Phân tích nhân vật Xô-cô-lốp trong truyện Số phận con người của nhà văn Sô-lô-khốp nước Nga

Đất vỡ hoang, Sông Đông êm đềm,... Số phận con người đã đem đến vinh quang cho Sô-lô-khốp. Truyện Số phận con người xuất hiện trên báo vào cuối năm 1956. Hình ảnh nhân vật Xô-cô-lốp để lại trong lòng ta bao ám ảnh về số phận con người đầy bất hạnh thương đau. Qua số phận nhân vật này, ta cảm nhận sâu sắc nhiệt tình tố cáo thảm họa chiến tranh, mô tả chiến tranh trong bộ mặt thật nó, biểu dương khí phách anh hùng của người Xô viết, khám phá chiều sâu tính cách Nga bình dị, nhân ái - được thể hiện một bút pháp nghệ thuật điêu luyện, độc đáo của nhà văn Sô-lô-khốp.

Đ  bài:ề  Phân tích nhân v t Xô­cô­l p trong truy n "S  ph n con ngậ ố ệ ố ậ ười" c a nhàủ   văn Sô­lô­kh p nố ước Nga

Bài làm Hê­minh­uê nhà văn hào M , đỹ ược gi i thả ưởng Nô­ben v  văn chề ương năm 1954 đã t ngừ  

vi t: "Tôi r t thích văn h c Nga  Trong các nhà văn hi n đ i, tôi thích Sô­lô­kh p". Làế ấ ọ ệ ạ ố   nhà văn Xô Vi t đế ược gi i thả ưởng Nô­ben v  văn h c năm 1965, Sô­lô­kh p đề ọ ố ược ca 

ng i là "m t trong nh ng nhà văn xuôi l n th  k  XX".ợ ộ ữ ớ ế ỉ

"Đ t v  hoang", "Sông Đông êm đ m",  "S  ph n con ngấ ỡ ề ố ậ ười" đã đem đ n vinh quangế   cho Sô­lô­kh p. Truy n "S  ph n con ngố ệ ố ậ ười" xu t hi n trên báo vào cu i năm 1956. Hìnhấ ệ ố  

nh nhân v t Xô­cô­l p đ  l i trong lòng ta bao ám  nh v  s  ph n con ng i đ y b t

h nh thạ ương đau. Qua s  ph n nhân v t này, ta c m nh n sâu s c nhi t tình t  cáo th mố ậ ậ ả ậ ắ ệ ố ả  

h a chi n tranh, mô t  chi n tranh trong b  m t th t nó, bi u dọ ế ả ế ộ ặ ậ ể ương khí phách anh hùng 

c a ngủ ười Xô vi t, khám phá chi u sâu tính cách Nga bình d , nhân ái ­ đế ề ị ược th  hi n m tể ệ ộ   bút pháp ngh  thu t điêu luy n, đ c đáo c a nhà văn Sô­lô­kh p.ệ ậ ệ ộ ủ ố

Đ c "S  ph n con ngọ ố ậ ười", ta vô cùng xúc đ ng trộ ước trang đ i đ y nờ ầ ước m t và máu c aắ ủ   nhân v t Xô­cô­l p. Năm 1941 phát xít Đ c b t ng  t n công Liên Xô. Cùng v i hàngậ ố ứ ấ ờ ấ ớ   tri u ngệ ười Xô vi t c m vũ khí đ ng lên, Xô­cô­l p đã ra tr n. Anh n m tr i nh ng gianế ầ ứ ố ậ ế ả ữ   truân, th t b i bu i đ u. Hai l n b  thấ ạ ổ ầ ầ ị ương vào chân vào tay. R i anh b  gi c b t, b  đàyồ ị ặ ắ ị  

đ a su t hai năm trong nhi u tr i t p trung. S ng b ng túp l u b u lõng bõng, bánh mìọ ố ề ạ ậ ố ằ ề ề  

l n m t c a. áo qu n x  xác, lao đ ng kh  sai, ngẫ ạ ư ầ ơ ộ ổ ười tù da b c xọ ương. Hàng trăm tù binh 

b  m ng. Tù binh Nga b  b n phát xít đánh b ng thanh s t, thanh g , thanh c i, đánh b ngỏ ạ ị ọ ằ ắ ỗ ủ ằ   báng súng, đ m b ng tay, đ p b ng chân vô cùng dã man. B  ch  huy tr i đ m vào m tấ ằ ạ ằ ộ ỉ ạ ấ ặ   vào mũi tù binh cho h c máu ra; chúng g i đó là trò "phòng b nh cúm". Chúng "sáng t o"ộ ọ ệ ạ  

ra m i cách c c k  man r  đ  đánh đ p, b n gi t tù binh. Đêm và ngày, lúc lao đ ng khọ ự ỳ ợ ể ậ ắ ế ộ ổ  sai và lúc b  nh t sau hàng rào dây thép gai, Xô­cô­l p cũng nh  các tù binh khác b  cáiị ố ố ư ị  

ch t b a vây, b  t  th n rình r p.ế ủ ị ử ầ ậ

Sau 5 năm chi n tranh, h n 20 tri u ngế ơ ệ ười Xô vi t b  ch t, hàng ngàn thành ph , hàng v nế ị ế ố ạ   làng m c b  bom đ n phát xít bi n thành tro tàn. Gia đình Xô­cô­l p gánh ch u bao m tạ ị ạ ế ố ị ấ   mát đau thương. V  và 2 con gái b  gi c ném bom gi t h i. Con trai, đ i úy pháo binh A­ợ ị ặ ế ạ ạ na­tô­ni, ni m hy v ng cu i cùng, đã ngã xu ng t i Bec­lin trong ngày chi n th ng b iề ọ ố ố ạ ế ắ ở   viên đ n b n lén c a m t tên thi n x  phát xít! N i đau thạ ắ ủ ộ ệ ạ ỗ ương kh ng khi p làm cho Xô­ủ ế cô­l p "nh  ngố ư ười m t h n Chi n tranh k t thúc, anh đấ ồ ế ế ược gi i ngũ nh ng không mu nả ư ố  

v  l i Vô­rô­ne­gi  quê hề ạ ơ ương vì đâu còn gia đình n a! Bé Va­ni­a cũng là hi n thân choữ ệ  

th m h a chi n tranh. Cha "ch t   m t tr n". "M  b  bom ch t trên tàu h a khi m  conả ọ ế ế ở ặ ậ ẹ ị ế ỏ ẹ   cháu đang đi tàu". Bé cũng không bi t, không nh  t  đâu đ n. Bà con thân thu c "khôngế ớ ừ ế ộ   còn ai c ". Và ch  bi t "b  đâu ng  đó, ai cho gì ăn n y!". Áo qu n em thì "rách bả ỉ ế ạ ủ ấ ầ ươm xơ 

mướp"; "m t mũi thì bê b t nặ ế ước d a h u, lem lu c b i b m, b n nh  ma lem" ư ấ ố ụ ặ ẩ ư

Hình  nh bé Va­ni­a cũng nh  cu c đ i c a Xô­cô­l p đả ư ộ ờ ủ ố ược tác gi  miêu t  m t cáchả ả ộ   chân th t c m đ ng, th  hi n nhi t tình t  cáo th m h a chi n tranh, mô t  chi n tranhậ ả ộ ể ệ ệ ố ả ọ ế ả ế   trong b  m t th t c a nó. Cái giá c a chi n th ng mà m i dân t c cũng nh  nhân dânộ ặ ậ ủ ủ ế ắ ọ ộ ư   Liên Xô trong chi n tranh th  gi i th  2 giành đế ế ớ ứ ược là c c kì kh ng khi p. Ch  còn l iự ủ ế ỉ ạ  

m t ph n ba s  binh sĩ ra tr n tr  v , trong s  đó có nhi u ngộ ầ ố ậ ở ề ố ề ười trên mình mang đ yầ  

thương t t. S c kh e sa sút, c n ki t. Khi chi n tranh đã đi qua, m t năm sau đó, Xô­cô­ậ ứ ỏ ạ ệ ế ộ

l p c m th y qu  tim mình "đã r u rã l m r i". Nhi u khi "t  nhiên nó nhói lên, th t l iố ả ấ ả ệ ắ ồ ề ự ắ ạ  

gi a ban ngày mà t i tăm m t mũi". Nh ng cái đau kh  nh t mà bão t  chi n tranh đã gieoữ ố ặ ư ổ ấ ố ế  

d t cho con ngắ ười không ch  là m t mát, tang thỉ ấ ương, điêu tàn  mà còn là nh ng v tữ ế  

thương lòng r  máu, nh ng ám  nh kinh hoàng còn mãi trong kí  c, c  si t ch t tâm h nỉ ữ ả ứ ứ ế ặ ồ  

người th i h u chi n! Bé Va­ni­a v n ho t bát có lúc l i "l ng thinh, t  l ", có lúc l iờ ậ ế ố ạ ạ ặ ư ự ạ  

"th  dài". Cái áo bành tô da c a b  ngày nào c  bám ri t l y tâm h n em nh  m t ám  nhở ủ ố ứ ế ấ ồ ư ộ ả   không nguôi! Còn Xô­cô­l p thì n i đau nh  vô t n "không   lâu mãi m t ch  đố ỗ ư ậ ở ộ ỗ ược ", n iỗ  

bu n không bao gi  nguôi, "hai b  con c  cu c b  kh p nồ ờ ố ứ ố ộ ắ ước Nga"  H u nh  đêm nàoầ ư   anh cũng chiêm bao "th y nh ng ngấ ữ ười thân thu c đã quá c ", g p v  con sau hàng ràoộ ố ặ ợ   dây thép gai,  "ban ngày tr n tĩnh đấ ược, không h  ra m t ti ng th  dài, m t l i thanở ộ ế ở ộ ờ  

nh ng đêm ư ướ ẫt đ m nước m t  ". Xô­cô­l p và bé Va­ni­a tr  thành hai cát b  phũ phàngắ ố ở ị  

c a bão t  chi n tranh th i b t t i nh ng mi n xa l ".ủ ố ế ổ ạ ớ ữ ề ạ

Nhân v t Xô­cô­l p là m t con ngậ ố ộ ười Nga chân chính, tiêu bi u cho khí phách anh hùngể  

c a ngủ ười lính Xô Vi t trong cu c chi n tranh v  qu c vĩ đ i. V n là m t nông dân r iế ộ ế ệ ố ạ ố ộ ồ   làm th  m c, lái xe. M t gia đình  n đ nh êm  m: m t v , ba con. Anh đã ra tr n nhợ ộ ộ ổ ị ấ ộ ợ ậ ư  hàng tri u công dân v i ý th c "T  qu c hay là ch t!". Hai l n b  thệ ớ ứ ổ ố ế ầ ị ương vào chân và tay; 

v t thế ương lành, anh l i c m súng đánh gi c; r i b  b t làm tù binh, lao đ ng trong m a,ạ ầ ặ ồ ị ắ ộ ư  

n ng, tuy t; b  đánh b ng báng súng, b ng thanh s t, b ng g c. áo qu n t  t i, bánh mìắ ế ị ằ ằ ắ ằ ộ ầ ả ơ  

l n m t c a, l ng bát súp lõng bõng. Anh đã đ ng v ng trẫ ạ ư ư ứ ữ ước m i th  thách ác li t. Kiênọ ử ệ   quy t tr  kh  tên ph n b i đ n m t! Hiên ngang trế ừ ử ả ộ ố ạ ước mũi súng tên hung th n Muyn­le,ầ  

ch  huy tr i t p trung. V i đôi m t bình th n, anh đã nhìn th ng vào h ng súng l c tônỉ ạ ậ ớ ắ ả ẳ ọ ụ   phát xít. T  ki m ch  đói khát khi đ ng trự ề ế ứ ước bàn ti c c a lũ gi c. Đàng hoàng u ngệ ủ ặ ố  

rượu, không ch  u ng m t c c mà còn u ng n a đ  m ng cái ch t c a mình ch  khôngỉ ố ộ ố ố ữ ể ừ ế ủ ứ  

ph i đ  m ng chi n th ng quân xâm lả ể ừ ế ắ ược! Khí phách l m li t c a Xô­cô­l p đã làm choẫ ệ ủ ố   tên phát xít khát máu kinh ng c, khâm ph c nói:ạ ụ

"Mày là m t th ng lính Nga chân chính. Tao cũng là lính và tao tr ng nh ng đ ch th  cóộ ằ ọ ữ ị ủ   khí ti t. Tao s  không b n mày n a". T m vóc c a Xô­cô­l p, c a ngế ẽ ắ ữ ầ ủ ố ủ ười lính Nga trong  máu l a đử ược miêu t  m t cách chân th c, làm cho truy n "S  ph n con ngả ộ ự ệ ố ậ ười" mang vẻ 

đ p m t "ti u anh hùng ca".ẹ ộ ể

Qua nhân v t Xô­cô­l p, tác gi  khám phá ra chi u sâu tính cách Nga bình d  và nhân ái.ậ ố ả ề ị   Sau chi n tranh, anh v n nh  hoài cái giây phút t  bi t v  đ  ra tr n, anh đ y I­ri­na, khiế ẫ ớ ừ ệ ợ ể ậ ẩ  

ch  c  níu l y anh, không th  Bình d  trị ứ ấ ả ị ước bi n c  tr ng đ i khi l ch s  đ a s  ph nế ố ọ ạ ị ử ư ố ậ   anh lên "đi m t a" th  thách! L a chi n tranh đã t t h n m t năm r i, mà lòng Xô­cô­l pể ự ử ử ế ắ ơ ộ ồ ố   mãi không nguôi đau. Anh đã tìm đ n rế ượu, "u ng m t ly rố ộ ượ ửu l  người", anh đã "quá say 

mê món nguy h i  y". Anh mu n quên đi bao m t mát đau thạ ấ ố ấ ương và cô đ n ơ

Đang s ng âm th m trong bi k ch, tố ầ ị ưởng không có l i thoát. Nh ng r i tình c m ngố ư ồ ả ườ  i cha, tình thương đ ng lo i đã th c d y, làm cho v t thồ ạ ứ ậ ế ương lòng r  máu b y nay nhỉ ấ ư 

được m c lên m t l p da non. G p bé Va­ni­a "đ u óc r i bù, rách bọ ộ ớ ặ ầ ố ươm x  mơ ướp" s ngố  

b  v  n i hi u gi i khát, "b  đâu ng  đó  ai cho gì ăn n y", nh t là khi anh th y c p m tơ ơ ơ ệ ả ạ ủ ấ ấ ấ ặ ắ  

c a em "nh  nh ng ngôi sao sáng ng i sau tr n m a đêm", Xô­cô­l p th y "thích nó" vàủ ư ữ ờ ậ ư ố ấ  

"nh  nó", c  cho xe ch y th t nhanh đ  đớ ố ạ ậ ể ược v  "g p nó". Anh đã quy t đ nh: "không thề ặ ế ị ể  cho mình v i nó chìm ngh m riêng r  đớ ỉ ẽ ược! Mình s  nh n nó làm con!". M t quy t đ nhẽ ậ ộ ế ị  

đ y nhân ái. Anh đã c u bé Va­ni­a và anh đã t  c u mình! Nh  có m t phép th n bi nầ ứ ự ứ ư ộ ầ ế  

c i: "ngay lúc đó tâm h n tôi b ng nh  nhõm và b ng sáng lên!". Câu nói kh  c a Xô­cô­ả ồ ỗ ẹ ừ ẽ ủ

l p: "là b  c a con!" khi nghe bé Va­ni­a ngh n ngào h i: "th  chú là ai?", m t câu nóiố ố ủ ẹ ỏ ế ộ  

tưởng là bình d  nh ng đ y nị ư ầ ước m t, ch a đ ng c  m t bi n tr i thắ ứ ự ả ộ ể ờ ương m n mênhế   mông! Trước nh ng cái hôn vào má, vào môi, vào trán, trữ ước nh ng c  ch  yêu thữ ử ỉ ương và 

ti ng nói ríu rít, líu lo c a bé Va­ni­a: "b  yêu c a con  i!  Con ch  mãi mong đế ủ ố ủ ơ ờ ược g pặ  

b ", Xô­cô­l p vô cùng xúc đ ng: "M t tôi thì m  đi, c  ngố ố ộ ắ ờ ả ười cũng run lên, hai bàn tay 

l y b y ".ẩ ẩ

Xô­cô­l p đã nh n bé Va­ni­a làm con. Anh đã t m r a, đ a bé đi c t tóc, may qu n áoố ậ ắ ử ư ắ ầ  

m i, săn sóc em. Hai linh h n đau kh  t a vào nhau làm cho n i m t mát, đau thớ ồ ổ ự ỗ ấ ương sau  chi n tranh đế ược d u l i. Gi c ng  đị ạ ấ ủ ược yên lành h n: "L n đ u tiên, sau bao nhiêu nămơ ầ ầ   tôi được ng  m t gi c yên lành". Còn bé Va­ni­a thì rúc vào nách b  nuôi "nh  con chimủ ộ ấ ố ư  

s  dẻ ưới mái r , ngáy khe kh ". H nh phúc là san s  Xô­cô­l p lòng vui không tài nào tạ ẽ ạ ẻ ố ả 

xi t, đêm đêm th c d y đánh diêm ng m nhìn bé Va­ni­a ng  ngon lành. Đ i anh đã cóế ứ ậ ắ ủ ờ  

m t s  thay đ i k  di u: "trái tim đã suy ki t, đã b  chai s n vì đau kh , nay tr  nên êmộ ự ổ ỳ ệ ệ ị ạ ổ ở  

d u h n".ị ơ

V t thế ương lòng đâu d  nguôi. Vì th  mà Xô­cô­l p ph i cõng đ a con nuôi bé b ng điễ ế ố ả ứ ỏ  

kh p nắ ước Nga. Ch  đ n m t lúc nào đó, bé Va­ni­a l n lên vào h c m t trỉ ế ộ ớ ọ ộ ường  n đ nhổ ị   thì Xô­cô­l p "m i có th    yên m t ch ". Anh đang ch u đ ng và vố ớ ể ở ộ ỗ ị ự ượt qua s  ph n b ngố ậ ằ   tình thương c a ngủ ườ ố ố ớ ứi b  đ i v i đ a con

Cu c g p b t ch t v i "hai con ngộ ặ ấ ợ ớ ười côi cút" và câu chuy n đau lòng c a h  đã đ  l iệ ủ ọ ể ạ   trong lòng tác gi  bao n i bu n th m thía, nh ng Sô­lô­kh p v n tin vào dũng khí và lòngả ỗ ồ ấ ư ố ẫ   nhân ái c a ngủ ười Nga, v n tin vào tẫ ương lai, dù cho bão t  chi n tranh có th i b t h  t iố ế ổ ạ ọ ớ  

nh ng mi n xa l : "Cái gì đang ch  đón h    phía trữ ề ạ ờ ọ ở ước? Thi t nghĩ r ng con ngế ằ ười Nga 

đó, con người có ý chí kiên cường, s  đ ng v ng đẽ ứ ữ ược và s ng bên c nh b , chú bé kiaố ạ ố  

m t khi l n lên s  có th  độ ớ ẽ ể ương đ u m i th  thách, s  vầ ọ ử ẽ ượt qua m i chọ ướng ng i trênạ  

đường, n u nh  T  qu c kêu g i".ế ư ổ ố ọ

Truy n "S  ph n con ngệ ố ậ ười" có k t c u "truy n l ng trong truy n" ­ đã tô đ m nh ngế ấ ệ ồ ệ ậ ữ   đau kh , nh ng ph m ch t cao đ p c a nhân v t Xô­cô­l p, kh c h a đ m nét tính cáchổ ữ ẩ ấ ẹ ủ ậ ố ắ ọ ậ  

và tâm h n Nga, đem đ n cho ngồ ế ườ ọi đ c bao xúc đ ng th m thía v  s  ph n con ngộ ấ ề ố ậ ườ  i trong chi n tranh và th i h u chi n.ế ờ ậ ế

V i nh ng chi ti t, tình ti t r t s ng, r t đi n hình và chân th c, tác gi  đã mô t  b  m tớ ữ ế ế ấ ố ấ ể ự ả ả ộ ặ  

th t c a chi n tranh, ca ng i ngậ ủ ế ợ ười lao đ ng bình thộ ường trong cu c đ i, anh binh nhìộ ờ   trong máu l a, ngử ười cha trong cu c s ng ph c t p, nhi u khó khăn th i k  sau chi nộ ố ứ ạ ề ờ ỳ ế   tranh. Qua nhân v t Xô­cô­l p, ngậ ố ườ ọ ải đ c c m nh n đậ ược nh ng ý tữ ưởng sâu s c mà Sô­ắ lô­kh p g i g m qua ki t tác này: V i lòng dũng c m mà con ngố ử ắ ệ ớ ả ườ ượi v t qua nh ng thữ ử  thách chi n tranh; v i lòng nhân ái có th  làm d u b t n i bu n đau mà chi n tranh gieoế ớ ể ị ớ ỗ ồ ế  

r c, đ  l i. Đo n tr  tình ngo i đ  làm cho c m h ng nhân đ o thêm lung linh chói sáng.ắ ể ạ ạ ữ ạ ề ả ứ ạ

Nhân dân Vi t Nam v a tr i qua 30 năm chi n tranh. Hình  nh Xô­cô­l p r t g n gũi v iệ ừ ả ế ả ố ấ ầ ớ  

m i chúng ta. Nhân v t này r t s ng, r t đáng thỗ ậ ấ ố ấ ương nh ng vô cùng cao đ p x ng đángư ẹ ứ  

được m i ngọ ười yêu m n, c m ph c. Khát v ng hòa bình, đế ả ụ ọ ượ ốc s ng yên vui trong  m noấ  

h nh phúc và tình thạ ương là khát v ng đ p muôn đ i c a nhân lo i.ọ ẹ ờ ủ ạ