Cả Nam Cao và Tô Hoài trong tác phẩm của mình không chỉ xây dựng được nội dung tác phẩm sâu sắc mà còn gặp gỡ trong tinh thần nhân đạo sâu sắc. Thông qua nhân vật Chí Phèo (Chí Phèo) và Mị (Vợ chồng A Phủ), hai nhà văn đã thể hiện tiếng nói cảm thông đối với những người nông dân nghèo khổ, bất hạnh.
Trang 1Quá trình th c t nh c a nhân v t M ( ứ ỉ ủ ậ ị V ch ng A Ph ợ ồ ủ )
M i các em tham kh oờ ả
Đ bài ề : C m nh n c a anh/ch vả ậ ủ ị ề quá trình th c t nh c a nhân v t M trongứ ỉ ủ ậ ị c nh đêm tìnhả mùa xuân (V ch ng A Phợ ồ ủ Tô Hoài). T đó liên h v i s th c t nh c a Chí Phèoừ ệ ớ ự ứ ỉ ủ trong c nh bu i sáng t nh rả ổ ỉ ượ (Chí Phèo Nam Cao) đ nh n xét v cái nhìn nhân đ o c au ể ậ ề ạ ủ
m i nhà văn đ i v i ngỗ ố ớ ười lao đ ng nghèo trong xã h i cũ.ộ ộ
H ướ ng d n l p dàn ý ẫ ậ chi ti t: ế
M u dàn ý 1ẫ
I. M bàiở
Gi i thi u nhân v t: C Nam Cao và Tô Hoài trong tác ph m c a mình không ch xây d ngớ ệ ậ ả ẩ ủ ỉ ự
được n i dung tác ph m sâu s c mà còn g p g trong tinh th n nhân đ o sâu s c. Thông quaộ ẩ ắ ặ ỡ ầ ạ ắ nhân v t Chí Phèo (ậ Chí Phèo) và M (ị V ch ng A Phợ ồ ủ), hai nhà văn đã th hi n ti ng nóiể ệ ế
c m thông đ i v i nh ng ngả ố ớ ữ ười nông dân nghèo kh , b t h nh.ổ ấ ạ
II. Thân bài
– M và Chí Phèo là nh ng ngị ữ ười có xu t thân nghèo kh , b cấ ổ ị ường quy n chèn ép, chà đ pề ạ
đ n m c tê li t, đánh m t kh năng ph n kháng.ế ứ ệ ấ ả ả
– Bên trong nh ng con ngữ ườ ấ ại b t h nh y l i là s c s ng ti m tàng, mãnh li t.ấ ạ ứ ố ề ệ
–> H không mãi cam ch u cu c s ng đen t i mà đã vọ ị ộ ố ố ươn lên vượt thoát ra kh i bóng đenỏ
c a củ ường quy n, th c t nh đ h i sinh.ề ứ ỉ ể ồ
– Nhân v t M :ậ ị
+ M là ngị ười con gái xinh đ p, yêu đ i v i s c s ng thanh xuân căng tràn nh ng bu c trẹ ờ ớ ứ ố ư ộ ở thành con dâu tr n cho gia đình th ng lí.ừ ợ ố
+ S ng t i gia đình th ng lí, M b chà đ p c v th xác và tinh th n.ố ạ ố ị ị ạ ả ề ể ầ
+ M b tê li t, đánh m t đi kh năng ph n kháng trị ị ệ ấ ả ả ước th c tr ng đau kh trự ạ ổ ước m t.ắ
Trang 2+ Trong đêm tình mùa xuân, s c s ng bên trong M đã đứ ố ị ược đánh th c nh ng sau đó l i bứ ư ạ ị
th c t i tàn nh n đè nèn đ cô tr l i đ i v i cu c s ng cam ch u thự ạ ẫ ể ở ạ ố ớ ộ ố ị ường ngày
+ Gi t nọ ước m t c a A Ph đã khi n cho s c s ng y bùng cháy d d i đ thôi thúc Mắ ủ ủ ế ứ ố ấ ữ ộ ể ị vùng lên c u s ng A Ph cũng là gi i thoát cho cu c s ng c a chính mình.ứ ố ủ ả ộ ố ủ
– Nhân v t Chí Phèo:ậ
+ Chí Phèo v n là m t ngố ộ ười nông dân lương thi n, chân ch t, vì s ghen tuông c a Bá Ki nệ ấ ự ủ ế
mà b đ y vào tù m t cách vô lí, oan u ng.ị ẩ ộ ổ
+ Ch p nh n làm tay sai cho Bá Ki n cũng là khi Chí Phèo bấ ậ ế ước vào con đường t i l i, trộ ỗ ở thành con qu d làng Vũ Đ i.ỷ ữ ạ
+ Bát cháo hành c a Th N đã đánh th c ph n nhân tính bên trong con ngủ ị ở ứ ầ ườ ủi c a Chí
–> Chí khát khao mu n làm hòa v i m i ngố ớ ọ ười, mu n tr v v i con đố ở ề ớ ường lương thi n.ệ + Khi bi t mình mãi mãi không th tr v cu c đ i lế ể ở ề ộ ờ ương thi n đệ ược n a, Chí Phèo thà l aữ ự
ch n cái k t bi th m nh t cho mình ch không ch u b t tay v i t i ác m t l n n a.ọ ế ả ấ ứ ị ắ ớ ộ ộ ầ ữ
III. K t bàiế
S h i sinh c a M vàự ồ ủ ị Chí Phèo th hi n s trân tr ng, ni m tin c a hai nhà văn đ i v iể ệ ự ọ ề ủ ố ớ
nh ng giá tr nhân ph m, s c s ng ti m tàng bên trong con ngữ ị ẩ ứ ố ề ười
M u dàn ý 2:ẫ
I. M bàiở
Gi i thi u ng n g n v tác gi , tác ph m, đo n trích:ớ ệ ắ ọ ề ả ẩ ạ
+ Tô Hoài là cây bút văn xuôi hàng đ u c a n n văn h c Vi t Nam hi n đ i. Văn ông h pầ ủ ề ọ ệ ệ ạ ấ
d n b i l i tr n thu t hóm h nh, sinh đ ng c a ngẫ ở ố ầ ậ ỉ ộ ủ ười giàu v n t v ng, v n s ng, v n hi uố ừ ự ố ố ố ể
bi t sâu s c;ế ắ V ch ng A Phợ ồ ủ là truy n ng n đ m ch t th , giàu tính t o hình và g i c m;ệ ắ ậ ấ ơ ạ ợ ả
C nh đêm tình mùa xuân th hi n rõ tài năng và cái nhìn nhân đ o c a Tô Hoài trong miêuả ể ệ ạ ủ
t , phân tích quá trình th c t nh c a M ả ứ ỉ ủ ị
+ Nam Cao là nhà văn xu t s c, đ c đáo c a văn h c hi n th c phê phán nh ng năm 1930ấ ắ ộ ủ ọ ệ ự ữ
Trang 31945, dù vi t v đ tài nào, văn ông luôn trăn tr , đau đ n trế ề ề ở ớ ướ ực s tha hóa c a con ngủ ườ i,
s c s o trong vi c miêu t , phân tích nh ng bi n đ i tâm lí ph c t p, nh ng ranh gi i m pắ ả ệ ả ữ ế ổ ứ ạ ữ ớ ấ
mé thi n và ác, qu d và con ngệ ỹ ữ ườ ể ừi đ t đó khái quát được nh ng hi n tữ ệ ượng có ý nghĩa
xã h i, nh ng tri t lí sâu s c; Chí Phèo là tác ph m k t tinh cho tài năng và t m lòng nhânộ ữ ế ắ ẩ ế ấ
đ o c a Nam Cao, đ c bi t qua c nh Chí Phèo bu i sáng t nh rạ ủ ặ ệ ả ổ ỉ ượu
II. Thân bài
* C m nh n quá trình th c t nh c a M trong đêm tình mùa xuân:ả ậ ứ ỉ ủ ị
V n i dung:ề ộ
+ Nguyên c h i sinh: Đ t tr i H ng Ngài vào xuân, ti ng sáo r b n yêu, h i rớ ồ ấ ờ ồ ế ủ ạ ơ ượu là nguyên c v a tr c ti p v a gián ti p kh i d y lòng ham s ng M Đ c bi t, nguyên c tớ ừ ự ế ừ ế ơ ậ ố ở ị ặ ệ ớ ừ bên trong lòng ham s ng luôn ti m tàng, ch a l i t t trong M ố ề ư ụ ắ ị
+ Quá trình th c t nh:ứ ỉ
S h i sinh b t đ u t ý th c, c m xúc, bi t nh v quá kh tự ồ ắ ầ ừ ứ ả ế ớ ề ứ ươ ẹi đ p, nh n ra th c t iậ ự ạ
kh đau, bùng lên khát v ng s ng mãnh li t, cháy b ng cùng đ ng th i xu t hi n suyổ ọ ố ệ ỏ ồ ờ ấ ệ nghĩ v ph n kháng tiêu c c thoát kh i cu c s ng b t c;ề ả ự ỏ ộ ố ể ắ
T ý th c đ n nh ng hành đ ng quy t li t không gì d p t t, M th pừ ứ ế ữ ộ ế ệ ậ ắ ị ắ đèn, qu n tóc, m cấ ặ váy hoa s a so n đi ch i. Nh ng hành đ ng liên ti p ch ng t M đã s ng d y khao khátử ạ ơ ữ ộ ế ứ ỏ ị ố ậ
t do, khao khát h nh phúc c a tu i thanh xuân, lòng ham s ng tr i d y d n d t Mự ạ ủ ổ ố ỗ ậ ẫ ắ ị
nh ng ph n kháng tích c c;ữ ả ự
Th c t i b trói đ ng nh ng tâm h n v n thăng hoa theo ti ng sáo, M chìm vào h nhự ạ ị ứ ư ồ ẫ ế ị ạ phúc o giác, vùng bả ước theo ti ng sáo trong tâm tế ưởng cũng là lúc nh n ra th c t iậ ự ạ trong n i đau đ n, xót xa. M không nghe ti ng sáo n a, ch nghe ti ng chân ng a đ pỗ ớ ị ế ữ ỉ ế ự ạ vào vách, M cay đ ng tr l i v i s liên tị ắ ở ạ ớ ự ưởng v ki p s ng không b ng con ng a;ề ế ố ằ ự
S th c t nh l n này không giúp M thay đ i ki p s ng nh ng hé m đự ứ ỉ ầ ị ổ ế ố ư ở ược v đ p c aẻ ẹ ủ lòng ham s ng luôn ti m tàng ngố ề ở ười lao đ ng vùng cao Tây B c, nó là c s đ khi cóộ ắ ơ ở ể
c h i, ngơ ộ ười lao đ ng s vùng lên gi i thoát chính mình.ộ ẽ ả
Trang 4 V ngh thu t:ề ệ ậ
+ Ngôn ng giàu hình nh, câu văn v a giàu ch t hi n th c v a quá đ i ch t th , hi u bi tữ ả ừ ấ ệ ự ừ ỗ ấ ơ ể ế phong phú v phong t c vùng cao Tây B c;ề ụ ắ
+ Miêu t , phân tích tâm lí m t cách tài tình, bi n ch ng, đ c bi t vi c ch n l a chi ti tả ộ ệ ứ ặ ệ ệ ọ ự ế
ti ng sáo đ bi u đ t th gi i n i tâm r t tinh t ;ế ể ể ạ ế ớ ộ ấ ế
+ Tr n thu t linh ho t, k t h p k gián ti p và n a tr c ti p ầ ậ ạ ế ợ ể ế ử ự ế
* Liên h v i quá trình th c t nh c a Chí Phèo trong c nh bu i sáng t nh rệ ớ ứ ỉ ủ ả ổ ỉ ượu
V n i dung:ề ộ
+ Nguyên c h i sinh: Trớ ồ ước tiên là s xu t hi n c a th N ngở ự ấ ệ ủ ị ở ười đàn bà thô nhám
nh ng có trái tim giàu yêu thư ương, nhân ái; sau n a là Chí l n đ u tiên t nh rữ ầ ầ ỉ ượu sau nh ngữ
c n say tri n miên.ơ ề
+ Quá trình th c t nh:ứ ỉ
B t đ u v i s tr v c a ý th c: t nh rắ ầ ớ ự ở ề ủ ứ ỉ ượu, t nh táo đ nh n th c đỉ ể ậ ứ ược không gian v iớ
nh ng thanh âm bình d (ti ng cữ ị ế ười nói c a ngủ ười đi ch , ti ng anh thuy n chài gõ máiợ ế ề chèo đu i cá, ti ng chim hót ), nh n th c đổ ế ậ ứ ược th i gian v i quá kh xa xôi t ng cóờ ớ ứ ừ
ni m ao ề ước v m t gia đình nho nh , ý th c đề ộ ỏ ứ ược bi k ch hi n t i, nghĩ đ n tị ệ ạ ế ương lai
v i tu i già, b nh t t và cô đ c;ớ ổ ệ ậ ộ
Nh ng cung b c c m xúc s ng l i đ bu n bã, nu i ti c gi c m trong quá kh và ng cữ ậ ả ố ạ ể ồ ố ế ấ ơ ứ ạ nhiên xúc đ ng trộ ướ ấc t m chân tình c a th N v i bát cháo hành;ủ ị ở ớ
Đ nh cao c a s th c t nh là suy nghĩ và khao khát hỉ ủ ự ứ ỉ ướng thi n, thèm lệ ương thi n, mu nệ ố làm hòa v i m i ngớ ọ ười, hi v ng mãnh li t và s m đọ ệ ự ở ường c a th N ;ủ ị ở
Tính người cũng tr v trong nh ng hành đ ng và l i nói r t ngở ề ữ ộ ờ ấ ười: Chí không còn đ pậ
đ u, r ch m t, ăn v , ngầ ạ ặ ạ ượ ạc l i có kh năng đi u ch nh hành vi, thay đ i thói quen, cả ề ỉ ổ ố
u ng th t ít đ đố ậ ể ượ ốc s ng trong yêu thương ; Không còn ch i vu v , ph n u t cô đ cử ơ ẫ ấ ộ
mà bi t nói m t cách hi n lành, trân tr ng và tình t c a m t ngế ộ ề ọ ứ ủ ộ ười khi yêu “Giá c thứ ế này thì thích nh ?” ỉ
Trang 5 V ngh thu t:ề ệ ậ
+ Ngôn ng v a s ng đ ng, v a điêu luy n l i v a g n gũi, t nhiên;ữ ừ ố ộ ừ ệ ạ ừ ầ ự
+ Ngh thu t miêu t , phân tích tâm lí tinh t , sâu s c, bi n ch ng;ệ ậ ả ế ắ ệ ứ
+ Tr n thu t linh ho t, k t h p hài hòa gi đ i tho i và đ c tho i, gi a l i gián ti p và n aầ ậ ạ ế ợ ữ ố ạ ộ ạ ữ ờ ế ử
tr c ti p;ự ế
+ Xây d ng đự ược nhân v t đi n hình ậ ể
* Nh n xét cái nhìn nhân đ o c a m i nhà văn:ậ ạ ủ ỗ
Đi m tể ương đ ng:ồ
+ Dù trong b t c hoàn c nh nào cũng phát hi n ra v đ p ti m tàng c a nhân v t. M làấ ứ ả ệ ẻ ẹ ề ủ ậ Ở ị
v đ p và s c s ng cũng nh tinh th n ph n kháng m nh m c a ngẻ ẹ ứ ố ư ầ ả ạ ẽ ủ ười mi n núi, Chíề ở Phèo là b n ch t lả ấ ương thi n c a con ngệ ủ ười;
+ Thông c m, đ ng c m v i s ph n b t h nh c a nh ng ngả ồ ả ớ ố ậ ấ ạ ủ ữ ười lao đ ng nghèo, nh ng conộ ữ
ngườ ịi b vùi d p, b lăng nh c và xúc ph m;ậ ị ụ ạ
+ Lên án, t cáo nh ng thổ ữ ế l c gây ra s ph n đau kh cho ngự ố ậ ổ ười lao đ ng;ộ
+ Ni m tin vào nhân cách, ph m ch t c a ngề ẩ ấ ủ ười lao đ ng.ộ
Đi m khác bi t:ể ệ
+ Nam Cao nhìn con người trong s ph n bi k ch, nhân v t c a ông ch a tìm đố ậ ị ậ ủ ư ược con
đường đi, con đường gi i phóng cho chính mình. Vì th k t thúc s th c t nh c a Chí Phèoả ế ế ự ứ ỉ ủ
là con đường cùng, b t c.ế ắ
+ Tô Hoài nhìn con người trong s v n đ ng đ n v i cu c s ng t t đ p, tự ậ ộ ế ớ ộ ố ố ẹ ương lai tươi sáng.
Vì v y k t thúc s th c t nh c a M trong đêm tình mùa xuân h a h n m t s ph n khángậ ế ự ứ ỉ ủ ị ứ ẹ ộ ự ả quy t li t đ gi i thoát mình và nh ng ngế ệ ể ả ữ ười cùng c nh ng trong đêm mùa đông cu iả ộ ố truy n.ệ
III. K t bàiế
S h i sinh c a M vàự ồ ủ ị Chí Phèo th hi n s trân tr ng, ni m tin c a hai nhà văn đ i v iể ệ ự ọ ề ủ ố ớ
Trang 6nh ng giá tr nhân ph m, s c s ng ti m tàng bên trong con ngữ ị ẩ ứ ố ề ười.
Trang 7M t s m u bài phân tích ộ ố ẫ c m nh n quá trình th c t nh c a nhân v t M ả ậ ứ ỉ ủ ậ ị
liên h v i Chí Phèo ệ ớ
Bài m u s 1:ẫ ố
Nam Cao và Tô Hoài là hai cây bút xu t s c trong n n văn h c Vi t Nam hi n đ i. N u nhấ ắ ề ọ ệ ệ ạ ế ư Nam Cao đi vào khai thác đ tài ngề ười nông dân làng Đ i Hoàng – quê hở ạ ương c a nhà văn,ủ thì Tô Hoài l i r t thành công trong vi c tìm đ n ngạ ấ ệ ế ười lao đ ng mi n núi Tây B c xa xôiộ ề ắ
đ xây d ng nên nh ng tác ph m ngh thu t đ c s c. Đ cể ự ữ ẩ ệ ậ ặ ắ ọ Chí Phèo c a Nam Cao vàủ Vợ
ch ng A Phồ ủ c a Tô Hoài h n b n đ c không th quên đủ ẳ ạ ọ ể ược hai nhân v t Chí Phèo và M ,ậ ị
nh t là s h i sinh nhân tính c a h ấ ự ồ ủ ọ
“Văn chương là đi u h n đi tìm nh ng tâm h n đ ng đi u”, Nam Cao và Tô Hoài đã có sệ ồ ữ ồ ồ ệ ự
g p g , đ ng đi u v t tặ ỡ ồ ệ ề ư ưởng, tình c m. Đó chính là ti ng nói yêu thả ế ương sâu s c c a nhàắ ủ văn dành cho nhân v t c a mình. “H i sinh” có nghĩa là s ng l i. “H i sinh nhân tính” là tínhậ ủ ồ ố ạ ồ
người, tình ngườ ượ ối đ c s ng l i. Nói v s h i sinh nhân tính, ta đã b t g p s h i sinh yạ ề ự ồ ắ ặ ự ồ ấ trong văn h c trọ ước đó, b t c nhân v t nào, m t khi đã tha hóa, h đ u có quá trình th cấ ứ ậ ộ ọ ề ứ
t nh v tâm h n, nh Trỉ ề ồ ư ương Sinh (Chuy n ngệ ười con gái Nam Xươ – Nguy n D ), nhng ễ ữ ư
H (ộ Đ i th aờ ừ – Nam Cao),
… N u nh Trế ư ương Sinh th c t nh sau cái ch t oan u ng c a v , thì H th c t nh sau khiứ ỉ ế ổ ủ ợ ộ ứ ỉ đánh đu i v con vì gánh n ng c m áo. Trổ ợ ặ ơ ương Sinh đã l p đàn gi i oan cho v , H đãậ ả ợ ộ khóc, gi t nọ ước m t c a H chính là b ng ch ng cho s th c t nh, h i sinh nhân tính. Cònắ ủ ộ ằ ứ ự ứ ỉ ồ
s h i sinh nhân tính c a Chí Phèo và M đự ồ ủ ị ược Nam Cao, Tô Hoài d n gi i nh th nào?ẫ ả ư ế
Đ lí gi i s h i sinh nhân tính c a hai nhân v t, Nam Cao và Tô Hoài đ u vi n d n đ nể ả ự ồ ủ ậ ề ệ ẫ ế
nh ng tác nhân tác đ ng t bên ngoài. Đúng v y, ph i có s tác đ ng thì con ngữ ộ ừ ậ ả ự ộ ười ta m iớ
có th th c t nh, cũng gi ng nh con ngể ứ ỉ ố ư ười khi chìm vào gi c ng say tri n miên, ph i có sấ ủ ề ả ự tác đ ng thì ta m i có th t nh gi c. C Chí Phèo và M đ u có tác nhân nh v y.ộ ớ ể ỉ ấ ả ị ề ư ậ
Chí h i sinh nhân tính sau đêm g p th N Tình ngồ ặ ị ở ườ ủi c a th N đã đánh th c tình ngị ở ứ ườ i
n i Chí và ch có tình ngơ ỉ ườ ấi y m i kh i d y s h i sinh c a Chí. Còn M l i th c t nh vớ ơ ậ ự ồ ủ ị ạ ứ ỉ ề nhân tính trong đêm tình mùa xuân. N u nh Chí nh có tác đ ng c a con ngế ư ờ ộ ủ ười, tình ngườ i
Trang 8thì M l i nh s tác đ ng c a c nh v t, đ h i t nh l i nhân tính.ị ạ ờ ự ộ ủ ả ậ ể ồ ỉ ạ
Trước khi h i sinh nhân tính, c Chí và M đ u có nh ng s ph n và bi k ch đau đ n gi ngồ ả ị ề ữ ố ậ ị ớ ố nhau
Chí Phèo v n là ngố ười nông dân hi n lành, ch t phác, chăm ch , thuê cho nhà bá Ki n. Vìề ấ ỉ ở ế
s ghen tuông c a bá Ki n mà Chí b đ y vào nhà tù th c dân. Nhà tù th c dân y, oan tráiự ủ ế ị ẩ ự ự ấ thay, nó ti p nh n con ngế ậ ười khi người ta vô t i, lộ ương thi n và tr ngệ ả ười ta ra khi h đã trọ ở thành k tha hóa, m t đi c nhân hình và nhân tính. V nhân hình, Chí là m t con v t l v iẻ ấ ả ề ộ ậ ạ ớ khuôn m t “v n d c v n ngang không bi t bao nhiêu là s o”, v nhân tính, Chí là “con quặ ằ ọ ằ ế ẹ ề ỷ
d c a làng Vũ Đ i”, m t k chuyên r ch m t ăn v và làm tay sai đòi n cho bá Ki n. Biữ ủ ạ ộ ẻ ạ ặ ạ ợ ế
k ch đau đ n nh t c a Chí Phèo là “b t ch i quy n làm ngị ớ ấ ủ ị ừ ố ề ười, cha m t ch i Chí, dânẹ ừ ố làng cũng t ch i Chí”. Chí r i vào bi k ch khi không có ai đón nh n Chí tr v v i cái xã h iừ ố ơ ị ậ ở ề ớ ộ
b ng ph ng kia. N u nh là con ngằ ẳ ế ư ười thì đâu ai dám v ch m t mình nh v y, đâu ai dámạ ặ ư ậ
s n sàng đâm thuê, chém mẵ ướn, chỉ vì đ ng ti n, đâu dám “đ t quán” c a “bà bán rồ ề ố ủ ượ u”
nh ng Chí đã tr nên m t đi “tính ngư ở ấ ười”, m t đi “nhân tính” nh v y.ấ ư ậ
M cũng là m t cô gái xinh đ p, tài gi i và hi u th o, và M cũng ph i ch u m t s ph n đauị ộ ẹ ỏ ế ả ị ả ị ộ ố ậ
đ n không kém Chí Phèo là m y. M ph i tr thành “con dâu g t n cho nhà th ng lí Pá Tra”.ớ ấ ị ả ở ạ ợ ố
Ai xa v , có vi c vào nhà th ng lí Pá Tra thở ề ệ ố ường trông th y m t cô gái, ng i quay s i, tháiấ ộ ồ ợ
c ng a,… lúc nào cô y cũng cúi m t bu n rỏ ự ấ ặ ồ ườ ượi r i. M gi ng nh m t con rùa đị ố ư ộ ược nuôi trong xó c a, s ng nhà th ng lí Pá Tra, M cũng nh nh ng ngử ố ở ố ị ư ữ ười ph n trong nhà này,ụ ữ làm vi c t i ngày b n b u. N u nh Chí Phèo c a Nam Cao mong mu n đệ ố ậ ị ế ư ủ ố ược giao ti p v iế ớ con người thì M l i không bu n giao ti p. M lúc nào cũng l m lũi, cô cũng m t đi tínhị ạ ồ ế ị ầ ấ
người nh ng “tính ngư ười” b m t đi đây khác v i Chí. N u nh Chí Phèo b tha hóa vị ấ ở ớ ế ư ị ề nhân tính, tr thành m t con qu d thì M l i m t đi nhân tính ch cô không đở ộ ỷ ữ ị ạ ấ ở ỗ ược coi là
m t con ngộ ười. S ng nhà th ng lí Pá Tra, Mố ở ố ị nh m t “con trâu, con ng a”. B i con trâu,ư ộ ự ở con ng a còn có lúc ngh ng i, đ ng này M ph i làm qu n qu t su t c ngày. Chính vì cu cự ỉ ơ ằ ị ả ầ ậ ố ả ộ
s ng nh v y mà M đã tr thành m t con ngố ư ậ ị ở ộ ười m t đi s c s ng.ấ ứ ố
Tuy có nh ng nét gi ng nhau v s ph n và cu c đ i, song quá trình h i sinh nhân tính c aữ ố ề ố ậ ộ ờ ồ ủ Chí Phèo và M l i r t khác nhau.ị ạ ấ
Trang 9S h i sinh nhân tính c a Chí là sau đêm g p th N , chính tình ngự ồ ủ ặ ị ở ườ ủi c a th N đã đánhị ở
th c “nhân tính” trong con qu d c a làng Vũ Đ i y. Th là ngứ ỷ ữ ủ ạ ấ ị ười đàn bà x u ma chê quấ ỷ
h n c a làng Vũ Đ i. Th nh ng, bên trong cái ngo i hình x u xí và tính cách d h i c a thờ ủ ạ ế ư ạ ấ ở ơ ủ ị
là m t t m lòng r t bao dung và v tha. Sau m t đêm ăn n m v i nhau, sáng hôm sau t nhộ ấ ấ ị ộ ằ ớ ỉ
d y, Chí l n đ u tiên đ tâm l ng tai nghe nh ng âm thanh xung quanh mình, nh ng âmậ ầ ầ ể ắ ữ ữ thanh c a cu c s ng và c m th y cu c s ng cũng th t thú v Và Chí thèm đủ ộ ố ả ấ ộ ố ậ ị ược làm ngườ i
lương thi n. Khát v ng lệ ọ ương thi n y chính là b ng ch ng cho s h i sinh nhân tính c aệ ấ ằ ứ ự ồ ủ Chí. Chí nh l i cu c đ i mình trớ ạ ộ ờ ước khi b đ y vào nhà tù th c dân v i nh ng ị ẩ ự ớ ữ ước m h tơ ế
s c bình d Chí nh n ra r ng th N cũng có duyên và mu n cùng th chung s ng. Chí đãứ ị ậ ằ ị ở ố ị ố mong mu n đố ược làm người và th N chính là chi c c u n i đ a Chí tr v v i con ngị ở ế ầ ố ư ở ề ớ ườ i
lương thi n.ệ
Nh có tình ngờ ườ ủi c a th mà Chí h i sinh nhân tính, khao khát đị ồ ược s ng m t cu c s ngố ộ ộ ố
lương thi n. V i M s c s ng h i sinh n i ngệ ớ ị ứ ố ồ ơ ười con gái y là ti ng sáo vi vu g i b n tìnhấ ế ọ ạ trong đêm tình mùa xuân Tây B c. Mùa xuân, mùa c a s c s ng mãnh li t. M s ng trongắ ủ ứ ố ệ ị ố nhà th ng Pá Tra nh m t con ngố ư ộ ười đã m t đi linh h n. Th nh ng, trong đêm tình mùaấ ồ ế ư xuân năm y, khi cái l nh tràn v , khi nh ng thi u n ph i “chi c váy xòe nh nh ng cánhấ ạ ề ữ ế ữ ơ ế ư ữ
bướm c a mình trên nh ng phi n đá” và đám tr con ch i đùa và ti ng sáo g i b n tình đãủ ữ ế ẻ ơ ế ọ ạ
b t đ u xu t hi n. M dắ ầ ấ ệ ị ường nh đư ượ ốc s ng l i v i chính tâm h n mình. Cô h i tạ ớ ồ ồ ưởng l iạ quá kh khi đứ ược cùng người yêu đi ch i trong nh ng đêm tình mùa xuân. Cũng gi ng nhơ ữ ố ư Chí, M cũng h i tị ồ ưởng l i quá kh tạ ứ ươ ẹi đ p, khi M còn là ngị ười con gái đ p có tài th i sáoẹ ổ
r t hay. M u ng rấ ị ố ượu và khi ngà ngà say, M b ng nhiên nghe th y ti ng sáo g i b n tình vàị ỗ ấ ế ọ ạ
M cũng mu n đi ch i. M mu n đi ch i nh h i còn tr M vào góc nhà x n thêm ít m bị ố ơ ị ố ơ ư ồ ẻ ị ắ ỡ ỏ vào chi c đèn cho sáng, v i tay l y chi c váy. Nh ng hành đ ng y ch ng t r ng M đãế ớ ấ ế ữ ộ ấ ứ ỏ ằ ị
th t s h i sinh, s c s ng ti m tàng trong con ngậ ự ồ ứ ố ề ười M đã đị ược s ng d y nh âm thanhố ậ ờ
c a ti ng sáo. Cũng gi ng nh Chí Phèo âm thanh c a cu c s ng xung quanh th c t nh tâmủ ế ố ư ủ ộ ố ứ ỉ
h n, đánh th c s c s ng mãnh li t c a M Ti ng sáo đ a M đi theo nh ng cu c ch i, ngayồ ứ ứ ố ệ ủ ị ế ư ị ữ ộ ơ
c khi M đã b A S trói ch t vào c t nhà. Mả ị ị ử ặ ộ ị đã th h n bay theo ti ng sáo c a đêm tìnhả ồ ế ủ mùa xuân. M vô th c, M không c m th y đau đ n vì lúc này s h i sinh nhân tính c a Mị ứ ị ả ấ ớ ự ồ ủ ị
r t m nh m ấ ạ ẽ
Trang 10Chí Phèo và M đ u đị ề ược h i sinh nhân tính. S h i sinh y cho ta th y cái nhìn nhân đ oồ ự ồ ấ ấ ạ
c a Nam Cao và Tô Hoài. Ph i th c s yêu thủ ả ự ự ương c m thông v i nhân v t c a mình, haiả ớ ậ ủ nhà văn m i có th đ cho h h i sinh nhân tính nh v y. V i Chí Phèo là tr v v i cu cớ ể ể ọ ồ ư ậ ớ ở ề ớ ộ
s ng lố ương thi n, còn v i M là đệ ớ ị ược b c l s c s ng ti m tàng c a cô. C Nam Cao và Tôộ ộ ứ ố ề ủ ả Hoài đ u r t xót thề ấ ương, đ ng c m cho s ph n c a Chí Phèo và M , trân tr ng nh ng ồ ả ố ậ ủ ị ọ ữ ướ c
m bình d c a h M t khác, t s h i sinh v nhân tính c a Chí Phèo và M , h đã nói lênơ ị ủ ọ ặ ừ ự ồ ề ủ ị ọ
ti ng nói phê phán gay g t nh ng th l c chà đ p lên s ph n c a con ngế ắ ữ ế ự ạ ố ậ ủ ườ ấ ại b t h nh y.ấ Cái xã h i v i nh ng tàn d phong ki n, bá Ki n đã đ y Chí vào s tha hóa. Và nh ng hộ ớ ữ ư ế ế ẩ ự ữ ủ
t c c h c a mi n núi v i k thông tr gian ác, tham lam nh th ng lí Pá Tra đã cụ ổ ủ ủ ề ớ ẻ ị ư ố ướ ạp s ch, bào mòn s c s ng c a M ứ ố ủ ị
M t dù, vi t v nh ng đ tài khác nhau, nh ng cu c đ i và s ph n c a các nhân v t đ u làặ ế ề ữ ề ư ộ ờ ố ậ ủ ậ ề
s tr i nghi m, dày công tìm tòi c a các nhà văn. Thông qua các nhân v t c a mình nhà vănự ả ệ ủ ậ ủ
mu n nói lên ti ng lòng, s c m thố ế ự ả ương cho s ph n c a h Đó chính là nh ng giá tr nhânố ậ ủ ọ ữ ị
đ o c a tác ph m.ạ ủ ẩ
G p l i hai truy n ng nấ ạ ệ ắ Chí Phèo c a Nam Cao vàủ V ch ng A Phợ ồ ủ c a Tô Hoài, ta có thủ ể
nh n th y s h i sinh nhân tính đ a hai nhân v t đ n v i nh ng cu c s ng m i khác nhauậ ấ ự ồ ư ậ ế ớ ữ ộ ố ớ
nh ng giá tr c a s h i sinh y l i có m t giá tr h t s c gi ng nhau, nó ph n ánh ti ngư ị ủ ự ồ ấ ạ ộ ị ế ứ ố ả ế lòng c a Nam Cao và Tô Hoài dành cho nhân v t Chí Phèo và M , nh ng con ngủ ậ ị ữ ười có số
ph n r t đáng thậ ấ ương xót
Bài m u s 2:ẫ ố
Nam Cao và Tô Hoài là hai gương m t nhà văn tiêu bi u c a n n văn h c Vi t Nam hi nặ ể ủ ề ọ ệ ệ
đ i. B ng tài năng và t m lòng nhân đ o sâu s c, hai nhà văn đ u dùng ngòi bút c a mìnhạ ằ ấ ạ ắ ề ủ
hướng đ n ph n ánh cu c s ng và s ph n c a nh ng ngế ả ộ ố ố ậ ủ ữ ười nông dân nghèo kh N u nhổ ế ư Nam Cao đi sâu khai thác v bi k ch b tha hóa c a con ngề ị ị ủ ười thông qua nhân v t Chí Phèoậ trong truy n ng n cùng tên thì Tô Hoài l i tìm đ n nh ng ngệ ắ ạ ế ữ ười nông dân nghèo kh , b chàổ ị
đ p v th xác và tinh th n t i vùng núi Tây B c, đi n hình có th k đ n là M trongạ ề ể ầ ạ ắ ể ể ể ế ị truy n ng n “ệ ắ V ch ng A Phợ ồ ủ”.