Trong cuộc sống, có những sự kiện đặc thù giúp chúng ta nhìn rõ hoàn cảnh xã hội. Đám cưới là một sự kiện như vậy. Đây là cảnh tượng biểu hiện rất tập trung trạng thái nhân thế, phong hóa xã hội; là sự kiện vui nhất của một đời người. Ấy vậy mà hai đám cưới ở đây được miêu tả khác hẳn. Bao trùm lên tất cả là một không khí buồn bã, ảm đạm và những giọt nước mắt. Đó là nét chung đầu tiên mà người đọc cảm nhận được qua Một đám cưới (Nam Cao) và Vợ nhặt (Kim Lân).
Trang 1Đ bài: Phân tích nh ng đi m gi ng và khác nhau c a hai truy n ng n "M t đámề ữ ể ố ủ ệ ắ ộ
cưới" (Nam Cao) và "V nh t" (Kim Lân)ợ ặ
Bài làm
M t đám cộ ướ ồi g m sáu ngườ ủi l i th i đi trong sủ ương l nh và bóng t i nh m t gia đìnhạ ố ư ộ
x m l ng l ng d t díu nhau đi tìm ch ng M t đám cẩ ẳ ặ ắ ỗ ủ ộ ướ ẻi v n v n có hai ngẹ ườ ướ i b c trên con đường v xóm ng c t i tàn, trong cái c nh t i s m vì đói khát, gi a không khíề ụ ư ồ ả ố ầ ữ
v n lên mùi m th i c a rác rẩ ẩ ố ủ ưởi và mùi gây c a xác ngủ ười Hai đám cướ ựi t a nh haiư
b c tranh minh h a cho cái v đói kh ng khi p di n ra mi n B c nứ ọ ụ ủ ế ễ ở ề ắ ước ta h i tháng 3/ồ
1945. Tuy có nh ng m ng màu sáng t i khác nhau nh ng c hai đ u đữ ả ố ư ả ề ược v nên t ch tẽ ừ ấ
li u hi n th c cu c đ i và tinh th n nhân đ o đ m nét. Nam Cao và Kim Lân đã đ l iệ ệ ự ộ ờ ầ ạ ậ ể ạ cho chúng ta hai "đám cưới" th t đ c s c và c m đ ng.ậ ặ ắ ả ộ
Trong cu c s ng, có nh ng s ki n đ c thù giúp chúng ta nhìn rõ hoàn c nh xã h i. Đámộ ố ữ ự ệ ặ ả ộ
cưới là m t s ki n nh v y. Đây là c nh tộ ự ệ ư ậ ả ượng bi u hi n r t t p trung tr ng thái nhânể ệ ấ ậ ạ
th , phong hóa xã h i; là s ki n vui nh t c a m t đ i ngế ộ ự ệ ấ ủ ộ ờ ườ Ấi. y v y mà hai đám cậ ướ ở i đây được miêu t khác h n. Bao trùm lên t t c là m t không khí bu n bã, m đ m vàả ẳ ấ ả ộ ồ ả ạ
nh ng gi t nữ ọ ước m t. Đó là nét chung đ u tiên mà ngắ ầ ườ ọi đ c c m nh n đả ậ ược qua "M tộ đám cưới" (Nam Cao) và "V nh t" (Kim Lân).ợ ặ
Nam Cao vi t "M t đám cế ộ ưới" năm 1944, khi mà cái đói mon men t i g n, len lách vàoớ ầ
t ng ngõ nh cu c đ i nh ng ngừ ỏ ộ ờ ữ ười dân lao đ ng, v n đã c c c, tri n miên trong b nộ ố ơ ự ề ầ cùng kh n khó, nay h l i lao đao trố ọ ạ ước v c th m c a s đói nghèo. Qua đám cự ẳ ủ ự ướ ủ i c a
D n, m t cô bé m i 14, 15 tu i, tác gi đã tái hi n m t cách r t chân th c không khí c aầ ộ ớ ổ ả ệ ộ ấ ự ủ
nh ng ngày đói kém. Còn Kim Lân, qua câu chuy n anh cu Tràng "nh t" đữ ệ ặ ược v cũngợ góp ph n làm sinh đ ng h n v đói kh ng khi p y. C hai tác ph m đ u thu c dòng vănầ ộ ơ ụ ủ ế ấ ả ẩ ề ộ
h c hi n th c, đ i tọ ệ ự ố ượng mà Nam Cao và Kim Lân miêu t đ u là nh ng ngả ề ữ ười dân lao
đ ng lam lũ trong nh ng làng quê nghèo khó. Đi u đó cũng d hi u. B i l n n đói lanộ ữ ề ễ ể ở ẽ ạ
đ n đâu thì ngế ười kh nh t, đói nh t v n là nh ng ngổ ấ ấ ẫ ữ ười dân y. Đ c bi t, c hai tác giấ ặ ệ ả ả
đ u nhân s ki n "cề ự ệ ưới ch y đói" nông thôn th i y đ ph n ánh hi n th c. Có lạ ở ờ ấ ể ả ệ ự ẽ
Trang 2chính vì v y mà giá tr hi n th c, nhân đ o c a tác ph m càng tr nên sâu s c. C hai tácậ ị ệ ự ạ ủ ẩ ở ắ ả
ph m đ u mang cái không khí m đ m, bu n th m c a đói kém nh ng l i có cái m ápẩ ề ả ạ ồ ả ủ ư ạ ấ
c a tình yêu thủ ương đùm b c trong m t gia đình nông dân nghèo, c a s chia s , c mọ ộ ủ ự ẻ ả thông gi a nh ng ngữ ữ ười kh n kh trong c n bĩ c c. Có ng u nhiên chăng khi ngố ổ ơ ự ẫ ười kh nố
kh trong c n bĩ c c. Có ng u nhiên chăng khi ngổ ơ ự ẫ ười ch ng c a D n (M t đám cồ ủ ầ ộ ưới) và
ngườ ợ ủi v c a Tràng (V nh t) đ u là nh ng nhân v t không tên? Ph i chăng đó đ u làợ ặ ề ữ ậ ả ề
d ng ý ngh thu t c a tác gi Tuy có nhi u đi m chung nh ng hai tác ph m cũng thụ ệ ậ ủ ả ề ể ư ẩ ể
hi n nh ng nét khác bi t. Đám cệ ữ ệ ướ ủi c a D n d u sao cũng có v "sang" h n đám cầ ẫ ẻ ơ ướ i
c a Tràng. Cô bé y đủ ấ ược cưới xin c n th n. Còn Tràng, ch vài câu bông đùa, m y bátẩ ậ ỉ ấ bánh đúc th mà t nhiên có v Truy n ng n c a Kim Lân h p d n ngế ự ợ ệ ắ ủ ấ ẫ ườ ọi đ c có l cũngẽ
b i tình hu ng truy n đ c đáo y. Nh ng ngở ố ệ ộ ấ ư ườ ọi đ c đ u nh n th y c hai ki u "nên về ậ ấ ả ể ợ nên ch ng" y đ u toát lên cái nghèo khó, th m h i. Đám cồ ấ ề ả ạ ướ ủi c a D n, đ y đ h nầ ầ ủ ơ
nh ng v n phô bày nguyên tr ng m t đám cư ẫ ạ ộ ưới ch y đói. "Chú r xách m t ch cauạ ể ộ ẽ
ch ng m t ch c qu , bà m khoác cái áo nâu dài đã b c trên vai D n m c nh ng áoừ ộ ụ ả ẹ ạ ở ầ ặ ữ váy' ngày thường nghĩa là m t cái qu n c ng c c x ng và đ p nh ng mi ng vá th t to,ộ ầ ồ ộ ẫ ụ ữ ế ậ
m t cái áo cánh nâu b c ph ch vá cũng vá nhi u ch l m, m t bên tay rách quá, đã xé c tộ ạ ế ề ỗ ắ ộ ụ
g n đ n nách". Còn v Tràng "c p cái thúng con đ u h i cúi xu ng", cái nón rách tàngầ ế ợ ắ ầ ơ ố nghiêng nghiêng che khu t đi n a m t". M t đám cấ ử ặ ộ ưới đi trong đêm sương l nh, m t đámạ ộ
cướ ềi v trong chi u tàn u u t, m đ m. Dù là ngòi bút c a Nam Cao hay Kim Lân cũng cóề ấ ả ạ ủ
nh ng đo n văn ám nh v cái đói lan tràn. "Dữ ạ ả ề ưới nh ng g c đa, góc g o xù xì bóngữ ố ạ
người đói d t d đi l i l ng l nh nh ng bóng ma. Ti ng qu trên m y cây g o ngoàiậ ờ ạ ặ ẽ ư ữ ế ạ ấ ạ bãi ch c gào lên t ng h i thê thi t". Khung c nh y khi n ta không th không liênợ ứ ừ ồ ế ả ấ ế ể
tưởng đ n ý nghĩ l rế ễ ước dâu c a Tràng đang di n ra bên c nh nh ng bóng ma đói v tủ ễ ạ ữ ậ
v Cái đói đang g m nh m nh ng con ngờ ặ ấ ữ ườ ởi xóm ng c t i tàn. Nh ng cu c đ i m iụ ư ồ ữ ộ ờ ỏ mòn đang s ng d t d bên l s ph n nh m t quá trình ch t mòn. H đ i ch m t cáiố ậ ờ ề ố ậ ư ộ ế ọ ợ ờ ộ
ch t d n d n nh ng n l a ăn t t vào thân n n. Nam Cao c nh n nha miêu t cái đói.ế ầ ầ ư ọ ử ừ ừ ế ứ ẩ ả
"Cu c s ng m i ngày m t khó thêm. G o kém, thóc cao. Ngô, khoai cũng khó chu c độ ố ỗ ộ ạ ố ượ c
mà ăn. Th m chí đ n h t mu i cũng sinh ra hi m n t ". Đ ng sau nh ng l i văn tậ ế ạ ố ế ố ằ ữ ờ ưở ng
nh s c l nh y là m t tâm h n tràn ng p lòng thư ắ ạ ấ ộ ồ ậ ương c m c a tác gi B a c m cả ủ ả ữ ơ ướ i
Trang 3c a D n di n ra âm th m, trong m t không khí n ng n , bu n bã. "Ba b con l ng l ăn.ủ ầ ễ ầ ộ ặ ề ồ ố ặ ẽ
Người cha ăn vài lượ ơt c m, r i buông bát đũa Th ng l n và c m phùng m m ra b ngh nồ ằ ớ ơ ồ ị ẹ
m y l n". B a c m c a gia đình Tràng di n ra còn th m h i h n nhi u. "Gi a cái m tấ ầ ữ ơ ủ ễ ả ạ ơ ề ữ ẹ rách có đ c m t lùm rau chu i thái r i và đĩa mu i ăn v i cháo". Món "chè khoán" c a bàộ ộ ố ố ố ớ ủ
c T khi n cho c m giác bu n t i, cay đ ng trong gia đình tăng thêm "mi ng cám đ ngụ ứ ế ả ồ ủ ắ ế ắ chát và ngh n b trong c B a c m t đ y không ai nói câu gì, h c m đ u ăn cho xong,ẹ ứ ổ ữ ơ ừ ấ ọ ắ ầ tránh nhìn m t nhau. M t n i t i h n len vào tâm trí m i ngặ ộ ỗ ủ ờ ọ ười". D n đi l y ch ng và cóầ ấ ồ
l cô bé hi u đẽ ể ược vì sao ph i làm th Tràng có v mà v n ch a h t ng c nhiên. Hai bàả ế ợ ẫ ư ế ạ
m trong hai tác ph m thì hoàn toàn khác nhau. M ch ng D n nhanh nh u, khéo ăn khéoẹ ẩ ẹ ồ ầ ả nói, v i suy nghĩ ph i khôn ngoan làm sao cho đớ ả ược vi c. "Tài ăn nói c a ngệ ủ ười ta, m tộ
đ i m i có d p dùng đ n đ vài l n công vi c c a bà, mờ ớ ị ế ộ ầ ệ ủ ười ph n đã xong đ n chínầ ế
ph n r i. Còn m t tí chút n a mà thôi. T i gì không ng t ngào v i ngầ ồ ộ ữ ộ ọ ớ ười ta cho yên nổ
c ". Ngả ượ ạc l i, bà c T sau cái giây phút ng ngàng thì tràn ng p tình thụ ứ ỡ ậ ương đ i v iố ớ đôi v ch ng m i. Bà không mau m m mau mi ng, bà r t ki m l i nh ng ngợ ồ ớ ồ ệ ấ ệ ờ ư ườ ọ ạ i đ c l i dành cho bà m t tình c m l n. Đ c "M t đám cộ ả ớ ọ ộ ưới", ngườ ọ ạ ắ ặi đ c l i b t g p nh ng gi tữ ọ
nước m t. T hình nh D n "khóc hu hu" khi v thăm nhà, "khóc đ n quá n a đêm" khiắ ừ ả ầ ề ế ử
bi t ph i đi l y ch ng đ n khi "khóc n c lên" lúc ph i xa cha. Trong tác ph m còn cóế ả ấ ồ ế ấ ả ẩ
nh ng gi t nữ ọ ước m t th n th c r i trong lòng ngắ ổ ứ ơ ười b "V nh t" có xen c nh ngố ợ ặ ả ữ
ti ng cế ười. Ngoài dòng nước m t thắ ương con, t i ph n c a bà c T , ti ng h khóc t tê,ủ ậ ủ ụ ứ ế ờ ỉ câu chuy n dệ ường nh tư ươi sáng h n nh nh ng ti ng cơ ờ ữ ế ười. Đó là ti ng "reo cế ười" c aủ
b n tr con, "cọ ẻ ườ ềi h nh h ch" c a Tràng, nh ng cũng đ làm "cái xóm ng c y m iệ ủ ư ủ ụ ư ấ ỗ chi u l i xôn xao lên đề ạ ược m t lúc". Chi ti t này làm chúng ta nh đ n cái xôn xao c aộ ế ớ ế ủ
ph huy n m i l n chuy n tàu đêm ch y qua trong truy n ng n "Hai đ a tr " (Th chố ệ ỗ ầ ế ạ ệ ắ ứ ẻ ạ Lam). Ti ng cế ười "rung rúc" c a ngủ ười dân xóm ch , ti ng "cợ ế ười khanh khách" c aủ Tràng, cái cười "đon đ " c a m Tràng T t c nh ng chi ti t Kim Lân miêu t ti ngả ủ ẹ ấ ả ữ ế ả ế
cười trong truy n làm cho không khí c a "V nh t" đ u ám h n "M t đám cệ ủ ợ ặ ỡ ơ ộ ưới". Chính
đi u này cũng làm cho ch đ hai tác ph m có nh ng nét khác bi t. Đ c "M t đám cề ủ ề ẩ ữ ệ ọ ộ ướ i"
c a Nam Cao, bên c nh b c tranh hi n th c xám x t là m t t m lòng trong tr o, hi u th oủ ạ ứ ệ ự ị ộ ấ ẻ ế ả
c a D n. M i 14, 15 tu i, cô bé y đã quán xuy n, x p đ t công vi c nhà c a r t chuủ ầ ớ ổ ấ ế ế ặ ệ ử ấ
Trang 4đáo. Ta nh đư ược g p l i cô bé Liên đ m đang, ch u khó (Hai đ a tr ). Không ch có th ,ặ ạ ả ị ứ ẻ ỉ ể qua cách nói chuy n v i b , ta còn nh n th y m t tâm h n nh y c m, m t n p suy nghĩệ ớ ố ậ ấ ộ ồ ạ ả ộ ế
"già" h n tu i c a nó r t nhi u. Ph i chăng cũng nh Liên, D n là m t trái cây chín s mơ ổ ủ ấ ề ả ư ầ ộ ớ
b i n ng gió cu c đ i. Yêu thở ắ ộ ờ ương, hi u th o v i cha m , D n đi t năm mế ả ớ ẹ ầ ở ừ ười hai. Chi ti t y còn g i l i cho chúng ta hình nh cái Tí (T t đèn) lúc b bán cho nhà Ngh Qu ế ấ ợ ạ ả ắ ị ị ế Cũng vì thương cha và các em, D n đi l y ch ng. Dân đầ ấ ồ ược Nam,Cao miêu t khóc nhi uả ề
l n, nh ng có l ch m t l n Dân khóc cho mình. Ay là khi cô bé "khóc hu hu" đòi nhàầ ư ẽ ỉ ộ ầ ở
ch u kh ch không cho nhà bà Chánh n a, khi y D n m i mị ổ ứ ở ữ ấ ầ ớ ười hai tu i. Cho đ n t nổ ế ậ lúc ta nghe th y ti ng n c n cu i cùng c a D n "Th y đ ng đi lên r ng", ta ch tấ ế ứ ở ố ủ ầ ầ ừ ừ ợ
hi u thêm t m lòng c a cô bé y. T t c nh ng l n khóc sau này, cô cũng ch nghĩ đ nể ấ ủ ấ ấ ả ữ ầ ỉ ế
thương cha, thương em mà thôi. Nam Cao đã kh c h a r t thành công v đ p tâm h nắ ọ ấ ẻ ẹ ồ trong sáng, gi n d , đ c hi sinh th m l ng, cao đ p c a cô bé. "V nh t" c a Kim Lânả ị ứ ầ ặ ẹ ủ ợ ặ ủ mang m t ch đ khác. Cũng trên cái n n hi n th c xanh xám, l n v n nh ng bóng ma,ộ ủ ề ề ệ ự ở ở ữ
gi a b u không khí tữ ầ ưởng nh ng t th y là m t khát v ng vư ạ ở ấ ộ ọ ươn lên s ng, khát khaoố
h nh phúc, vạ ươn lên trên cái ch t, cái th m đ m đ mà vui, mà hy v ng. Ta cũng nh nế ả ạ ể ọ ậ
th y b u không khí c a chuy n khi chùng khi giãn, xen k bu n vui. Gi a cái đói đangấ ầ ủ ệ ẽ ồ ữ
gi ng xé, nh ng ngằ ữ ười dân xóm ch v n có giây phút "khuôn m t h c hác u t i c a hợ ẫ ặ ố ố ủ ọ
b ng d ng r ng r h n lên. Có cái gì l lùng và tỗ ư ạ ỡ ẳ ạ ươi mát th i vào cu c s ng đói khát, tămổ ộ ố
t i y c a h ". Thì ra h v n còn yêu cu c đ i l m. Có yêu cu c đ i h m i "bàn tán"ố ấ ủ ọ ọ ẫ ộ ờ ắ ộ ờ ọ ớ
trước c nh Tràng đi v i cô "v nh t". H v n còn quan tâm đ n cu c s ng c a ngả ớ ợ ặ ọ ẫ ế ộ ố ủ ườ i khác dù sau ti ng cế ười vui, hi n th c l i xu t hi n trong m t h "Bi t có nuôi nhau s ngệ ự ạ ấ ệ ắ ọ ế ố qua được cái thì này không?" Và h nín l ng. Nh ng ta tin vào khát v ng s ng c a h bi tọ ặ ư ọ ố ủ ọ ế bao. Trong gia đình Tràng cũng có nh ng lúc không khí "co giãn" nh th Sau cái bu i t iữ ư ế ổ ố
k t thúc b ng ti ng h khóc ngoài xóm vào t tê lúc to lúc nh , thì sáng hôm sau Tràng ti pế ằ ế ờ ỉ ỏ ế xúc v i b u không khí khác h n. Trớ ầ ẳ ước m t anh ta là m t "c nh tắ ộ ả ượng th t đ n gi n,ậ ơ ả bình thường" mà "l i r t th m thìa c m đ ng" đ r i b ng nhiên nhen nhóm trong Tràngạ ấ ấ ả ộ ể ồ ỗ tình c m yêu thả ương g n bó v i gia đình. Gi a cái n n đói cái n n đói mà l ch s nắ ớ ữ ạ ạ ị ử ướ c
ta có l ch ng th nào quên y có đẽ ẳ ể ấ ược nh ng tia sáng c a hy v ng và ni m tin vàoữ ủ ọ ề
cu c đ i nh v y th t đáng trân tr ng. Trộ ờ ư ậ ậ ọ ước cách m ng, Nam Cao ch a có cái nhìn tạ ư ươ i
Trang 5sáng nh th K t thúc c a câu truy n "M t đám cư ế ế ủ ệ ộ ưới" đ l i cho ngể ạ ườ ọi đ c nh ng dòngữ suy nghĩ không d t, nh ng câu h i xung quanh cái k t mà nh m y. R i D n s s ng raứ ữ ỏ ế ư ở ấ ồ ầ ẽ ố sao? B D n có l v n quy t đ nh lên r ng m t chuy n? S ph n c a nh ng đ a emố ầ ẽ ẫ ế ị ừ ộ ế ố ậ ủ ữ ứ
D n li u có sáng s a lên không? Kim Lân thì khác. Cái k t c a "V nh t" đ l i m tầ ệ ủ ế ủ ợ ặ ể ạ ộ
ni m tin r ng Tràng r i cũng s tham gia vào đoàn ngề ằ ồ ẽ ười phá kho thóc Nh t. "Trong ócậ Tràng v n th y đám ngẫ ấ ườ ội đ i và lá c đ bay ph p ph i ". Hình nh lá c đ trong đ uờ ỏ ấ ớ ả ờ ỏ ầ Tràng t a nh m t ngu n sáng t a m, phá v cái b u không khí th m đ m, tự ư ộ ồ ỏ ấ ỡ ầ ả ạ ưởng như
b t c c a cu c s ng. Đ n m t ngế ắ ủ ộ ố ế ộ ười nh Tràng m t ngư ộ ườ ưởi t ng nh ch suy ng mư ả ẫ
gì nhi u mà còn có đề ược suy nghĩ nh th thì ch c ch n nh ng ngư ế ắ ắ ữ ười dân xóm ch cũngợ
ý th c đứ ược đi u đó.ề
C Nam Cao và Kim Lân đ u có chung m t ki u k t c u truy n. M đ u là không gianả ề ộ ể ế ấ ệ ở ầ
c a hi n t i và xen gi a hi n t i là các kho ng h i tủ ệ ạ ữ ệ ạ ả ồ ưởng v quá kh r i k t thúc hi nề ứ ồ ế ở ệ
t i. Đi u này r t thạ ề ấ ường g p nh ng truy n ng n c a Nam Cao. M c dù "M t đámặ ở ữ ệ ắ ủ ặ ộ
cưới" m ra lúc tr i ch a sáng "còn t i om" hay "V nh t" b t đ u vào ch p t i "lúcở ờ ư ố ợ ặ ắ ầ ậ ố
ch ng v ng m t ngạ ạ ặ ười" thì hai kho nh kh c y dả ắ ấ ường nh r t g n nhau. Cái thê th m,ư ấ ầ ả
nh t nh t c a cu c s ng đói quay đói qu t càng đợ ạ ủ ộ ố ắ ược n i rõ qua màu th i gian nh nh ,ổ ờ ờ ờ tôi t i y. Tuy nhiên, Nam Cao khép câu chuy n l i trong m t không gian t i, còn Kimố ấ ệ ạ ộ ố Lân k t thúc kho ng sáng c a m t ngày m i. Tính v th i gian, hai chuy n di n raế ở ả ủ ộ ớ ề ờ ệ ễ trong hai kho ng th i gian g n nh b ng nhau. Tuy nhiên chính cách ch n th i đi m đả ờ ầ ư ằ ọ ờ ể ể
m và k t truy n cũng góp ph n th hi n ch đ c a tác ph m.ở ế ệ ầ ể ệ ủ ề ủ ẩ
Th là đã có hai đôi "nên v nên ch ng". M t ngế ợ ồ ộ ười vì thương cha, thương em mà l yấ
ch ng. M t ngồ ộ ười vì thương thân, vì mi ng ăn mà cũng li u nh m m t sàng ngang. Cế ề ắ ắ ả hai đám cướ ềi đ u là đ ch y đói, đ duy trì s s ng. Ch n s ki n này, Nam Cao và Kimể ạ ể ự ố ọ ự ệ Lân đã ph n ánh r t chân th c v cái đói, v cu c s ng kh n khó c a nh ng ngả ấ ự ề ề ộ ố ố ủ ữ ười dân. Tuy nhiên n u ch xét khía c nh y thì th t kh p khi ng. Có l cái c t y u chung nh tế ỉ ở ạ ấ ậ ậ ễ ẽ ố ế ấ
c a hai tác ph m là cái g c nhân đ o cao c và sâu s c c a các tác gi Cu c đ i c a D nủ ẩ ố ạ ả ắ ủ ả ộ ờ ủ ầ coi nh đã đ nh s n nh ng còn l i trong n tư ị ẵ ư ạ ấ ượng c a ngủ ườ ọi đ c không ph i là m t đámả ộ
Trang 6cưới bu n l ng, s u t i. n tồ ặ ầ ủ Ấ ượng in đ m nh t v n là t m lòng hi u th o c a m t cô béậ ấ ẫ ấ ế ả ủ ộ thông minh, ch u khó. Ngị ười con gái không tên kia d u có vì mi ng ăn mà l y ch ng thì taẫ ế ấ ồ cũng không trách th B i còn l i trong ta không ph i là s u ám, xác x , heo hút, điêu tànị ở ạ ả ự ơ
c a xóm ng c mà là không khí đ m m, đùm b c, yêu thủ ụ ư ầ ấ ọ ương l n nhau. Đ c bi t làẫ ặ ệ khát v ng s ng mãnh li t vọ ố ệ ươn lên trong m i ngỗ ười dân lao đ ng n i đây. Dù có nh ngộ ơ ữ nét tương đ ng và khác bi t, dù là cách di n đ t này hay di n đ t kia thì Nam Cao và Kimồ ệ ễ ạ ễ ạ Lân v n xu t phát t m t đi m chung: nhân đ o. Ch ng ph i th sao? Ca ng i, trân tr ngẫ ấ ừ ộ ể ạ ẳ ả ế ợ ọ
nh ng ph m ch t t t đ p con ngữ ẩ ấ ố ẹ ở ười cũng là nhân đ o. Ph n ánh hi n th c cũng b tạ ả ệ ự ắ ngu n t nhân đ o. Nói lên khát v ng, m ồ ừ ạ ọ ơ ước cao đ p c a con ngẹ ủ ười là gì n u khôngế
ph i t lòng nhân đ o? Chính vì th , nhìn t góc đ này ta th y nó gi ng nhau, nhìn tả ừ ạ ế ừ ộ ấ ố ừ góc đ kia ta l i th y hoàn toàn khác. Cái chung là t nh ng cái riêng. Riêng và chung,ộ ạ ấ ừ ữ
tương đ ng và khác bi t nhi u khi là m t. Cho nên, không đúng và cũng th t khó khănồ ệ ề ộ ậ
n u có ai đó đ nh tìm s h n h n c a tác ph m này v i tác ph m kia. Chúng ta c n ph iế ị ự ơ ẳ ủ ẩ ớ ẩ ầ ả công nh n r ng đó là hai b c tranh r t đ c đáo, đ c s c và tiêu bi u cho n n văn h c hi nậ ằ ứ ấ ộ ặ ắ ể ề ọ ệ
th c lúc b y gi ự ấ ờ
Đ c "M t đám cọ ộ ưới" c a Nam Cao và "V nh t" c a Kim Lân tôi ch t nh đ n m t câuủ ợ ặ ủ ợ ớ ế ộ nói c a L T n trong tác ph m C hủ ỗ ấ ẩ ố ương: "Trên th gi i này v n làm gì có đế ớ ố ường mòn.
Người ta đi mãi thì thành đường thôi ". Qu đúng nh th Nam Cao và Kim Lân cũngả ư ế
đ u đi trên m t con đề ộ ường mà thôi con đường được xây nên b ng m i quan h hi nằ ố ệ ệ
th c và nhân đ o. Ch có đi u m i nhà văn có cách đi riêng c a mình và h đã bự ạ ỉ ề ỗ ủ ọ ướ c
nh ng bữ ước chân không trùng nhau