m n thả ứ ạ ườ ng
Trang 2hi n ra v i v đ p lãng m n phi thệ ớ ẻ ẹ ạ ường, lý tưởng. M t trong nh ng đ c s c c a "M nhộ ữ ặ ắ ủ ả trăng cu i r ng" chính là v đ p lãng m n y.ố ừ ẻ ẹ ạ ấ
Trước h t ch t lãng m n hi n ra ngay trong nhan đ c a câu chuy n. Ban đ u khi m iế ấ ạ ệ ề ủ ệ ầ ớ
được vi t ra, truy n này có tên là "M nh trăng”, đ n khi nó đế ệ ả ế ược in, l i trong t p ”Nh ngạ ậ ữ vùng tr i khác nhau", tác gi m i ch p thêm vào hai ch "cu i r ng". Và chúng ta th yờ ả ớ ắ ữ ố ừ ấ
r ng đây m i là cái tên mà tác ph m c n ph i có. Ph i là "M nh trăng" ch không ph i làằ ớ ẩ ầ ả ả ả ứ ả
"v ng trăng". V ng trăng hi n ra m t hình nh trăng tròn đ y, viên mãn, e r ng khôngầ ầ ệ ộ ả ầ ằ
h p. Còn m nh trăng g i ra hình nh trăng đ u tháng m nh mai, m i m , e p, tinh khôi.ợ ả ợ ả ầ ả ớ ẻ ấ
Nó phù h p v i tinh th n c a câu chuy n. Trợ ớ ầ ủ ệ ước h t, nó là m t n d v nhân v t chínhế ộ ẩ ụ ề ậ
c a câu chuy n là Nguy t. Nguy t là trăng, là m t cô gái m nh d Nó cũng phù h p v iủ ệ ệ ệ ộ ả ẻ ợ ớ tình yêu c a đôi trai gái, m t tình yêu v a m i nhen nhóm, ban s , h a h n, m t ngày maiủ ộ ừ ớ ơ ứ ẹ ộ
s tròn đ y. Đ ng th i, nó cũng phù h p v i chính cu c hò h n c a câu chuy n. Cu c hòẽ ầ ồ ờ ợ ớ ộ ẹ ủ ệ ộ
h n có v đ p c a m t m nh trăng đ u tháng, h tìm nhau, g p nhau mà hoá ra ch a g p.ẹ ẻ ẹ ủ ộ ả ầ ọ ặ ư ặ Khi câu chuy n khép l i, chúng ta tin r ng h v n còn tìm nhau trong r ng già Trệ ạ ằ ọ ẫ ừ ườ ng
S n. Và ph i là "cu i r ng" ch không ph i là đ u r ng hay gi a r ng. Cu i r ng là m tơ ả ố ừ ứ ả ầ ừ ữ ừ ố ừ ộ không gian khu t l p, quên lãng. M nh trăng v n l ng l , âm th m sáng n i cu i r ng,ấ ấ ả ẫ ặ ẽ ầ ơ ố ừ
g i lên m t s c s ng b n b , m t v đ p mà con ngợ ộ ứ ố ề ỉ ộ ẻ ẹ ườ ầi c n ph i tìm ki m. Vì l đó màả ế ẽ
b n thân nhan đ c a câu chuy n đã đ p nh m t câu th hàm súc. B n thân nhan đ yả ề ủ ệ ẹ ư ộ ơ ả ề ấ cũng nh m t m nh trăng treo trên b u tr i c a câu chuy n, to xu ng th gi i c a câuư ộ ả ầ ờ ủ ệ ả ố ế ớ ủ chuy n ánh sáng th m ng và tr tình c a nóệ ơ ộ ữ ủ
Khung c nh c a câu chuy n này cũng tràn đ y ch t lãng m n. Đó là m t đêm trăng đ pả ủ ệ ầ ấ ạ ộ ẹ
gi a nh ng ngày bom đ n. Không khí c a đêm trăng là m t không khí thanh bình, r t phùữ ữ ạ ủ ộ ấ
h p cho nh ng cu c h n hò đôi l a. Xe đi gi a nh ng v t r ng đen s m, gió Tây Namợ ữ ộ ẹ ứ ữ ữ ạ ừ ẫ xào x c trên nh ng ch m r ng, sạ ữ ỏ ừ ương mù c đùn ra tr ng nh s a. Th nh tho ng t thungứ ắ ư ữ ỉ ả ừ lũng vang lên m t ti ng chim m h Trăng thì hi n ra, khi khu t sau đèo, khi r i tõmộ ế ơ ồ ệ ấ ơ
xu ng thung lũng nh m t trò ch i ú tim. V đêm, trăng đ ng im gi a tr i, sáng trong nhố ư ộ ơ ề ứ ữ ờ ư
m t m nh b c. Còn xe c a Lãm thì b ng b nh trong sộ ả ạ ủ ồ ề ương, t t c toát lên m t v thấ ả ộ ẻ ơ
m ng, trang tr ng và huy n bí, phù h p v i vi c mô t tình yêu thiêng liêng, thánh thi n.ộ ọ ề ợ ớ ệ ả ệ
Trang 3Trong đó đáng nói nh t là hình tấ ượng trăng. Toàn b câu chuy n độ ệ ược bao b c trong m tọ ộ
th ánh sáng bàng b c. Ánh trăng nh m t b u khí quy n riêng bao b c câu chuy n. N uứ ạ ư ộ ầ ể ọ ệ ế
nh chúng ta làm m t th nghi m d i d t là tư ộ ử ệ ạ ộ ước đi t t c nh ng câu dính dáng đ n trăngấ ả ữ ế thì câu chuy n s ra sao? C t truy n v n th , nhân v t v n th , th m chí ch đ cũngệ ẽ ố ệ ẫ ế ậ ẫ ế ậ ủ ề không có nh hả ưởng gì. T t c s hi n ra m t cách quá là rõ r t, rõ r t đ n m c tr nấ ả ẽ ệ ộ ư ệ ệ ế ứ ầ
tr i và ch c ch n là ch t th c a câu chuy n đã hoàn toàn tan bi n. Trăng đụ ắ ắ ấ ơ ủ ệ ế ược mô tả
v a sinh đ ng, v a giàu ch t từ ộ ừ ấ ượng tr ng. Ban đ u là m nh trăng nh t nh t, có lúc trăngư ầ ả ợ ạ còn làm cho Lãm nh m v i pháo sáng, có lúc trăng l ng l , có lúc trăng tinh ngh ch ầ ớ ặ ẽ ị
Nh ng ư nh t là lúc trăng ùa vào bu ng lái hoà nh p làm m t v i nhân v t Nguy t, khi nấ ồ ậ ộ ớ ậ ệ ế cho t ng s i tóc c a cô đ u sáng lên, khuôn m t c a cô l ng đ y bóng trăng, con đừ ợ ủ ề ặ ủ ồ ầ ườ ng
trước m t cũng th p đ y ánh trăng. Trong khung c nh y ph i nói r ng trăng là cái ph nặ ế ầ ả ấ ả ằ ầ lung linh nh t c a b c tranh, cũng là ph n l ng l y nh t c a ch t lãng m nấ ủ ứ ầ ộ ẫ ấ ủ ấ ạ
Tuy nhiên, "M nh trăng cu i r ng'' là m t truy n ng n ch không ph i là m t bài th ả ố ừ ộ ệ ắ ứ ả ộ ơ Cho nên dù ch t tr tình, ch t th b c l trong khung c nh khá đ m, nh ng cũng ch aấ ữ ấ ơ ộ ộ ả ậ ư ư
ph i là y u t quy t đ nh. Chúng ta bi t trung tâm c a truy n ng n là nhân v t là conả ế ố ế ị ế ủ ệ ắ ậ
người, cho nên, chính v lãng m n c a con ngẻ ạ ủ ười m i là y u t quy t đ nh ch t lãng m nớ ế ố ế ị ấ ạ
c a tác ph m. Và t t nhiên nhân v t trung tâm c a tác ph m chính là Nguy tủ ẩ ấ ậ ủ ẩ ệ
Nhân v t Nguy t có l là nét lãng m n nh t c a câu chuy n này, Nguy n Minh Châu đãậ ệ ẽ ạ ấ ủ ệ ễ
có d ng ý khi miêu t ngo i hình nhân v t Nguy t hoàn toàn tụ ả ạ ậ ệ ương ph n v i khung c nhả ớ ả chi n tranh lúc b y gi Gi a r ng núi hoang s , gi a c nh bom đ n tàn phá ác li t, b ngế ấ ờ ữ ừ ơ ữ ả ạ ệ ỗ
hi n ra m t cô gái m nh d v i trang ph c đ i thệ ộ ả ẻ ớ ụ ờ ường S hi n di n c a m t ngự ệ ệ ủ ộ ười con gái nh th là m t s l c lõng, tr trêu hay là m t s thách th c v i bom đ n? Nguy tư ế ộ ự ạ ớ ộ ự ứ ớ ạ ệ
được mô t v i m t thân hình m nh d nh ng c ng c i đ y s c s ng. Dáng ngả ớ ộ ả ẻ ư ứ ỏ ầ ứ ố ười dong
d ng cao. Gi ng nói trong tr o, c ng c i. đôi m t đen láy và sâu th m, mái tóc dày th mỏ ọ ẻ ứ ỏ ắ ẳ ơ mát và tr trung làm sao. đôi gót chân bóng h ng, đôi dép cao su s ch s Qu n l a ch mẻ ồ ạ ẽ ầ ụ ấ
m t cá. T t c nh ng đi u đó đã làm toát lên Nguy t m t v đ p thanh xuân Gi aắ ấ ả ữ ề ở ệ ộ ẻ ẹ ữ khung c nh chi n tranh, Nguy t xu t hi n nh đang đi đ n m t cu c h n hò th i bình.ả ế ệ ấ ệ ư ế ộ ộ ẹ ờ
Đi u này đã giúp Nguy n Minh Châu th hi n đề ễ ể ệ ược m t đi u r t sâu s c trong s c s ngộ ề ấ ắ ứ ố
Trang 4c a Nguy t. Bom đ n không tiêu di t đủ ệ ạ ệ ược khát v ng tình yêu. N u nh gi a nh ng ngàyọ ế ư ữ ữ tàn kh c, m t cô gái nh Nguy t v n bi t chăm lo đố ộ ư ệ ẫ ế ược nh ng nét đ p thu c v n tính,ữ ẹ ộ ẻ ữ thì có nghĩa là bom đ n, ch t chóc đã hoàn toàn b t l c trạ ế ấ ự ướ ứ ốc s c s ng c a con ngủ ười. Họ
v n ung dung s ng, s ng nh b n thân mình, ng ng cao đ u làm ngẫ ố ố ư ả ừ ầ ười, b t ch p m i sấ ấ ọ ự
đe do tàn b o, dã man nh t.ạ ạ ấ
Tuy nhiên, đi u đáng nói h n nhân v t Nguy t, không ph i là ngo i hình, mà về ơ ở ậ ệ ả ở ạ ở ẻ
đ p trong tính cách c a nhân v t này. Ph i nói r ng, Nguy n Minh Châu đã có cách k r tẹ ủ ậ ả ằ ễ ể ấ
t nhiên và khéo léo. Hình nh Nguy t c hi n d n ra, hi n d n lên. Ban đ u. Nguy tự ả ệ ứ ệ ầ ệ ầ ầ ệ
ng i trong thùng xe t i om, c Lãm và ngồ ở ố ả ườ ọi đ c ch nghe th y gi ng nói c a cô, nh ngỉ ấ ọ ủ ư
ch c n nghe gi ng nói Lãm cũng đã m h c m nh n đỉ ầ ọ ơ ồ ả ậ ược ph m ch t bên trong c aẩ ấ ủ
người con gái đó. Th r i Nguy t hi n ra th t s và đế ồ ệ ệ ậ ự ược nhà văn gi i thi u d n t ngớ ệ ầ ừ nét m t. Nét đ u tiên mà Lãm và ngộ ầ ườ ọi đ c nh n ra Nguy t là gót chân bóng h ng.ậ ở ệ ồ Nghĩa là Nguy t c hi n d n ra dệ ứ ệ ầ ưới ánh sáng và b ng ánh sáng. Tho t đ u là dằ ạ ầ ưới ánh sáng tù mù c a ng n đèn xe xích, r i Nguy t hi n d n lên dủ ọ ồ ệ ệ ầ ưới ánh trăng, Nguy t chóiệ sáng lên trong l a đ n, r i cu i cùng Nguy t đ ng l i trong ánh sáng tình yêu trái timử ạ ồ ố ệ ọ ạ ờ Lãm Khi trăng đã l n, Nguy t quay lui tr v ng m" Lãm v n c th y Nguy t đi trặ ệ ở ề ầ ẫ ứ ấ ệ ước xe
m t lòng đ y bóng trăng. B i vì, Nguy t cũng là m t th ánh sáng, ánh sáng tặ ầ ở ệ ộ ứ ươi mát c aủ vành trăng mà bom đ n không th nào che khu t đạ ể ấ ược. Cu i cùng, Nguy t hi n lên trongố ệ ệ tim Lãm óng ánh m t tình yêu chói ng i và b t di t. Có th nói v đ p c a Nguy t g mộ ờ ấ ệ ể ẻ ẹ ủ ệ ồ hai phương di n chính: m t là ngệ ộ ười yêu lý tưởng, đây cô hi n ra ch y u trong ánhở ệ ủ ế trăng, hai là m t chi n sĩ anh hùng, khía c nh này cô hi n ra ch y u trong bom đ n.ộ ế ở ạ ệ ủ ế ạ
Có l hi m có ngẽ ế ười con gái nào có được nh ng ph m ch t nh Nguy t, m t mình s ngữ ẩ ấ ư ệ ộ ố
gi a đ i, ra gi a tr n m c nh ng v n r t duyên dáng, t nh Bom đ n không làm cho tínhữ ờ ữ ậ ạ ư ẫ ấ ế ị ạ cách c a Nguy t b bi n d ng. Nhà văn mô t cách tr l i, cách đ i tho i, giao ti p c aủ ệ ị ế ạ ả ả ờ ố ạ ế ủ Nguy t v i ngệ ớ ười lính lái xe, t cách ng i ý t đoan trang, cho đ n cách dò h i, cách đ ngừ ồ ứ ế ỏ ộ viên, t t c đ u cho th y v n t na c a Nguy t. Và nh t là Nguy t có m t ni m tin vôấ ả ề ấ ẻ ế ủ ệ ấ ở ệ ộ ề cùng trong sáng vào cu c đ i. Nguy t và Lãm ch a t ng m t l n g p nhau. Nguy t chộ ờ ệ ư ừ ộ ầ ặ ệ ỉ
bi t v Lãm qua ch Tính và cũng ch qua vài câu chuy n ít i. y th mà Nguy t đã tế ề ị ỉ ệ ỏ Ấ ế ệ ự
Trang 5nguy n đính ệ ước v i Lăm. Su t m y năm li n, Lãm còn h h ng, th nh ng Nguy t v nớ ố ấ ề ờ ữ ế ư ệ ẫ
g n bó thu chung v i m i tình y. Th c ra đó không h n là lòng chung thu mà là đ cắ ỷ ớ ố ấ ự ẳ ỷ ứ trung tin. Nguy t g n bó v i Lãm nh mu n gi m t tín ni m v i mình. Đ i v i nh ngệ ắ ớ ư ố ữ ộ ệ ớ ố ớ ữ
người con gái nh Nguy t, chung thu v i ngư ệ ỷ ớ ười mình yêu trước h t là chung thu v iế ỷ ớ chính mình. Nói m t cách khác, s b i ộ ự ộ ước v i ngớ ười khác chính là s b i ự ộ ước v i b nớ ả thân. Cho nên, ai đã có ph m ch t y thì trẩ ấ ấ ước sau không bao gi thay đ i, cho dù hoànờ ổ
c nh có tăm t i, nghi t ngã và tàn b o đ n đâu. Và đây chính là đi u khi n cho Lãm lả ố ệ ạ ế ề ế ạ lùng nh t. Và đ n khi hi u đấ ế ể ược đi u này thì Lãm th y mình là con ngề ấ ườ ại h nh phúc
nh t. Đây chính là cái mà Nguy n Minh Châu g i là s i ch xanh óng ánh, m nh mai c aấ ễ ọ ợ ỉ ả ủ tâm h n Nguy t và c a th h tr Vi t Nam nói chung mà bom đ n M không th nàoồ ệ ủ ế ệ ẻ ệ ạ ỹ ể
ch t đ t. Chúng có th đánh s p đặ ứ ể ậ ược c u Đá Xanh nh ng không th c t đ t đầ ư ể ắ ứ ượ ợ c s i
ch xanh óng ánh m ng manh y. Nó thách th c c th i gian l n bom đ n.ỉ ỏ ấ ứ ả ờ ẫ ạ
Là cô gái tr trung, tẻ ươi mát, Nguy t còn là m t ngệ ộ ười can đ m, kiên cả ường. Khi máy bay
đ n, Nguy t dế ệ ường nh b c l nh ng tính cách mà chúng ta không th ng l i có đư ộ ộ ữ ể ờ ạ ượ ở c
m t con ngộ ười m nh d nhả ẻ ường y. Nguy t r t am hi u quy lu t ho t đ ng, oanh t cấ ệ ấ ể ậ ạ ộ ạ
c a máy bay đ ch, thông th o t ng đo n đủ ị ạ ừ ạ ường, nh rành m ch tùng h bom, lúc xi nhanớ ạ ố cho xe ch y, lúc nh y phăng xu ng su i c t dây t i đ kéo xe lên. Khi đ ch ném bomạ ả ố ố ộ ờ ể ị Nguy t đã đ y Lãm vào ch an toàn duy nh t, còn mình thì đ ng che bên ngoài. Sau đó,ệ ẩ ỗ ấ ứ chính lúc đ ch ném bom Nguy t đã lao ra c u xe, cu i cùng Nguy t đã b thị ệ ứ ố ệ ị ượng. Toàn bộ hành đ ng dũng c m, gan d c a Nguy t khi n cho Lãm c m th y trong mình dâng lênộ ả ạ ủ ệ ế ả ấ
m t tình yêu mãnh li t đ n mê mu i.ộ ệ ế ộ
Nh v y, Nguy t có m t v đ p th t hoàn h o, v đ p đư ậ ở ệ ộ ẻ ẹ ậ ả ẻ ẹ ược lý tưởng hoá, được di nễ
t trong c m h ng lãng m n bay b ng. Đi u này đã làm cho m i tình c a h trong chi nả ả ứ ạ ổ ề ố ủ ọ ế tranh th t là r c r Cu c h n hò c a m t đôi trai gái bi n thành cu c hi p đ ng chi nậ ự ỡ ộ ẹ ủ ộ ế ộ ệ ồ ế
đ u c a hai chi n sĩ. B n tình ca đã hoà vào b n hùng ca đ ca ấ ủ ế ả ả ể ng i s c s ng b t di tợ ứ ố ấ ệ
c a dân t c này khi đ i ch i v i m i th l c ngo i xâm. Và đ i v i riêng Nguy n Minhủ ộ ố ọ ớ ọ ế ự ạ ố ớ ễ Châu, đây chính là viên ng c n gi u trong tâm h n con ngọ ẩ ấ ồ ười mà nhà văn đã nguy n tìmệ
ki m su t cu c đ i c m bút c a mình.ế ố ộ ờ ầ ủ