Bài thơ thực chất là lời khẳng định về một tuyên ngôn sống giản đơn và ý nghĩa. Những cụm từ như “vá trời lấp bể”, “đắp lũy xây thành” được phóng đại hóa để chỉ những công việc to lớn và mang tầm vóc, quy mô vĩ đại, hoành tráng. Còn “chiếc lá” chỉ là một thực thể bé nhỏ, bình thường như hàng ngàn, hàng vạn chiếc lá khác trên thế gian này. Vì thế, chiếc lá không thể làm những việc lớn lao như trên được. Lá chỉ cần thực hiện trách nhiệm của nó, đó là “xanh”. Có nghĩa là chỉ cần sống hết mình, làm đúng công việc của mình là rất đủ. Bài thơ tưởng như nói về chiếc lá nhưng thực chất là đang nói chuyện con người. Không phải ai trong số chúng ta cũng sinh ra để làm vĩ nhân, ta chỉ cần “xanh” – sống nhiệt huyết và đam mê với công việc của mình là đủ.
Trang 1Đê bai:̀ ̀ Suy nghi cua anh/chi vê ̃ ̉ ̣ ̀đo n th dạ ơ ưới đây:
Ng ườ i vá tr i l p b ờ ấ ể
K đ p lũy xây thành ẻ ắ
Ta ch là chi c lá ỉ ế
Vi c c a mình là xanh ệ ủ
(Lá xanh – Nguy n Sĩ Đ i)ễ ạ Bài làm
M i con ngỗ ươi la môt ca thê đôc lâp, môt ca tinh riêng biêt không co s trung lăp trên thề ̀ ̣ ́ ̉ ̣ ̣ ̣ ́ ́ ̣ ́ ự ̀ ̣ ́
gi i nay. Co le vi vây, ma quan điêm, cach sông cua môi ngớ ̀ ́ ̃ ̀ ̣ ̀ ̉ ́ ́ ̉ ̃ ươi cung rât khac nhau. Nêù ̃ ́ ́ ́
nh Xuân Diêu manh me khăng đinh: ư ̣ ̣ ̃ ̉ ̣ “Tha môt phut huy hoang rôi ch t tôi / Con h n buôǹ ̣ ́ ̀ ̀ ợ ́ ̀ ơ ̀
le loi suôt trăm năm”́ ́ hay “Ta la Môt. La Riêng. La Th Nhât”̀ ̣ ̀ ̀ ứ ́ thi Nguyên Si Đai chi binh̀ ̃ ̃ ̣ ̉ ̀
di, nhe nhang phat biêu y kiên cua minh:̣ ̣ ̀ ́ ̉ ́ ́ ̉ ̀
“Ng ươ i va tr i lâp bề ́ ờ ́ ̉
Ke đăp luy xây thanh ̉ ́ ̃ ̀
Ta chi la chiêc la ̉ ̀ ́ ́
Viêc cua minh la xanh” ̣ ̉ ̀ ̀ (La xanh)́ Bài làm
Bài th th c chât la l i khăng đinh vê môt tuyên ngôn sông gian đ n va y nghia. Nh ngơ ự ́ ̀ ̀ơ ̉ ̣ ̀ ̣ ́ ̉ ơ ̀ ́ ̃ ư ̃ cum t nh ̣ ừ ư “va tr i lâp bê”, “đăp luy xây thanh”́ ờ ́ ̉ ́ ̃ ̀ được phong đai hoa đê chi nh ng cônǵ ̣ ́ ̉ ̉ ữ viêc to l n va mang tâm voc, quy mô vi đai, hoanh trang. Con ̣ ớ ̀ ̀ ́ ̃ ̣ ̀ ́ ̀ “chi c la”́ ế chi la môt th c̉ ̀ ̣ ự thê be nho, binh th̉ ́ ̉ ̀ ương nh hang ngan, hang van chiêc la khac trên thê gian nay. Vi thê,̀ ư ̀ ̀ ̀ ̣ ́ ́ ́ ́ ̀ ̀ ́
Trang 2chiêc la không thê lam nh ng viêc l n lao nh trên đ́ ́ ̉ ̀ ữ ̣ ớ ư ược. La chi cân th c hiên trach nhiêḿ ̉ ̀ ự ̣ ́ ̣ cua no, đo la ̉ ́ ́ ̀“xanh”. Co nghia la chi cân sông hêt minh, lam đung công viêc cua minh la rât́ ̃ ̀ ̉ ̀ ́ ́ ̀ ̀ ́ ̣ ̉ ̀ ̀ ́
đu. Bai th t̉ ̀ ơ ưởng nh noi vê chiêc la nh ng th c chât la đang noi chuyên con ngư ́ ̀ ́ ́ ư ự ́ ̀ ́ ̣ ươ i.̀ Không phai ai trong sô chung ta cung sinh ra đê lam vi nhân, ta chi cân “xanh” – sông nhiêt̉ ́ ́ ̃ ̉ ̀ ̃ ̉ ̀ ́ ̣ huyêt va đam mê v i công viêc cua minh la đu.́ ̀ ớ ̣ ̉ ̀ ̀ ̉
Có thê noi răng, y kiên cua nha th Nguyên Si Đai là hoàn toàn xac đang. Môi ng̉ ́ ̀ ́ ́ ̉ ̀ ơ ̃ ̃ ̣ ́ ́ ̃ ươi sinh rà trên cuôc đ i nay co le đa đ̣ ờ ̀ ́ ̃ ̃ ược Thượng đê ban cho nh ng thân phân, sô mênh va nghia vú ữ ̣ ́ ̣ ̀ ̃ ̣ riêng. Ta không cân quan tâm, hay so sanh v i ng̀ ́ ớ ươi nay ng̀ ̀ ươi kia đê rôi thây minh kem̀ ̉ ̀ ́ ̀ ́ coi, nho be. Ta không cân v i qua cao, qua xa t i nh ng điêu không thê. Ta chi cân sông̉ ̉ ́ ̀ ớ ́ ́ ớ ữ ̀ ̉ ̉ ̀ ́ binh di va an yên, v ng tin va miêt mai v i ch c năng cua minh. Chi cân “xanh” la đa đu.̀ ̣ ̀ ữ ̀ ̣ ̀ ớ ứ ̉ ̀ ̉ ̀ ̀ ̃ ̉ Giông nh nha bac hoc Anhxtanh t ng noi: ́ ư ̀ ́ ̣ ừ ́ “Nêu ta băt con ca phai leo cây, ro rang no lá ́ ́ ̉ ̃ ̀ ́ ̀ môt con ca ngu dôt. Hay c đê cho no tung tăng d ̣ ́ ́ ̃ ứ ̉ ́ ươ ươ i ń c, chăng phai no tr thanh nhá ̉ ̉ ́ ở ̀ ̀
vô đich sao?” ̣ Hoăc nêu ban t ng đoc câu chuyên vê chu be đanh trông trich trong ̣ ́ ̣ ừ ̣ ̣ ̀ ́ ́ ́ ́ ́ “Nh ng ư ̃
tâm long cao ca”́ ̀ ̉ (Etmondo Amixi) ban cang thây ro điêu đo. Câu chi la môt liên lac viêṇ ̀ ́ ̃ ̀ ́ ̣ ̉ ̀ ̣ ̣ nho be, không co binh ham, ch c t̉ ́ ́ ̀ ư ướ c. Câu chi la ke ma trong đôi không ai nh măt, nh́ ̣ ̉ ̀ ̉ ̀ ̣ ớ ̣ ơ ́ tên. Song, câu đa dung cam chay nhiêu cây sô v i cai chân bi băn đê co thê đ a tin cho chị ̃ ̃ ̉ ̣ ̀ ́ ớ ́ ̣ ́ ̉ ́ ̉ ư ̉ huy. Nêu không chay nh vây, câu se không bi hoai t va phai căt môt bên chân cua minh.́ ̣ ư ̣ ̣ ̃ ̣ ̣ ử ̀ ̉ ́ ̣ ̉ ̀
Du vây, câu vân chay, vân cô găng hoan thanh nhiêm vu cua minh. Ta liêu co thê phu nhâǹ ̣ ̣ ̃ ̣ ̃ ́ ́ ̀ ̀ ̣ ̣ ̉ ̀ ̣ ́ ̉ ̉ ̣ câu không “xanh” hêt minh cho tuôi tre sao? Chi la chu be liên lac, câu vân dung cam kiêṇ ́ ̀ ̉ ̉ ̉ ̀ ́ ́ ̣ ̣ ̃ ̃ ̉
cương. Chi la môt chiêc la nho trong vô van vô tân chiêc la, ta vân luôn la môt ca thê đăc̀ ̉ ̀ ̣ ́ ́ ̉ ̀ ̣ ́ ́ ̃ ̀ ̣ ́ ̉ ̣ biêt duy nhât. Môi chiêc la đêu phai “xanh”, thi cai cây kia m i r p bong mat, m i co thệ ́ ̃ ́ ́ ̀ ̉ ̀ ́ ơ ợ́ ́ ́ ớ ́ ̉ toa bong che ch Chung ta phai sông hêt minh, thi m i không đê th i gian trôi qua lang phi,̉ ́ ở ́ ̉ ́ ́ ̀ ̀ ớ ̉ ờ ̃ ́
đê tuôi thanh xuân r c r , t̉ ̉ ự ơ ưỡ i đep qua đi. Chi co nh vây, ta m i co thê tao lâp môt công̣ ̉ ́ ư ̣ ớ ́ ̉ ̣ ̣ ̣ ̣ đông v ng manh, môt xa hôi r c sang nh ng mau “xanh”.̀ ữ ̣ ̣ ̃ ̣ ự ́ ữ ̀
Tuy vây, không phai luc nao ta cung chi sông cho riêng minh, chi an phân thu tḥ ̉ ́ ̀ ̃ ̉ ́ ̀ ̉ ̣ ̉ ương v ì ơ ́
nh ng “giâc m con”ữ ́ ơ (Chê Lan Viên), con ng i ai cung nên mang trong minh môt hoaí ườ ̃ ̀ ̣ ̀ bao, môt ̃ ̣ ươc m du l n du nho. Đê rôi cung v i nh ng quyêt tâm, đam mê manh liêt biêń ơ ̀ ́ơ ̀ ̉ ̉ ̀ ̀ ớ ữ ́ ̃ ̣ ́
c m thanh s thât. Chiêc la v a phai xanh v a phai thanh loc không khi. Đo m i la
Trang 3cuôc sông cua môt đ i la đich th c. Con v i chung ta, đăc biêt la gi i tre cang cân thiêt phaị ́ ̉ ̣ ờ ́ ́ ự ̀ ớ ́ ̣ ̣ ̀ ớ ̉ ̀ ̀ ́ ̉ bung chay, toa sang r c r đung nh l a tuôi cua minh. Mau xanh cua ta phai thât đep, thât̀ ́ ̉ ́ ự ỡ ́ ư ứ ̉ ̉ ̀ ̀ ̉ ̉ ̣ ̣ ̣ manh liêt không nhat nhoa.̃ ̣ ̣ ̀
Nhà th Tô H u cung co nh ng câu th rât y nghia:ơ ́ ữ ̃ ́ ữ ơ ́ ́ ̃
“Nêu la con chim, chiêc lá ̀ ́ ́
Thi con chim phai hot, chiêc la phai xanh”̀ ̉ ́ ́ ́ ̉
cung la đê g i môt thông điêp đên chung ta: Sông co ich, sông nhiêt tinh. l a tuôi cua hoc̃ ̀ ̉ ử ̣ ̣ ́ ́ ́ ́ ́ ́ ̣ ̀ Ở ứ ̉ ̉ ̣ sinh, sinh viên, ta nên chu y hoc tâp, công hiên tri tuê va s c l c cho Tô quôc. ́ ́ ̣ ̣ ́ ́ ́ ̣ ̀ ́ư ự ̉ ́