Lịch sử dân tộc Việt Nam là lịch sử của những cuộc đấu tranh dựng nước và giữ nưởc vĩ đại. Trong muôn loại vũ khí chống chọi với quân thù, có một thứ khí giới “thanh cao mà đắc lực” (Nguyễn Minh Châu), “có sức mạnh hơn mười vạn quân” (Nguyễn Trãi) - đó chính là văn chương nghệ thuật. Văn học là loại hình nghệ thuật thuộc thượng tầng kiến trúc. Những giá trị nó tạo ra thuộc phạm trù tinh thần, chúng hoàn toàn vô hình nhưng sức tác động của văn học tới tư tưởng con người rất mạnh mẽ.
Trang 1Đ bài: T x a đ n nay, cha ông ta luôn coi văn h c là m t th vũ khí chi n đ uề ừ ư ế ọ ộ ứ ế ấ
m nh m và s c bén. Anh (ch ) hãy làm sáng t quan ni m đóạ ẽ ắ ị ỏ ệ
Bài làm
L ch s dân t c Vi t Nam là l ch s c a nh ng cu c đ u tranh d ng nị ử ộ ệ ị ử ủ ữ ộ ấ ự ước và gi nữ ưởc vĩ
đ i. Trong muôn lo i vũ khí ch ng ch i v i quân thù, có m t th khí gi i “thanh cao màạ ạ ố ọ ớ ộ ứ ớ
đ c l c” (Nguy n Minh Châu), “có s c m nh h n mắ ự ễ ứ ạ ơ ườ ại v n quân” (Nguy n Trãi) đóễ chính là văn chương ngh thu t.ệ ậ
Văn h c là lo i hình ngh thu t thu c thọ ạ ệ ậ ộ ượng t ng ki n trúc. Nh ng giá tr nó t o raầ ế ữ ị ạ thu c ph m trù tinh th n, chúng hoàn toàn vô hình nh ng s c tác đ ng c a văn h c t i tộ ạ ầ ư ứ ộ ủ ọ ớ ư
tưởng con ngườ ấi r t m nh m ạ ẽ
T i sao văn h c l i đạ ọ ạ ược coi là th vũ khí chi n đ u? Đi u này trứ ế ấ ề ước h t xu t phát tế ấ ừ hoàn c nh l ch s đ t nả ị ử ấ ước. T ngừ ười Vi t còn n m trong b c tr ng c a m Âu C , chaệ ằ ọ ứ ủ ẹ ơ
L c Long Quân đã ph i chi n đ u v i lũ thu quái, yêu tinh. R i quân xâm lạ ả ế ấ ớ ỷ ồ ược phươ ng
B c, b y gi c c phắ ầ ặ ỏ ương Nam, đ n lũ cế ướp nước phương Tây thay nhau qu y nhi u,ấ ễ giày xéo, thông tr đ t nị ấ ước tá. S ng gi a c nh chi n tranh lo n l c, “m i chú bé đ uố ữ ả ế ạ ạ ỗ ề
n m m ng a s t, m i con sông đ u mu n hóa B ch Đàng”, “ru ng r y là chi n trằ ơ ự ắ ỗ ề ố ạ ộ ẫ ế ường,
cu c cày là vũ khí, nhà nông là chi n sĩ”, l nào ngòi bút c a ngố ế ẽ ủ ười ngh sĩ không trệ ở thành vũ khí chi n đ u?ế ấ
Vi t Nam, quan đi m vãn ngh Nho giáo đã th m sâu vào trí th c, k sĩ. Quan ni m có
ph n tích c c là kích thích k sĩ đem văn chầ ự ẻ ương ph c v đ t nụ ụ ấ ước. Trong B o kính c nhả ả
gi i bài s 56, Nguy n Trãi vi t:ớ ố ễ ế
“Đao bút ph i dùng tài đã v n ả ẹ
Ch th n y chép vi c càng chuyên ỉ ư ấ ệ
V Nam mãi mãi ra tay th ệ ướ c
Trang 2Đi n B c đà đà yên ph n tiên” ệ ắ ậ
Th k XIX, nhà th Nguy n Đình Chi u cũng vi t:ế ỉ ơ ễ ể ế
“Ch bao nhiêu đ o thuy n không kh m ở ạ ề ẳ Đám m y th ng gian bút ch ng tà” ấ ằ ả
Văn chương m t m t chuyên ch đ o lí thánh hi n, m t khác ph c v chính tr , đ o đ c,ộ ặ ở ạ ề ặ ụ ụ ị ạ ứ giáo hoá
Đ n Sóng H ng nhà cách m ng cũng làm nh ng v n th :ế ồ ạ ữ ầ ơ
“L y c n bút làm đòn xoay ch đ ấ ậ ế ộ
M i v n th bom đ n phá c ỗ ầ ơ ạ ườ ng quy n” ề
Các nhà văn cách m ng đ u đ cao ch c năng tuyên truy n, giáo d c c a văn h c, coi vănạ ề ề ứ ề ụ ủ ọ
h c là th vũ khí s c bén, l i h i. Ch t ch H Chí Minh đã dõng d c kh ng đ nh: “Vănọ ứ ắ ợ ạ ủ ị ồ ạ ẳ ị hoá ngh thu t cũng là m t m t tr n, anh ch em là chi n sĩ trên m t tr n y”. V y nênệ ậ ộ ặ ậ ị ế ặ ậ ấ ậ
Người đã ch đ ng tăng củ ộ ường ch t thép trong nh ng v n th c a mình:ấ ữ ầ ơ ủ
“Nay trong th nên có thép ở ơ Nhà th cũng ph i ki t xung phong” ơ ả ế
Bao nhiêu năm qua, văn h c đã không ng ng chi n đ u v i b n ngo i xâm, n i ph n.ọ ừ ế ấ ớ ọ ạ ộ ả
M i v n th , m i câu chuy n là m t mũi tên xuyên tr c di n vào lũ cỗ ầ ơ ỗ ệ ộ ự ệ ướp nước. Trong Bình Ngô đ i cáo, Nguy n Trãi không ng i ng n lên án t i ác c a b n gi c Minh:ạ ễ ạ ầ ộ ủ ọ ặ
“N ướ ng dân đen trên ng n l a hung tàn ọ ử Vùi con đ xu ng d ỏ ố ướ ầ i h m tai v ạ
D i tr i l a dân, đ muôn nghìn k ố ờ ừ ủ ế Gây binh k t án tr i hai m ế ọ ả ươ i năm
Trang 3B i nhân nghĩa nát c đ t tr i ạ ả ấ ờ
N ng thu khoá s ch không đ m núi" ặ ế ạ ầ
Nh ng v n th Đông A, nh ng v n th Nguy n Khuy n, Tú Xữ ầ ơ ữ ầ ơ ễ ế ương, nh ng v n th Phanữ ầ ơ
B i Châu, Phan Châu Trinh b ng b ng khí huy t căm thù gi c. Th i ch ng Pháp, ch ngộ ừ ừ ế ặ ờ ố ố
Mĩ c cà m t th h nh ng nhà văn, nhà "th v a c m súng v a c m bút chi n đ u.ỏ ộ ế ệ ữ ơ ừ ầ ừ ầ ế ấ Hàng lo t nh ng bài th ch a Ph m Ti n Du t, Anh Th , Xuân Qu nh, hàng lo t ti uạ ữ ơ ủ ạ ế ậ ơ ỳ ạ ể thuy t, truy n ng n c a Nguy n Thi, Nguy n Trung Thành, Nguy n Minh Châu v a làế ệ ắ ủ ễ ễ ễ ừ bài ca ca ng i lòng yêu nợ ướ ủc c a nhân dân, v a là b n cáo tr ng đanh thép tuyên cáo t i ácừ ả ạ ộ tày tr i c a gi c. B ng cách đ i l p hai hình tờ ủ ặ ằ ố ậ ượng nhân v t th ng Xãm và ch S , nhàậ ằ ị ứ văn Anh Đ c đã l t tr n t i ác c a tên Vi t gian và ng i ca lòng yêu nứ ộ ầ ộ ủ ệ ợ ước c a ngủ ứời con gái x Hòn (Hòn Đ t). Cũng theo cách đó, Nguy n Đình Thi đã vi t nh ng v n th h bứ ấ ề ế ữ ầ ơ ạ ệ quân gi c m t Cách th m h i:ặ ộ ả ạ
“Xi ng xích chúng bay không khóa đ ề ượ c
Tr i đ y chim và đ t đ y hoa ờ ầ ấ ầ Súng đ n chúng bay không đánh đ ạ ượ c Lòng dân ta yêu n ướ c th ươ ng nhà”
(Đ t nấ ước)
B t kì th i đ i nào, m i v n th , m i câu văn chi n đ u ch ng gi c ngo i xâm cũng làấ ờ ạ ỗ ầ ơ ỗ ế ấ ố ặ ạ
nh ng bài ca đanh thép nh t, kiên cữ ấ ường nh t. Nh ng bài ca đó th ng th n lên án s phiấ ữ ẳ ắ ự nghĩa c a quân gi c, chĩa mũi nh n vào t i ác c a chúng. Chi n th ng mà các nhà th , nhàủ ặ ọ ộ ủ ế ắ ơ văn đ t đạ ược có khi là s kinh hãi quân thù. Bài ca Nam qu c s n hà tự ố ơ ương truy n c a Líề ủ
Thường Ki t khi đệ ược đ c bên b sông Nh Nguy t đã khi n quân gi c khi p s Nhungọ ờ ư ệ ế ặ ế ợ bài d tụ ướng gi c làm quân tặ ướng gi c hoang mang, nao núng vì Nguy n Trãi đã ch raặ ễ ỉ cho chúng hàng lo t các đi m y u. M i bài ca th hi n khí phách, tinh th n quy t chi nạ ể ế ỗ ể ệ ầ ế ế
c a dân t c c vũ thêm lòng yêu nủ ộ ổ ước cho nhân dân
Trang 4Đ t nấ ước s ch bóng quân thù, đi u đó không có nghĩa là văn h c không còn nhi m vạ ề ọ ệ ụ chi n đ u n a. Đ i tế ấ ữ ố ượng chi n đ u c a văn h c không ph i là quân cế ấ ủ ọ ả ướp nước, bán
nước mà là nh ng cái ác, cái x u đang đày đo con ngữ ấ ạ ười. Các truy n ng n B c tranh,ệ ắ ứ Chi c thuy n ngoài xa (Nguy n Minh Châu), M t ngế ề ễ ộ ười Hà N i (Nguy n Kh i) có tínhộ ễ ả chi n đ u không? T t nhiên là có. Ch ng nào còn nh ng đi u phi nghĩa giày vò conế ấ ấ ừ ữ ề
người, ch ng nào còn có nh ng đi u b t an đe d a cu c s ng c a con ngừ ữ ề ấ ọ ộ ố ủ ười, ch ng đóừ
người ngh sĩ còn c m bút đ chi n đ u.ệ ầ ể ế ấ
B n ch t c a“văn h c là nhân h c”. Khi nhà văn dùng ngòi bút c a mình tham gia ch ngả ấ ủ ọ ọ ủ ố
l i cái ác, cái x u trong xã h i, cũng là lúc h đang th c thi nhi m v là khoa h c c aạ ấ ộ ọ ự ệ ụ ọ ủ lòng người, c a con ngủ ười. M t tr n không ti ng súng này không có máu, nh ng m hôiặ ậ ế ư ồ
và nước m t s không lúc nào v i c n.ắ ẽ ơ ạ