Nguyễn Trung Thành là bút danh của nhà văn Nguyên Ngọc thời đánh Mĩ. Truyện Rừng xà nu của ông lần đầu tiên được đăng trên tạp chí Văn Nghệ Quân giải phóng miền Trung. Trung Trung bộ, số 2 năm 1965. Truyện mang đậm tính sử thi, gợi lên một không khí núi rừng thiêng liêng huyền thoại. Cuộc đấu tranh vũ trang của dân làng Xô man chống Mĩ – Diệm diễn ra vô cùng ác liệt đầy máu và nước mắt, sáng bừng ngọn lửa và chiến công. Những con đường, dốc núi, bờ suối chằng chịt hầm chông, hố chông, giàn thò lưỡi sắc lạnh. Nhà ưng nơi tụ hội của người Strá đã có lúc biến thành pháp trường, chiến trường dữ dội, bi tráng.
Trang 1Đ bài: Phân tích ph m ch t anh hùng c a các nhân v t trong tác ph m "R ng xàề ẩ ấ ủ ậ ẩ ừ nu" c a nhà văn Nguyên Ng củ ọ
Bài làm
"Tây Nguyên i! Hoa r ng bao nhiêu th ơ ừ ứ
Cánh hoa đ p nh t r ng ẹ ấ ừ Tây Nguyên i! Anh có nh buôn làng ơ ớ
Nh ng ớ ườ i con gái
Nh cánh hoa P lang đ p nh t r ng Tây Nguyên " ớ ơ ẹ ấ ừ
(Ca khúc "Em là hoa P lang" – Đ c Minh)ơ ứ
Ai đã t ng l ng nghe ti ng hát y trong nh ng tháng ngày sôi s c th i đánh Mĩ? Ai đãừ ắ ế ấ ữ ụ ờ
t ng bi t hoa P lang báu v t c a Tr i có hàng ngàn cánh, n từ ế ơ ậ ủ ờ ở ươi th m ngát hàng v nơ ạ năm được nói đ n trong "Bài ca chàng Đăm Săn"? Ti ng hát y còn đem đ n cho ta baoế ế ấ ế xúc đ ng b i h i khi nghĩ t i nh ng ph m ch t anh hùng c a các nhân v t trong truy nộ ồ ồ ớ ữ ẩ ấ ủ ậ ệ
"R ng xà nu" c a Nguy n Trung Thành, m t ki t tác vi t v đ tài Tây Nguyên th i đánhừ ủ ễ ộ ệ ế ề ề ờ Mĩ
Nguy n Trung Thành là bút danh c a nhà văn Nguyên Ng c th i đánh Mĩ. Truy n "R ngễ ủ ọ ờ ệ ừ
xà nu" c a ông l n đ u tiên đủ ầ ầ ược đăng trên t p chí Văn Ngh Quân gi i phóng mi nạ ệ ả ề Trung. Trung Trung b , s 2 năm 1965. Truy n mang đ m tính s thi, g i lên m t khôngộ ố ệ ậ ử ợ ộ khí núi r ng thiêng liêng huy n tho i. Cu c đ u tranh vũ trang c a dân làng Xô manừ ề ạ ộ ấ ủ
ch ng Mĩ – Di m di n ra vô cùng ác li t đ y máu và nố ệ ễ ệ ầ ước m t, sáng b ng ng n l a vàắ ừ ọ ử chi n công. Nh ng con đế ữ ường, d c núi, b su i ch ng ch t h m chông, h chông, giàn thòố ờ ố ằ ị ầ ố
lưỡi "s c l nh". Nhà ng n i t h i c a ngắ ạ ư ơ ụ ộ ủ ười Strá đã có lúc bi n thành pháp trế ường, chi n trế ường d d i, bi tráng.ữ ộ
C dân làng Xô Man, t già t i tr , t đàn ông t i đàn bà, ai cũng có trong tay m t câyả ừ ớ ẻ ừ ớ ộ
Trang 2giáo, m t cây mác, m t cây d , c y r a sáng loáng mài b ng đá mài núi Ng c Linh do anhộ ộ ụ ậ ự ằ ọ Tnú gùi v , ai không có giáo mác thì có 500 cây chông. M i ngề ỗ ười dân là m t chi n sĩ,ộ ế
m t dũng sĩ nhen nhóm b ng ng n l a cách m ng và ni m tin mà anh Quy t cán b Đ ngộ ằ ọ ử ạ ề ế ộ ả
ho t đ ng bí m t đem l i cho dân làng Xô Man: "Đánh M ph i đánh lâu dài", "cán b làạ ộ ậ ạ ỹ ả ộ
Đ ng; Đ ng còn, núi nả ả ước này còn",
Trong nh ng năm dài đen t i khi quân M Di m kéo t i, su t đêm ngày, chó c a nó vàữ ố ỹ ệ ớ ố ủ súng c a nó "s a vang c r ng", thì dân làng Xô Man v n thay nhau vào r ng ti p t , b oủ ủ ả ừ ẫ ừ ế ế ả
v cán b Đ ng. Anh Xút b gi c b t treo c lên cây v đ u làng, bà Nhan b gi c ch tệ ộ ả ị ặ ắ ổ ả ầ ị ặ ặ
đ u, c t tóc treo đ u súng. Nh ng ch ng ai s ! Ngầ ộ ầ ư ẳ ợ ười già, tr con, Mai và Tnú, l i thayẻ ạ nhau vào r ng nuôi gi u, b o v cán b Su t 5 năm tr i, ch a h có m t cán b nào bừ ấ ả ệ ộ ố ờ ư ề ộ ộ ị
gi c b t hay b gi c gi t trong r ng c a làng Xô Man. Đó là ni m t hào, và đó là ph mặ ắ ị ặ ế ừ ủ ề ự ẩ
ch t anh hùng, trung dũng c a nh ng ngấ ủ ữ ười Strá
M i ngỗ ười dân làng Xô Man là m t chi n sĩ. C M t già làng, oai phong l m li t. M tộ ế ụ ế ẫ ệ ắ sáng và x ch. Râu dài t i ng c mà v n đen bóng. Ông c tr n, ng c căng nh m t câyế ớ ự ẫ ụ ở ầ ự ư ộ
xà nu l n. Đã 60 tu i mà ti ng nói v n vang d i trong l ng ng c! M t l i khenớ ổ ế ẫ ồ ồ ộ ồ ự ộ ờ
"được" c a ông c làm cho c làng ai cũng h d Bàn tay n ng tr ch "nh m t kìm s t".ủ ụ ả ả ạ ặ ị ư ộ ắ Lúc c nói, m i ngụ ọ ườ ềi đ u im b t, tr con im l ng thin thít. C M t đ y uy tín, là m tặ ẻ ặ ụ ế ầ ộ
th lĩnh quân s tài ba, quy t đoán. Đ chu n b cho cu c chi n đ u, c M t lãnh đ oủ ự ế ể ẩ ị ộ ế ấ ụ ế ạ dân làng Xô Man đêm đêm th c mài vũ khí, ban ngày đi phát h t các cây cũ, tr ng pomchuứ ế ồ
và s n xanh mắ ượ ảt c núi r ng. Trong nh ng gi phút nghiêm tr ng nh t gi a cái s ng vàừ ữ ờ ọ ấ ữ ố cái ch t, c M t đã ch huy đ i du kích t trong r ng b t ng xông lên nhà ng tiêu di tế ụ ế ỉ ộ ừ ừ ấ ờ ư ệ
lũ ác ôn. Ti ng hô c a c M t vang lên: "Chém! Chém h t!". Nh ng cây r a sáng loángế ủ ụ ế ế ữ ự vung lên. Dướ ưỡi l i mác c a c M t, th ng D c ch huy n m g c trên vũng máu. Mủ ụ ế ằ ụ ỉ ằ ụ ườ i tên gi c b gi t ch t, xác ng n ngang quanh đ ng l a xà nu gi a nhà ng. Chính " đêmặ ị ế ế ổ ố ử ữ ư y", ti ng chiêng n i lên, l a cháy kh p r ng. Và "c r ng Xô Man ào ào rung đ ng"
Chính đêm y, c M t già làng, ngấ ụ ế ười anh hùng b t c trong t th l m li t c a ngộ ộ ư ế ẫ ệ ủ ườ i chi n th ng đã truy n h ch đánh M – Di m vang v ng núi r ng: "Đ t l a lên! T t cế ắ ề ị ỹ ệ ọ ừ ố ử ấ ả
người già, ngườ ẻi tr , người đàn ông, người đàn bà, m i ngỗ ười ph i tìm l y m t cây giáo,ả ấ ộ
Trang 3m t cây mác, m t cây d , m t cây r a. Ai không có thì vót chông, năm trăm cây chông.ộ ộ ụ ộ ự
Đ t l a lên!".ố ử
C M t trong truy n "R ng xà nu" đụ ế ệ ừ ược miêu t và ngả ưỡng m nh m t v anh hùng dânộ ư ộ ị
t c. C đã th p sáng ng n l a chi n đ u và chi n th ng vì chân lý l ch s : "Chúng nó đãộ ụ ắ ọ ử ế ấ ế ắ ị ử
c m súng, mình ph i c m giáo!". C đã nh c nh m i ngầ ả ầ ụ ắ ở ọ ười Strá ph i gi l y truy nả ữ ấ ề
th ng "thố ương núi, thương nước" k l i cho con cháu nghe sau này. Nhân v t c M t,ể ạ ậ ụ ế
m t già làng, m t lão du kích phi thộ ộ ường là m t thành công đ c s c c a Nguy n Trungộ ặ ắ ủ ễ Thành trong ngh thu t kh c h a tính cách anh hùng s thi huy n tho i.ệ ậ ắ ọ ử ề ạ
Tnú là m t trai làng dũng mãnh, là ni m t hào c a bà con dân làng Xô Man. C M t đãộ ề ự ủ ụ ế nói v anh v i t t c tình yêu thề ớ ấ ả ương, t hào: "Nó là ngự ười Strá mình. Cha m nó ch tẹ ế
s m, làng Xô Man này nuôi nó. Đ i nó kh , nh ng b ng nó s ch nh nớ ờ ổ ư ụ ạ ư ước su i làng ta".ố
Cu c đ i Tnú đ y máu và nộ ờ ầ ước m t nh bao cu c đ i c a ngắ ư ộ ờ ủ ười dân làng Xô Man dướ i súng đ n c a Mĩ Di m. Con đạ ủ ệ ường chi n đ u c a Tnú là con đế ấ ủ ường qu t kh i c a quêậ ở ủ
hương anh. Hai l n Tnú đi b 3 ngày lên núi Ng c Linh đ l y m t xà lét đá tr ng v làmầ ộ ọ ể ấ ộ ắ ề
ph n, l y m t gùi đá mài đem v mài vũ khí, hành đ ng y nói lên lòng khao khát ánhấ ấ ộ ề ộ ấ sáng cách m ng và t do c a anh. Ph m ch t anh hùng c a Tnú đạ ự ủ ẩ ấ ủ ược tôi rèn trong máu
l a chi n tranh. Thu nh , Tnú vào r ng ti p t và b o v anh Quy t, cán b "n m vùng"ử ế ở ỏ ừ ế ế ả ệ ế ộ ằ
đ h c ch , v i ni m tin s t đá: "Cán b là Đ ng, Đ ng còn, núi nể ọ ữ ớ ề ắ ộ ả ả ước này còn". Đi giao liên, lúc thì Tnú "xé r ng mà đi" l t qua các vòng vây c a gi c, lúc thì anh cừ ọ ủ ặ ưỡi lên thác băng băng nh m t con cá kình, t o nÊn s b t ng B gi c b t, Tnú nu t ngay th bíư ộ ạ ự ấ ờ ị ặ ắ ố ư
m t. B gi c tra t n dã man, b t khai ai là c ng s n, Tnú đ t tay lên b ng mình và nói: "ậ ị ặ ấ ắ ộ ả ặ ụ Ở đây này!". L ng anh đ y v t chém, anh v n b t khu t, hiên ngang gi v ng lòng trungư ầ ế ẫ ấ ấ ữ ữ thành v i cách m ng.ớ ạ
Khi làng Xô Man qu t kh i đ ng lên mài vũ khí ch ng Mĩ Di m thì Tnú tr thành chậ ở ứ ố ệ ở ỉ huy đ i du kích. V i b n gi c đ n Đ c Hà, anh là "con c p làm lo n r ng núi" Tnúộ ớ ọ ặ ở ồ ắ ọ ạ ừ căm thù sôi s c quân gi c khát máu. M t anh tr thành khi lũ ác ôn giáng "tr n m a câyụ ặ ắ ở ậ ư
s t" xu ng v con anh. Anh coi b n th ng D c là "đ ăn th t ngắ ố ợ ọ ằ ụ ồ ị ười!". Tnú đã nh y x vàoả ổ
lũ gi c đ c u v con, "hai cánh tay r ng l n nh h i cánh lim ch c c a anh ôm ch t l yặ ể ứ ợ ộ ớ ư ơ ắ ủ ặ ấ
Trang 4m con Mai". Hình nh Tnú b gi c tra t n, đ t cháy mẹ ả ị ặ ấ ố ười ngón tay thành mười ng nọ
đu c, m t anh tr ng tr ng, anh c n nát mòi, nghe l a cháy trong l ng ng c "anh khôngố ắ ừ ừ ắ ử ồ ự thèm kêu van", đã làm cho chúng ta vô cùng c m ph c. Anh đã nêu cao m t t th l m li tả ụ ộ ư ế ẫ ệ hiên ngang. Con người anh tường nh đư ược đúc b ng thép! Khí phách c a Tnú là khíằ ủ phách c a ngủ ười anh hùng s thi. Tình ti t Tnú xông xu ng h m ng m gi c, không dùngử ế ố ầ ầ ặ súng, không dùng dao mà ch gi t th ng ch huy ác ôn b ng mỉ ế ằ ỉ ằ ười ngón tay, ngón nào cũng
b cháy m t m t đ t đã nói lên ý chí căm thù gi c không bao gi nguôi trong lòng anh.ị ấ ộ ố ặ ờ Lòng căm thù đã cho Tnú s c m nh chi n đ u và chi n th ng.ứ ạ ế ấ ế ắ
Nguy n Trung Thành đã kh c ho đôi bàn tay Tnú đ tô đ m ph m ch t anh hùng c aễ ắ ạ ể ậ ẩ ấ ủ
đ a con yêu làng Xô Man. N u ng n l a th n Anhi đã soi sáng lòng kiên trinh c a nàngứ ế ọ ử ầ ủ Sita trong s thi Ramayana, thì ng n l a xà nu trên mử ọ ử ười ngón tay đã làm sáng b ng lênừ dũng khí và tinh th n b t khu t c a nhân v t Tnú anh hùng. Dầ ấ ấ ủ ậ ưới ngòi bút Nguy n Trungễ Thành, nhân v t Tnú mang v đ p huy n tho i.ậ ẻ ẹ ề ạ
Mai và Dít là hình nh ngả ười ph n m i c a đ ng bào các dân t c Tây Nguyên th i đánhụ ữ ớ ủ ồ ộ ờ
M Thu bé, Mai đã vào r ng ti p t và b o v cán b Mai h c ch r t gi i, ba thángỹ ở ừ ế ế ả ệ ộ ọ ữ ấ ỏ
đ c đọ ược ch , sáu tháng làm đữ ược toán hai con s Khi đã tr thành ngố ở ườ ợi v , người m ,ẹ Mai đã dũng c m l y thân mình đ b o v đ a con th , và ch đã b t khu t hi sinh trả ấ ể ả ệ ứ ơ ị ấ ấ ướ c
tr n m a cây s t c a th ng gi c khát máu. Dít là em gái c a Mai. Cái mũi h i tròn, đôiậ ư ắ ủ ằ ặ ủ ơ
m t m to, bình th n, trong su t. L n lên, Dít càng gi ng Mai. Dít cũng b gi c b t khi Dítắ ở ả ố ớ ố ị ặ ắ
đi vào r ng ti p t cho đ i du kích. Lũ gi c đã bi n Dít thành "t m bia s ng", b n sừ ế ế ộ ặ ế ấ ố ắ ượ t qua tai, xém tóc, váy rách lượ ừt t ng m nh. T viên đ n th mả ừ ạ ứ ười tr đi, Dít chùi nở ướ c
m t, im b t, "nhìn b n gi c bình th n l lùng!". Th t là gan d , l m li t. Ch 3 năm sau,ắ ặ ọ ặ ả ạ ậ ạ ẫ ệ ỉ Dít đã tr thành Bí th chi b kiêm Chính tr viên xã h i, linh h n cu c chi n đ u c a dânở ư ộ ị ộ ồ ộ ế ấ ủ làng Xô Man. Có th nói Mai và Dít tiêu bi u cho nh ng ph m ch t cao quý c a ngể ể ữ ẩ ấ ủ ườ i
ph n Vi t Nam: "Anh hùng, b t khu t, trung h u, đ m đang", đã g n bó cu c đ i mìnhụ ữ ệ ấ ấ ậ ả ắ ộ ờ
v i s s ng còn, v i đau thớ ự ố ớ ương và u t h n, v i nh c và vinh c a dân t c trong th i đánhấ ậ ớ ụ ủ ộ ờ
M ỹ
Đ c truy n "R ng xà nu", ta không th nào quên đọ ệ ừ ể ược bé Heng, m c dù tác gi ch phácặ ả ỉ
Trang 5ho m t vài nét. Đó là m t chú bé nhanh nh n, thông minh, thu c m i con đạ ộ ộ ẹ ộ ọ ường, nh ngữ
h m chông, nh ng giàn thò, nh ng ác chi n đi m c a làng mình nh thu c lòng bàn tayầ ữ ữ ế ể ủ ư ộ mình. Người nh bé, đóng kh , áo bà ba dài ph t đít, đ u đ i m t cái mũ s p xin đỏ ố ế ầ ộ ộ ụ ượ c
c a anh Gi i phóng quân nào đó. M t kh u súng trủ ả ộ ẩ ường mát đeo chéo ngang l ng "ra vư ẻ
m t ngộ ười lính th c s ". Khi thì Heng nh c Tnú không đự ự ắ ược u ng nố ước lã. Khi thì Heng
gi i thi u v ch Dít. Heng gi c Tnú đi nhanh, "s p t i r i!". Nó h t hàm ra hi u, thânớ ệ ề ị ụ ắ ố ồ ấ ệ
m t nói v i Tnú: "Lâu ngày v , chân không leo n i cái d c n a à!". Em báo cho Tnú bi t:ậ ớ ề ổ ố ữ ế
"Chông đ y! Có chông đ y! ". Heng tháo cây súng ch ng xu ng đ t và g i to; "Ngấ ấ ố ố ấ ọ ườ i già i, có khách đ y!". Heng ch là ngơ ấ ỉ ườ ẫi d n đường, ch là ngỉ ườ ẫi d n chuy n, xu t hi nệ ấ ệ trong kho nh kh c. Th mà đ y n tả ắ ế ầ ấ ượng, đó là cái tài c a Nguy n Trung Thành trongủ ễ miêu t nhân v t. Bé Heng đã trả ậ ưởng thành cùng cu c chi n đ u vũ trang c a dân làng Xôộ ế ấ ủ Man. Con người em đã hình thành bao ph m ch t anh hùng. Em là m t cây xà nu, m t câyẩ ấ ộ ộ con m i m c "vớ ọ ượt lên r t nhanh, thay th nh ng cây đã ngã " trong bom đ n gi c!ấ ế ữ ạ ặ
Th i kháng chi n, cây tre, cây d a, cây đờ ế ừ ước đã được m t s nhà văn, nhà th dành choộ ố ơ
m t đ a v sang tr ng: "G y tre, chông tre ch ng l i s t thép quân thù. Tre xung phong vàoộ ị ị ọ ậ ố ạ ắ
xe tăng, đ i bác. Tre gi làng, gi nạ ữ ữ ước, gi mái nhà tranh, gi đ ng lúa chín.Tre hi sinhữ ữ ồ
đ b o v con ngể ả ệ ười" ("Cây tre Vi t Nam" Thép M i). V i Nguy n Trung Thành, câyệ ớ ớ ễ
xà nu, m t lo i cây "man d i mà cao quý đáng yêu" đã tr thành m t bi u tộ ạ ạ ở ộ ể ượng, m tộ nhân v t mang bao ph m ch t t t đ p, anh hùng. Trong truy n, cây xà nu, đ i xà nu, r ngậ ẩ ấ ố ẹ ệ ồ ừ
xà nu, cành lá xà nu, ng n xà nu, nh a xà nu, l a xà nu, đọ ự ử ược nh c đ n r t nhi u l n,ắ ế ấ ề ầ
đ y n tầ ấ ượng. Cây xà nu là c nh quan, là v đ p hùng vĩ c a làng Xô Man: " trông ra xa,ả ẻ ẹ ủ
h t t m m t cũng không th y gì khác ngoài nh ng đ i xà nu n i ti p t i chân tr i". Đ iế ầ ắ ấ ữ ồ ố ế ớ ờ ồ
xà nu trùng đi p y g i cho ta liên tệ ấ ợ ưởng v ngề ười ngườ ớ ới l p l p trong th tr n chi nế ậ ế tranh nhân dân, trong cu c di u binh hùng vĩ. M a đ i bác c a gi c gi i xu ng su t đêmộ ễ ư ạ ủ ặ ộ ố ố ngày đà h n ba năm nay, cây xà nu cùng chung s ph n đau thơ ố ậ ương tang tóc v i ngớ ườ i Strá. Hàng v n cây xà nu không có cây nào không b thạ ị ương. Đ i bác gi c ch t đ t ngangạ ặ ặ ứ
n a thân mình, cây xà nu "đ ào ào nh m t tr n bão". M t c nh tử ổ ư ộ ậ ộ ả ượng d d i, m t tữ ộ ộ ư
th l m li t hiên ngang. Cây xà nu b thế ẫ ệ ị ương, nh a a ra tràn tr "đ c quy n thành t ngự ứ ề ặ ệ ừ
c c máu l n". Cũng nh nh ng em bé nh ng n n nhân trong chi n tranh, nh ng cây xàụ ớ ư ữ ữ ạ ế ữ
Trang 6nu v a l n ngang t m ng c, nh a còn trong, d u còn loãng, b trúng đ n, v t thừ ớ ầ ự ự ầ ị ạ ế ương cứ loét mãi ra, năm mười hôm thì cây ch t. Cây xà nu đế ược nhân hóa; n i đau c a r ng xà nuỗ ủ ừ mãi mãi là v t thế ương lòng c a con ngủ ười trong nhi u năm tháng. Cây xà nu có m t s cề ộ ứ
s ng phi thố ường, vô cùng mãnh li t. Nó là lo i cây ham ánh sáng m t tr i nh t trong r ng.ệ ạ ặ ờ ấ ừ
m t g c cây xà nu m i ngã g c đã có b n năm cây con m c lên, "ng n xanh r n, hình
nh n mũi tên lao th ng lên b u tr i". M t so sánh r t đ p th hi n m t t th hiên ngangọ ẳ ầ ờ ộ ấ ẹ ể ệ ộ ư ế dũng mãnh trong l a đ n. Nh a xà nu "th m m màng", "th m ngào ng t", đó là ph mử ạ ự ơ ỡ ơ ạ ẩ
ch t cao quý đ l i cho đ i. R ng xà nu, đ i xà nu mang t m vóc dũng sĩ. N u cây tùngấ ể ạ ờ ừ ồ ầ ế trong th c Trai có tài đ ng lơ Ứ ố ương "nhà c đòi phen ch ng kh e thay", đ l i h phách,ả ố ỏ ể ạ ổ
ph c linh "dành còn đ tr dân này", thì r ng xà nu đã hai ba năm nay, "ụ ể ợ ừ ưỡ ấn t m ng c l nự ớ
c a mình ra, che ch cho làng". Qua đó, ta th y th i chi n tranh, cây c đã cùng con ngủ ở ấ ờ ế ỏ ườ i chung s c, chung lòng đánh gi c đ gi làng gi nứ ặ ể ữ ữ ước. Đ c truy n "R ng xà nu", m t nọ ệ ừ ộ ấ
tượng sâu s c đ i v i m i chúng ta là đ ng l a xà nu r c cháy trên nhà ng đã làm choắ ố ớ ỗ ố ử ự ư
lưỡi mác c a c M t, mũi giáo c a đ i du kích thêm sáng loáng, đã soi t xác lũ ác ônủ ụ ế ủ ộ ỏ
ng n ngang trên nh ng vũng máu. Cây xà nu, l a xà nu đã cùng dân làng Xô Man chan hòaổ ữ ử trong ni m vui th ng tr n.ề ắ ậ
C M t đã nói v i Tnú: "Không có cây gì m nh b ng cây xà nu đ t ta. Cây m ngã, câyụ ế ớ ạ ằ ấ ẹ con m c lên. Đ nó gi t h t r ng xà nu này!". Đó là l i thách th c! Đó là ni m t hào c aọ ố ế ế ừ ờ ứ ề ự ủ già làng, c a ngủ ười dân làng Xô Man v r ng xà nu yêu quý. Nguy n Trung Thành đã vi tề ừ ễ ế nên nh ng trang văn xuôi tráng l nh t, mang âm hữ ệ ấ ưởng anh hùng ca v cây xà nu. Cây xàề
nu là m t hình tộ ượng kì vĩ, cũng là m t nhân v t s thi th n k ộ ậ ử ầ ỳ
Truy n "R ng xà nu" là m t ki t tác văn chệ ừ ộ ệ ương. C m xúc d n nén, s ki n d n nén,ả ồ ự ệ ồ đúng là "truy n c a m t đ i ngệ ủ ộ ờ ườ ượi đ c k trong m t đêm, đó là cái đêm dài nh c m tể ộ ư ả ộ
đ i ngờ ười". T cây xà nu đ n con ngừ ế ườ ấ ả ềi, t t c đ u phi thường, đ u mang theo bao ph mề ẩ
ch t anh hùng. T t c đ u tấ ấ ả ề ượng tr ng cho khí phách và s s ng phi thư ự ố ường c a conủ
người, c a thiên nhiên núi r ng Tây Nguyên hùng vĩ. Có ngủ ừ ười đã ca ng i thiên truy nợ ệ
"R ng xà nu" là "khúc tráng ca v t do" th i đánh M ừ ề ự ờ ỹ